VII SA/Wa 2053/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia T. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego, który organ przedstawił w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia: Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] odmówił zawieszenia toczącego się przed organem nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego znak: [...]. prowadzonego w sprawie robót budowlanych związanych z budową garażu typu "[...] " na działce nr [...] obr. [...] P., przy ul. R. w K., zrealizowanych bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. T. B. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] z dnia [...] lutego 2014r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2014r., Nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] z dnia [...] lutego 2014r. Zażalenie na ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru wniósł T. B.. Po rozpatrzeniu ww. zażalenia - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu organ II instancji przywołał treść art. 61a k.p.a. podnosząc, iż przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., wprowadzony ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) ustanowił formę prawną odmowy wszczęcia postępowania. Wskazano, iż nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej, a wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wyjaśniając sposób rozumienia określenia "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania Główny Inspektor Nadzoru Budowlango wskazał, iż należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Dodał, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 i jako takie, wobec braku zapisu w art. 97 w zw. z art. 101 i art. 123 k.p.a. o możliwości złożenia przez stronę zażalenia, zażalenie na to postanowienie nie przysługuje. Przywołano jednocześnie art. 141 § 1 i art. 142 k.p.a. Organ II instancji podniósł także, iż w myśl art. 126 k.p.a. stanowiącego, iż do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie, co oznacza, że postępowanie nieważnościowe może zostać wszczęte tyko w stosunku do postanowień zaskarżalnych. Wobec tego, iż objęte wnioskiem rozstrzygnięcie organu powiatowego nie jest postanowieniem zaskarżalnym, w stosunku do niego nie znajdują zastosowania przepisy art. 156 k.p.a. Powyższe, jak wskazano uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. B. zarzucając organowi naruszenie: - art. 126 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 101 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania co do postanowienia na które przysługuje zażalenie. Zarzucił błędną interpretację art. 101 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia nie przysługuje zażalenie; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie wykładni podstawy prawnej, które sprowadza się wyłącznie do przytoczenie jednego orzeczenia NSA, w sytuacji gdy są przeciwstawne orzeczenia NSA i WSA oraz przeciwną tezę głoszą autorzy wielu komentarzy do k.p.a.; - art. 7 i 8 k.p.a. wobec postanowienia, które może doprowadzić do przedwczesnej bezzasadnej rozbiórki; - art. 8 k.p.a. wobec odmowy skarżącemu zastosowania prokonstytucyjnej wykładni art. 101 § 3 k.p.a.; - art. 11 k.p.a. wobec niewystarczające wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu orzeczenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że mając na względzie utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2296/12, zarzuty zawarte w skardze są nieuzasadnione. W dniu 18 listopada 2014 r. skarżący złożył pismo procesowe w którym powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1058/13 ponownie przytoczył argumentację dotyczącą zaskarżalności orzeczeń w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 k.p.a. prawo zażalenia na postanowienie przysługuje tylko w przypadku gdy tak stanowi kodeks postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż w obecnym brzmieniu art. 101 § 3 k.p.a., należy rozumieć ten przepis tak, że zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o zawieszeniu postępowania i na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Przy rozważaniach w tej kwestii należy, jak się wydaje, wziąć w pierwszym rzędzie pod uwagę fakt nowelizacji § 3 art. 101 k.p.a., jego poprzednie i obecne brzmienie. Zmiana przepisów k.p.a., która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r., polegająca na dodaniu w § 3 art. 101 k.p.a., że zażalenie służy również na postanowienie w sprawie "odmowy podjęcia zawieszonego postępowania", musiała być spowodowana jakąś racjonalną przesłanką, mieć coś na celu. Nie można więc obecnie wykładać tego przepisu, tak jak przed zmianą przyjmując, że zwrot "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania" oznacza: - postanowienie o zawieszeniu postępowania, - postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, - postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, - postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Takie rozumienie tego przepisu było uzasadnione w poprzednim jego brzmieniu, ale nie obecnie po zmianie. W obecnym brzmieniu § 3 art. 101 k.p.a. zwrot "w sprawie zawieszenia postępowania", należy rozumieć w węższym znaczeniu tzn. że obejmuje on jedynie zawieszenie postępowania i odmowę podjęcia zawieszonego postępowania. Inne rozumienie tego przepisu byłoby sprzeczne z jego ratio legis i zamiarem ustawodawcy, który miał między innymi na celu wprowadzając zmiany, uproszczenie i zdynamizowanie (przyśpieszenie) postępowania administracyjnego. Należy również zgodzić się z poglądem, że podobnie kwestia zawieszenia postępowania i środków zaskarżenia w tym zakresie, została uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w procedurze cywilnej (k.p.c.), na co wskazuje się w orzecznictwie sądowym (postanowienia NSA z: 23 maja 2013 r., II OSK 1617/12, Lex nr 1370497, 18 czerwca 2013 r., II OSK 2296/12, Lex nr 1356312, 22 stycznia 2014 r., II OSK 1906/12, 11 marca 2014 r., II OSK 2454/12, 17 kwietnia 2014 r., II OSK 2825/12). Zatem skoro kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.