VII SA/Wa 1741/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru zainstalowania urządzenia reklamowego. skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] ([...]), wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia wykonania urządzenia reklamowego o wym. tablicy reklamowej 6m x 3m przy ulicach [...] i [...] w W. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo NSA, że wielkość i konstrukcja planowanego urządzenia przesądza, że jest ono urządzeniem reklamowym wolnostojącym trwale związanym z gruntem a więc budowlą wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ dodał, że o tym czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie świadczy jego masa całkowita i rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Objęty zgłoszeniem obiekt jest konstrukcją na tyle trwałą i związaną z gruntem, że uniemożliwia jej przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie siłami przyrody. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie miał zatem zastosowania, a roboty budowlane przy wykonaniu ww. urządzenia są budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 i 7 ww. ustawy, na które inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Zdaniem organu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie został naruszony art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa. Skargę na ww. decyzję złożyła C. Sp. z o.o. w W., wnosząc o uchylenie obu rozstrzygnięć i zarzucając naruszenie: 1. art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że przepis ten nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem tj. do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, podczas gdy z przepisu wyraźnie wynika, że stosuje się go do wszystkich urządzeń reklamowych, także w przypadku niepowiązania technicznego z innym obiektem budowlanym, 2. art. 3 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że o trwałym związaniu z gruntem decyduje wielkość i konstrukcja urządzenia a także, że jego masa całkowita i rozmiary wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa; 3. art. 3 pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że o zakwalifikowaniu robót budowlanych jako budowy, nie instalacji, decyduje okoliczność, że konstrukcja obiektu wraz z fundamentem jest na tyle trwała, że uniemożliwia przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody, co znacznie ogranicza praktyczne zastosowanie artykułu 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, 4. art. 3 pkt 1-5 w zw. z art. 3 pkt 6 i 7 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że metoda, jaką dany obiekt jest budowany nie ma wpływu na jego kwalifikację prawną, 5. art. 30 ust. pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że roboty budowlane dot. instalowania nośnika reklamowego, nie podlegają zgłoszeniu; Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy decyzja winna zostać uchylona; 2. art. 138 kpa poprzez niepełne rozpatrzenie wszystkich zarzutów tj. zarzutu nauszenia: a) art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że samo zakwalifikowanie urządzeń reklamowych do kategorii "budowli", uzasadnia wprowadzenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla instalacji ww. urządzenia reklamowego; b) art. 107 § 1 i 3 kpa tj. brak uzasadnienia faktycznego oraz prawnego w decyzji organu I instancji; 3. art. 80 w zw. z art. 77 § 1 i 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wydanie decyzji na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych, w tym ustalenia, że zgłoszone urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, zatem jest budowlą oraz że roboty budowlane związane z jego wykonaniem stanowią budowę, a nie instalację; 4. art. 77 § 1 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na projekcie budowlanym, 5. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych w wyniku nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym niezgromadzenia dowodów i niewyjaśnienia okoliczności stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, a) nieudowodnienie, że zgłoszone roboty budowlane są budową a nie instalacją zatem wymagają pozwolenia na budowę, a także, że urządzenie jest trwale związane z gruntem; c) niewyjaśnienie, w którym momencie i w jaki sposób ma zostać wykonana stopa fundamentowa, która to okoliczność wpływa na fakt, czy mamy do czynienia z instalacją, czy budową; d) niewyjaśnienie sposobu posadowienia nośnika na gruncie, pomimo iż w opisie technicznym przedstawiono trzy możliwe warianty posadowienia fundamentu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontroli Sądu podlegała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego o wym. tablicy reklamowej 6 m x 3 m (pow. 18m2) w rejonie ulic [...] i [...] w W. Organ wskazał na treść art. 28 Prawa budowlanego, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 29 ww. ustawy. Wyjątki wymienione w art. 29 Prawa budowlanego tworzą zatem katalog zamknięty robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. W treści art. 30 Prawa budowlanego szczegółowo określono, w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych. Oznacza to, że w ustawie Prawo budowlane rozróżniono dwie grupy urządzeń reklamowych, te na których instalowanie wymagane jest - zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - tylko zgłoszenie oraz te wolno stojące urządzenia reklamowe, które są budowlami wymienionymi w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż ich budowa nie została wymieniona w art. 29 ust. 1 powołanej ustawy. Przedmiotowa sprawa dotyczy wykonania urządzenia reklamowego na gruncie, dlatego rozstrzygające znacznie ma ustalenie, czy zgłoszone roboty budowlane stanowią "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, czy też są robotami polegającymi na budowie "budowli" objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W tym miejscu podkreślić trzeba, że ustawodawca nie wskazał jakie przesłanki przesądzają o uznaniu obiektu budowlanego za trwale związany z gruntem, gdyż ustawa Prawo budowlane nie definiuje tego terminu. Posiłkując się definicją zawartą w słowniku języka polskiego (Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 1988, str. 794) przez instalowanie należy rozumieć zakładanie, montowanie jakiegoś urządzenia technicznego (w nowym miejscu). Natomiast pojęcie "montażu" oznacza składanie, zespolenie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób (ww. Słownik, tom II, str. 209). Wobec powyższego tak pojęcie instalowania, jak i montażu odnosi się do pewnego sposobu, rodzaju działania, w wyniku którego powstaje nowy twór. Przenosząc te uwagi na grunt ustawy Prawo budowlane należy stwierdzić, że w wyniku czynności dotyczących instalowania powstaje nowe urządzenie reklamowe, a zakres prac, jakie winny być wykonane przy jego realizacji zawsze będzie wynikał z konkretnej, zindywidualizowanej sytuacji, na którą wpływa wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. Inny bowiem charakter będą miały prace przy wykonywaniu urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów i wysokości jednego metra, a zupełnie inny urządzenia o wadze kilku ton i wysokości kilkunastu metrów. Pomimo, że ustawodawca nie wprowadza wprost takiego rozróżnienia urządzeń reklamowych, nie oznacza to, że nie wynika ono z innych przepisów np. art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, jak już podniesiono na wstępie. W związku z powyższym, wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa determinują to, czy może być on zakwalifikowany jako obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też obiekt wolnostojący nietrwale związanym z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym podkreśla się, że o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie na natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. O tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem w istocie decydują jego parametry techniczne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1331/09, z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 811/08, z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 324/08, z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, LEX nr 266325 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 576/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 26/07). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należało podzielić stanowisko organów, że urządzenie reklamowe przedstawione w załączonym do zgłoszenia projekcie technicznym budowlanym jest konstrukcją trwale związaną z gruntem, gdyż świadczą o tym jej wymiary tj. wielkość tablicy reklamowej 6 m x 3 m o powierzchni 18m2, zamontowanej na słupie o wysokości 4 m przytwierdzonym do podstawy fundamentowej w kształcie prostokątnej płyty żelbetowej o wymiarach 3,6 m x 2,40 m x 0,4 m wykonanej z betonu żwirowego B 20 ze zbrojeniem ze stali A-III-34GS i A-0. Jest to zatem wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostają zatem podnoszone w skardze okoliczności dotyczące przedłożenia przez inwestora trzech wariantów posadowienia przedmiotowego urządzenia reklamowego, gdyż ze względu na jego wielkość, wszystkie z przedstawionych sposobów świadczą o jego trwałym związaniu z gruntem. Podobnie, w świetle przedstawionej argumentacji, należało ocenić pozostałe zarzuty podnoszone w skardze. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271, orzekł jak w sentencji.