VII SA/Wa 1917/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-12
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Wojciech Sawczuk, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej?Ratio decidendi
Stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Może być co najwyżej podstawą do jej wzruszenia w trybie zwykłym, a nie nieważności w trybie nadzwyczajnym. Organ administracji publicznej powinien zbadać, czy decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uwzględniając ustalenia planu obowiązujące w dacie jej wydania, a nie w dacie stwierdzenia nieważności planu.Stan faktyczny
Skarżący P.W. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Głównym zarzutem skarżącego było to, że pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.), który później został prawomocnie unieważniony przez sąd administracyjny. Skarżący uważał, że unieważnienie m.p.z.p. ze skutkiem ex tunc stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, asesor WSA Michał Podsiadło, Protokolant st. sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania P W od decyzji Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z [...] stycznia 2021 r., znak: [...]- utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że ww. decyzją Wojewoda odmówił stwierdzenia, na wniosek P W, nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2010 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o. o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z drogą dojazdową i placem montażowym na działce nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...] (przeniesionej decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2010 r. Nr [...], na rzecz [...] sp. z o. o.). P W złożył odwołanie od powyższej decyzji.
GINB wyjaśnił przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 k.p.a. i definicję rażącego naruszenia prawa. Przedmiotem inwestycji jest budowa elektrowni wiatrowej o mocy 2,3 MW SIEMENS SWT-2.3-93 o wysokości wieży w głowicy 101,5 m i średnicy wirnika 93,00 m wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Jej maksymalna wysokość ponad poziom terenu ze śmigłami wynosi 148 m. Elektrowni wiatrowej został nadany numer porządkowy [...]. Inwestycja obejmuje również budowę na działce inwestycyjnej drogi dojazdowej o szerokości jezdni 5,00 m i placu montażowego. Elektrownia wiatrowa wchodzi w skład inwestycji "[...] przewidującej budowę elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą techniczną zlokalizowaną na terenie obrębu [...] w gminie [...]".
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Pr. bud., do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor - [...] sp. z o.o. - wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę z [...] czerwca 2010 r., złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Pr. bud.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p.) albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W dniu wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia, działka nr ewid. [...] , na której usytuowano ww. elektrownię wiatrową, objęta była ustaleniami uchwały Rady Gminy [...] z [...] września 2006 r., nr [...], w sprawie uchwalenia m.p.z.p., dla części terenów położonych w okolicy miejscowości [...] w gminie [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., Nr [...], poz. [...]).
Wyrokiem z 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 197/13, WSA w Gdańsku stwierdził nieważność ww. uchwały Rady Gminy [...] z [...] września 2006 r. NSA wyrokiem z 27 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2071/13, oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Gdańsku. Podstawą stwierdzenia nieważności przez sąd administracyjny ww. miejscowego planu była okoliczność, że załącznik graficzny do planu, mimo że na tym graficznym załączniku oraz w tekście planu (§ 3 ust. 1 pkt 1) wskazano skalę 1:2000, został w rzeczywistości sporządzony w skali 1:5000, a więc w skali, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.z.p., dopuszczalnej tylko wtedy, gdy plan miejscowy został sporządzony wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy. Sąd uznał, że sporządzenie zaskarżonego planu miejscowego, wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, w skali 1:5000, stanowi naruszenie zasady sporządzania planu miejscowego i z tego powodu, zgodnie z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.p.z.p., powoduje jego nieważność w całości.
GINB (powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych) wskazał, że w przedmiocie skutków stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie m.p.z.p., na ważność pozwolenia na budowę, prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie można stosować sankcji nieważności do decyzji wydanej na podstawie aktu prawa miejscowego, którego nieważność stwierdził sąd lub organ nadzoru w późniejszej dacie, albowiem brak podstawy prawnej odnosić można tylko do naruszenia prawa obowiązującego w dniu wydania przez organ decyzji. Stwierdzenie nieważności planu miejscowego, zgodnie z którym wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Organ podzielił podgląd, że którego stwierdzenie nieważności planu miejscowego nie wpływa w sposób bezpośredni na ważność decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z tym poglądem dokonał oceny zgodności kontrolowanej decyzji z przepisami ww. uchwały Rady Gminy [...] z [...] września 2006 r., nr [...]. Zaznaczył, że znane mu są rozbieżności judykatury, dotyczące kwestii wpływu stwierdzenia nieważności planu miejscowego na decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną w oparciu o postanowienia tegoż planu. Nie można czynić zarzutu organowi z tego tylko powodu, że zaprezentowane stanowisko - powszechne i akceptowane przez znaczną część praktyki - jest inne, aniżeli koncepcja (również spotykana) wyrażona przez wnioskodawcę/ odwołującego się.
Działka inwestycyjna o nr ewid. [...], na której posadowiono elektrownię wiatrową, położona była na obszarze oznaczonym w miejscowym planie częściowo symbolem EWI/R, tj. na terenie rolnym przeznaczonym pod lokalizację elektrowni wiatrowych (§ 5 ust. 1 pkt 1) i częściowo symbolem R, tj. tereny rolne (§ 6 ust. 1 pkt 1). Na załączniku graficznym do ww. planu miejscowego zamieszczono proponowaną lokalizację wież elektrowni wiatrowych, jednakże z § 5 ust. 2 pkt 4 planu wynika, że szczegółowa lokalizacja poszczególnych elektrowni wiatrowych zostanie określona na etapie projektu budowlanego. Z porównania rysunku "[...] Odległość proj. wiatraków od sąsiednich działek i zabudowy mieszkaniowej (Projekt budowlany, rys. nr 216) z załącznikiem graficznym do miejscowego planu (Projekt budowlany, Załączniki i uzgodnienia, 3. Wypisy i wyrysy z miejscowego Planu zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...])", przy uwzględnieniu okoliczności, że rysunek planu został sporządzony w innej skali - stwierdził, że fundament wiatraka został zaprojektowany na terenie oznaczonym w miejscowym planie symbolem EWI/R. Powyższe oznacza, że sporna inwestycja nie narusza rażąco ustaleń ww. m.p.z.p., co do funkcji i przeznaczenia terenu. W szczególności nie naruszono rażąco wymagań w przedmiocie konstrukcji obiektu - konstrukcja wieżowa z turbinami wiatrowymi i konstrukcji wieży: stalowa rurowa pełnościenna i maksymalnej wysokości obiektu.
Z akt sprawy nie wynika, aby zostały rażąco naruszone wymogi ww. planu miejscowego, dotyczące powierzchni terenu przeznaczonego na cele budowlane.
Inwestor uzyskał decyzją Wójta Gminy [...] z [...] maja 2009 r., znak: [...] ustalającą na rzecz [...] Sp. z o. o. lokalizację inwestycji celu publicznego, tj. budowy podziemnej linii kablowej 30 kV ze światłowodem służących do przesyłu energii elektrycznej z planowanej siłowni wiatrowej na działce nr ewid. [...], obr. [...] (sprostowaną postanowieniem Wójta Gminy [...] z[...] lipca 2009 r. znak: [...]) oraz decyzją Wójta Gminy [...] z [...] maja 2009 r., znak: [...], ustalającą na rzecz [...] Sp. z o. o. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie odcinka drogi wewnętrznej prowadzącej do drogi powiatowej (działka nr ewid. [...]) na działce nr ewid. [...] , obr. [...] (sprostowaną postanowieniem Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2009 r., znak: [...]).
Analiza akt sprawy nie wykazała, aby doszło do rażącego naruszenia wymogów zawartych w ww. decyzjach Wójta Gminy [...] z [...] maja 2009 r., znak: [...] i z [...] maja 2009 r. znak: [...].
Inwestor uzyskał również decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2009 r., nr [...], (utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2010 r., znak: [...]), ustalającą na rzecz [...] sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych [...], gmina [...]. Inwestycja nie narusza rażąco ustaleń ww. decyzji Wójta Gminy [...] z [...] września 2009 r.
W szczególności nie naruszono rażąco wymagań w przedmiocie parametrów turbiny Siemens typ 2,3 MW MKII, wysokość - 101,5 m, średnica zasięgu ramiom wirnika - 93,0 m, wirnik trzyramienny z regulacją skrętu łopat, całkowita wysokość masztu wraz ze śmigłem - 148,0 m, ilość śmigieł - 3 (każde o długości 45 m),powierzchnia omiatania 6800 m2, fundament o wymiarach maks. 26 x 26 x 3,5 m (projektowana - turbina o mocy 2,3 MW zawieszona na wysokości 101,5 m o średnicy śmigieł wirnika 93 m z trzema śmigłami (każde o długości 45 m). Całkowita wysokość masztu wraz ze śmigłem - 148 m. Maszt posadowiony na fundamencie w kształcie ośmiokąta foremnego opisanego na kole o średnicy 19,5 m i głębokości 3,5 m - Projekt budowlany, Sylwetka elektrowni wiatrowej, rys. nr 125; Projekt budowlany, rys. Zespół elektrowni wiatrowych[...], Fundament F/19,5 (...), rysunek nr 300, ark. 1; Projekt budowlany, Załączniki i uzgodnienia, pkt 7 Warunki przyłączenia, ppkt 2 Charakterystyka przyłączanego urządzenia, str. 3/13). Nie narusza jej również w zakresie wykonania utwardzonych dróg dojazdowych na czas budowy o szerokości 5 m oraz placów montażowych o utwardzonej nawierzchni tłuczniowej wielowarstwowej na ekowłókninie, względnie na podbudowie z gruntu stabilizowanego preparatem UDP 2000, płyty ażurowe (projektowana szerokość drogi dojazdowej - 5 m droga dojazdowa i plac montażowy składające się z: górnej warstwy z kruszywa łamanego (klińca) stabilizowanego mechanicznie, dolnej warstwy z kruszywa łamanego stabilizowanego mechanicznie, warstwy pospółki lub żwiru, geowłókniny; - Projekt budowlany - rysunek nr 205 Drogi dojazdowe przekrój nawierzchni i rysunek nr 206 Place montażowe przekrój nawierzchni).
Z akt sprawy nie wynika, aby zostały rażąco naruszone wymogi ww. decyzji środowiskowej, dotyczące wykonania placów montażowych o powierzchni około 950 m2 oraz wydzielenia ok. 676 m2 terenu na fundament pod każdą siłownię.
GINB ustalił, że ww. decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 2009 r., nr [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja SKO w [...] z [...] lutego 2010 r., zostały uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z 31 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 331/10.
Powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Może ona bowiem stanowić jedynie ewentualną podstawę do wznowienia (w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Dla przedmiotowej inwestycji inwestor uzyskał opinie i uzgodnienia, w tym opinię Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] października 2008 r., znak: [...] i z [...] marca 2010 r., znak: [...] (dotyczącą uzgodnienia lokalizacji inwestycji), pismo Szefa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP z [...] września 2008 r., Nr v (dotyczące uzgodnienia lokalizacji inwestycji). Inwestor uzyskał również decyzję Starosty [...] z [...] maja 2009 r., znak: [...], w przedmiocie wyłączenia działki inwestycyjnej z produkcji rolnej.
W związku z powyższym nie został rażąco naruszony art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Sporna inwestycja nie narusza także rażąco warunków rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 z późn. zm. - wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji).
Inwestycja nie przekracza w sposób rażący norm dotyczących hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r., w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 - wg. stanu na dzień wydania weryfikowanej decyzji). Zgodnie z ww. rozporządzeniem, dopuszczalny poziom hałasu dla terenów mieszkaniowo-usługowych oraz dla terenów zabudowy zagrodowej wynosi 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej.
Organ odwoławczy stwierdził, że z raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko zespołu elektrowni wiatrowych (ZEW) U1 [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą – Gmina [...], sporządzonego przez biegłego Ministra Ochrony Środowiska mgr inż. S W (wraz z aneksem) wynika, że "Na podstawie analizy komputerowej wyników obliczeń i przyjętych ustawowych wymagań dla terenów otoczenia w zakresie hałasu stwierdza się: a) nie występują przekroczenia wartości granicznych poziomów dźwięku hałasu dla terenów chronionych w obrębach: [...] - dla zabudowy zagrodowej, tak w porze dziennej, jak i w nocnej; b) poprzez przyjęcie do obliczeń maksymalnych wartości wyjściowych mocy akustycznej źródeł hałasu - urządzeń i transformatorów w stacji oraz danych prognozy jako nieco zawyżonych w granicach do 1,0 dB ocenia się, iż w rzeczywistości warunki eksploatacyjno-użytkowe będą bardziej bezpieczne dla ludzi i środowiska; c) w otoczeniu ZEW U! [...] wraz z wprowadzeniem linii kablowych 30 kV zachowane będą standardy jakości środowiska w zakresie hałasu" (Aneks do raportu o oddziaływaniu na środowisko (...) - Część ogólna - 6.3.3. Wnioski końcowe, s. 8).
Projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności. Jednocześnie projektanci i sprawdzający złożyli oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostaje również podniesiona w odwołaniu argumentacja, że inwestor do dnia dzisiejszego nie zrealizował tej inwestycji. Kwestia ewentualnego wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2010 r., Nr [...] pozostaje poza przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym. Także poza przedmiotem kontroli pozostaje podniesiona w odwołaniu kwestia prawidłowości decyzji środowiskowej. GINB podkreślił, że nie wystąpiły przesłanki (określone w art. 156 § 1 k.p.a.), skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2010 r., Nr [...].
Z powyższą decyzją nie zgodził się P W, wnosząc pismem datowanym na 17 sierpnia 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
"1) naruszenie prawa procesowego tj. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mieści się w przesłankach do stwierdzenia nieważności decyzji, opartej na tym planie, podczas gdy wypełnia to przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez działanie bez podstawy prawnej, bądź z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na skutek ex tunc stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) naruszenie prawa procesowego tj. art. 77 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie, że planowana przez inwestora [...] Sp. z o.o. inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2,3 MW SIEMENS SWT-2.3-93 o wysokości wieży w głowicy 101,5 m i średnicy wirnika 93 m wraz z infrastrukturą towarzyszącą, co do której pozwolenia na budowę zostało wydane na podstawie nieważnego planu zagospodarowania przestrzennego będzie pozostawała w zgodzie z interesem społecznymi słusznym interesem obywateli oraz ładem urbanistycznym na tym terenie;
3) naruszenie art. 6 k.p.a w zw. z art. 8 k.p.a poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., prowadzącego w konsekwencji do naruszenia zasady sprawiedliwości, proporcjonalności oraz zaufania do władzy publicznej;
4) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez całkowicie dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i dowolne przyjęcie, że planowana przez inwestora [...] Sp. z o.o. inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2,3 MW SIEMENS SWT-2.3-93 o wysokości wieży w głowicy 101,5 m i średnicy wirnika 93 m wraz z infrastrukturą towarzyszącą nie narusza rażąco art. 35 Ustawy Prawo Budowlane;
5) naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o Planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przejawiające się w jego błędnej interpretacji, poprzez przyjęcie, że pozwolenie na budowę wydane w oparciu o nieważny plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich, ładu urbanistycznego na tym terenie i nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
6) naruszenie art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zgodnie, z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, polegające na tym, że z uwagi na istnienie w dacie wydawania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego, który następnie został unieważniony na podstawie orzeczenia Sądu, kontrola taka nie była przeprowadzana".
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, a także stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazanie okoliczności z powodu których Sąd nie stwierdził jej nieważności. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył przepisy k.p.a., w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Podał, że organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji, że nie każde wyeliminowanie z obrotu prawnego planu miejscowego musi powodować stwierdzenie nieważności decyzji. Powyższe stwierdzenie pozostaje w oczywistej sprzeczności z wyrokiem WSA w Gdańsku z 18 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 706/14 oraz ze stanowiskiem judykatury. Organ odwoławczy dokonał niedopuszczalnej interpretacji przepisów prawa procesowego na niekorzyść skarżącego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W przypadku stwierdzenia nieważności m.p.z.p., trudno mówić o zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę z planem miejscowym. Zważywszy zaś na fakt, że stwierdzenie nieważności rodzi skutki ex tunc, można zasadnie twierdzić, że takiej zgodności nigdy nie było, od początku wydania decyzji, gdyż jest to sytuacja jakby uchwały o miejscowym planie, której stwierdzono nieważność, nigdy nie było w obrocie prawnym. Nigdy nie została podjęta przez radę gminy.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący zaznaczył, że decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w oparciu o plan miejscowy, uchwałę rady gminy, której następnie stwierdzono nieważność, w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest wydana bez podstawy prawnej. Orzeczenie sądu administracyjnego stwierdzające nieważność aktu prawa miejscowego musi rodzić skutki prawne przy ocenie aktów administracyjnych wydanych w oparciu o akt prawa miejscowego, którego nieważność stwierdzono. Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego, jako aktu normatywnego, stanowiącego o porządku prawnym na określonym terytorium, nie może być pominięte przy ocenie prawnej aktów administracyjnych (decyzja, postanowienie) wydanych w oparciu o przepisy aktu, którego stwierdzono nieważność. Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy w sprawie m.p.z.p., w oparciu o postanowienia, której została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej bez podstawy prawnej.
Fakt, że wyrok Sądu stwierdzający nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu stał się prawomocny po dacie wydania zaskarżonej decyzji nie uzasadnia stwierdzenia, że decyzja ta jest prawidłowa. Niewątpliwie organowi w tym zakresie nie można postawić zarzutu świadomego działania sprzecznego z prawem, niemniej jednak, rażące naruszenie prawa nie musi być wynikiem wadliwego działania organu i może być konsekwencją zdarzeń zaistniałych po dacie wydania decyzji. Stanowisko takie znajduje bezpośrednie potwierdzenie w treści uchwały NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, zgodnie z którą stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Interpretacji takiej nie wyklucza również zasada badania prawidłowości decyzji na datę jej wydania. Skutek ex tunc stwierdzenia nieważności uchwały prowadzi bowiem do sytuacji, w której w dacie orzekania przez organ akt ten nie istniał. Zatem brak kontroli projektu budowlanego z obowiązującym na danym terenie przepisami planistycznymi prowadzi do rażącego naruszenia normy art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., co uzasadnia stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji.
W momencie kiedy inwestor w przedmiotowej sprawie uzyskiwał wypis z m.p.z.p. (będący podstawą do wystąpienia o pozwoleniu na budowę), to na wydawanych wówczas wypisach znajdowała się adnotacja, że ten plan został zaskarżony do sadu administracyjnego, zatem występowanie o pozwolenie na budowę odbywa się na własną odpowiedzialność. Ponadto inwestycja zlokalizowana została na działce [...], która to jest położona ok 340 metrów od nieruchomości będących własnością skarżącego, a w raporcie oddziaływania na środowisko jest stwierdzone, że promień oddziaływania wynosi 500 metrów według ówczesnych przepisów, a także rażąco przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. (Dz. U. Nr. 120. poz. 826 - wg stanu na dzień wydania weryfikowanej decyzji), czyli 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej, które według ustaleń, danych technicznych oraz wydanej decyzji środowiskowej mają oscylować ok. 100 dB w porze nocnej i dziennej.
Zdaniem skarżącego, jeśliby nawet przyjąć, że wyeliminowanie z obrotu prawnego miejscowego planu, poprzez stwierdzenie nieważności uchwały ustanawiającej ten plan, nie może automatycznie skutkować uznaniem, że decyzje których jedną z podstaw prawnych wydania był wymóg zgodności zawartego w nich rozstrzygnięcia z przepisami miejscowego planu - wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Każdy przypadek powinien być oceniany indywidualnie.
Organ II instancji dokonał w sposób całkowicie dowolny oceny zebranego materiału dowodowego. Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną po zbadaniu projektu budowlanego z przepisami planu zagospodarowania przestrzennego, który został wyeliminowany ze skutkiem ex tunc, a więc od chwili jego wydania, z obrotu prawnego - należy uznać za nieważną, z uwagi jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym decyzja organu II instancji (utrzymująca w mocy wadliwą decyzję organu I instancji) obarczona jest nie tylko błędem w postaci naruszenia przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, ale również wadliwością dotyczącą naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 Pr. bud.
W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Pismem procesowym z 3 listopada 2021 r., uczestnik postępowania: [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł m.in. o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przytoczył treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego i zaznaczył, że przedmiotowa sprawa jest kolejną, rozstrzyganą przez tut. Sąd, co do których organy obu instancji, na etapie postępowania administracyjnego wydały tożsame decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności innych decyzji o pozwoleniu na budowę turbin wiatrowych, wydanych na rzecz Spółki. Tut. Sąd oddalił podobne skargi w sprawach o sygn. m.in. VII SA/Wa 1180/21, VII SA/Wa 1173/21, VII SA/Wa 1039/21.
Spółka podkreśliła, że w całości zgadza się z argumentacją GINB, a zarzuty podniesione w skardze nie mają racjonalnej podstawy. Organ I instancji (co potwierdził także organ II instancji), szeroko odniósł się do zasady ex tunc stwierdzenia nieważności decyzji, w kontekście pozwolenia na budowę. Nie można stosować automatyzmu, stwierdzając nieważność decyzji (w tym przypadku pozwolenia na budowę), na skutek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (w niniejszej sprawie aktu prawa miejscowego), na podstawie którego wydana została decyzja następcza. Bezspornym jest fakt, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego nastąpiło na skutek wad formalnych, niemających znaczenia dla ustalenia przedmiotowego terenu pod budowę elektrowni wiatrowej. Tym samym powyższe naruszenie nie mogło mieć wpływu na wydane pozwolenie na budowę. Sam fakt wniesienia skargi na plan miejscowy nie mógł odnieść skutku w postaci "nieuwzględniania" tego aktu prawa miejscowego w toczących się postępowaniach. W takim przypadku organ naruszyłby podstawowe zasady postępowania administracyjnego m.in. art. 6 k.p.a.
Spółka zwróciła uwagę, że pozwolenie na budowę zostało wydane w 2012 r., podczas gdy wyrok WSA w Gdańsku zapadł 29 maja 2013 r., a oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA nastąpiło w 2015 r., czyli na długo po wydaniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 37b ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, dodanym ustawą z 13 lutego 2020 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) - nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat, w przypadku, o którym mowa w ust 1, art. 158 § 2 k.p.a., stosuje się odpowiednio (art. 37b ust.2). Z uwagi na obowiązujący art. 37b ust. 1 Pr. bud., należałoby odmówić stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na przedmiotową budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że zaskarżona decyzja GINB i poprzedzająca ją decyzja były prawidłowe, a skarga była niezasadna.
Biorąc również pod uwagę, że Sąd - w tym samym składzie - wyrokiem z 12 stycznia 2022 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1696/21 oddalił skargę P W na decyzję GINB w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2012 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o. o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], obręb [...], gmina [...] (przeniesionej decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2013 r. Nr [...], na rzecz [...] sp. z o. o.) - w analogicznym stanie faktycznym i prawnym - z natury rzeczy uzasadnienie prawne w sprawie niniejszej musi być tożsame z uzasadnieniem uprzednio wydanego wyroku w ww. sprawie.
Istotą zawisłej przed tut. Sądem sprawy było w rzeczywistości to, czy wyeliminowanie w postępowaniu nadzwyczajnym uchwały Rady Gminy [...] z [...] września 2006 r., nr [...] w sprawie uchwalenia m.p.z.p., dla części terenów położonych w okolicy miejscowości [...] w gminie [...], potwierdzone prawomocnym wyrokiem z 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 197/13 WSA w Gdańsku, stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do następczego stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2012 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o. o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną.
Na wstępie należy jednak wyjaśnić, że organa obu instancji prawidłowo przyjęły, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji. Organ orzekający w tym trybie posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania kontrolowanej decyzji przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Nie rozstrzyga o istocie sprawy, która była przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Tym samym, aby móc stwierdzić nieważność ostatecznej decyzji administracyjnej właściwy w trybie nadzwyczajnym organ musiałby bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., w tym także, czy wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organa administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w tym trybie w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, tj. materiał dowodowy, jakim dysponował organ administracji architektoniczno budowlanej w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W orzecznictwie i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lun społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji, jako aktu organu praworządnego państwa.
Dlatego też uznać należy, że organa – w szczególności GINB – w sposób odnoszący się szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji do tych powoływanych przepisów Prawa budowlanego, które mogłyby zostać naruszone (w tym rażąco) przez organ administracji architektoniczno budowlanej w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę należycie ustaliły zarówno stan prawny, jak i faktyczny w granicach rozpoznawanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznaje argumentację GINB, odnoszącą się do wskazanych w uzasadnieniu decyzji przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia wykonawczego za w pełni poprawną. Dlatego też zbędnym jest powtarzanie ustaleń organu.
Poprawna również była subsumpcja prawna, w wyniku której GINB doszedł do przekonania o braku w niniejszej sprawie przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Również i w tym zakresie nie ma więc potrzeby powielania argumentacji organu II instancji.
Główny natomiast zarzut skarżącego w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej polegał na powołaniu się na eliminację przez sąd administracyjny w 2003 r. ze skutkiem wstecznym uchwały Rady Gminy [...] z [...] września 2006 r., nr [...], w sprawie uchwalenia m.p.z.p., dla części terenów położonych w okolicy miejscowości [...] w gminie [...] – przez stwierdzenie nieważności tej uchwały.
Wyjaśnić więc należy, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. (według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdzał zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku miejscowego planu), a także wymaganiami ochrony środowiska.
W sprawie bezsporne jest, że działka inwestycyjna, nr ewid. [...] , obręb [...] położona była na obszarze objętym zakresem obowiązywania ww. uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2006 r. Nieważność tego aktu prawa miejscowego została stwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 maja 2013 r. sygn. II SA/Gd 373/11, natomiast skarga kasacyjna Rady Gminy [...] od wyroku sądu I instancji została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 27 października 2015 r. sygn. akt II OSK 2583/13).
Powyższy jednak fakt - wbrew zarzutowi skarżącego – nie prowadzi do tego, aby móc uznać, że decyzja Starosty [...] narusza w sposób rażący art. 35 ust. 1 P. bud. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, które tut. Sąd w pełni podziela, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji, tylko może być podstawą do jej wzruszenia. Nie jest to przyczyna nieważności decyzji, określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w przepisach szczególnych, w tym art. 147 § 2 p.p.s.a.
Ponadto, skoro art. 147 § 2 p.p.s.a. stanowi tylko o wzruszeniu rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, to w przypadku, gdy chodzi o decyzje administracyjne, należy przez to rozumieć sankcje wzruszalności, a nie nieważności takiej decyzji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 7 marca 2019 r, sygn. akt II OSK 989/17; z 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 1850/16; z 24 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 1490/15; z 27 października 2016 r., sygn. akt II OSK 163/15; z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2868/12 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 13 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1173/21, z 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1039/21, z 18 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1180/21 – CBOSA).
Trzy z ostatnich ww. wyroków WSA w Warszawie dotyczyły nota bene analogicznego stanu faktycznego i prawnego, zaś wywodzone skargi również opierały się na zarzucie naruszenia art. 35 ust. 1 Pr. bud. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powiązanym ze stwierdzeniem nieważności ww. aktu prawa miejscowego.
Odmienny natomiast, jednostkowy pogląd został zaprezentowany w wyroku WSA w Warszawie – również w analogicznym stanie faktycznym i prawnym – wydanym 24 listopada 2020 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 445/20. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną GINB od tego wyroku, uchylił ww. wyrok i przekazał przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrok z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 576/21, jeszcze niedostępny w ogólnodostępnej bazie CBOSA).
W uzasadnieniu ww. wyroku NSA dokonał oceny prawnej, że "stwierdzenie nieważności planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji, lecz jest podstawą jej wzruszenia. Nie jest to przyczyna nieważności określona w art. 156 K.p.a., jak również w przepisach szczególnych, w tym w art. 147 § 2 P.p.s.a.".
Sąd ten stwierdził też, że "Wskazać można, że w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, a więc w przepisie, który reguluje podobną sytuację, co art. 147 § 2 P.p.s.a., czyli następstwa, dla postępowań indywidualnych, wyeliminowania z systemu prawa normy prawnej stanowiącej podstawę prawna rozstrzygnięcia, stosuje się sankcję wzruszalności, a nie nieważności. Pojęcie wzruszalności, o którym mowa w art. 147 § 2 P.p.s.a., należy więc rozumieć w znaczeniu wąskim".
Natomiast - jak wynika z przyjętej wykładni art. 147 § 2 P.p.s.a. - stwierdzenie nieważności planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji, lecz jest podstawą jej wzruszenia. Nie jest to więc przyczyna nieważności określona w art. 156 K.p.a., jak również w przepisach szczególnych, w tym w art. 147 § 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 1490/15, CBOSA).
W konsekwencji, nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, z tego powodu, że stwierdzono nieważność planu miejscowego, na podstawie którego tę decyzję wydano. Stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jest możliwe, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast - jak wynika z przyjętej wykładni art. 147 § 2 P.p.s.a. - stwierdzenie nieważności planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji, lecz jest podstawą jej wzruszenia. Nie jest to więc przyczyna nieważności określona w art. 156 K.p.a., jak również w przepisach szczególnych, w tym w art. 147 § 2 P.p.s.a. (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 1490/15).
Warto zwrócić uwagę na to, że powyższe stanowisko umacniają rezultaty wykładni systemowej. Norma zawarta w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.) wprowadziła zasadę zachowania w obrocie prawnym decyzji w okresie ich ważności wydanych na podstawie planów miejscowych, które utraciły moc obowiązującą z dniem wejścia w życie nowych regulacji planistycznych. Brak jest uzasadnionych podstaw prawnych, aby różnicować sytuację, gdy utrata mocy dotychczas obowiązującego planu następuje w wyniku wejścia w życie nowego planu miejscowego od sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdza nieważność planu miejscowego (patrz: wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2085/16; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1598/08)".
NSA ocenił też, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego może stanowić, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., podstawę stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej na podstawie unormowań tego planu.
Powyższe jednak nie wyklucza badania w postępowaniu nadzorczym, czy wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie odbyło się z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. W ramach tego badania należy uwzględniać ustalenia planu miejscowego obowiązujące w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stwierdzenie nieważności planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie powoduje więc per se nieważności decyzji wydanej na jego podstawie w czasie, gdy ten akt prawa miejscowego jeszcze funkcjonował w obrocie prawnym. Organ może i powinien w takiej sytuacji dokonać oceny, w jaki sposób unieważnienie planu miejscowego wpływa na ważność decyzji wydanej na jego podstawie. W postępowaniu tym konieczne jest dokonanie analizy powodów, z uwagi na które sąd administracyjny wyeliminował z obrotu prawnego uchwałę o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Dokonując analizy ww. wyroku WSA w Gdańsku należy wskazać, że uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2006 r. została uznana za nieważną głównie z powodu naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez sporządzenie planu w wadliwej skali (1:5000) oraz dlatego, że prognoza oddziaływania na środowisko nie oceniała oddziaływania na środowisko zaskarżonego planu oraz uchwalonego tego samego dnia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenów położonych w okolicy miejscowości [...]. W konsekwencji zasadnym było dokonanie przez organy analizy postanowień uznanego za nieważny miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeprowadził wspomnianą powyżej analizę decyzji o pozwoleniu na budowę w kontekście ustaleń obowiązującego w dacie jej wydania m.p.z.p. W wyniku tego badania ustalił, że działka inwestycyjna nr ewid. [...], na której posadowiono elektrownię wiatrową, położona była na obszarze oznaczonym w miejscowym planie częściowo symbolem EWI/R, tj. na terenie rolnym przeznaczonym pod lokalizację elektrowni wiatrowych (§ 5 ust. 1 pkt 1) i częściowo symbolem R, tj. tereny rolne (§ 6 ust. 1 pkt 1. Organ uznał słusznie, że zezwolona budowa nie naruszała rażąco ustaleń ww. m.p.z.p., co do funkcji i przeznaczenia terenu. W szczególności nie naruszono rażąco wymagań w zakresie konstrukcji obiektu i maksymalnej wysokości obiektu
Zdaniem Sądu, GINB dokonał prawidłowej oceny zezwolonej budowy, uznając, że nie narusza ona rażąco ustaleń obowiązującego w dacie wydania decyzji Starosty planu miejscowego. Projektowana inwestycja nie naruszała w szczególności § 5 ust. 2 pkt 6 lit. b (dotyczącego powierzchni terenu przeznaczonego na cele budowlane), § 5 ust. 2 pkt 6 lit. e (dotyczącego konstrukcji obiektu), § 5 ust. 2 pkt 6 lit. f (dotyczącego maksymalnej wysokości obiektu), § 5 ust. 3 pkt 3 (dotyczącego minimalnej wysokości szerokości pasa drogowego dróg eksploatacyjnych).
Należy też wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie ma bezpośredniego zastosowania uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12. Z tej uchwały wynika bowiem, że stwierdzenie nieważności decyzji (a uchwała samorządowa decyzją nie jest), w oparciu o którą wydano inną, przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Powyższa uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dotyczy więc wpływu stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na uprzednio wydaną przez właściwy organ decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – w świetle powyższej oceny prawnej – nie dopatrzył się, aby decyzja Starosty została wydana z naruszeniem (zwłaszcza rażącym) art. 35 ust 1 pkt 2 i pkt 4 Pr. bud. Inwestycja nie naruszała wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a projekt budowlany, został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienie budowlanego do projektowania w odpowiedniej specjalności. Zawiera on również oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Bezzasadny był też zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organa obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w takim zakresie, jaki jest warunkowany charakterem nadzwyczajnego postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji. Późniejsze stwierdzenie na mocy wyroku sądu nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącej podstawą wydania kwestionowanej decyzji Starosty, nie może być podstawą do postawienia organowi zarzutu dotyczącego błędnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Zarzut naruszenie art. 6 w zw. z art. 8 (bez podania jednostki redakcyjnej) k.p.a. w sposób zaprezentowany w skardze również nie był zasadny. Organa obu instancji prawidłowo oceniły znaczenie stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydania kwestionowanej decyzji Starosty.
Nie został również naruszony – zwłaszcza w sposób wskazany w skardze – art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Takie prawo nie zostało skarżącemu w postepowaniu administracyjnym i sądowym odmówione; inną natomiast rzeczą – powyżej już ocenioną prawnie przez tut. Sąd – jest to, czy wskazywane przez skarżącego okoliczności (w szczególności omawiane stwierdzenie nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) miały znaczenie dla skuteczności żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło