VII SA/Wa 1967/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-06
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, może być kwestionowana w zakresie niezbędności i celowości proponowanych przez inwestora rozwiązań technicznych, takich jak miejsca postojowe?Ratio decidendi
Organ administracji oraz sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie posiadają kompetencji do ingerowania w założenia projektowe inwestora, w tym w proponowany przebieg, lokalizację czy parametry techniczne inwestycji. Ich rolą jest jedynie sprawdzenie kompletności wniosku i zgodności projektu z obowiązującymi przepisami, a nie ocena celowości czy niezbędności proponowanych rozwiązań. W przypadku inwestycji drogowych, ingerencja w prawo własności jest rekompensowana odszkodowaniem, co równoważy interes publiczny z interesem jednostki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ulicy gminnej. Skarżąca kwestionowała zastosowanie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zarzucała, że projektowane miejsca postojowe służą celom kościoła, a nie drogi. Kwestionowała również pozbawienie jej pasa gruntu z działki na potrzeby inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 t.j.), oraz art. 11 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2031 t.j.) po rozpatrzeniu odwołania T. M., K. M., B. M. oraz A. K., J. K. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: " rozbudowa drogi gminnej - ulicy [...] w [...] w zakresie: budowy jezdni, chodników, zjazdów, budowy sieci kanalizacji deszczowej, budowy sieci oświetlenia drogowego, przebudowy i rozbudowy sieci telekomunikacyjnej, sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, sieci gazowej, rozbiórki kolidujących ogrodzeń i wycinki drzew i krzewów kolidujących z projektowaną inwestycją, w gminie [...], powiat piaseczyński - kategoria obiektów budowlanych - IV, XXV, XXVI. Nr ewidencyjne działek usytuowania obiektu - drogi (w nawiasach podano numery działek po podziale; podkreślone - działki przeznaczone pod inwestycję, wytłuszczonym drukiem - wskazane pod przejęcie) działki nr ew.: działki w projektowanym pasie drogowym drogi gminnej; nieruchomości z obrębu ewidencyjnego [...][...], oznaczone wg katastru numerami: [...]" - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu [...] maja 2015 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...], złożył do Starosty Powiatowego w [...] wniosek w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: "rozbudowa drogi gminnej – ulicy [...] w [...] w zakresie: budowy jezdni, chodników, zjazdów, budowy sieci kanalizacji deszczowej, budowy sieci oświetlenia drogowego, przebudowy i rozbudowy sieci telekomunikacyjnej, sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, sieci gazowej, rozbiórki kolidujących ogrodzeń i wycinki drzew i krzewów kolidujących z projektowaną inwestycją".
Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie Starosta [...], działając na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11 f i art. 17 ust. 1 ww. ustawy drogowej oraz art. 104 k.p.a., wydał w dniu [...] września 2015 r. decyzję Nr [...] znak: [...], zezwalającą na realizację inwestycji drogowej w tym zatwierdzającą projekt budowlany oznaczony jako załącznik nr 1 do niniejszej decyzji dla inwestycji pod nazwą: "rozbudowa drogi gminnej - ulicy [...] w [...] w zakresie: budowy jezdni, chodników, zjazdów, budowy sieci kanalizacji deszczowej, budowy sieci oświetlenia drogowego, przebudowy i rozbudowy sieci telekomunikacyjnej, sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, sieci gazowej, rozbiórki kolidujących ogrodzeń i wycinki drzew i krzewów kolidujących z projektowaną inwestycją - kategoria obiektów budowlanych - IV, XXV, XXVI".
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie do Wojewody [...], za pośrednictwem organu pierwszej instancji, wnieśli: T., K. i B. M. oraz A. i J. K.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego: przeanalizował terminowość wniesienia odwołania, rozpatrzył ponownie wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji, przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, zbadał prawidłowość przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania oraz wydanej decyzji Starosty [...], jak również rozpatrzył zarzuty zawarte w odwołaniach. Ponadto, organ przywołał art. 138 § 1 k.p.a. oraz art.. 11 g ust. 3 ww. ustawy drogowej. Zgodnie z tym ostatnim, w postępowaniu przed organem odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki.
