VII SA/Wa 1970/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-29
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Andrzej Siwek, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej narusza prawo, jeśli tytuł wykonawczy zawierał niepełną treść obowiązku, a doręczenie tytułu wykonawczego i upomnienia nastąpiło bezpośrednio do zobowiązanego, mimo ustanowienia przez niego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy egzekucyjne nie naruszyły prawa. Tytuł wykonawczy zawierał pełną treść obowiązku, zgodnie z wymogami po poprzednim umorzeniu postępowania z powodu niepełnej treści. Doręczenie tytułu wykonawczego i upomnienia bezpośrednio zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi, było prawidłowe, ponieważ postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem, a pełnomocnik może być ustanowiony dopiero po jego skutecznym wszczęciu.Stan faktyczny
Skarżący P. J. wniósł skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), które utrzymało w mocy postanowienie PINB oddalające zarzuty skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły m.in. nieprawidłowej treści tytułu wykonawczego oraz wadliwego doręczenia go i upomnienia do pełnomocnika zamiast do skarżącego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło wykonania decyzji MWINB nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 1078/2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 1078/2022, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "MWINB", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia P J (dalej jako "skarżący",) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako "PINB w [...]", "PINB", "organ I instancji") z dnia [...]kwietnia 2022 r. nr [...] oddalające w całości zarzuty wniesione w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego celem doprowadzenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją MWINB z dnia 12 kwietnia 2019 r., nr 523/19, utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 12 kwietnia 2019 r. nr 523/19 MWINB nakazał P J w terminie do 10 maja 2019 r. opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej, położonego na działce oznaczonej nr ewid. [...]w miejscowości [...]przy ul. [...], gmina [...]wraz z zarządzeniem o umieszczeniu na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania oraz wykonanie doraźnego zabezpieczenia i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, poprzez zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1318/19 oddalił skargę na powyższą decyzję. Skargę kasacyjną od ww. orzeczenia oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 167/20.
Wobec stwierdzenia niewykonania nałożonego obowiązku, PINB w [...]wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego, doręczając mu 28 października 2021 r. upomnienie z dnia [...]października 2021 r. nr [...].
W dniu 14 stycznia 2022 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne w sprawie obowiązku wykonania decyzji MWINB w Warszawie nr. 523/19 z dnia 12 kwietnia 2019. na dz nr. [...]w m [...].., w trakcie których stwierdzono, że cyt.: "na w/w działce nie opróżniono lokalu mieszkalnego od strony zachodniej... ".
PINB w [...]w dniu [...] marca 2022 r. wystawił dla skarżącego P J tytuł wykonawczy TW-[...]Nr [...]który w dniu 8 kwietnia 2022 r. został doręczony zobowiązanemu (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy).
P J pismem z dnia 15 kwietnia 2022 r. wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego.
Zarzuty dotyczyły:
1. braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego poprzez doręczenie tego tytułu bezpośrednio zobowiązanemu zamiast jego pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - "u.p.e.a.").
2. wystawienia tytułu wykonawczego w sposób nieprawidłowy i naruszający wymóg określonej treści obowiązku podlegającego egzekucji poprzez wskazanie w skarżonym tytule wykonawczym jako podlegającego egzekucji obowiązku w części już wykonanej i niekwestionowanej przez wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 3 w zw, z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.),
3. określenia w tytule wykonawczym obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji MWINB z dnia 12 kwietnia 2019 r. w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.,
4. braku uprzedniego doręczenia mu upomnienia, wobec tego, że upomnienie z dnia 14 października 2021 r. nie odpowiadało treści art. 15 § 1 u.p.e.a., tj. braku określenia obowiązku jaki miał być przedmiotem tego upomnienia (art. 15 § 1 i § 1a w zw. z art. 33 § 2 pkt u.p.e.a.).
PINB w [...]postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a., oddalił zarzuty zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie wydanego tytułu wykonawczego TW-[...] nr [...].
Organ I instancji wskazał, że bezzasadny jest zarzut, iż treść obowiązku zawarta w tytule wykonawczym jest niezgodna z treścią obowiązku wynikającego z decyzji MWINB nr 523/19 z dnia 12 kwietnia 2019 r. Z przebiegu sprawy i zgromadzonych dokumentów nie budzi wątpliwości fakt, iż właścicielem nieruchomości (budynku mieszkalnego jednorodzinnego) przy ulicy [...]w miejscowości [...], gmina [...]na działce oznaczonej nr ewid. [...]jest P J, na którego decyzją MWINB w Warszawie nr 523/19 z dnia 12. kwietnia 2029 r. nałożono terminowy obowiązek do dnia 10 maja 2019 r. opróżnienia w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej, położonego na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...]przy ul. [...], gmina [...]zarządzając jednocześnie o umieszczeniu na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania i o wykonaniu doraźnego zabezpieczenia i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, poprzez zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich. W związku z powyższym powołanie Zobowiązanego w piśmie na określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. jest nie do przyjęcia i zarzut ten jest niezasadny. W ocenie PINB [...]określenie obowiązku w TW-[...] jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z ww. decyzji MWINB.
Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, które nie odpowiadało treści art. 15 § 1 u.p.e.a., PINB wskazał, że upomnienie z dnia 14. października 2021 r. zostało doręczone zobowiązanemu P J w dniu 28 października 2021 r. i zawiera zarówno orzeczenie, datę wydania orzeczenia, numer orzeczenia jak również jasno określa zakres wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego a zobowiązany w ocenie PINB [...]został prawidłowo pouczony. Zarzut braku doręczenia upomnienia jest niezasadny a upomnienie jest zgodne zobowiązującymi przepisami art. 15 § 1 oraz art. 27 § 1 u.p.e.a
Pismem z dnia 16 maja 2021 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając:
1) naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nie rozpoznanie zarzutu w części dotyczącej braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego nr [...]z [...].03.2022 r. i doręczenie tego tytułu z pominięciem pełnomocnika skarżącego - radcy prawnego J J oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w tym zakresie;
2) naruszenie art, 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez doręczenie tytułu wykonawczego nr [...]z pominięciem jego pełnomocnika radcy prawnego J J;
3) naruszenie art, 6 k.p.a. w zw. z art 18 w zw. z art. 15 § 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia m upomnienia spełniającego wymogi z art. 15 § 1 u.p.e.a. wobec tego, że upomnienie z dnia 14 października 2021 r. nie odpowiadało wymogom tego przepisu, tj. nie określało dokładnie obowiązku jaki miał być przedmiotem tego upomnienia, czyli nie wskazywało konkretnie który z kilku nałożonych na niego nakazów i zarządzeń nie zostały wykonane i których realizacja jest ode mnie wymagana;
4) naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. poprzez określenia w tytule wykonawczym nr 1/2022 obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji MWINB nr 523/19 z dnia 12 kwietnia 2019 r. poprzez zacytowanie sentencji tej decyzji, zamiast wskazania konkretnie i dokładnie, które z obowiązków (nakazu i dwóch zarządzeń) tam zawartych nie zostały przeze mnie wykonane, a przez to mają być przedmiotem egzekucji;
5) naruszenie art. 27 § 1 pkt 10) i art. 20 u.p.e.a. poprzez błędne wskazanie w tytule wykonawczym nr [...]organu egzekucyjnego - organem egzekucyjnym, a nawet organem nadzoru budowlanego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane nie jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...].
Skarżący podniósł, że PINB przygotowując już trzeci z rzędu tytuł wykonawczy dotyczący tej samej decyzji MWINB nr 523/19 z dnia 12 kwietnia 2019 r. nie potrafił dokładnie sprecyzować treści obowiązku wymaganego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako zobowiązany nie ma prawnego obowiązku domyślania się co jest przedmiotem tytułu wykonawczego i który z obowiązków na mnie nałożonych ww. decyzją z dnia 12 kwietnia 2019 r. jest ode mnie egzekwowany. Tym bardziej, iż decyzja ta nakładała naniego nakaz oraz dwa zarządzenia i oba ostatnie zostały prze niego już dawno wykonane, co znajduje potwierdzenie w kolejnych kontrolach w sprawie, przeprowadzonych przez PINB w [...]. Obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].
Jednakże zdaniem skarżącego szczególnie istotnym uchybieniem popełnionym przez PINB było doręczenie tytułu wykonawczego nr [...]bezpośrednio skarżącemu, pomimo iż miał już ustanowionego wcześniej pełnomocnika w postępowaniach egzekucyjnych w administracji prowadzonych w związku z ww. decyzją MWINB. Jego pełnomocnik - radca prawny J J pismem z dnia 7 czerwca 2021 r. (nadanym pocztą w tym sam dniu) zgłosił do PINB w [...]odpowiednie pełnomocnictwo rodzajowe w zakresie szczegółowo określonym w tym pełnomocnictwie. Pełnomocnictwa tego nie skarżący nie odwoływał i pozostaje ono nadal aktualne.
W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 1078/2022, MWIN utrzymał w mocy postanowienie PINB w [...]z dnia z dnia [...]kwietnia 2022 r. nr [...].
Organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu I instancji. Podkreślił, że stanowisko w sprawie prawidłowości doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego bezpośrednio zobowiązanemu wyrażone zostało wielokrotnie w orzeczeniach sądów administracyjnych, cytując obszernie fragmenty wyroków sądów administracyjnych.
MWINB wskazał, że nie doparzył się również nieprawidłowości w treści obowiązku wpisanego do tytułu wykonawczego Nr [...]. PINB wskazał dokładnie z jakiej decyzji wynika egzekwowany obowiązek a także umieścił jego pełną treść w odpowiedniej tabeli tytułu wykonawczego, co nie budzi wątpliwości organu II instancji.
Odnosząc się do kwestii niedoręczenia radcy prawnemu J J objętego zażaleniem postanowienia nr 33/2022 organ II instancji wskazał, że PINB zasadnie skierował je bezpośrednio do zobowiązanego. Pełnomocnictwo udzielone pismem z dnia 7 czerwca 2021 r. nie mogło być uznane za umocowanie do reprezentowania P J w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym w dniu 8 kwietnia 2022 r, tj. w dacie doręczenia tytułu wykonawczego nr [...] Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym względem postępowania administracyjnego. Prowadzone jest na podstawie przepisów odrębnej ustawy - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Według stanowiska WSA w Poznaniu wyrażonego w wyroku z dnia 07.09.2010 r., sygn. akt: I SA/Po 337/10 "Dopiero po skutecznym wszczęciu czynności egzekucyjnych, zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Wcześniejsze czynności podejmowane przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny poprzedzają dopiero wszczęcie egzekucji administracyjnej."
P J złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania od organu.
Postawił zarzuty naruszenia:
1) art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego nr 1/2022 z 22 marca 2022 r., tj. doręczenie tego tytułu bezpośrednio zobowiązanemu zamiast
2) art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak skutecznego doręczenia skarżonego postanowienia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi P J;
3) art. 124 § 1 k.p.a. i art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.. poprzez brak wskazania podstawy prawnej do wydania skarżonego postanowienia wynikającej z ustawy z dn. 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
4) braku uznania zarzutów w części dot. prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez PINB w [...]znak [...]w zakresie obowiązków już wykonanych przez P J.
Skarżący powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów prawa.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 1078/2022, które utrzymało w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]oddalające w całości zarzuty zobowiązanego P J w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie wydanego tytułu wykonawczego TW-[...] nr [...], dotyczącego obowiązku określonego w decyzji MWINB z dnia 12 kwietnia 2019 r. nr 523/19 nakazującej P J w terminie do 10 maja 2019 r. opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej, położonego na działce oznaczonej nr ewid. [...]w miejscowości [...]przy ul. [...], gmina [...]wraz z zarządzeniem o umieszczeniu na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania oraz wykonanie doraźnego zabezpieczenia i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, poprzez zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawa ta zgodnie z art. 1 określa: 1) sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2, 2) prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2.
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 (w tym obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji publicznej), gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.
Podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej stanowi, zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 - 6 u.p.e.a.:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b..
Podkreślenia wymaga, że zarzuty (tak samo jak inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego) nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej (podatkowej) stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej. Ponadto należy zaznaczyć, że wniesienie zarzutu nie uprawnia organu egzekucyjnego do weryfikacji innych niż decyzja administracyjna (podatkowa) orzeczeń lub rozstrzygnięć, na których podstawie wystawiono tytuł wykonawczy.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że MMWINB decyzją z dnia 12 kwietnia 2019 r. nr 523/19, po rozpatrzeniu odwołania P J od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], uchylił ww. decyzję w całości i na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane nakazał P J, w terminie do dnia 10 maja 2019 r., opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej, położonego na działce o nr ew. [...]w miejscowości [...]przy ul. [...], gmina [...]oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania oraz wykonanie doraźnego zabezpieczenia i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, poprzez zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1318/19 oddalił skargę na powyższą decyzję. Skargę kasacyjną od ww. orzeczenia oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 167/20.
Wobec stwierdzenia niewykonania nałożonego obowiązku, PINB w [...]wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego, doręczając mu 28 października 2021 r. upomnienie z dnia [...]października 2021 r. nr [...].
PINB w [...]w dniu [...]marca 2022 r. wystawił dla skarżącego P J tytuł wykonawczy TW-2 Nr [...]który w dniu 8 kwietnia 2022 r. został doręczony zobowiązanemu (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy).
Po pierwsze wskazać należy, że skarżący postawił zarzut wystawienia tytułu wykonawczego w sposób nieprawidłowy i naruszający wymóg określonej treści obowiązku podlegającego egzekucji poprzez wskazanie w skarżonym tytule wykonawczym jako podlegającego egzekucji obowiązku w części już wykonanej i niekwestionowanej przez wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 3 w zw, z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.) oraz określenia w tytule wykonawczym obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji MWINB z dnia 12 kwietnia 2019 r. w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.
Wskazać należy, że Jak natomiast wynika z art. 27 § 1 u.p.e.a, tytuł wykonawczy zawiera:
1) oznaczenie wierzyciela;
1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 1140);
2) wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada;
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;
7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby;
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu;
9a) pouczenie zobowiązanego o przysługującym jego małżonkowi prawie do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym;
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;
12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku;
13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a;
14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g.
6.2. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, "Tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., jeżeli nie zawiera któregokolwiek z elementów wymaganych w myśl tego przepisu
Nie może ujść uwagi Sądu, ze ma rację skarżący, że wydany w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy to już trzeci tytuł, jaki został wystawiony przez PINB w [...]w celu egzekucji ww. decyzji MWINB. W obydwu poprzednich przypadkach umorzono postępowania egzekucyjne, a mimo to skarżący złożył skargi do WSA w Warszawie na te rozstrzygnięcia. I tak WSA w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2022 r. sygn.. akt VII SA/Wa 241/22 oddalił skargę na postanowieniem z MWINB z dnia 25 listopada 2021 r. nr 1802/2021 utrzymujące w mocy postanowienie PINB w [...]z [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...]maja 2021 r.
Sąd wskazał, że organy egzekucyjne prawidłowo rozstrzygnęły o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z [...]maja 2021 r. W powyższym tytule wykonawczym w rubryce 5 części B nie zawarto bowiem całej treści obowiązku nałożonego na skarżącego decyzją MWINB z 12 kwietnia 2019 r. nr 523/19, którego niewykonanie stanowiło podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie. W tytule wykonawczym powołano jedynie część treści egzekwowanego obowiązku odnoszącą się do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego na działce o nr ewid. [...]w miejscowości [...]przy ul. [...], gmina [...], w całości od strony zachodniej. Pominięto zaś pozostałą część obowiązku tj. zarządzenie umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania i zarządzenie wykonania doraźnego zabezpieczenia i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, poprzez zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich. Skoro obowiązek podlegający egzekucji został w tytule wykonawczym ujęty w sposób zniekształcony (pominięto część nałożonego obowiązku), to bez wątpienia tytuł ten wystawiono z naruszeniem art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. przepisu nakazującego zawarcie w tytule wykonawczym (prawidłowej) treści obowiązku podlegającego egzekucji.
W niniejszej sprawie PINB w [...], kierując się ww. wyrokiem, zawarł w tytule wykonawczym całość treści obowiązku całej treści obowiązku nałożonego na skarżącego decyzją MWINB z 12 kwietnia 2019 r. nr 523/19. Wobec powyższego zarzut podnoszony przez skarżącego jest niezasadny.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego oraz upomnienia poprzez doręczenie tego tytułu oraz upomnienia bezpośrednio zobowiązanemu zamiast jego pełnomocnikowi, wskazać należy, że WSA w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 9 października 2021 r. sygn.. akt VII SA/Wa 1406/21 oddalił skargę na postanowieniem z MWINB z dnia 14 maja 2021 r. nr 674/2021 utrzymujące w mocy postanowienie PINB w [...]z dnia [...]marca 2021 r., nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z [...] listopada 2020 r.
Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca egzekucję administracyjną, musi nastąpić do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika. Obowiązek doręczenia tytułu wykonawczego do rąk zobowiązanego wynika nie tylko z brzmienia art. 26 § 5 u.p.e.a. Powinność taka wynika przede wszystkim z istoty egzekucji administracyjnej, której celem jest sięgnięcie do majątku zobowiązanego i wykonanie ciążącego na stronie obowiązku. O podjęciu czynności ściśle związanych z wykonaniem ciążącego na stronie obowiązku zobowiązany musi zostać poinformowany osobiście i tym samym uzasadnione jest przyjęcie poglądu, że dopiero skuteczne wszczęcie egzekucji umożliwia ustanowienie przez zobowiązanego pełnomocnika zgodnie z art. 33 § 2 i 3 k.p.a., natomiast na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji nie jest to w ogóle możliwe (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2008r., sygn. akt II FSK 945/08, LEX nr 525843; wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1410/09, CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2014 r. (sygn. akt II FSK 2818/12, LEX nr 1595913), wywiódł, że tytuł wykonawczy należy doręczyć zobowiązanemu mimo tego, że ustanowił on pełnomocnika do prowadzenia wszystkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. W wyroku tym wskazano, że dołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy, o czym mowa w art. 33 § 3 k.p.a., może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy sprawa istnieje, to zaś wymaga wszczęcia postępowania (w rozpatrywanym przypadku postępowania egzekucyjnego, stanowiącego odrębną sprawę administracyjną). Podkreślić również należy odrębność postępowania egzekucyjnego od postępowania jurysdykcyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu jurysdykcyjnym prowadzonym przez organ będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym nie wywołuje skutku w postaci ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym.
Kierując się powyższym wyrokiem, PINB w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy prawidłowo doręczył skarżącemu. Podkreślić należy, że skarżący w niniejszej sprawie stawia całkowicie sprzeczne zarzuty z tymi stawianym w sprawie zakończonej ww. wyrokiem z dnia 9 października 2021 r. sygn.. akt VII SA/Wa 1406/21, dążąc do przedłużenia postępowania egzekucyjnego.
Odnośnie natomiast konieczności doręczenia bezpośrednio skarżącemu upomnienia, Sąd podziela stanowisko zawarte w m.in. w wyroku WSA w Kielcach z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 1039/20, że zarówno z art. 15 § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do upomnienia, jak i z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w stosunku do odpisu tytułu wykonawczego wynika, że dokumenty te powinny zostać doręczone zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. To zobowiązany ma mieć pełną świadomość negatywnych konsekwencji, jakie łączą się z zainicjowanym w stosunku do niego postępowaniem egzekucyjnym i to ten podmiot powinien zostać poinformowany przez organ egzekucyjny o tym, jaki dokładnie obowiązek powinien wykonać. Zobowiązany powinien czerpać wiedzę o wszczęciu postępowania egzekucyjnego wprost od organu, a nie pośrednio od pełnomocnika czy też innej wskazanej przez niego osoby. Nie ma przeszkód ku temu, aby zobowiązany ustanowił pełnomocnika po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego, w oparciu o stosowane odpowiednio na gruncie egzekucyjnym przepisy kpa. Do tego momentu ustanowienie pełnomocnika pozostaje niedopuszczalne także z tego względu, że w sprawie nie toczy się żadne postępowanie. Istnienie wcześniejszego pełnomocnictwa nie ma znaczenia w kontekście doręczenia tytułu wykonawczego, który musi być doręczony zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. Dopiero bowiem po skutecznym doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego zobowiązany staje się stroną w postępowaniu egzekucyjnym, której uprawnienia są regulowane tak w art. 10 § 1, jak i art. 32 oraz art. 40 kpa. Dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego organ powinien zostać zawiadomiony o ustanowieniu pełnomocnika w konkretnej sprawie, np. przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa (por. przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r. II OSK 688/20 oraz z dnia 14 listopada 2018 r. I GSK 2270/18; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2019 r. II SA/Kr 199/19, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Natomiast ma rację skarżący, że postanowienie PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]winno być doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego, jednakże w ocenie organu pomimo powyższego uchybie strona nie została pozbawiona swoich praw, złożyła zażalenie na to postanowienie, sporządzone przez tego pełnomocnika.
Natomiast nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy brak zawarcia w zaskarżonym postanowieniu treści przepisu, z którego wynikałoby, że MMWIN jest organem wyższego stopnia wobec PINB w [...].
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło