VII SA/Wa 2022/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-19

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli strona powołuje się na nowe okoliczności faktyczne, które nie mogły być przedmiotem wcześniejszego postępowania w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli strona powołuje się na nowe okoliczności faktyczne, które nie mogły być przedmiotem wcześniejszego postępowania w tej samej sprawie. W szczególności, stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, która stanowiła podstawę wydania pozwolenia na budowę, po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, eliminuje tożsamość stanów faktycznych i uzasadnia wszczęcie nowego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący Klasztor złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, powołując się na uchwałę NSA oraz na fakt stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, która stanowiła podstawę wydania pozwolenia na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając sprawę za rozstrzygniętą ostateczną decyzją z poprzedniego postępowania nieważnościowego. WSA uchylił postanowienie organu, uznając, że nowe okoliczności faktyczne (stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy) wykluczają tożsamość stanu faktycznego i uzasadniają wszczęcie nowego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. z siedzibą w K. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynku oficyny z przeznaczeniem na apartamenty mieszkalne wraz z przebudową i remontem budynku frontowego w tym przebudową dachu oraz instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, wodną kanalizacji opadowej i sanitarnej, centralnego ogrzewania, wody lodowej, wentylacji mechanicznej, telekomunikacyjnej, gazowej oraz budową wewnętrznej stacji transformatorowej, na działkach nr ewid. [...] i [...] przy ul. M. w K. Po rozpoznaniu wniosku K. z siedzibą w K. – dalej jako: Klasztor, o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2011 r.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że badana decyzja z dnia [...] września 2009 r. nie zawiera wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 21 listopada 2012 r. Klasztor ponownie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. i decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2009 r. z uwagi na ich wydanie z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Powołano się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, oraz fakt stwierdzenia ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] nieważności decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy z dnia [...] listopada 2007 r., w oparciu o którą zostało wydane ww. pozwolenie na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Na skutek wniosku Klasztoru o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazując na zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.) organ uznał, że sprawa ta nie mogła być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego, a naruszenie tej reguły przez jej ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie pociąga za sobą sankcję nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Konstrukcja polegająca na ochronie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) dotyczy sytuacji, gdy kolejno po sobie zostały wydane dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty, z których pierwsza ma charakter ostateczny. Zaistnienie tej przesłanki wymaga ustalenia tożsamości sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Ponieważ decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. była przedmiotem badania w trybie art. 156 § 1 k.p.a., to w ocenie organu brak jest podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy. Fakt podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, nie eliminuje z obiegu prawnego decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., jak również nie pozbawia jej waloru ostateczności. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. w dalszym ciągu jest postępowaniem zakończonym funkcjonującą w obiegu prawnym ostateczną decyzją merytoryczną. To zaś jest obiektywną przesłanką bezwzględnie uniemożliwiającą wszczęcie kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie. Skargę na powyższe postanowienie złożył Klasztor, wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 61a, art. 156 § 1 pkt 3 w związku z art. 16, art. 157 § 2, art. 6 i art. 8 oraz rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 786/13, oddalił skargę. Sąd uznał kontrolowane rozstrzygnięcie za zgodne z prawem. Stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę, była już przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym wszczętym na wniosek Klasztoru i zakończonym funkcjonującą w obrocie prawnym ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. Dopóki zatem w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca w sposób ostateczny sprawę, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. Niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ administracji, a następnie decyzji ostatecznej, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan sprawy, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Klasztor, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie: 1) art. 3 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z: art. 61a § 1, art. 7 i art. 77 § 1, art. 156 § 1 pkt 3 w związku z art. 16, art. 157 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji naruszenie art. 151 p.p.s.a., 2) art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 i art. 133 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2955/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę Sądu pierwszej instancji, że z konstrukcji art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wynika, że inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest ponowne żądanie jego wszczęcia w sprawie już raz rozstrzygniętej. Zwrócił uwagę, że kluczowe w tym zakresie pozostaje ustalenie tożsamości sprawy już rozstrzygniętej i tej, której wszczęcia domaga się strona. Tożsamość tę określają elementy podmiotowe (tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków) oraz przedmiotowe (tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji, mimo prawidłowego rozumienia zastosowanych w sprawie norm prawnych, zupełnie nie odniósł ich do okoliczności niniejszej sprawy, a przede wszystkim do wniosku Klasztoru z dnia [...] listopada 2012 r. żądającego ponownego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. We wniosku tym wskazano dwie podstawy żądania wszczęcia tego nadzwyczajnego postępowania: fakt podjęcia przez powiększony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, oraz stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, w oparciu o którą wydano pozwolenie na budowę (ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r.). Ostatnia z tych okoliczności nie mogła być przy tym przedmiotem badania w postępowaniu nieważnościowym zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2011 r. Okoliczność ta, zupełnie podstawowa z punktu widzenia żądania strony, została całkowicie zignorowana przez Sąd pierwszej instancji, pomimo że eliminowała ona tożsamość stanów faktycznych pomiędzy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. a tą, której wydania domagał się Klasztor w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...]. Podstawę prawną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2009 r. stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ odmawia wszczęcia postępowania w drodze postanowienia. Inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., jest ponowne żądanie wszczęcia postępowania w sprawie już raz rozstrzygniętej. Z zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 k.p.a., wynika zakaz kilkukrotnego rozpatrywania tej samej sprawy administracyjnej. Sprawa będąca już raz przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Wydanie przez organ następnej decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, która pozostaje w obiegu prawnym, jest niedopuszczalne, ponieważ wydana w tych okolicznościach decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (tzw. res iudicata). Dla stwierdzenia, że nastąpiło – bądź w wyniku wszczęcia postępowania i rozpoznania sprawy może nastąpić naruszenie res iudicata, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że na tożsamość sprawy administracyjnej składa się tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Tożsamość podmiotowa ma miejsce, gdy w sprawie występują te same strony (sprawa dotyczy tych samych podmiotów). Z kolei tożsamość przedmiotowa występuje, gdy tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. W odniesieniu do tożsamości stanu faktycznego podkreślić warto, że musi on być brany pod uwagę wyłącznie w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 783/08; z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 931/09; z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1895/10 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 8, Warszawa 2006 r., s. 747-748; R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2015 r., komentarz do art. 156, Legalis/el.). Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie można pominąć faktu, że była ona już przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W związku powyższym Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest związany oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2955/13. W ocenie Sądu organ wadliwie przyjął, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi tożsamość sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. ze sprawą o stwierdzenie nieważności ww. decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, której domagał się Klasztor we wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. Sam fakt wcześniejszego prowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nie uprawnia jeszcze do postawienia tezy o tożsamości sprawy już rozpoznanej ze sprawą z ponownego wniosku o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji. Dla obu tych spraw wspólny byłby przedmiot postępowania, jakim jest ocena prawidłowości kontrolowanej decyzji pod kątem wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 k.p.a.. Okoliczność ta nie zwalnia jednak organu z obowiązku ustalenia, czy dla obu spraw, oprócz przedmiotu sprawy (i stanu prawnego), wspólny jest również stan faktyczny, co jest warunkiem stwierdzenia tożsamości podmiotowej tych spraw. W uzasadnieniu wydanych w sprawie rozstrzygnięć organ podniósł, że powołany przez wnioskodawcę fakt podjęcia uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, nie powoduje wyeliminowania z obrotu prawnego poprzedniej decyzji wydanej w trybie nieważnościowym ani też nie pozbawia jej waloru ostateczności. Stanowisko to jest oczywiście słuszne. Wspomniana uchwała, wydana na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., należy do uchwał abstrakcyjnych podejmowanych w celu wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Moc wiążąca tego rodzaju uchwał, wynikająca z art. 269 § 1 p.p.s.a., nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale, dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska. Przypomnieć w tym miejscu warto, że w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Organ nie dostrzegł, że wspomniana uchwała nie została wskazana we wniosku Klasztoru z dnia [...] listopada 2012 r. jako jedyna i samoistna podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawca wskazał na dwie podstawy uzasadniające w jego ocenie stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę: podjęcie uchwały z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, oraz stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, w oparciu o którą wydano pozwolenie na budowę. Powołanie się przez Klasztor na okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy powinno być odczytane jako wskazanie przez stronę podstawy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę właśnie w kontekście poglądu prawnego wyrażonego w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Klasztor wyraźnie już wskazał, że jego zdaniem wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] o stwierdzeniu nieważność decyzji ustalającej warunki zabudowy (tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2007 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak: [...]), w oparciu o którą wydano decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] (zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę) może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] stanowi istotną okoliczność dla oceny tożsamości sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę już rozstrzygniętej i tej, której wszczęcia domagał się Klasztor we wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. Fakt stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy z oczywistych przyczyn nie mógł być przedmiotem oceny Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w prowadzonym wcześniej postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Wspomniana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wydana dnia [...] sierpnia 2012 r., czyli już po wydaniu ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. znak: [...], kończącej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczność ta eliminuje tożsamość stanów faktycznych pomiędzy sprawą o stwierdzenie nieważności decyzji zakończoną ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. a sprawą, której wszczęcia domagał się Klasztor w ponownym wniosku o stwierdzenie nieważności. Reasumując powyższe, Sąd uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania naruszył przepisy postępowania: art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 16 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na to, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., Sąd zaniechał badania zarzutów skargi dotyczących merytorycznej zasadności stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Na obecnym ocena taka byłaby przedwczesna, bowiem kwestie te wykraczają poza zakres przedmiotowy zaskarżonego rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Niezasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 157 § 2 k.p.a., sprowadzający się do twierdzenia, że wobec oczywistej konieczności stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego miał obowiązek podjęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2009 r. Wyjaśnić należy, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje formy postanowienia dla informacji, że nie będzie wszczęte z urzędu postępowanie w trybie tzw. nadzoru. Brak jest również środków procesowych pozwalających stronie na zmuszenie organu do podjęcia takich działań (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 408/97, Mon. Pod. 1999, nr 4, poz. 43, LEX nr 35555; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 176/09, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 157 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2015). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną zwartą w niniejszym wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zbada dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania określonego we wniosku Klasztoru z dnia [...] listopada 2012 r.. Skutkiem ustalenia, że w sprawie nie zachodzą przyczyny odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego określone w art. 61a § 1 k.p.a., winno być wszczęcie żądanego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło