VII SA/Wa 1886/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G R, J R i W R na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1886/14 UZASADNIENIE Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. znak: nr [...] na podstawie przepisu art. 149 § 3 i § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), oraz art. 82 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, zm.: Dz. U. z 2014 r., poz. 40), po rozpatrzeniu wniosku G R i W R z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. (Nr [...] ), zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą, na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we [...] , pozwolenia na budowę ekranów akustycznych wzdłuż odcinka drogi krajowej nr [...] (ulica [...] ), od km 39+115 do km 39+535 (rejon ulicy [...] ) w miejscowości [...] , na działkach nr [...] , nr [...] , nr [...],[...], obręb [...], nr [...], nr [...],[...], Obręb [...], oraz nr [...],[...], obręb [...] , zmienionej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. (Nr [...]). W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] stycznia 2014 r. wpłynął do Wojewody [...] wniosek J R G R oraz W R datowany na [...] kwietnia 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Po otrzymaniu powyższego wniosku, Wojewoda [...], pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wezwał wnioskodawców do jednoznacznego udokumentowania terminu powzięcia wiedzy o ww. decyzji Wojewody [...]oraz do udokumentowania posiadanego prawa własności wobec nieruchomości, które zdaniem wnioskujących znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Pismem z dnia 3 marca 2014 r. J R, G R oraz W R poinformowali, że wiedzę o wydanej decyzji Wojewody [...] powzięli z pisma z dnia [...] listopada 2010 r., doręczonego im w dniu [...] listopada 2010 r. Ponadto złożyli dokumenty, z których wynika na rzecz wymienionych prawo współwłasności wobec nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...],[...], obręb [...]. Wojewoda [...] , w zakresie wniosku J R postanowieniem z dnia [...]marca 2014 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania. Rozpoznając natomiast wniosek G R oraz W R organ wydał wskazane na wstępie postanowienie z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...], mocą którego stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 omawianej ustawy - tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W przedmiotowej sprawie G R oraz W R w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. wskazali, że o decyzji Wojewody [...] zezwalającej na budowę ekranów akustycznych dowiedzieli się w dniu [...] listopada 2010 r. Z uwagi na powyższe organ wskazał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał zatem z dniem [...] grudnia 2010 r. Uchybienie terminu o którym mowa w art. 148 K.p.a., uniemożliwia skuteczne wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zmienioną decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2010 r. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli G R i W R. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że rozpatrywany w niniejszym postępowaniu wniosek G R i W R, sprecyzowany pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., złożony został w dniu [...] kwietnia 2012 r. W aktach Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o znaku: [...] znajduje się wniosek G R i W Ro z dnia [...] grudnia 2010 r. (złożony w dniu [...]lutego 2011 r. przez ich pełnomocnika M Z) "o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] Wojewody [...] ", w którym wskazano również na zmianę tego rozstrzygnięcia decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] . Powyższy wniosek z dnia [...] grudnia 2010 r. został następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. sprecyzowany jako wniosek o wznowienie postępowania. W aktach organu o znaku [...] znajduje się pismo Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., zawiadamiające wnioskodawców, że wobec nieuzupełnienia przez nich wskazanych przez organ braków formalnych ww. wniosku został on pozostawiony bez rozpoznania. Organ zaznaczył, że wiedzę o decyzjach Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. i z dnia [...] sierpnia 2010 r. G R i W R posiadali co najmniej do dnia [...]grudnia 2010 r., a miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie upłynął najpóźniej w dniu 14 stycznia 2011 r. W tej sytuacji G R i W R składając ponownie w dniu [...] kwietnia 2012 r. wniosek o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] , znak: [...], zmienioną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] , znak: [...] uchybili określonemu w art. 148 K.p.a. terminowi na jego złożenie. Organ wskazał, że artykuł 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1927/11, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt IOSK 1025/11). Wobec powyższego odmowę wznowienia na wniosek G R i W R postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zmienioną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., organ uznał za zasadną. Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie złożyli G R, W R i J R. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1. naruszenie art. 9 i 10 K.p.a. poprzez brak informowania strony o zamiarze budowy przedmiotowych ekranów co spowodowało, że strona nie mogła brać udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji o budowie ekranów. Takie postępowanie organu spowodowało, że jako strona sami musieliśmy dowiadywać się o postępowaniu w zakresie budowy ekranów. 2. naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, które ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności wykorzystując zaniedbania organów administracyjnych co do postępowania w zakresie budowy ekranów (brak traktowania skarżącej jako strony tego postępowania - co zostało ustalone wyrokiem Sądu) oraz oparcie się wyłącznie na materiale dowodowym korzystnym dla organu, a pominięcie dowodów korzystnych dla strony. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Przy czym organ dodał, że w jego ocenie J R nie jest podmiotem uprawnionym do kwestionowania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] . Wniosek J R został rozpoznany przez organ wojewódzki odrębnie postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], stąd też zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie dotyczy J R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą, na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we [...] , pozwolenia na budowę ekranów akustycznych wzdłuż odcinka drogi krajowej nr [...] (ulica [...]) w miejscowości [...]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym są postanowienia o charakterze procesowym. Zaskarżone postanowienia dotyczą zatem oceny czy skarżący występujący o wznowienie postępowania wykazali istnienie przesłanki, o której mowa w przepisie art. 148 § 1 K.p.a., to znaczy czy udowodnili zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Przy czym należy zaznaczyć, że odmienny status w niniejszej sprawie posiadają G R i W R i inny J R. W pierwszej kolejności należy odnieść się do skargi G R i W R. Rozpatrując wniosek G R i W R organy I i II instancji odmówiły wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. uznając, że ww. osoby nie dochowały terminu określonego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stosownie do treści art. 148 § 1 i 2 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym należy pamiętać o tym, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jest to etap wstępny postępowania wznowieniowego. Jeśli zatem termin ten zostanie zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.). W doktrynie prawa administracyjnego akcentuje się, że strona, która składa wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego musi udowodnić kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak i J. Borkowski, 7 wydanie, wyd. C.H. Beck, Warszawa, 2005). Również orzecznictwo jest zgodne, że zachowanie terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 K.p.a. musi być udowodnione przez stronę, zaś organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze. (por. m.in. wyroki NSA z 16.10.1998 III SA 2802/97 LEX 34954 i z 19.05.2000 i SA/Wr 1038/97 LEX 1038/97). Podkreślić również należy, że do przepisu art. 148 § 1 K.p.a. ma zastosowanie wykładnia literalna, co wynika z charakteru postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, które ma charakter nadzwyczajny, co wyklucza zastosowanie wykładni rozszerzającej do przepisów regulujących jej przebieg (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1195/09, LEX nr 577026). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego wnioskodawcy złożyli w dniu [...] kwietnia 2012 r. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. poinformowali, że o decyzji Wojewody [...] dowiedzieli się z pisma z dnia [...] listopada 2010 r., doręczonego w dniu [...] listopada 2010 r. Organ I instancji przyjmując ww. wyjaśnienia za prawdziwe wskazał, że G R oraz W R termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał z dniem 22 grudnia 2010 r. Złożenie wniosku w dniu 3 kwietnia 2012 r, nastąpiło zatem z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 148 K.p.a., co z kolei uniemożliwiło skuteczne wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Natomiast organ II instancji utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że w aktach Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o znaku: [...] znajduje się wniosek G R i W R z dnia [...] grudnia 2010 r. (złożony w dniu [...] lutego 2011 r. przez ich pełnomocnika M Z) o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewody [...], w którym wskazano również na zmianę tego rozstrzygnięcia decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Powyższy wniosek z dnia [...] grudnia 2010 r. został następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. sprecyzowany przez pełnomocnika G R i W R jako wniosek o wznowienie postępowania. W aktach organu o znaku [...] znajduje się pismo Wojewody [...]z dnia [...] kwietnia 2012 r. zawiadamiające wnioskodawców, że wobec nieuzupełnienia przez nich wskazanych przez organ wojewódzki braków formalnych ww. wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r. został on pozostawiony bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe organ uznał, że wiedzę o decyzjach Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. i z dnia [...] sierpnia 2010 r., G R i W R posiadali co najmniej od dnia [...] grudnia 2010 r., a miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie upłynął najpóźniej w dniu 14 stycznia 2011 r. G R i W R składając ponownie w dniu [...] kwietnia 2012 r. wniosek o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...]z dnia [...] lipca 2009 r. uchybili określonemu w art. 148 K.p.a. terminowi na jego złożenie. Z argumentacją organów należy się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że z akt sprawy wynika, iż G R i W R wiedzę o decyzji Wojewody [...]z dnia [...] lipca 2009 r. posiadali od dnia 14 grudnia 2010 r., tj. od dnia złożenia pierwszego wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto z ich wyjaśnień złożonych przy piśmie z dnia [...] marca 2014 r. wprost wynika że o ww. decyzji dowiedzieli się z pisma z dnia [...] listopada 2010 r., doręczonego w dniu [...] listopada 2010 r. Zatem nie ma wątpliwości że organy prawidłowo oceniły, że w sprawie doszło do naruszenia terminu określonego w art. 148 K.p.a. Tm samym zaskarżone postanowienia Sąd uznał za wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał sprawy oraz w zgodzie z powołanymi przepisami prawa. Natomiast w kwestii skargi J R wskazać należy, że nie jest ona zasadna z uwagi na okoliczność, iż ww. skarżąca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. w zaskarżeniu postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], gdyż nie brała udziału w tym postępowaniu. Wskazać należy, że o istnieniu legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowo-administracyjnym decyduje interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym. Musi jednak istnieć związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem lub czynnością. W postępowaniu administracyjnym interes prawny musi być wywodzony z przepisów prawa materialnego, w postępowaniu sądowo-administracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Stąd osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowo-administracyjnego. Legitymacja procesowa podmiotów o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a ma charakter materialny. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego (wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2013r., sygn. akt I OSK 478/12, postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2013r., sygn. akt I GSK 344/13, postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2012r. sygn. akt I OSK 2719/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 1874/11). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu interes prawny w przedmiotowej sprawie, a więc przymiot strony posiadają wyłącznie G R i W R, albowiem to po rozpatrzeniu ich wniosku organ I instancji wydał postanowienie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], a następnie po rozpatrzeniu zażalenia ww. osób Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżone postanowienie. Po rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania J R Wojewoda [...] wydał odrębne postanowienie - z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] i sprawa z wniosku tej osoby toczyła się odrębnym torem. Zatem organ w zaskarżonym postanowieniu nie wypowiedział się odnośnie praw, czy obowiązków J R, ani w kwestii posiadania przez J R przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym stwierdzono, że J R nie posiada indywidualnego, istniejącego obiektywnie i mającego swe źródło w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, interesu prawnego do kwestionowania rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym uprawnień G R i W R. Negatywne ustalenie w zakresie posiadania przez skarżącą J R interesu prawnego prowadzi do oddalenia skargi a nie do jej odrzucenia (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1351/14, Lex nr 1494692). Z powyższych względów zarzuty skargi naruszenia art. 9 i 10 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a. nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na względzie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.