VII SA/Wa 1662/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania R. K., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], orzekającą na podstawie art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w związku z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151 ze zm., dalej: ustawa o kierujących pojazdami) o cofnięciu R. K. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Starosty [...]z dnia [...] kwietnia 2013 r., R. K. został skierowany na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, z pouczeniem, że orzeczenie lekarskie należy przedstawić organowi kierującemu na badania w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. W wyniku badania stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. A i B, co potwierdzają orzeczenia lekarskie nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. oraz nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. W tej sytuacji Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], orzekł o cofnięciu R. K. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Organ podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wydaje starosta w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W ocenie organu, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że zaistniała przesłanka określona w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami: istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co stwierdzono na podstawie dwóch orzeczeń lekarskich, wydanych bezterminowo. Organ podkreślił, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu jest tzw. decyzją związaną. Wskazał ponadto, że stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na zagrożenie tego bezpieczeństwa. Przyczynami wypadków drogowych mogą być zmiany chorobowe u kierowców, zwłaszcza zaburzenia w krążeniu, choroby prowadzące do nagłych utrat przytomności oraz choroby zmniejszające szybkość reakcji i koordynacji ruchów, jak też niektóre wady wzroku i słuchu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. K., zarzucając jej naruszenie prawa poprzez oparcie ustaleń na niepełnym i sprzecznym materiale dowodowym, a także uniemożliwienie mu uczestnictwa w posiedzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); jeżeli zachodzą przesłanki określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Decyzja cofająca uprawnienia do kierowania pojazdami jest tzw. decyzją związaną – jej wydanie nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia. Organ administracji jest w tej sytuacji związany treścią orzeczenia lekarskiego, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie. Jednocześnie podkreślić należy, że w niniejszej sprawie skarżący skorzystał z prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego. Drugie orzeczenie również wskazywało na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 ustawy o kierujących pojazdami). Kopię takiego orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać starości właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy diagnostyczno-orzeczniczy etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczenia lekarskie w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15 ze zm.). Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia, badanie lekarskie może być wykonane przez lekarza, spełniającego warunek, o którym mowa w § 14 ust. 1 albo 2, zwanego dalej "uprawnionym lekarzem". § 9 rozporządzenia stanowi, że badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", o czym stanowi § 10 rozporządzenia. Od tak wydanego orzeczenia osoba badana może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest m.in. Instytut Medycyny Pracy (§ 12 rozporządzenia). Orzeczenie lekarskie wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania, stosownie do § 13 ust. 2 rozporządzenia, jest ostateczne. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy, wynikająca z cytowanych wyżej przepisów, ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę) jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., jak również w oparciu o przepisy ustawy o kierujących pojazdami, nie podlegają merytorycznej weryfikacji przez organy administracyjne w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione medyczne jednostki orzecznicze. W niniejszej sprawie wydanie zaskarżonych decyzji poprzedziło postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie, w ramach którego wyczerpał procedurę wynikającą z przytoczonych wyżej przepisów i uzyskał ostateczne i bezterminowe orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] stycznia 2014 r. Podnieść należy, że zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1078/06; z dnia 22 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 840/08; z dnia 9 stycznia 2009 sygn. akt I OSK 43/08; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1359/10; Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1303/11; w Poznaniu z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 60/12). Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedstawił dowodu, który mógłby doprowadzić do obalenia domniemania zgodności z prawdą ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydanego w jego sprawie. Takim dowodem nie może być wydane na prośbę pacjenta zaświadczenie (którego kopia została dołączona do skargi), albowiem nie zostało ono wydane przez uprawnionego lekarza. W tej sytuacji stawiennictwo oskarżonego na posiedzeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przedstawienie przez niego argumentów nie wpłynęłoby w żadnym stopniu na treść wydanej decyzji. Ponadto skarżący pismem z dnia 18 listopada 2013 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami i został pouczony o prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 10 k.p.a. (zarzut uniemożliwienia udziału w posiedzeniu organu odwoławczego). Z powyższego wynika także, iż nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (zarzut oparcia decyzji na niepełnym i sprzecznym materiale dowodowym). Opinie, wydane przez uprawnionych lekarzy, były jednomyślne, a w sprawie brak jest dowodów przeciwnych. Wreszcie podkreślić należy, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami ma charakter prewencyjny i powinna zostać wydana w każdej sytuacji, gdy jest wielce prawdopodobne, że kierowca ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający ani siebie, ani kogokolwiek z uczestników ruchu drogowego na szkodę. Tym samym cofnięcie uprawnień w razie istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem wynika z utraty warunku niezbędnego do uzyskania uprawnienia, jakim jest brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.