Następnie organ wskazał, że T. M. złożyła na jego wezwanie oświadczenie, że odwołanie złożyła także w imieniu małoletniego syna B. M., jako jego przedstawiciel ustawowy. Ponadto, w dniu [...] stycznia 2016 r. wpłynęło pismo z Urzędu Miasta i Gminy [...] w sprawie złożonych przez skarżących uwag i zarzutów, w którym odniesiono się do kwestii poruszanych w odwołaniach. Stwierdzono, że ww. ustawa drogowa dotyczy wszystkich dróg publicznych w tym dróg gminnych i zastosowanie jej do ulicy [...] zdaniem Gminy nie świadczy o rażącym nadużyciu a projektowany fragment (...) stanowi ciąg komunikacyjny łączący działki zlokalizowane przy ulicy [...] i ulicy [...] z ulicą [...]. Właściciele nieruchomości zlokalizowanych wzdłuż ul. [...] powinni mieć świadomość planów poszerzenia jej do 12 m, w związku z obowiązującym od 2003 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazano również na konieczność rozbiórki budynku mieszkalnego po stronie południowej, jak również większej ilości ogrodzeń, w przypadku poszerzenia pasa drogowego po obu stronach ulicy. Przytoczono również fragment decyzji Starosty [...], w którym odniósł się do skutecznego powiadomienia wszystkich właścicieli poprzez doręczenie zawiadomień na adres znajdujący się w katastrze nieruchomości oraz przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym "względy należytej dbałości o własne interesy wymagają, by osoby (...) same doprowadziły w odpowiednim czasie do uwzględnienia aktualnego i rzeczywistego stanu prawnego w księgach wieczystych, które prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (-.)". Ponadto, zdaniem Gminy rozbudowa drogi poprzez wprowadzenie segregacji (...) ruchu poprawi bezpieczeństwo wszystkich użytkowników i w ten sposób służy interesowi społecznemu, a za fragment działki przejęty pod przedmiotową inwestycję, zgodnie z ustawą i Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej właściciele nieruchomości otrzymają odszkodowanie.
W ww. stanowisku wskazano, że podnoszone przez A. i J. K. rozbieżności pomiędzy dotychczasową powierzchnią działki określonej w księdze wieczystej a zapisami w ewidencji gruntów wymaga opracowania geodezyjnego (...), które leży w gestii właściciela działki. Podkreślono również, że zgodnie z zapisami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na każdej działce dopuszcza się realizację jednego budynku mieszkalnego a wydzielenie z działki pasa drogowego nie zmienia statusu przeznaczenia działki. Przywołano także informację o odbytych spotkaniach z mieszkańcami, na których prezentowane były poszczególne koncepcje rozbudowy ww. ulic.
Wojewoda [...] wskazał na podjęte w toku postępowania odwoławczego postanowienie Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., którym zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania, mającego na celu: doprowadzenie do zgodności projektu budowlanego z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zakresie budowy miejsc postojowych (parkingowych) oraz doprowadzenie do zgodności projektu budowlanego z wnioskiem o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej w zakresie nazwy inwestora. Bowiem, we wniosku występuje jako Inwestora: "Burmistrz Miasta i Gminy [...]" a w projekcie budowlanym "Gmina [...]" oraz "Miasto i Gmina [...]".
W odpowiedzi Starosta [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. przesłał do tutejszego organu poprawioną dokumentację budowlaną, lecz zważywszy na nie wyczerpujące zdaniem organu drugiej instancji uzasadnienie odnośnie projektowanych zatok postojowych, ten organ postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. wezwał inwestora, jako kreatora przedsięwzięcia do wyjaśnienia: czy projektowane w ulicy [...] miejsca postojowe, stanowią zatoki postojowe, o których mowa w § 110 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124 t.j.), służące wyłącznie zapewnieniu potrzeb uczestnikom ruchu drogowego, czy też stanowią miejsca postojowe służące konkretnemu(nym) obiektowi(om) budowlanemu(ym), usytuowanego(ym) w ich pobliżu. Podkreślił, że należy mieć na względzie ustawę z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Należało przedłożyć 5 egzemplarzy części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, dla zawnioskowanej i skorygowanej inwestycji zgodnie z treścią niniejszego postanowienia, wykonanej zgodnie z § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.), oraz z zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124 t.j.), w zakresie dotyczącym miejsc postojowych.
Odpowiadając na niniejsze postanowienie inwestor, pismem z dnia [...] maja 2016r. oraz z dnia [...] maja 2016 r., przesłał do organu drugiej instancji skorygowaną dokumentację projektową, dla przedmiotowej inwestycji, oświadczając równocześnie, że wskazane zatoki postojowe stanowią wyposażenie drogi i służą wyłącznie zapewnieniu potrzeb uczestnikom ruchu drogowego a nie konkretnemu obiektowi usytuowanemu w pobliżu rozbudowywanej drogi. Wojewoda [...] przeanalizował powyższe wyjaśnienia i przyjął je jako wystarczające.
Kontynuując uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że wobec dokonanych uzupełnień i wyjaśnień, organ odwoławczy w pierwszej kolejności dokonał sprawdzenia kompletności wniosku pod względem formalnym, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz dokonał oceny zachowania zgodności postępowania z procedurą i stwierdził co następuje.
Zgodnie z art. 11a ust. 1 ww. ustawy drogowej wniosek do Starosty [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wniósł zarządca drogi - Burmistrz Miasta i Gminy [...] - reprezentowany przez Pana R. Z., który w dniu [...] lipca 2015 r. został prawidłowo uzupełniony po wezwaniu organu I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r. Ponadto, inwestor zgodnie z art. 11 b ust. 1 ww. ustawy, uzyskał opinie właściwych miejscowo: Zarządu Województwa[...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] oraz opinię Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] maja 2015 r. Ponadto inwestor załączył pozytywną opinię Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] w sprawie materiałów do wniosku o uzyskanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Zgodnie z art. 11 d ust. 1 ww. ustawy drogowej, inwestor do wniosku załączył mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto, do wniosku załączono analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. W myśl art. 11 d ust. 1 pkt 5 ustawy do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 t.j.). Stosownie do treści art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Co do opinii, wskazanych w art. 11d ust. 1 pkt 8 ww. ustawy drogowej inwestor dołączył opinię [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] oraz opinię Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...]. Równocześnie we wniosku inwestor oświadczył, że przeprowadzenie oceny w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - zgodnie z art. 11 a ust. 4 ustawy nie dotyczy przedmiotowego przedsięwzięcia. Ponadto, inwestor nie miał obowiązku przedkładania wszystkich opinii wskazanych w art. 11d ust. 1 pkt 8 ustawy ponieważ pozostałe opinie w zakresie przedmiotowej inwestycji nie były wymagane.
Analizując złożony przez inwestora wniosek Wojewoda [...] uznał, że zawiera on elementy wskazane w art. 11d ust. 1 ww. ustawy drogowej. Starosta [...] prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków i uwag, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Ponadto, Starosta [...], zgodnie z art. 11d ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem wysyłając zawiadomienie na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń w urzędzie gminy właściwej ze względu na przebieg drogi, na stronie internetowej, a także w prasie lokalnej. Następnie, zgodnie z art. 11 f ust. 3 ustawy Starosta [...] doręczył ww. decyzję wnioskodawcy oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń w urzędzie powiatowym oraz w urzędzie gminy właściwym ze względu na przebieg drogi, na stronie internetowej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych decyzją organ pierwszej instancji poinformował o wydaniu decyzji w drodze zawiadomień wysłanych na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. W zawiadomieniach oraz w obwieszczeniu zamieszczono, zgodnie z art. 11 f ust. 4 ustawy, informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji. Wszystkie strony postępowania miały zatem zapewniony czynny udział w postępowaniu. Zawiadomienie o wydaniu decyzji zostało ogłoszone w drodze obwieszczeń w Urzędzie Miasta i Gminy [...] na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej urzędu w dniach od [...] października 2015 r. do [...] października 2015 r., w Starostwie Powiatowym w [...] na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej urzędu w dniach od [...] października 2015 r. do [...] października 2015 r., oraz w prasie lokalnej tj. "Kurier [...]" nr 36 dnia [...] października 2015 r.
Wojewoda ocenił, że decyzja organu pierwszej instancji czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, oraz określenie szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane a także szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie. Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości (mapę z projektem podziału nieruchomości w skali 1:500, stanowiącą załącznik nr 2 do decyzji).
Ponadto na mocy decyzji Starosty [...] zatwierdzono projekt budowlany, oznaczony jako załącznik nr 1 do decyzji. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością jednostki samorządu terytorialnego, nałożono na inwestora obowiązek przebudowy dróg innej kategorii jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Organ odwoławczy stwierdził, że projektowana inwestycja stanowi cel publiczny, a jej lokalizacja ustalona została na podstawie stosownego w tym względzie aktu prawnego rangi ustawy. Opisana szczegółowo powyżej ustawa ma na celu stworzenie warunków prawnych zapewniających sprawny przebieg realizacji inwestycji w zakresie dróg użytku publicznego. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest fakt, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wywołuje kilka ważnych skutków prawnych, a mianowicie: jest decyzją ustalającą lokalizację danego przedsięwzięcia, zatwierdza projekt podziału nieruchomości niezbędnych do jego realizacji, które na jej podstawie przechodzą z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (w zależności od tego, kto jest inicjatorem budowy drogi), jak również stanowi faktyczne pozwolenie na budowę.
Zdaniem Wojewody [...] zarzuty odwołujących się nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się do kwestii podniesionych przez T., K. i B. M., dotyczących warunków wynikających z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa organ wskazał, że są to jedynie elementy decyzji, do których wskazania ustawodawca zobowiązał organ wydający decyzję, w przypadku ich zaistnienia.
Z kolei odnośnie poszerzenia drogi do 12 m, to z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz, 124 t.j.), zwanym dalej rozporządzeniem, wprost wynika, że szerokość ulicy w liniach rozgraniczających, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, nie powinna być mniejsza niż określona w tabeli, czyli 12 m dla dróg lokalnych. Zaś zgodnie z art. 11a ustawy ma ona zastosowania do dróg wszystkich kategorii, z gminnymi włącznie.
Organ podkreślił - ustawodawca w § 6 ww. rozporządzenia wskazał szerokość drogi w liniach rozgraniczających, która powinna zapewniać możliwość umieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych. W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza się przyjęcie mniejszych szerokości ulic niż podane w ust. 1, jednak pod warunkiem spełnienia wymagań, o których mowa w § 6. Przyjęcie mniejszej szerokości ulicy w liniach rozgraniczających wymaga przeprowadzenia analizy. Należy wskazać, że w projekcie budowlanym ww. analiza nie została zamieszczona. Przy budowie drogi podstawowym wyznacznikiem są tzw. linie rozgraniczające określane w decyzji ustalającej lokalizację drogi. Przepisy określają parametry elementów drogi znajdujących się w obrębie tych linii rozgraniczających, ale nie określają usytuowania samych linii.
W odniesieniu do zarzutu niepowiadomienia wszystkich właścicieli działek, organ podniósł, że stosownie do treści art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Przepisem szczególnym stanowiącym podstawę zastosowania w niniejszej sprawie trybu zawiadomienia stron wskazanego w art. 49 k.p.a. , jest art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania jaki i o wydaniu decyzji ma wyłącznie charakter informacyjny i nie rodzi dla strony żadnych praw, w szczególności w zakresie możliwości zaskarżenia wydanej decyzji. Zatem, doręczenie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej następuje w drodze publicznego obwieszczenia i to właśnie z tego faktu, nie zaś z zawiadomienia o wydaniu decyzji strona może wywodzić swoje prawa. Zgodnie z art. 11f ust. 3 ww. ustawy drogowej , wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Decyzję o zezwoleniu na realizacją inwestycji drogowej doręcza się na piśmie tylko inwestorowi. Natomiast pozostałe strony tej decyzji zawiadamiane są o jej wydaniu przede wszystkim poprzez publiczne ogłoszenie, określone w art. 11 f ust. 3 wyżej wymienionej ustawy. Starosta [...] zawiadomił o wydaniu przedmiotowej decyzji strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w starostwie powiatowym oraz w urzędzie gminy właściwym ze względu na przebieg drogi, w urzędowym publikatorze teleinformatycznym - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zostały wysłane do dotychczasowych właścicieli lub użytkowników wieczystych na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W powyższych zawiadomieniach Starosta wskazał miejsce oraz terminy, gdzie każda ze stron mogła zapoznać się z treścią decyzji oraz aktami przedmiotowej sprawy. Zawiadomienie o wydaniu decyzji posiada więc jedynie walor informacyjny, bez możliwości wywodzenia z faktu jego doręczenia skutków procesowych doręczenia decyzji. Skuteczność domniemanego prawnie doręczenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych skutkami prawnymi tej decyzji związana jest zatem z publicznym zawiadamianiem o wydaniu decyzji, poprzez opisane wyżej obwieszczenia w urzędzie organu wydającego tę decyzję, w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg w ich obszarze projektowanej drogi publicznej, na stronach internetowych tych gmin i w prasie lokalnej. Konsekwentnie więc domniemywa się, iż doręczenie decyzji tym osobom nastąpiło po upływie terminu 14 dni od dnia publicznego zawiadomienia o jej wydaniu, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2010r., sygn. VII SA/Wa 1471/10).
Wojewoda [...] zauważył, że w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], uzyskanym z katastru nieruchomości w Starostwie Powiatowym w [...], znajdującym się w aktach sprawy odnośnie działki nr ew. [...], z obrębu [...] - [...], nie widnieje pełnoletni – K. M. Podobnie w przypadku działki o nr ew. [...] w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], uzyskanym z katastru nieruchomości w Starostwie Powiatowym w [...] nie widnieją - A. K. i J. K. Jak wskazał, zaś Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt. II OSK 2077/12 "względy należytej dbałości o własne interesy wymagają, by osoby (...) doprowadziły w odpowiednim czasie do uwzględnienia aktualnego i rzeczywistego stanu prawnego ksiąg wieczystych (...) ". Organ I instancji w sposób prawidłowy określił strony postępowania a co za tym idzie właściwie zawiadomił, zarówno o wszczęciu postępowania, jak i o wydaniu decyzji. Bowiem przerzucanie ciężaru obowiązku zawiadamiania organu o wszelkich zmianach w ewidencji nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Odnosząc się do zarzutu znaczącego ograniczenia możliwości docelowego zagospodarowania nieruchomości gruntowych Wojewoda [...] wskazał, że to inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji a zastosowane szerokości elementów drogi, jakimi są chodnik i ścieżka rowerowa wynikają wprost z obowiązujących przepisów. Organ orzekający wyznacza jedynie dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy oraz zaproponowane rozwiązania techniczne odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Stosownie do orzecznictwa sądowo- administracyjnego w przedmiotowej materii (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13, z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1968/10, z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2416/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 707/10, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 561/11, z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1722/09), organ właściwy do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest upoważniony do korygowania rozwiązań przyjętych we wniosku o wydanie ww. decyzji. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Ponadto Starosta [...], w trakcie toczącego się postępowania w organie I instancji, zwrócił się do inwestora przedsięwzięcia tj. Burmistrza Miasta i Gminy [...], reprezentowanego przez P. R. Z., do wskazania stanowiska inwestora w zakresie zarzutów wskazanych w ww. odwołaniach stron postępowania. W odpowiedzi przedstawiciel inwestora wyczerpująco uzasadnił zastosowane rozwiązania projektowe i podkreślił, znaczący wpływ na przyjęcie zastosowanych rozwiązań obecnością kościoła, który generuje wzmożony ruch uliczny. Zaakcentowano również, że w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych, nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stanowi jedno ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Powyższe jednak nie oznacza automatycznie, że w każdym postępowaniu organy administracji obowiązane są uwzględnić postanowienia obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na mocy art. 11 i ust. 2 ustawy wyłączone zostało stosowanie do postępowania w sprawach dotyczących realizacji dróg przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa przewiduje uproszczony tryb postępowania w sprawach administracyjnych związanych z budową dróg publicznych. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje również ustalenie przebiegu inwestycji, zatwierdzenie projektu budowlanego, zatwierdzenie podziału nieruchomości. Są to regulacje szczególne względem innych aktów prawnych.
Wojewoda [...] stwierdził ponownie - jeżeli inwestor występuje z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, to organy właściwe w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie dokonują oceny zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym nie ustalają, czy na danym terenie obowiązuje plan miejscowy i nie badają zgodności planowanej inwestycji drogowej z ustaleniami obowiązującego na danym ternie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 27.03.2012r., sygn. akt II OSK 208/12). Jednocześnie - ulica [...] nie jest drogą dojazdową, lecz gminną, której kategoria została nadana uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r.
Wojewoda [...] stwierdził także - organ administracji architektoniczno-budowlanej, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, nie posiada ustawowych kompetencji do wpływu na kształt inwestycji ani tym bardziej nie mogą one narzucić inwestorowi obowiązku zmiany założenia inwestycyjnego, ze względu na jakiekolwiek kwestie nieuwzględnione w ustawie. Mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach ustawy, bowiem stosownie do przepisu art. 11e tejże ustawy nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Organ drugiej instancji wskazał także, że zgodnie z treścią art. 11 i ust. 1 ww. ustawy drogowej w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo budowlane. Jak wynika natomiast z treści art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany jest zobligowany zezwolić na realizację inwestycji drogowej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1583/13). Organ administracji architektoniczno- budowlanej nie dysponuje natomiast prawem kontrolowania zastosowanych przez projektanta rozwiązań technicznych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła T. M. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, o zobowiązanie Wojewody [...] do wydania w terminie 14 dni decyzji umarzającej postępowanie w całości jako bezprzedmiotowe na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. , oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 1 i nast. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie ustawa ta ma zastosowanie, gdy tymczasem, jeżeli w ogóle, to ewentualnie zastosowanie powinien mieć art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w wyniku powyższego, naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6 (zasada praworządności) i art.8 (zasada zaufania) Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz naruszenie art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. , co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że projektowane 35 miejsca parkingowe są miejscami/zatokami postojowymi służącymi użytkownikom drogi, gdy tymczasem z całokształtu materiału dowodowego wynika, że są to miejsca do użytku Kościoła i wiernych Parafii [...] w [...], co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwej oceny celu przeprowadzenia inwestycji, naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty.
Zarzuty skargi znalazły rozwinięcie w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Na rozprawie przed Sądem skarżąca podniosła, że nie może pogodzić się z pozbawieniem jej i osieroconych przez ojca synów, pasa gruntu zajętego z działki na potrzeby inwestycji. Zostanie zniszczone ogrodzenie oraz nasadzenia. Do skargi przyłączyli się uczestnicy postępowania A. K. i J. K. podnosząc takie same okoliczności w odniesieniu do ich nieruchomości. Działający w imieniu inwestora pełnomocnicy wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Orzekając w sprawie niniejszej Sąd miał na uwadze to, że badanie zakresu kognicji organów administracji rozpoznających wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w szczególności zakresu dopuszczalności analizowania przez organ niezbędności i celowości realizacji inwestycji drogowej w kształcie przedstawionym we wniosku inwestora, jest kwestią istotną, ponieważ przedmiot tego postępowania ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności.
Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja organu drugiej instancji zapadła w wyniku rozpoznania odwołania pochodzącego od współwłaścieli działki [...] – T., K., B. M. oraz współwłaścieli działki o nr ew. [...] A. i J. K. Organ rozpoznając te odwołania i kontrolując decyzje organu pierwszej instancji w jej całokształcie wyszedł poza ramy postępowania, które w odniesieniu do inwestycji liniowej powinno być ograniczone li tylko do zakresu interesu prawnego odwołujących się a wynikającego z oddziaływania inwestycji na nieruchomości stanowiące ich własność. To uchybienie nie mogło jednak zostać uznane za mające wpływ na wynik postępowania odwoławczego i tym samym skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Sąd wskazuje - rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zaakceptowane w decyzji organu pierwszej instancji nie narusza praw skarżącej.
Skarżąca nie może kwestionować skutecznie, że w związku z realizacją inwestycji w oparciu o ww. ustawę drogową doszło do niedopuszczalnego podziału jej nieruchomości - działki o nr ew. [...], na działkę o nr ew. [...] oraz o nr ew. [...] i przeznaczenie działki o nr ew. [...] na inwestycję. W tym zakresie Sąd podziela argumentacje organu, że projektowana droga ma przewidzianą w ww. przepisach prawa szerokość 12m a o charakterze inwestycji decyduje inwestor i to on tylko mógł określać przewidziany wzdłuż granicy z działką skarżącej ciągu pieszo rowerowym. Podkreślmy, ten z całą pewnością wiąże się z inwestycją drogową, która może być realizowana w oparciu o wyżej wymienioną ustawę. Stanowi integralną część inwestycji.
Uproszczone zasady i procedury przygotowania i realizacji inwestycji drogowych, określone w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), mają zastosowanie do inwestycji mających na celu budowę (rozbudowę) dróg publicznych, a więc dróg innych niż drogi wewnętrzne.
Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 2 grudnia 2014r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2460/14 - organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu.
Gospodarzem projektu jest li tylko inwestor, organ wydający decyzję w oparciu o przedłożony projekt nie jest uprawniony do ingerowania w jego założenia w tym w przebieg inwestycji liniowej. Organ nie może dokonywać, jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. To bowiem inwestor dokonuje wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego. Rolą orzekającego w sprawie organu jest natomiast sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo w tym przez rozporządzenie określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Podkreślić trzeba także związany charakter decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z art. 11 e specustawy nie można uzależnić zezwolenia na realizację takiej inwestycji od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Mając na uwadze odmienne od powyższego stanowisko pojawiające się w orzecznictwie na tle omawianych przepisów i przyjmując nawet, że można w pewnych okolicznościach dopuścić potrzebę weryfikację zasadności żądania w zakresie ewentualnego istnienia innego rozwiązania zapewniającego możliwość realizacji tego samego celu publicznego przy ograniczeniu stopnia ingerencji w prawo własności osób trzecich oraz, że można też w pewnych okolicznościach dopuścić ocenę przez organ niezbędności realizacji celu inwestycji jako przesłanki ingerencji w prawo własności nieruchomości – Sąd stwierdza, że w okolicznościach sprawy niniejszej nie było podstaw do takiej nadzwyczajnej ingerencji organu postrzeganej jako odstępstwo od wskazanej powyżej zasady generalnej wynikającej z literalnej analizy ww. przepisów.
Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji drogowych służy realizacji celu publicznego w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania ( art. 12 ust. 4 w zw. z art. 4 a specustawy). Zatem pomimo odjęcia własności dochodzi do równoważenia strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Przy realizacji zatem inwestycji drogowej służącej poprawie bezpieczeństwa a i komfortu jej użytkowników, także samych właścicieli działek przy niej położonych nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy ustawy są rekompensowane stosownym odszkodowaniem.
Sąd stwierdza ponadto - skarżąca nie ma interesu prawnego do kwestionowania decyzji dotyczącej inwestycji liniowej w dalszej części, niż ta która wiąże się z wyodrębnieniem z jej działki nowej działki pod niniejszą inwestycję oraz z zakresem inwestycji na tym odcinku. Nie może zatem skutecznie kwestionować dopuszczalności inwestycji w odniesieniu do odległych od jej nieruchomości projektowanych miejsc postojowych, których lokowanie inwestor uzasadnia wzmożonym ruchem na drodze m.in. wynikającym z położenia przy niej kościoła parafialnego.
W związku z zakresem możliwej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji , który też musi wiązać się z interesem prawnym skarżącej, poza tą kontrolą pozostaje ocena czy zaprojektowane miejsca dla samochodów są niezbędne do prowadzenia ruchu drogowego i podlegają realizacji na podstawie przepisów "specustawy" czy też doszło w tym zakresie do jej naruszenia, ponieważ nie są one niezbędny do rozbudowy samej drogi oraz prowadzenia ruchu drogowego.
W kontekście powyższej argumentacji zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W zakresie interesu prawnego skarżącej nie doszło do naruszenia opisanej powyżej specustawy drogowej ani zasad postawania administracyjnego wskazanych w zarzutach skargi.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło