VII SA/Wa 1553/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-09
Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Bożena Marciniak, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma prawo odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E, jeśli orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie w zakresie kategorii B?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że nie ma podstaw do uwzględnienia żądania zwrotu prawa jazdy kategorii C i C+E, jeśli orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami, w szczególności art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3, w brzmieniu obowiązującym od 25 października 2014 r., stanowią, że prawo jazdy nie może być wydane ani zwrócone osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienie w zakresie kategorii B, nawet jeśli zakaz ten nie dotyczy bezpośrednio kategorii C i C+E. Decyzja odmawiająca zwrotu prawa jazdy jedynie konkretyzuje obowiązywanie zakazu i nie narusza kompetencji sądu karnego.Stan faktyczny
Skarżący, posiadający uprawnienia kategorii B, B+E, C, C+E, został objęty dwuletnim zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B orzeczonym wyrokiem sądu powszechnego. Po zwrocie dokumentu prawa jazdy, organ administracji wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres zakazu. Skarżący złożył wniosek o zwrot prawa jazdy kategorii C i C+E, jednak organ pierwszej instancji odmówił jego uwzględnienia, powołując się na przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom błędną, rozszerzającą wykładnię przepisów i naruszenie jego uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania S. Z., zwanego dalej również "skarżącym", od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
S. Z. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C oraz C+E.
W dniu 26 lutego 2016 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., w którym orzeczono względem skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres dwóch lat. Okres wykonywania środka karnego rozpoczął się w dniu zwrotu prawa jazdy do właściwego Wydziału Komunikacji. W dniu 2 marca 2016 r. skarżący zwrócił dokument prawa jazdy do urzędu, w związku z czym ustalono, że wykonywanie orzeczonego środka karnego będzie trwało do dnia 1 marca 2018 r.
Następnie w dniu [...] marca 2016 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres dwóch lat liczonych od dnia 2 marca 2016 r. do dnia 1 marca 2018 r.
W dniu 15 marca 2016 r. S. Z. złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C oraz kategorii C+E.
Po rozpatrzeniu ww. wniosku Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmówił S. Z. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C oraz C+E.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 12 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 155 z późn. zm.), zwanej dalej "u.k.p.".
Organ uzasadniając swoją decyzję wskazał na treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., który wprost zakazuje wydania prawa jazdy kategorii C oraz C+E osobie, której zatrzymano prawo jazdy w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie uprawnień kategorii B.
Organ wyjaśnił, ze powyższy zakaz odnosi się nie tylko do kierowców ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy danej kategorii, w czasie trwania zakazu, ale dotyczy również kierowców posiadających już takie uprawnienia i jest realizowany przez wstrzymanie możliwości ich wykonywania na czas trwania zakazu sądowego orzeczonego co do pojazdów objętych prawem jazdy kategorii B.
Pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie oraz orzeczenie co do meritum o zwrocie skarżącemu dokumentu prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii C oraz C+E. Skarżący zarzucił powyższej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności:
1) art. 12 ust. 2 pkt 3 u.k.p., poprzez błędną, rozszerzającą wykładnię wymienionego przepisu, skutkującą niezwróceniem zatrzymanego prawa jazdy w zakresie, w jakim uprawnia ono do prowadzenia pojazdami kategorii C i C+E;
2) art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. poprzez wyjście poza zakres uprawnień wynikających z jego brzmienia i faktyczne pozbawienie skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami w szerszym zakresie niż orzeczono w prawomocnym wyroku sądu powszechnego.
Zdaniem skarżącego, z przytoczoną w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wykładnią art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. nie sposób się zgodzić, bowiem nie uwzględnia ona całości obowiązującej w tym zakresie regulacji. Ponadto, wykładnia taka w swej istocie stanowi wykładnię rozszerzającą w zakresie, w jakim pozbawia skazanego możliwości powadzenia pojazdów nieobjętych zakazem ich prowadzenia przez prawomocny wyrok sądu powszechnego. Stanowi to niedopuszczalną w zakresie prawa karnego rozszerzającą wykładnię przepisów będących podstawą odpowiedzialności karnej. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący wskazał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Po 101/14.
Skarżący podkreślił, że Sąd Rejonowy w O. orzekł zakaz prowadzenia przez skarżącego pojazdów w zakresie kategorii B, a Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r. cofnął skarżącemu uprawnienia w zakresie tej kategorii, zatem dalsza odmowa wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C oraz C+E, nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego i stanowi niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną wyroku karnego, co narusza art. 42 § 2 Kodeksu karnego w związku z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.), zwanej dalej "k.k.w.", a także artykułu 10 Konstytucji RP.
Po rozpatrzeniu odwołania S. Z. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] maja 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. l pkt 2 u.k.p., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego – w świetle przepisów ustawy o kierujących pojazdami i w zestawieniu z treścią powołanego wyżej wyroku sądu powszechnego – Prezydent Miasta [...] zasadnie przyjął, że skarżący jest osobą, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w art. 12 ust. 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., czyli osobą ubiegającą się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C oraz C+E.
W opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. Prezydent Miasta [...] zasadnie rozstrzygnął sporną kwestię odmawiając zwrotu prawa jazdy kategorii C oraz C+E, mimo że w powołanym wyżej wyroku Sąd Rejonowy w O. nie orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii C oraz C+E. Z treści przytoczonych przepisów jasno wynika zakaz zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C oraz C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Organ odwoławczy przytoczył również stanowisko zajęte w analogicznej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 382/14, w którym sąd ten wyraził pogląd podzielony później przez organ drugiej instancji.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji skarżący pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2016 r. oraz o orzeczenie co do meritum w przedmiocie zwrotu skarżącemu dokumentu prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii C oraz C+E. Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów procesu na jego rzecz według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 2 pkt. 3 u.k.p. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 182 § 2 k.k.w., polegające na zastosowaniu ich wykładni rozszerzającej, skutkującej niezwróceniem prawa jazdy w zakresie, w jakim uprawnia ono do prowadzenia pojazdami kategorii C+E, czym organ wykroczył poza ramy przyznanych mu uprawnień. Wydając ww. decyzję, organ faktycznie pozbawił skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie szerszym niż orzeczono w prawomocnym wyroku sądu powszechnego, którym to działaniem organ wkroczył w uprawnienia sądu powszechnego i w sposób dowolny, bez umocowania ustawowego zmodyfikował zakres zastosowanych przez sąd powszechny środków represji karnej, dokonując niedopuszczalnej w świetle art. 10 Konstytucji RP ingerencji władzy wykonawczej w strefę kompetencji władzy sądowniczej.
naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zautomatyzowane stwierdzenie konieczności zastosowania prewencji szczególnej względem skarżącego i rzeczywistą całkowitą eliminację go z ruchu drogowego, podczas gdy sąd powszechny wydający wyrok karny będący materialnoprawną podstawą tej decyzji, nie stwierdził przesłanek uzasadniających taką konieczność, a które to ustalenia winny być dla organów administracji wiążące.
Zdaniem skarżącego, z dokonaną przez organ drugiej instancji wykładnią art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. nie sposób się zgodzić, bowiem nie przystaje ona do stanu faktycznego sprawy i nie uwzględnia ona całości obowiązującej w tym zakresie regulacji, pozbawiając skarżącego możliwości prowadzenia pojazdów nieobjętych zakazem ich prowadzenia przez prawomocny wyrok sądu powszechnego – odwołuje się do niedopuszczalnej w strefie prawa karnego wykładni rozszerzającej odpowiedzialności karnej, wywołując skutki, które nie dają się pogodzić z zasadą proporcjonalności, zasadą państwa prawa oraz zasadą sprawiedliwości społecznej zawartych w art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. Ponadto skarżący w dalszej części uzasadnienia przytoczył przywołane wyżej argumenty z odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po zapoznaniu się z treścią skargi podtrzymało swoje stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2016 r., wnosząc o oddalenie skargi. Organ odwoławczy wskazał, że okoliczności faktyczne i prawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia przedstawił w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem tak zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy w O. (sygn. akt: [...]) orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym w zakresie kategorii B - na okres dwóch lat. Bezsporne jest także żądanie skarżącego skierowane do organu a dotyczące zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C oraz C+E.
W przedstawionym stanie rzeczy Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym nie było podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego.
Sąd przyjmuje przy tym za w pełni przekonywującą argumentację organu drugiej instancji, wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do zasadności zastosowania w sprawie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p.
Zgodnie z powołanymi przepisami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p.). Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: (...)
2) AM (...) A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 u.k.p.).
W rozpatrywanej sprawie istotną okolicznością jest również to, że z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 u.k.p. poprzez wskazanie, iż przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Wcześniej, tj. przed ww. zmianą, regulacja art. 12 ust. 2 u.k.p. stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot. Z tego względu powołanie się przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Po 101/14, nie może być uznane za trafny argument. Wskazany wyrok został bowiem wydany w odniesieniu do wcześniejszego stanu prawnego.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że do zdarzeń oraz decyzji administracyjnych skutkujących zatrzymaniem skarżącemu prawa jazdy stosuje się art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w obecnie obowiązującym brzmieniu. Wyrok Sądu Rejonowego w O. w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. został bowiem doręczony do Urzędu Miasta [...] w dniu [...] lutego 2016 r., a decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została wydana w dniu [...] marca 2016 r., czyli w momencie, w którym obowiązywały przepisy w ich obecnym brzmieniu.
Podsumowując, w przedmiotowej sprawie znajdowały zastosowanie przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. Te zaś nie pozwalały na uwzględnienie żądania skarżącego. Należało bowiem wziąć pod uwagę, iż z mocy regulacji art. 12 ust. 2 wskazanej ustawy, okoliczność wyłączająca możliwość wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ze względu na przesłankę określoną w pkt 2 art. 12 ust. 1 (zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego), odnosi się także do innych kategorii uprawnień niż wprost wskazanych w wyroku karnym. Sposób sformułowania art. 12 ust. 2 u.k.p., a także historia legislacyjna tego przepisu – wprowadzenie go ze względu na istotne wątpliwości pojawiające się w związku z wcześniejszym brzmieniem wskazanego przepisu – wskazują jednoznacznie, że omawiany przepis stanowi wyjątek rozszerzający zakres normowania przepisów zawartych w art. 12 ust. 1 oraz ust. 1a u.k.p. Taka technika legislacyjna jest dopuszczalna, często stosowana w przypadku innych regulacji i ze względu na jasność oraz precyzję przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.
Należy przy tym uznać za słuszny pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, iż decyzja odmawiająca zwrotu dokumentu prawa jazdy konkretyzuje jedynie obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów uwzględniając regulacje ww. ustawy. Nie modyfikuje jednak środka karnego orzeczonego przez sąd powszechny, wydział karny, a tym samym nie wkracza w kompetencje sądu karnego (vide: wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 369/15). To właśnie prawomocne orzeczenie sądu karnego powoduje, że skarżącemu nie można wydać nie tylko prawa jazdy kategorii B, ale także tych kategorii, które wcześniej mu przysługiwały, czyli kategorii C i C+E, gdyż ustawodawca jednoznacznie rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów.
Stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie odpowiada poglądom prawnym prezentowanym także przez Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyrokach: z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14). Stanowisko takie znajduje swój wyraz również w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych. Patrz np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 44/17 lub wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1093/16. W orzeczeniach tych wskazuje się zgodnie, że już tylko zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w wymienionej wyżej ustawie oraz odmową zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Przemawia za tym wykładnia językowa i celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy swoim wcześniejszym zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji. Trudno bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii B, zezwoliłby np. na prowadzenie pojazdów ciężarowych, ciężarowych z przyczepą lub autobusów (kategorii C, C+E, D). Nadto, zarówno przy interpretacji, jak i zastosowaniu w sprawie wymienionych przepisów należało mieć na uwadze, iż służą one zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, którymi są życie i zdrowie ludzkie.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podzielił natomiast stanowiska skarżącego zarówno w odniesieniu do przepisów ustawy o kierujących pojazdami, jak i przepisów Konstytucji RP powoływanych przez skarżącego. W pierwszym przypadku za całkowicie chybiony należy uznać argument skarżącego, że w rozpatrywanej sprawie nie ziścił się przewidziany w art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 u.k.p. warunek "zatrzymania" prawa jazdy. Sugestia, że z zatrzymaniem prawa jazdy w rozumieniu wskazanych przepisów mamy do czynienia tylko w przypadku, gdy faktycznie czyni to funkcjonariusz publiczny, np. policjant, a nie stosuje się tej kategorii, gdy posiadacz prawa jazdy złożył dokument w właściwym organie administracji, jest całkowicie nie uzasadniona na gruncie zasad wykładni prawa w Polsce. Słowo użyte w przepisie prawnym ("zatrzymanie") nie musi odnosić się wyłącznie do konkretnego zachowania (czynności psychofizycznej) określonej osoby, ale może oznaczać sytuację nazywaną czynnością prawną, działaniem prawnym lub jeszcze szerzej: prawną czynnością konwencjonalną. Polega ona na tym, że zachowania różnych osób, czasem osoby fizycznej, np. kierowcy, czasem funkcjonariusza publicznego ma określony skutek przewidziany w przepisach taki jak np. fakt, że pewien dokument jest zatrzymany, czyli pozostawiony w dyspozycji organu administracji, a nie posiadacza uprawnień wynikających z tego dokumentów.
Sąd nie podzielił także argumentów skarżącego odwołujących się do przepisów Konstytucji RP. W opinii Sądu nie zostały naruszone dwa kluczowe standardy przewidziane w art. 2 ustawy zasadniczej: zasada demokratycznego państwa prawnego oraz zasada urzeczywistniania sprawiedliwości społecznej. Pierwszy z wymienionych standardów należy interpretować w kontekście art. 7 Konstytucji, tj. zasady praworządności, wraz z kulturowo ugruntowanymi, lecz nie wysłowionymi wprost, wymogami stosowania prawa takimi, jak niedziałanie prawa wstecz, ochrona praw nabytych itp. W świetle takiego kryterium zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji nie można zarzucić, że organy dopuściły się naruszenia Konstytucji. Wszelkie działania organów administracji w rozpatrywanej sprawie były podejmowane na podstawie prawa i w granicach wytyczonych przez obowiązujące w danej chwili przepisy prawa, a także ściśle zgodnie z treścią tych przepisów. Wspomniane standardy kultury prawnej również nie zostały w żaden sposób podważone bądź zakwestionowane.
Zdaniem Sądu działania organów administracji w rozpatrywanej sprawie nie były również niezgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej. Zasada ta dotyczy dystrybucji dóbr i ciężarów dokonywanej przez organy władzy publicznej lub upoważnione przez nie podmioty. "Społeczny" charakter sprawiedliwości przejawia się jednak w tym, że omawianą zasadę stosujemy tam, gdzie działania władzy publicznej nie są już regulowane przez bezwzględnie wiążące przepisy prawa, lecz przez normy moralne, obyczajowe itp. Wskazany standard konstytucyjny jest więc nieprawidłowym wzorcem kontroli przepisów ustawowych, tzn. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Bezpodstawna jest również opinia skarżącego, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do niewłaściwego zastosowania przez organy administracji zasady proporcjonalności. Zasada ta wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji, a od dnia 1 czerwca 2017 r. również w art. 8 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym standardem dopuszczalne są ograniczenia w zakresie korzystania z wolności i praw, jednak tylko wówczas, gdy ograniczenia takie są uzasadnione koniecznością zachowania lub ochrony określonych fundamentalnych wartości społecznych, takich jak bezpieczeństwo lub porządek publiczny, ochrona zdrowia, wolności i praw innych osób itp. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, iż ograniczenie prawa skarżącego do korzystania z posiadania przezeń uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii C oraz C+E zostało nie tylko wprowadzone ściśle na podstawie przepisów ustawy, ale również w celu ochrony wspomnianych wartości, zwłaszcza bezpieczeństwa członków społeczeństwa.
W świetle przedstawionych przepisów i praktyki sądowej odebranie skarżącemu prawomocnym wyrokiem karnym tylko części posiadanych uprawnień, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu może on żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami co do pozostałych kategorii. Wyraźnie zakazał tego ustawodawca w ww. art. 12 ust. 2 w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny. Co równie istotne, rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa jazdy w sytuacji objętej przepisem art. 12 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy nie jest objęte uznaniem administracyjnym, lecz obliguje organ do zastosowania wynikających z niego sankcji. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Orzekając na podstawie omówionych wyżej przepisów, które miały zastosowanie w sprawie, organy dały wyraz poszanowania tej zasady.
Z powyższych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło