VII SA/Wa 2027/19

WyrokWSA w Warszawie2020-02-06

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Marta Kołtun-Kulik, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania egzekucyjnego może zostać wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na wcześniejsze ostateczne postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mimo że to wcześniejsze postanowienie nie rozstrzygnęło sprawy co do istoty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania egzekucyjnego może zostać wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na inne uzasadnione przyczyny, w tym brak statusu wierzyciela przez wnioskodawców. Choć organ odwoławczy błędnie powołał się na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata), to jednak skarżący nie byli uprawnieni do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co stanowiło wystarczającą przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki warsztatu rzemieślniczego, który został wybudowany na podstawie decyzji z 1977 r. na czas określony. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wskazując na brak statusu wierzyciela po stronie wnioskodawców oraz na wcześniejsze ostateczne postanowienie w tej sprawie. WSA oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W L-C na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2019 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej:"k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] (dalej: organ I instancji, "Prezydent") z [...] lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny. Decyzją z [...] marca 1977 r., nr [...], Urząd Dzielnicy [...] Wydział Architektury Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej zatwierdził plan realizacyjny inwestycji przy ul. [...] w [...], stanowiący integralną część decyzji, oraz zezwolił E C na budowę na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] warsztatu rzemieślniczego na okres czasowy do końca 1985 r. Decyzja nakazywała przerwanie użytkowania i rozebranie budynku oraz usunięcie gruzu z posesji po dniu 31 grudnia 1985 r., na każde żądanie władz budowlanych, bez prawa odszkodowania. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpiła A B, aktualna właścicielka nieruchomości, na której wybudowano sporny warsztat, wnosząc o stwierdzenie nieważności tej decyzji w części dotyczącej jej czasowości. Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r., nr [...], stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia [...] marca 1977 r. w części dotyczącej czasowości. Organ wskazał, że żaden z przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie przewidywał wydawania pozwolenia na budowę na czas oznaczony. Wnioskiem z 5 lipca 2011 r. W L-C wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 2011 r. Wnioskodawca wskazał, że część jego posesji znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją z 1977 r., natomiast on nie został powiadomiony o wszczęciu i prowadzeniu postępowania nieważnościowego. Wojewoda [...] (po wznowieniu postępowania), decyzją z [...] marca 2012 r., nr [...], stwierdził wydanie ww. ostatecznej decyzji Wojewody z [...] stycznia 2011 r. z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli W L - C i A N-L. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej:"GINB"), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] maja 2012 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 22 marca 2012 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1687/12, uchylił decyzje organów obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 388/13, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku . W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ rozpoznając po wznowieniu postępowania sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji w części, nie uwzględnił, że ustawa Prawo budowlane z 1974 r., jak też obowiązujące w czasie wydawania pozwolenia na budowę rozporządzenia, przewidywały możliwość budowania obiektów tymczasowych oraz ustalania w pozwoleniu czasu ich istnienia. Ponadto, wyjaśnienia wymaga kwestia tytułu prawnego inwestora do nieruchomości objętej przedmiotową inwestycją w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dochodzący wznowienia postępowania wskazują bowiem, że inwestor nabył ten tytuł dopiero aktem notarialnym z lipca 1977 r. W międzyczasie, w odniesieniu do ww. decyzji z [...] marca 1977 r., w stosunku do której Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r. stwierdził nieważność jej w części (dotyczącej czasowości) prowadzone było postępowanie nieważnościowe. Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji stwierdził, że w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji (częściowo wyeliminowanej z obrotu), tj. w dniu 19 marca 1977 r., obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 5 tej ustawy pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Natomiast, zgodnie z § 46 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należało dołączyć, m.in. dowód własności, wieczystego użytkowania działki budowlanej, a na obszarach wsi również dowód samoistnego posiadania lub inny dowód dysponowania nieruchomością, określony w odrębnych przepisach. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że do wniosku z 12 marca 1977 r. o wydanie pozwolenia na budowę inwestor dołączył akt notarialny z lutego 1977 r. (umowa zamiany). Zgodnie z § 4 ww. aktu wydanie przedmiotu zamiany nowonabywcom nastąpi w dniu zawarcia umowy przeniesienia własności. Umowa przeniesienia własności została zawarta w lipcu 1977 r. (akt notarialny - umowa przeniesienia własności). W związku z powyższym GINB stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie naruszony został przepis art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego i § 46 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia. Ponadto wskazał, że mając na uwadze kwalifikowany charakter przesłanki rażącego naruszenia prawa, tj. oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub skutki społeczno - gospodarcze, w omawianym przypadku brak jest w szczególności wystąpienia negatywnych skutków społeczno - gospodarczych ww. naruszenia prawa. Inwestor, wprawdzie po wydaniu pozwolenia na budowę, ale uzyskał prawo własności działki objętej inwestycją. Ponadto organ podniósł, że analiza akt sprawy nie wykazała, aby decyzja z [...] marca 1977 r., naruszała rażąco pozostałe przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. Weryfikowana decyzja z [...] 1977r. nie jest także obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1752/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A N-L i W L-C na ww. decyzję GINB z [...] czerwca 2015 r., oddalił skargę. Wyrok jest prawomocny. Sąd wskazał, że sądowa kontrola nie mogła obejmować decyzji Wojewody z [...] stycznia 2011 r., która zapadła w odrębnym od przedmiotowego postępowaniu, i pozostaje poza granicami sprawy niniejszej. Także opisany wyrok Sądu z 16 listopada 2012 r. nie był wiążący w związku z rozpoznaniem wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] 1977 r. Ta bowiem, w kontekście ostatecznej decyzji Wojewody z [...] stycznia 2011 r., pozostała w obrocie prawnym z wyłączeniem rozstrzygnięcia o czasie, na który została wydana. Postępowanie zakończone tym rozstrzygnięciem jest wznowione, a okoliczność prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem stanowiska Sądu wyrażonego w ww. wyroku będzie rozpatrywana w tamtym postępowaniu. Następnie, Wojewoda [...] (we wznowionym postępowaniu) decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...] - uchylił własną decyzję ostateczną z [...] stycznia 2011 r., stwierdzającą nieważność decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] marca 1977 r. w części dotyczącej czasowości i jednocześnie po rozpatrzeniu ponownie wniosku A B odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji w części dotyczącej czasowości. W wyniku odwołania A B, GINB decyzją z [...] stycznia 2018 r., znak [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. A N-L i W L-C (w trakcie wyżej opisanych postępowań) pismem z 8 września 2014 r., wnieśli o wydanie tytułu wykonawczego i wszczęcie egzekucji administracyjnej w sprawie rozbiórki warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...]. Prezydent [...] postanowieniem z [...] września 2014 r., nr [...]- na podstawie art. 61a k.p.a. - orzekł w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wydanie tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji administracyjnej w sprawie rozbiórki. Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Na ww. postanowienie, A N-L i W L-C wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1242/18, Sąd oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie ma statusu wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Kolejnym wnioskiem z 28 marca 2018 r., W L-C i A N-L wystąpili do Prezydenta "o wydanie nakazu rozbiórki budynku tymczasowego po byłym warsztacie rzemieślniczym z lokalizacją do roku 1985 na posesji przy ulicy [...] nr [...] i wyegzekwowanie obowiązków wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] marca 1977 r." Postanowieniem z [...] lutego 2019 r., nr [...], Prezydent - na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. - odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie obowiązków wynikających z decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] marca 1977 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie Kolegium z [...] kwietnia 2018 r., nr [...]. Jednocześnie podniósł, że podstawą do odmówienia wszczęcia postępowania egzekucyjnego stanowił fakt, że wnioskodawcy nie byli uprawnieni do żądania w drodze egzekucji administracyjnej rozbiórki warsztatu. Na ww. postanowienie W L-C i A N-L wnieśli, w ustawowym terminie, zażalenie. SKO, postanowieniem z [...] lipca 2019 r., znak [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie powodem wydania postanowienia z [...] lutego 2019 r. było przyjęcie przez organ I instancji, że sprawa przedstawiona we wniosku A N-L i W L-C z [...] marca 2018 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego była już prowadzona przez organy na wniosek z [...] września 2014 r. A N-L i W L-C i została zakończona ostatecznym postanowieniem SKO z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], utrzymującym w mocy postanowienie Prezydenta z [...] września 2014 r., nr [...]. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1242/18, oddalił skargę wnioskodawców na postanowienie SKO z [...] kwietnia 2018 r. Wydanie postanowienia w sprawie załatwionej już uprzednio ostatecznym postanowieniem powoduje, iż późniejsze postanowienie obarczone będzie wadą nieważności, o której mowa art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). Ponadto Kolegium wyjaśniło, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W związku z powyższym poza zakresem rozważań SKO w niniejszej sprawie pozostają pozostałe zarzuty zgłoszone wobec rozstrzygnięcia Prezydenta. Pismem z 29 lipca 2019 r. W L – C, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - skargę na postanowienie SKO z [...] lipca 2019 r., znak [...]. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 61 a § 1 w zw. z art. 61 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie, iż skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie SKO z [...] kwietnia 2018 r., [...], które uzyskało przymiot ostateczności. Podczas gdy nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) postanowienia, nawet prawomocne, jeżeli nie rozstrzygają sprawy co do istoty a związku z tym, że wydane postanowienie SKO z [...] kwietnia 2018 r., [...], nie rozstrzygało sprawy co do jej istoty a stanowiło jedynie orzeczenie wstępne, tzw. "przesąd" tj. ustalało czy wniosek o podjęcie przez organ postępowania egzekucyjnego został złożony przez podmiot uprawniony - to błędne i nieuprawnione jest stanowisko organu, że wydanie późniejszego postanowienia na wskutek wniosku złożonego przez skarżącego obarczone będzie wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.; 2) art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niespełniający wymogów ustawowych, procedury administracyjnej. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] lutego 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie obowiązków wynikających z decyzji Urzędu Dzielnicy [...] Wydział Architektury Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z [...] marca 1977 r., zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji przy ul. [...] w [...], stanowiący integralną część decyzji, oraz zezwalającej na budowę na terenie nieruchomości przy ul. [...] warsztatu rzemieślniczego na okres czasowy do końca 1935 r. Z art. 61 a § 1 k.p.a., który jest podstawą wydania postanowienia organu I instancji wynika, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn jego wszczęcie jest niedopuszczalne, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przywołany przepis wprowadza dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, zaś drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 487/12, LEX nr 1305801). Przez "inne uzasadnione przyczyny", należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Ponadto okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z jego treści (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1127/11, LEX nr 1146278). Organ jest zatem zobowiązany odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji gdy stwierdzi, że zachodzi przeszkoda uniemożliwiająca uruchomienie tego postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono również stanowisko, że powyższe reguły mogą mieć zastosowanie również w sprawach egzekucyjnych. W szczególności w sytuacji efektywnego wyegzekwowania należności, czy też wykonania obowiązku, nie istnieje przedmiot postępowania. Wskazuje się, że osiągnięcie zasadniczego celu postępowania egzekucyjnego skutkuje zakończeniem tego postępowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 października 2013 r. sygn., akt I SA/Bk 220/13, wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 119/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 435/13). Ponadto wskazać należy, że przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego, a zatem nie rozpatruje sprawy merytorycznie. W związku z tym w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum sprawy. W rozpoznawanej sprawie Kolegium przyjęło, że zachodziła "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. – wcześniejsze rozstrzygnięcie tej sprawy ostatecznym postanowieniem Kolegium z [...] kwietnia 2018 r., na które wniesiona skarga przez A N-L i W C–L) została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1242/18. W tym miejscu podkreślić należy, że warunkiem sine qua non wydania postanowienia, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (z przyczyny na którą powołało się Kolegium), jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżących z 28 marca 2018 r. dotyczy niewątpliwie tych samych okoliczności co wniosek z 8 września 2014 r., w wyniku którego zapadło postanowienie Kolegium z [...] kwietnia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2014 r. Skarżący bowiem konsekwentnie domagają się wszczęcia egzekucji administracyjnej w sprawie rozbiórki warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...], który został posadowiony na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicy [...] z [...] marca 1977 r., na okres czasowy do końca 1935 r. Zmianie także nie uległ stan faktyczny i prawny albowiem zarówno w dacie wydawania postanowienia Kolegium z [...] kwietnia 2018 r. jak i postanowienia kontrolowanego przez Sąd z [...] lipca 2019 r. pozostaje w obrocie prawnym decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2018 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2017 r., nr [...]. Tą ostatnią decyzją Wojewoda (po wznowieniu postępowania) uchylił własną ostateczną decyzję z [...] stycznia 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] marca 1977 r. w części dotyczącej czasowości. Oznacza to, że decyzja z [...] marca 1977 r. pozostaje nadal w obrocie prawnym w niezmienionym kształcie. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 16 stycznia 2019 r., dotyczącym wniosku skarżących 8 września 2014 r., zasadniczą przyczynę odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego stanowi brak statusu wierzyciela przez skarżących. Ponadto Sąd wówczas podkreślił, że obowiązek rozbiórki nie został jednoznacznie ustalony w decyzji z 1977 r. Kwestia określenia wierzyciela uprawnionego do wystawienia tytułu wykonawczego dotyczącego wykonania obowiązku wymaga uwzględnienia regulacji wynikających z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."). Zgodnie z art. 1 u.p.e.a., ustawa ta określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2, prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2, zasady i sposób prowadzenia Rejestru Należności Publicznoprawnych oraz udostępniania danych z tego rejestru. W myśl art. 1a pkt 13 u.p.e.a wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Przytoczona definicja została rozwinięta w art. art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., który ustanawia zasadę, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej podlegających tej egzekucji obowiązków w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego jest właściwy do orzekania organ I instancji. Jak wynika z akt sprawy decyzja z [...] marca 1977 r. nakazywała przerwanie użytkowania i rozebranie budynku oraz usunięcie gruzu z posesji po dniu 31 grudnia 1985 r., na każde żądanie władz budowlanych, bez prawa odszkodowania. Biorąc więc pod uwagę zapis wynikający z decyzji z 1977 r. o pozwoleniu na budowę oraz treść art. 5 § 1 pkt 8 u.p.e.a., w ocenie Sądu (mając także pod uwadze stanowisko WSA zaprezentowane w wyroku z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1242/18), skarżący nie są uprawnieni do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego w tym stanie faktycznym sprawy, tzn. z przyczyny podmiotowej. W konsekwencji, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie został naruszony przepis art. 61a k.p.a. W sprawie jednak nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej – jak twierdzi Kolegium. Rozważania organu odwoławczego poszły w niewłaściwym kierunku, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący. W przedmiotowej sprawie nie doszło bowiem do wszczęcia postępowania i zakończenia go stosownym aktem administracyjnym. Naruszenie jednak art. 107 § 1 k.p.a., odnoszącego się także do zasad prawidłowego sporządzenia uzasadnienia, nie ma wpływu na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło