VII SA/Wa 1263/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi J.Z. i S.Z. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie nieudzielenia pozwolenia na podział działek oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2017 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ("Minister", "organ odwoławczy") działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej:"k.p.a.") oraz art. 36 ust. 1 pkt 8, art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, dalej: "u.o.z.o.z" (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.Z.. i S. Z. ("skarżący") od decyzji [...]Konserwatora Zabytków ("organ I instancji") z [...] stycznia 2017 r., nr [...], którą nie pozwolono skarżącym na podział działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerem [...]z obrębu [...], znajdujących się w [...] przy ul. [...] w [...], wpisanym do rejestru zabytków, zgodnie ze wstępnym projektem podziału - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z akt postępowania wynika, że wnioskiem z 21 listopada 2016 r. J. Z. i S. Z. wnieśli o wydanie pozwolenia na podział działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerem [...], z obrębu [...], znajdujących się w [...] przy ul. [...] w [...], wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...], decyzją z [...] marca 1973 r., zgodnie ze wstępnym projektem podziału. [...] Konserwatora Zabytków powołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2017 r., nie zezwolił skarżącym na podział wyżej opisanych działek. Organ I instancji wskazał, że na działce ew. nr [...] znajduje się jeden ze stoków zachowanej suchej fosy oraz część jej dna, natomiast na działce ew. nr [...] znajduje się drugi stok fosy, znaczna część jej dna oraz budowle forteczne: magazyn gotowych naboi i kaponiera szyjowa. Na terenie ww. działek znajduje się także wtórna zabudowa. Pierwotnie fort stanowił jedną działkę, co potwierdza tzw. plan hipoteczny z 1936 r. Obecnie teren fortu jest podzielony na kilka działek, których właścicielami są różne podmioty. Podziału dokonano w latach 60. i 80. XX w., bez udziału organu ochrony zabytków. Zgodnie z argumentacją [...] Konserwatora Zabytków dokonanie podziału zabytku oznacza brak konieczności solidarnego działania wszystkich jego współwłaścicieli w odniesieniu do całości zabytku oraz utrudnienie możliwości wyegzekwowania przez organ konserwatorski obowiązku jego utrzymania w odpowiednim stanie, stosownie do przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a także możliwości zachowania jego integralności. Dalsza parcelacja i idące za nią zwiększenie liczby właścicieli fortu skutkowałoby uniemożliwieniem organowi sprawowanie skutecznej ochrony konserwatorskiej nad tym zabytkiem. Odwołanie od tej decyzji, w ustawowym terminie, złożyli skarżący wskazując, że proponowany podział nieruchomości nie narusza zasady ochrony zabytków. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ww. decyzją z [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków z [...] stycznia 2017 r. Minister podzielił stanowisko organu I instancji w powyższym zakresie, wskazał także, że celem objęcia ochroną konserwatorską zabytku poprzez wpisanie go do rejestru zabytków jest tworzenie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zgodnie z art. 4 pkt 1 ww. ustawy. Dokonanie wnioskowanego podziału stoi w sprzeczności z wskazanymi podstawowymi zasadami ochrony zabytków, tj. podejmowaniem działań zmierzających do trwałego zachowania wartości zabytkowych obiektów i zapewniających warunki ochrony konserwatorskiej. Skargę na powyższą decyzję złożyli J.Z. i S. Z., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1) dowolność rozstrzygnięcia wykraczającą poza zwykłą uznaniowość orzekania przez organ administracji publicznej, a co za tym idzie nieuzasadnioną odmowę dokonania podziału, co narusza prawo własności wnioskodawcy, gwarantowane m.in. art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 Kodeksu cywilnego; 2) brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji należytego wyjaśnienia przyczyn odmowy, co narusza art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1723/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przytaczając art. 36 ust. 1 pkt 8 u.o.z.o.z. Sąd stwierdził, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego orzekając w oparciu o ten przepis, słusznie powołał się na zasady i cele ochrony konserwatorskiej, lecz nie wskazał na żadne okoliczności występujące w sprawie, które przemawiają za tym, iż zgoda na podział nieruchomości spowoduje naruszenie integralności zabytku. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie organu o odmowie udzielenia pozwolenia na podział działek jest co najmniej przedwczesne, a zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy, należy uznać za uzasadniony. Sąd zauważył, że w orzecznictwie sądowym dotyczącym tej problematyki zwraca się uwagę na prewencyjne działanie organów ochrony konserwatorskiej (por. np. wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., II OSK 382/12), niemniej jednak to działanie nie może być nieograniczone i niczym nieuzasadnione. W przeciwnym bowiem wypadku należałoby przyjąć, że podział działki wchodzącej w skład zabytku zawsze (potencjalnie) będzie niedozwolony. Dalej stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie ochronie konserwatorskiej podlega [...], a więc przestrzenne założenie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznym. W związku z tym w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 8 u.o.z.o.z, organ powinien ustalić (a następnie wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji) na czym polega naruszenie integralności zabytku wskutek podziału nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Sąd wskazał, że z akt sprawy nie wynika, że podział nieruchomości w sposób określony przez stronę we wniosku naruszy chroniony zabytek jakim jest [...]. W ocenie Sądu, organy konserwatorskie nie przesądziły, że proponowany podział zmieni stan faktyczny istniejący na nieruchomościach objętych ochroną konserwatorską. Wydzielenie działki nie spowoduje budowy na niej nowego obiektu lub jego przebudowy. Skutki wydzielenia działki sprowadzą się w istocie do wytyczenia nowych granic na mapie geodezyjnej. Zabudowa na wydzielonych działkach pozostanie niezmieniona. Organy nie wskazały racjonalnych podstaw do przyjęcia, że zgoda na dokonanie podziału spowodowałby, istotne przekształcenie historycznie ukształtowanej nieruchomości, wpływając na obniżenie wartości zabytkowych całego terenu i zakłóciłby zintegrowaną przestrzeń jego układu. Formułując wskazania Sąd stwierdził, że ponownie orzekając organ odwoławczy weźmie pod uwagę, że geodezyjny podział nieruchomości jest zabiegiem formalno-prawnym i bezpośrednio nie wywołuje żądnych skutków w sferze chronionego zabytku jako całości. Sam przez się nie powoduje więc zagrożenia z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej tego układu. Wydzielona działka będzie dalej podlegała rygorom prawnym, wynikającym z jej usytuowania na obszarze chronionym. A zatem ryzyko, że ewentualny nowy jej właściciel będzie dążył do naruszenia spójności i integralności całego zabytku jest wyłącznie hipotetyczne i możliwe do zapobieżenia przez konserwatora realizującego swoje ustawowe zadania i kompetencje w stosunku do tego obszaru. Sąd dodał, że decyzja której dotyczy rozpoznawana sprawa ma niewątpliwie wpływ na sposób realizacji prawa własności w odniesieniu do części nieruchomości skarżącej. Ograniczenie prawa własności, wynikające z objęcia zabytku ochroną konserwatorską, ma swoje podstawy w przepisach ustawy. Nie powinno jednak naruszać istoty prawa własności. Rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia zezwolenia na podział nieruchomości objętej ochroną konserwatorską powinno mieć zatem również na względzie prawo właściciela do rozporządzenia zbędną dla niego częścią tej nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji wniósł Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 14 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2281/18, uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1723/17 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznając ponownie przedmiotowa sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2028 r. Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie Sądu w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, Nr LEX 187499). Wprawdzie istnieje możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa ale może to wystąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wcześniej wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zostanie wydana przez ten Sąd uchwała w innej sprawie w trybie art. 269 p.p.s.a. zawierająca odmienną wykładnię prawa albo zmienił się stan prawny i to jedynie w odniesieniu do przepisów proceduralnych. Zdaniem Sądu żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Dlatego też, rozpatrując ponownie sprawę, wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Jak wskazał w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny "decyzja w przedmiocie pozwolenia na dokonanie podziału zabytku nieruchomego, wydawana na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece na zabytkami, nie ma charakteru uznaniowego. Jak stwierdzono w orzecznictwie, niewskazanie w ustawie konkretnych okoliczności, z którymi należy wiązać dopuszczalność podjęcia wnioskowanych przez inwestora działań, wynika bowiem z założenia, na którym oparł się ustawodawca, że dozwolony przedmiot, sposób czy też zasięg prac przy zabytku jest uzależniony od oceny, czy zgłaszane zamierzenie nie pozostaje w sprzeczności z celami wyznaczonymi w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz odpowiadającymi tym celom obowiązkami organu konserwatorskiego. Czynienie użytku z przyznanej organowi w art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami kompetencji wymaga zatem sięgnięcia w toku rozstrzygania sprawy do tych norm zadaniowych, które kształtują przedmiot, formę i sposób ochrony zabytków. Rozpoznając sprawę, organ powinien ocenić poprawność złożonego wniosku, stosownie do szczegółowych wymagań stawianych inwestorowi dla danego rodzaju prac, określić, co stanowi w konkretnym przypadku przedmiot ochrony, wziąć pod uwagę, czy wnioskowane prace (działania) mogą doprowadzić do powstania uszczerbku w wartości zabytku lub wiązać się z innymi zagrożeniami, jak też uwzględnić inne szczegółowe okoliczności, jakie mogą wystąpić w sprawie (patrz: wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 756/11, ONSA i WSA 2013/4/64)." NSA stwierdził, że "Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że warunkami materialnymi udzielenia pozwolenia, niewymienionymi w art. 36 ust.1 pkt 8 są okoliczności określone w art. 4 ustawy, przy czym za przesłankę mającą istotne znaczenie w niniejszej sprawie uznał wpływ podziału na zachowanie zabytku. W związku zaś z tym, że chodzi o zabytek w postaci [...], a więc założenie przestrzenne, zawierające zabytkowe zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznym, zbadać należało, czy wnioskowany podział wpłynąłby negatywnie na układ historycznych wartości przestrzennych i architektonicznych chronionego obszaru. Podkreślić zatem należy, że kontrola sądowa sprowadzała się do zbadania, czy przesłanka negatywna podziału wskazana przez organ miała miejsce. W razie jej zaistnienia organ miał przecież obowiązek odmowy uwzględnienia wnioskowanego podziału. (...) Stan faktyczny, niepodważony w skardze kasacyjnej i co do istotnych okoliczności niesporny także w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, sprowadza się do tego, że na działce ew. nr [...] znajduje się jeden ze stoków zachowanej suchej fosy oraz część jej dna, natomiast na działce ew. nr [...] znajduje się drugi stok fosy, znaczna część jej dna oraz budowle forteczne: magazyn gotowych naboi i kaponiera szyjowa. Na terenie ww. działek znajduje się także wtórna zabudowa. Pierwotnie fort stanowił jedną działkę, co potwierdza tzw. plan hipoteczny z 1936 r. Obecnie teren fortu jest podzielony na kilka działek, których właścicielami są różne podmioty. Podziału dokonano w latach 60. i 80. XX w., bez udziału organu ochrony zabytków. Niewątpliwy jest także proponowany sposób podziału, granice nowowydzielonych działek oraz usytuowanie poszczególnych elementów założenia przestrzennego stanowiącego zabytek. W odniesieniu do tych ustaleń organy ochrony zabytków stwierdziły zaistnienie okoliczności wyczerpujących negatywną przesłankę podziału: negatywny wpływ podziału na zachowanie wartości zabytku. Ten negatywny wpływ został uszczegółowiony poprzez ocenę, według której, podzielenie zabytku oznacza brak konieczności solidarnego działania wszystkich współwłaścicieli i użytkowników w odniesieniu do całości zabytku oraz utrudnienie możliwości wyegzekwowania obowiązku ich utrzymania w odpowiednim stanie. Ma to znaczenie w zakresie zachowania integralności zabytku. Ocena ta została oparta na okolicznościach sprawy. Organy wskazały, że wnioskowany podział oznaczałby "poprzeczny" podział stoków i dna suchej fosy. Stanowiłoby to rozbicie istniejącej struktury funkcjonalno-przestrzennej i zaburzenie relacji przestrzennych pomiędzy poszczególnymi elementami Fortu." Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "wypowiedzi te stanowią wyrażenie merytorycznego stanowiska organów ochrony zabytków co do przesłanek zastosowania art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Po pierwsze bowiem, ocena prawna organu pozostaje w zgodzie ze stanowiskiem, według którego, ze swej istoty podział działki jest czynnością powodującą zmiany na chronionym terenie, a zatem mogącą naruszyć jego wartości zabytkowe i pogorszyć warunki jego ochrony (patrz: wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1565/09). Doprowadzenie bowiem do sytuacji, w której różnymi częściami tego samego zabytku zarządzają różne podmioty z różnymi programami działania utrudnia ochronę konserwatorską i może prowadzić do odmiennego sposobu zagospodarowania i eksploatacji podzielonych części zabytku, a to może spowodować jego dezintegrację. Gdy chodzi o zabytek stanowiący pewien kompleks obszarowy, jego podział nie może zagrażać niepodzielności i integralności tego kompleksu (patrz: wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 382/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1594/20). Po drugie, organy ochrony zabytków skonkretyzowały wskazane przesłanki w okolicznościach sprawy, związanych z proponowanym podziałem działek nr [...], na których położony jest [...]." Dalej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w trakcie kontroli sądowej możliwe było podważenie oceny prawnej organu poprzez uznanie, że kwalifikacja prawna ustalonych okoliczności jako wyczerpujących przesłankę zagrożenia wartości zabytkowych Fortu stanowiła naruszenie prawa w postaci niewłaściwego zastosowania art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Możliwe było także podjęcie próby podważenia istotnych ustaleń faktycznych, jakkolwiek przypomnieć trzeba, że dotychczas okoliczności o charakterze faktycznym nie były sporne. Takiej kontroli Sąd pierwszej instancji nie dokonał uznając, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wskazał na żadne konkretne okoliczności występujące w sprawie, które przemawiają za tym, iż zgoda na podział nieruchomości spowoduje naruszenie integralności zabytku. Ocena ta, jak wynika z powyższych uwag nie odpowiada rzeczywistej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy [...]. Konserwatora Zabytków. Nie było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 k.p.a. (...). I tak przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Ministra z [...] maja 2017 r., w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru. Przepis ten pozostaje w korelacji z art. 96 ust. 1a w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl bowiem tego ostatniego, w odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział tej nieruchomości. W ocenie Sądu, stosując art. 36 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy organy orzekające miały na uwadze treść wniosku i załączony do niego wstępny podział nieruchomości a także wzięły pod uwagę zakres ochrony zabytku nieruchomego objętego wpisem do rejestru. Wskazać należy, że przepis art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy nie określa przesłanek umożliwiających pozytywne zaopiniowanie podziału nieruchomości zabytkowej. Stąd oceny tej organ ochrony zabytków dokonuje przez pryzmat art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który określa przykładowo na czym polega ochrona zabytków. Zgodnie z tym przepisem ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: 1) zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; 2) zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; 3) udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; 4) przeciwdziałanie kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę; 5) kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków; 6) uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymując w mocy decyzję organu I instancji powołał się na ww. zasady i cele ochrony konserwatorskiej, jak również – w ocenie Sądu - wystarczająco wskazał na okoliczności, które przemawiają za tym, że zgoda na podział nieruchomości spowoduje naruszenie integralności zabytku nieruchomego. Dla przypomnienia (stan faktyczny w sprawie jest niesporny) projekt podziału działek zakłada wydzielenie działek: nr ew. [...] o pow. 0,0496 ha i nr ew. [...] o pow. 0,2058 ha oraz działki nr ew. [...] o pow. 0,5405 ha. W ocenie Sądu, z porównania wstępnego projektu podziału działek z uzasadnieniem decyzji o wpisie dobra kultury do rejestru zabytków z [...] marca 1973 r. oraz portalem mapowym wynika, że wnioskowany podział działek nr [...] wpłynąłby negatywnie na układ historycznych wartości przestrzennych i architektonicznych chronionego obszaru, tym samym dojdzie do naruszenia wartości zabytkowych i zakłócenia zintegrowanego układu przestrzennego, tj. jednego z elementów pierścienia fortyfikacji [...] (tak w decyzji o wpisie). Na działce nr ew. [...]znajduje się jeden ze stoków zachowanej suchej fosy oraz część jej dna, natomiast na działce nr ew. [...] znajduje się drugi stok fosy, znaczna część jej dna oraz budowle forteczne. Zgodzić należy się zatem z organem, że na skutek tego podziału (organ nazwał "poprzecznym") dojdzie do podziału stoków i dna suchej fosy. Takie działanie, wpłynie na rozbicie istniejącej struktury funkcjonalno-przestrzennej Fortu. W konsekwencji Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia przywołanych w skardze przepisów Konstytucji RP oraz prawa materialnego. Gdy chodzi bowiem o zabytek stanowiący pewien zespół, układ, jego podział nie może zagrażać niepodzielności. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.