VII SA/Wa 1770/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-06

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Paweł Groński, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, na której nie przewidziano robót budowlanych, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestycja ta nie narusza przepisów prawa materialnego i nie wpływa negatywnie na warunki życia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca, będąca właścicielką działki sąsiadującej z inwestycją, nie posiada legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestycja, polegająca na przebudowie linii elektroenergetycznej i budowie stacji transformatorowej, nie przewiduje robót na działce skarżącej, nie narusza przepisów prawa materialnego (w tym dotyczących oddziaływania na środowisko i pól elektromagnetycznych), ani nie wpływa negatywnie na warunki życia, co wyklucza posiadanie przez nią interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę linii elektroenergetycznej oraz budowę stacji transformatorowej. Skarżąca, właścicielka sąsiedniej działki, twierdziła, że słupy zostały wybudowane na jej działce, co narusza jej interes prawny. Organy administracji i sąd uznały, że skarżąca nie posiada legitymacji procesowej, ponieważ inwestycja nie narusza jej interesu prawnego ani przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zakładowi Energetycznemu [...] Rejon Energetyczny [...], pozwolenia na przebudowę istniejącej linii elektroenergetycznej 0,4 kV wraz z wymianą słupów, budowę stacji transformatorowej 15/0,4 kV w miejsce istniejących słupów, budowę nowego odcinka linii elektroenergetycznej nn i linii nn ziemnej do działki nr [...], budowę linii energetycznej 15 kV na wspólnych słupach z linią nn, budowę nowego słupa na skrzyżowaniu linii 15 kV z linią nn, budowę nowych przyłączy kablowych do działek nr [...] i nr [...] położonych we wsi [...] gm. [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ pierwszej wskazał, że w postępowaniu nieważnościowym, prowadzonym w stosunku do decyzji wydanej w sprawie inwestycji liniowej, mówiąc o obowiązkach organu nadzorczego, należy rozróżnić granice (zakres) kontroli decyzji w ramach przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., od granic (zakresu) kontroli tej decyzji wyznaczonych trasą przebiegu tej inwestycji przez poszczególne nieruchomości, należące do różnych właścicieli i tym, kto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony (art. 157 § 2 K.p.a.), to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy (art. 28 K.p.a.), czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, organ pierwszej instancji stwierdził, że nie ma możliwości i potrzeby kontrolowania kwestionowanej decyzji. w całości ograniczył zakres kontroli do części, w której odnosi się ona do interesu prawnego B. J., czyli na odcinku przedmiotowej linii elektroenergetycznej zlokalizowanej w pasie drogi powiatowej wzdłuż działki o nr ew. [...]. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa "Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92 ONSA 1995, nr 1, poz. 32)". Przepis art. 28 K.p.a. nie wymaga, aby postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego w sposób bezpośredni. W przedmiotowej sprawie wydana decyzja dotyczy interesu prawnego lub obowiązku podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki. W omawianym przypadku lokalizacja inwestycji daje podstawę do stwierdzenia, że krąg stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, będącego samodzielnym postępowaniem administracyjnym, jest szerszy niż postępowania zwykłego. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjaśnienie kwestii, czy w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności. Nie jest natomiast istotą tego postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych sprawy. W postępowaniu tym organ nie jest związany żądaniem strony. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92 ONSA 1995, nr 1, poz. 32 "organ nadzoru stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (art.. 158 § 2 K.p.a.) w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 K.p.a., bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji". W ocenie organu badana decyzja nie jest obarczone wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a., co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności - nie została bowiem wydana z naruszeniem przepisów o właściwości ani bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, była wykonalne w dniu jej wydania, jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą i nadto nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Organ wskazał, że z otrzymanej kopii mapy z inwentaryzacji linii eN i eS oraz kabli eN przedstawionej przez Zakład Energetyczny [...] Rejon Energetyczny [...] wyraźnie wynika, iż inwestycja zrealizowana została w pasie drogowym i nie ingeruje w granicę działki nr ew. [...]. Zgodnie z zapisem zawartym w wówczas obowiązującym art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm, zwanej dalej Prawo budowlane) pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto spełnia dwa podstawowe kryteria, a mianowicie: złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Starosta [...] w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] września 2005 r., nr [...] stwierdził, iż projektowany obiekt jest zgodny z decyzją Wójta [...] z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i Inwestor złożył wymagane przepisami oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanym; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20, ust. 1 pkt. Ib, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust.7. W przedmiotowej sprawy ww. warunki zostały przez inwestora spełnione. Organ również stwierdził, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przedmiotowa inwestycja nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości o nr ew. [...], położonej w bezpośrednim sąsiedztwie omawianej inwestycji, jak równieżnie ogranicza swobodnego korzystania z tej nieruchomości. Ponadto ww. inwestycja nie jest inwestycją, która może szkodliwie wpływać na nieruchomość nr [...]. Zgodnie z § 314 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Przepisy dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Określono w nim dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i dla miejsc dostępnych dla ludności. Zgodnie z pkt 33 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia pomiary poziomów pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji i linii elektroenergetycznych wykonuje się, jeżeli ich napięcie znamionowe jest równe bądź wyższe niż 110 kilowoltów (kV). Należy w związku z tym stwierdzić, że linie elektroenergetyczne posiadające napięcie poniżej wskazanej wartości nie powodują przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Przedmiotowa inwestycja nie oddziaływuje na środowisko w sposób mogący naruszać interesy osób trzecich w oparciu o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) ani nie kwalifikuje się do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573). Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko w tym stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym wynoszącym nie mniej niż 220 kV, o długości nie mniejszej niż 15 km. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia sporządzenia takiego raportu może wymagać stacja elektroenergetyczna lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 6 tego rozporządzenia. Natomiast przedmiotowa inwestycja posiada napięcie znamionowe 15/0,4 kV (stacja elektroenergetyczna) oraz 15 kV i 0,4 kV (linie elektroenergetyczne). Dlatego też uznał, że funkcjonowanie inwestycji nie pogorszy warunków życia ponieważ jak wskazano powyżej nie oddziaływuje negatywnie na okoliczne nieruchomości. Ponadto, jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego omawianej inwestycji, przebudowa linii 15 kV i linii 0,4kV oraz wymiana słupa zostały zaprojektowane po istniejącej trasie zlokalizowanej w pasie drogi powiatowej w sąsiedztwie działki o nr ew. [...], w odległości około 7,00 m od istniejącego budynku mieszkalnego o nr [...], zaś stacja transformatorowa 15/0,4kV powstała w miejscu istniejącego słupa rozkracznego, usytuowanego również w pasie drogi powiatowej, przy działce o nr ew. [...]. Ponadto przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana zgodnie z Polską Normą PN SEP-E-003 elektryczne linie napowietrzne projektowanie i budowa linii prądu przemiennego z przewodami pełnoizolowanymi oraz przewodami niepełnoizolowanymi. W związku z powyższym organ stwierdził, że badana decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] (znak: [...]) nie jest dotknięta żadną z wad z art. 156 § 1 K.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. J., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia na wniosek B. J. nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zakładowi Energetycznemu [...], Rejon Energetyczny [...] pozwolenia na przebudowę istniejącej linii elektroenergetycznej 0,4 kV wraz z wymianą słupów, budowę stacji transformatorowej 15/0,4 kV w miejsce istniejących słupów, budowę nowego odcinka linii elektroenergetycznej nn i linii nn ziemnej do działki nr [...], budowę linii elektroenergetycznej 15 kV na wspólnych słupach z linią nn, budowę nowego słupa na skrzyżowaniu linii 15 kVz linią nn, budowę nowych przyłączy kablowych do działek nr [...] i nr [...] położonych wsi [...], gm. [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 852/08 uchylającym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 006 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] (znak: [...], odmawiającą wszczęcia na wniosek B.i F.J. S. J. U.J. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważkości decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] (znak: [...]). W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że organ administracji nie ustalił w prawidłowy sposób kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty [...]. Stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpatrywania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji. Sąd zobowiązał organ do ustalenia, kto jest właścicielem nieruchomości nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] i czy posiada on interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności, mając na względzie fakt, iż działka o nr ew. [...] położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie spornej inwestycji oraz wskazał również, że w ponownym postępowaniu należy ustalić, czy funkcjonowanie inwestycji może w istotnym stopniu pogorszyć warunki życia, i czy z tego faktu można wywieść interes prawny wynikający z prawa do ochrony przed uciążliwościami. Szkodliwa działalność obiektu naruszać może (...) prawo własności (...). Nie ulega bowiem wątpliwości, iż ewentualne naruszenie zasad ochrony środowiska może negatywnie oddziaływać na nieruchomości położone w pobliżu obiektu emitującego szkodliwe dla środowiska związki, lub będące w zasięgu jego szkodliwego oddziaływania. Mogą one bowiem przenikać na teren sąsiednich nieruchomości i utrudniać korzystanie z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji jest uzależnione od tego czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Obiekt budowlany należy projektować i budować zapewniając poszanowanie występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich". Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 K.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 K.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Dodał, że jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 K.p.a. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu budowlanego. Przez obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tvm obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...] Wojewoda [...] zawiadomił strony postępowania o wszczętym na wniosek B. i F. J., S. J., U. J. postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] (znak: [...]). Z akt sprawy wynika, że postępowanie wszczęte z wniosku F. J. i U. W. (dawniej J.) zostało przez Wojewodę [...] umorzone decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] (znak: [...]), natomiast postępowanie wszczęte z wniosku S. J. zostało umorzone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...], uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] (znak: [...]) i umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji. Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wydruku aktualnej treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] ustalono, że właścicielką działki nr [...] położonej w miejscowości [...] jest od dnia [...] października 2007 r. B. J. Z projektu zagospodarowania terenu spornej inwestycji oraz jego części opisowej wynika, że w sąsiedztwie działki nr [...], stanowiącej własność B. J. przewidziano przebudowę istniejącej linii niskiego napięcia, budowę linii średniego napięcia na slupach wspólnych z Linią niskiego napięcia, budowę słupowej stacji transformatorowej 15/04 kV w miejscu istniejącego słupa niskiego napięcia oraz przebudowę przyłączy do budynków. Organ podkreślił, że projekt budowlany nie przewiduje wykonywania jakichkolwiek robót na działce nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe elementy kwestionowanej inwestycji mimo, że znajdują się przy granicy nieruchomości wnioskodawczyni, nie powodują objęcia jej swoim obszarem oddziaływania, podobnie jak pozostałe elementy inwestycji objętej ww. decyzją Starosty [...]. Nie istnieją bowiem przepisy prawa materialnego, jakie w związku z budową ww. elementów inwestycji wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich terenów. Organ wskazał, że linie elektroenergetyczne średniego napięcia 15 kV, stacje transformatorowe 15/0,4 kV i linie niskiego napięcia nie należą do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm., wg stanu na dzień 7 września 2005 r.) do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zaliczono jedynie stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV (§ 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia). Obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zalicza również jedynie stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV (§ 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia). Analogicznie w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883) określono, że pomiary poziomów pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji i linii elektroenergetycznych wykonuje się, jeżeli ich napięcie znamionowe jest równe bądź wyższe niż 110 kV (pkt 33 załącznika nr 2). Jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/G1 533/08. "przedmiotowa inwestycja obejmuje stację transformatorową średniego napięcia, w przypadku której, tak jak w przypadku sieci niskiego napięcia, brak wprowadzonych przez prawo ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, które wskazywać mogłyby na istnienie wykraczającego poza teren inwestycji oddziaływania obiektu. Tym samym jak się wydaje pola elektromagnetyczne wokół linii średnich napięć oraz niskich napięć zostały potraktowane jako nieistotne źródła pola elektromagnetycznego z punktu widzenia wpływu na środowisko i zdrowie ludzi, a w konsekwencji uznać należy, iż oddziaływanie obiektu nie wykracza poza teren działki, na której został on usytuowany". Powyższe stanowisko potwierdza również zamieszczone na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (www.izios.gov.pl) opracowanie Przemysława Białaszewskiego p.t. "Pola elektromagnetyczne w środowisku - opis źródeł i wyniki badań", gdzie na stronie nr 47 autor stwierdza, że "Linie o średnich napięciach (SN) wytwarzają pola elektromagnetyczne o pomijalnie małym natężeniu". Wobec powyższego, w związku z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 852/08, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że funkcjonowanie spornej inwestycji nie wpływa na pogorszenie warunków życia w sposób sprzeczny z przepisami prawa, w związku z czym z okoliczności emitowania przez linię elektroenergetyczną pola elektromagnetycznego B. J. nie może wywodzić interesu prawnego. Na marginesie dodał, że na działce nr [...], wzdłuż jej granicy z działką nr [...] (droga powiatowa) istnieją ograniczenia w zagospodarowaniu terenu wynikające z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). zgodnie z którym obiekty budowlane przy drogach powiatowych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Podkreślił, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] (znak: [...]) nie obejmuje robót budowlanych na działce nr [...], o czym świadczy treść wniosku o pozwolenie na budowę, jak i projekt zagospodarowania terenu, a tym samym ewentualne wykonanie przebudowy przyłączy do budynków na działce nr [...] pozostaje bez wpływu na ocenę przymiotu strony wnioskodawczym. Wyjaśnił również, że organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są powołane do wykonywania pomiarów geodezyjnych działek, czy też kwestionowania ich granic. Z projektu zagospodarowania terenu sporządzonego na kopii mapy zasadniczej wynika, że wbrew twierdzeniom odwołującej się hipotetyczne słupy linii elektroenergetycznej znajdują się na działce nr [...]. Powstały, w ocenie odwołującej się, spadek wartości nieruchomości pozostaje bez wpływu na ocenę przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę - okoliczność ta nie wpływa na możliwość zagospodarowania nieruchomości. Ewentualne wybudowanie inwestycji na działce nr [...], niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, może uzasadniać jedynie reakcję organów nadzoru budowlanego (w tym przypadku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]). Kwestia ta nie podlega ocenie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał, że merytoryczne zarzuty podnoszone [...] B. J., z uwagi na brak posiadania przez nią przymiotu strony, pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie i rozstrzygnięcie. Również długotrwałe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. J. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ błędnie ocenił, że jest właścicielem terenu sąsiadującego z inwestycją. W rzeczywistości wszystkie trzy słupy zaznaczone w dokumentacji architektonicznej bok działki [...], usytuowane są w jej granicach. Zaznaczyła, że słupy zostały wybudowane w miejscu wcześniej istniejących słupów (wynika z dokumentacji budowy), które to bezspornie znajdowały się na działce [...]. Ich położenie wyznaczał geodeta, w oparciu o dokumentację z decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...]. Aktualne słupy zostały jedynie wybudowane w miejsce poprzednich, czyli na terenie jej działki. Wskazała, ze według decyzji o ustaleniu lokalizacji spornej inwestycji, słupy należało zaprojektować w miejscu istniejących, a więc na jej działce. Usilne przeciągnięcie słupów na drugą stronę granicy(tylko i wyłączne obok jej działki), ma jedynie na celu próbę wyłączenia jej z postępowania i uniemożliwienie jej złożenia sprzeciwu wobec lokalizacji stacji transformatorowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawową kwestią, jaką należało w niniejszej sprawie rozpatrzyć, to kwestia legitymacji skarżącej, jako strony postępowania administracyjnego. Organ nadzoru drugiej instancji odmówił skarżącej przymiotu strony i w konsekwencji uchylił decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zakładowi Energetycznemu [...] Rejon Energetyczny [...], pozwolenia na przebudowę istniejącej linii elektroenergetycznej 0,4 kV wraz z wymianą słupów, budowę stacji transformatorowej 15/0,4 kV w miejsce istniejących słupów, budowę nowego odcinka linii elektroenergetycznej nn i linii nn ziemnej do działki nr [...], budowę linii energetycznej 15 kV na wspólnych słupach z linią nn, budowę nowego słupa na skrzyżowaniu linii 15 kVz linią nn, budowę nowych przyłączy kablowych do działek nr [...] i nr [...] położonych we wsi [...] gm. [...]. Przede wszystkim należy wskazać, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. i umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 852/08. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd stwierdził, "(...) Jak wynika z treści kontrolowanych orzeczeń w ocenie organów administracji orzekających w niniejszej sprawie S. J. nie posiada legitymacji procesowej do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż nieruchomość o nr ewid. [...], której jest właścicielem nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Przymiotu strony nie posiadają również pozostali wnioskodawcy B. J., F. .Ji, Urszula Jaworska, jako osoby jedynie zamieszkujące w budynku położonym na przedmiotowej nieruchomości. Powyższe przesądziło o orzeczeniu na podstawie art. 157 § 3 kpa o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Należy mieć na względzie, iż zgodnie z przepisem art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym organ zobligowany jest w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tj. od osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa. Natomiast stosownie zaś do art. 61 § 4 kpa o wszczęciu każdego postępowania administracyjnego z urzędu lub na żądanie strony organ obowiązany jest zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W niniejszej sprawie organ administracji nie ustalił w prawidłowy sposób kręgu stron postępowania o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji. Stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpatrywania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji. Organ winien w szczególności prawidłowo ustalić, kto jest właścicielem nieruchomości nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] i czy posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności. Dopiero gdy organ ustali w sposób niewadliwy strony postępowania winien rozważyć i wykazać bezspornie czy osoby składające wniosek o stwierdzenie nieważności posiadają interes prawny. Przede wszystkim organ winien mieć na względzie fakt, iż działka o nr ewid. [...] położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie spornej inwestycji. W ponownym postępowaniu należy ustalić czy funkcjonowanie inwestycji może w istotnym stopniu pogorszyć warunki życia, i czy z tego faktu można wywieść interes prawny wynikający z prawa do ochrony przed uciążliwościami. Szkodliwa działalność obiektu naruszać może ich podstawowe prawo jakim jest prawo własności. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż ewentualne naruszenie zasad ochrony środowiska może negatywnie oddziaływać na nieruchomości położone w pobliżu obiektu emitującego szkodliwe dla środowiska związki, lub będące w zasięgu jego szkodliwego oddziaływania. Mogą one bowiem przenikać na teren sąsiednich nieruchomości i utrudniać korzystanie z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji jest uzależnione od tego czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Obiekt budowlany należy projektować i budować zapewniając poszanowanie występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich". Znajdowanie się w sferze oddziaływania obiektu, w rozumieniu art. 28 ust.2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć jako położenie nieruchomości w takim otoczeniu planowanego obiektu, w którym w związku z realizacją planowanego obiektu, z przepisów odrębnych wynikać będą ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 479/09, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 597626). Tylko te normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, czy też przepisy z zakresu ochrony środowiska, świadczą o interesie prawnym dającym osobie mającej tytuł prawny do nieruchomości przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust.2 Prawa budowlanego (por. uzasadnienie w/w wyroku NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, ONSA i wsa 2008/1/12 s. 131; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 75/C6, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 318183). Ten wymóg wykazania istnienia interesu prawnego strony domagającej się wszczęcia postępowania dotyczy nie tylko postępowania zwykłego, ale i postępowań nadzwyczajnych, takich jak np. o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2049/10, Lex 996656; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 431/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08, Lex 530045; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 470/08, Lex 508421). W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ ustalił w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] (znak: [...]). W niniejszej sprawie, jak ustalił organ nadzoru drugiej instancji, skarżąca B. J. od dnia [...] października 2007 r. jest właścicielką działki nr [...] położonej w miejscowości [...]. Z projektu zagospodarowania terenu spornej inwestycji oraz jego części opisowej wynika, że w sąsiedztwie działki nr [...] przewidziano przebudowę istniejącej linii niskiego napięcia, budowę linii średniego napięcia na slupach wspólnych z Linią niskiego napięcia, budowę słupowej stacji transformatorowej 15/04 kV w miejscu istniejącego słupa niskiego napięcia oraz przebudowę przyłączy do budynków. Projekt budowlany nie przewiduje wykonywania jakichkolwiek robót na działce nr [...]. Sąd aprobuje stanowisko organu nadzoru drugiej instancji, wywiedzione z przepisów Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) i załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883), że funkcjonowanie przedmiotowej inwestycji nie wpływa na pogorszenie warunków życia w sposób sprzeczny z przepisami prawa, w związku z czym z okoliczności emitowania przez linię elektroenergetyczną pola elektromagnetycznego B. J. nie może wywodzić interesu prawnego. Z powyższego jednoznacznie wynika, że nieruchomość skarżącej, tj. działka o nr ew. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej badaną decyzją. Trafnie zatem organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepis prawa materialnego, z których skarżąca mogłaby wywodzić swój interes prawny i prawidłowo zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., to jest uchylił i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji wszczęte wnioskiem skarżącej, bowiem zobligowany był w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie zostało wszczęte przez uprawniony podmiot, zgodnie z treścią art. 157 § 1 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło