VII SA/Wa 2059/20
WyrokWSA w Warszawie2021-03-18
Skład orzekający: Mirosław Montowski, Tomasz Janeczko, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego, wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r., może zostać wydane, jeśli teren był przeznaczony pod zabudowę zagrodową, a inwestorzy prowadzili działalność rolniczą?Ratio decidendi
Pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego, wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r., może zostać wydane, jeśli teren był przeznaczony pod zabudowę zagrodową, a inwestorzy prowadzili działalność rolniczą. W takich okolicznościach nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., ani nie stwierdzono zagrożenia dla życia, zdrowia lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia.Stan faktyczny
Skarżący E. i M. R. domagali się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego przez I. i A. G. w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niezgodności z przepisami planistycznymi, przeciwpożarowymi oraz naruszenia zasad współżycia społecznego. Sąd rozpoznał sprawę, badając legalność decyzji organów nadzoru budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. i M. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...].10.2020 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a." ) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) po rozpatrzeniu odwołania E. i M. R. (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: " PINB", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...].07.2020 r. znak: [...], udzielającej I. i A. G. (dalej: "inwestorzy") pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej o wymiarach 6,7 m x 7,0 m usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] gm. [...], oznaczonego w inwentaryzacji budowlanej jako nr 1 - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...].08.2013 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynął wniosek E. i M. R. o wszczęcie postępowania mającego na celu ustalenie, czy cztery budynki gospodarcze trwale związane z gruntem należące do małżeństwa I. i A. G. zostały wybudowane zgodnie z przepisami prawa budowlanego, warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz innymi przepisami, a także czy na wybudowanie tych budynków właściciele uzyskali pozwolenie lub złożyli stosowne zgłoszenie o zamiarze ich wybudowania.
W dniu 1 października 2013 r., organ powiatowy przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdzono, że na ww. nieruchomości usytuowany jest m.in. budynek gospodarczy o wymiarach 6,7 m x 7,0 m o konstrukcji murowanej, jednokondygnacyjny, z dachem jednospadowym. Obiekt usytuowany jest w odległości 1 m - 0,5 m od ogrodzenia działki. Inwestorzy nie przedstawili dokumentacji świadczącej o legalności przedmiotowego obiektu budowlanego. A. G. oświadczył, że budynek gospodarczy został wybudowany w latach 1981-1982 bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz że był niezbędny na przechowywanie warzyw, gdyż A. G. prowadził działalność gospodarczo-rolną.
Powyższe ustalenia stały się podstawą do zawiadomienia stron o wszczęciu na wniosek E. i M. R. postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] gm. [...].
Następnie organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...].02.2014 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego. W dniu 15.05.2014 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynęła wymagana ww. rozstrzygnięciem dokumentacja tj. inwentaryzacja budowlana wraz z oceną techniczną sporządzona przez inż. Z. S.. Z dokumentacji tej wynika, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest dobry.
W dniu [...].03.2015 r. PINB wydał decyzję Nr [...], nakazującą inwestorom rozbiórkę ww. budynku gospodarczego.
W wyniku postępowania odwoławczego [...] WINB decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2015 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dalszej kolejności PINB przeprowadził rozprawę administracyjną oraz zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o przekazanie informacji dotyczących ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek o nr ew. [...] oraz [...] położonych przy ul. [...] w [...] gm. [...], który obowiązywał do 1995 r.
W odpowiedzi na ww. pismo wskazano, że do 1995 r. powyższe nieruchomości położone były na terenie o symbolu 96 MNi - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej intensywnej. Według ustaleń planu na jednej działce mógł być wybudowany jeden budynek wolnostojący, pół budynku bliźniaczego lub jeden segment budynku szeregowego. Ponadto na działkach nie dopuszczało się budowy odrębnych budynków garażowych i gospodarczych. Organ powiatowy na podstawie informacji uzyskanych przez Urząd Gminy w [...] ustalił także, że działki o nr ew. [...] oraz [...] przed 1993 r. były położone na obszarze, na którym obowiązywały miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zatwierdzone uchwałami Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].06.1991 r. oraz Nr [...] z dnia [...].05.1998 r., a ich ustalenia dopuszczały sytuowanie budynków o funkcji gospodarczej.
W trakcie oględzin stwierdzono zgodność załączonej przez inwestorów dokumentacji budowlanej ze stanem faktycznym. Stan budynków gospodarczych nie uległ zmianie. Wobec powyższego PINB wydał w dniu [...].03.2016 r. decyzję Nr [...], udzielającą inwestorom pozwolenia na użytkowanie ww. budynku gospodarczego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania skarżących od ww. rozstrzygnięcia, wydał w dniu [...].07.2016 r. decyzję Nr [...], mocą której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu powiatowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13.06.2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2062/16, uchylił decyzję [...]WINB Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w [...] Nr [...].
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB Decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2018 r. , nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, [...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2019 r., uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pismem z dnia 22.05.2019 r. organ powiatowy zwrócił się do Wójta Gminy [...] o przekazanie pełnych wypisów z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w latach 1988-2017 dla gminy [...].
W dniu 4.06.2019 r. do PINB wpłynęła wymagana ww. pismem dokumentacja.
W dniu 29.08.2019 r. przeprowadzono oględziny celem zobrazowania zabudowy na działkach należących do inwestorów i skarżących względem budynków gospodarczych na działce o nr ew. [...] położonej w [...] gm. [...]. Ustalono, że na działce inwestorów, znajduje się budynek mieszkalny konstrukcji murowanej z gazobetonu, ocieplony styropianem. Jest to obiekt dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym. Posiada dach dwuspadowy kryty blachą trapezową. Ponadto na działce znajduje się również będący przedmiotem sprawy budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej jednokondygnacyjny ze strychem. Dach tego budynku jest pokryty blachą trapezową przytwierdzoną do łat z desek. Od strony granicy z działką skarżących, budynek ten nie posiada otworów okiennych w ścianie.
W dalszej kolejności PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...].10.2019 r. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia, opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych w zakresie usytuowania budynków gospodarczych z odniesieniem do warunków technicznych obowiązujących w dacie budowy oraz obecnie obowiązujących w zakresie spełnienia warunków przeciwpożarowych. W dniu [...].03.2020 r. została dostarczona do organu powiatowego opinia z zakresu ochrony przeciwpożarowej dot. budynków gospodarczych zlokalizowanych na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w [...] gm. [...] sporządzona przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. A. K.
Decyzją organu powiatowego Nr [...] z dnia [...].07.2020 r. znak: [...], udzielono inwestorom pozwolenia na użytkowanie ww. budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej o wymiarach 6,7 m x 7,0 m usytuowanego na działce o nr ew. [...], oznaczonego w inwentaryzacji budowlanej jako nr 1.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli skarżący.
[...] WINB pismem z dnia 11.09.2020 r. wezwał I. i A. G. do przesłania dokumentacji potwierdzającej, że prowadzili bądź prowadzą działalność rolniczą (ze wskazaniem okresu prowadzenia działalności). W odpowiedzi na ww. pismo I. G. wskazała, że działalność rolniczą prowadzili, dokąd nie przeszli na emeryturę oraz że pobiera emeryturę z KRUS od 2005 r., na dowód czego przedstawiła kopię formularza PIT-40A.
Po rozpoznaniu ww. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazaną na wstępie skarżoną decyzję z dnia [...].10.2020r. Nr [...].
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie m.in. art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., który stanowi, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stanowi zwieńczenie postępowania w sprawach samowoli budowlanej sprzed dnia 1.01.1995 r. [...]WINB wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego wydając pozwolenie na użytkowanie musiał wykluczyć przesłanki wymienione w art. 37 ww. ustawy, które stanowią o przymusowej rozbiórce. W toku postępowania ustalono, że budowa ww. budynku gospodarczego, oznaczonego w inwentaryzacji budowlanej jako nr 1, została wykonana w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1.01.1995 r., co skutkowało przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Stanowisko w sprawie daty budowy obiektu zajął [...]WINB w decyzji Nr [...] z dnia [...].07.2016 r. Data budowy obiektu nie była kwestionowana przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13.06.2017 r. W świetle powyższych ustaleń sprawę organ rozpatrzył w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Organ wskazał, że skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane z 1974 r. oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji.
Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.
Analiza przepisów planistycznych wskazuje, że działka o nr ew. [...] położona we wsi [...]gm. [...] na przestrzeni lat znajdywała się w strefie oznaczonej symbolem:
• C 19R - tereny rolne,
• R - tereny rolne oraz C21MRMNU - tereny zabudowy zagrodowej jednorodzinnej i usług,
• MNi - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej,
• U/Mnl - obszar usług i mieszkaniowy zabudowy jednorodzinnej;
• 8U/MN - tereny zabudowy usługowej i mieszkaniowej jednorodzinnej.
Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest zgodny z przepisami planistycznymi zawartymi w Uchwale Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].06.1991 r. w sprawie zatwierdzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (na okres perspektywiczny). Zgodnie z zapisami tego planu: "Na terenach zabudowy istnienie lub powstanie nowego obiektu o przeznaczeniu niezgodnym z określoną planem funkcją główną – jest dopuszczalne pod warunkiem zachowania obowiązujących przepisów (Prawo budowlane, wymogi sanitarne, ustawa o ochronie środowiska, itp.). Użytkownicy zabudowy jednorodzinnej powstającej wśród zabudowy zagrodowej nie mogą więc wysuwać roszczeń do rolników lub organów administracji z tytułu uciążliwości wywołanej normalną rolniczą działalnością produkcyjną. W sytuacji odwrotnej, powstający obiekt produkcyjny lub usługowy wśród terenów zabudowy mieszkaniowej, winien ograniczyć potencjalną uciążliwość w sposób, który nie wywoła kolizji obecnie i w przyszłości z obiektami chronionymi, jakimi są m. in. domy mieszkalne".
Organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z pisma I. G. z dnia [...].09.2020 r., inwestorzy prowadzili działalność rolniczą dopóki nie przeszli na emeryturę oraz że I. G. pobiera emeryturę z KRUS od 2005 r. Powyższe w ocenie organu pozwala na uznanie, że przedmiotowy obiekt jako element zabudowy zagrodowej był zgodny z zapisami ww. planu, co wyklucza orzeczenie rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
[...]WINB przypomniał, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13.06.2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2062/16, który zapadł w omawianej sprawie wskazał, że: "Jeżeli przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanych tam obiektów to te okoliczności należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce. (...) O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, o tyle jednak w razie bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli, podczas gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę". Jak wskazał organ odwoławczy, w omawianej sprawie jeden z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od 1988 r., przewidywał możliwość usytuowania budynku gospodarczego (zabudowa gospodarcza, zagrodowa), stąd też nie można nakazać inwestorom rozbiórki obiektu budowlanego w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nawet jeśli obiekt nie spełnia warunków wynikających z aktualnie obowiązującego planu. W świetle powyższego zdaniem [...]WINB w sprawie nie można mówić o zaistnieniu przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Odnosząc do drugiej przesłanki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, organ wskazał, że nakazując rozbiórkę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wykazać, że dalsze akceptowanie samowolnie posadowionego obiektu mogłoby spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu czy też niedopuszczalne pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Odnośnie do przesłanki niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21.06.2006 r. sygn. akt II OSK 911/05 wyraził następujący pogląd: "Przesłanka pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego w 1974 r. będzie spełniona wówczas, gdy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany zlokalizowany został w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości. Organ administracji publicznej orzekający w sprawie nakazu rozbiórki na tej podstawie musi zbadać i wykazać, czy zabudowa sąsiedniej działki stała się rzeczywiście niemożliwa lub czy nastąpiło znaczne jej ograniczenie". [...]WINB ocenił, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, brak jest podstaw do uznania, iż w omawianej sprawie ww. przesłanki wystąpiły. Organ powołał się na opinię z zakresu ochrony przeciwpożarowej dot. ww. budynków gospodarczych zlokalizowanych na działkach o nr ew. [...] i [...] sporządzoną przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. A. K., z której wynika, że wszystkie budynki znajdują się w jednej strefie pożarowej, łącznie z budynkiem mieszkalnym na działce o nr ew. [...] i przyległym do niego budynkiem mieszkalnym na działce o nr ew. [...].
Autor opinii wskazał, że obecnie obowiązujące przepisy dopuszczają/pozwalają na nieustalenie odległości między budynkami położonymi na jednej działce budowlanej, jeśli łączna powierzchnia wewnętrzna tych budynków nie przekracza najmniejszej dopuszczalnej strefy pożarowej wymaganej dla każdego ze znajdujących się na tej działce rodzajów budynków. W omawianym przypadku powierzchnie wszystkich budynków nie przekraczają 10 % dopuszczalnej powierzchni strefy pożarowej - § 228 ust. 1 rozp. Zgodnie z § 213 rozp. wszystkie budynku zlokalizowane na działkach o nr ew. [...] i [...] są zwolnione z wymagań dotyczących klasy odporności pożarowej i mogą być wykonane jako bezklasowe. (...) W świetle obowiązujących przepisów, dotyczących ochrony przeciwpożarowej, budynku mogą być eksploatowane".
Organ przypomniał, że rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. A. K. wskazał także, że w przedmiotowym przypadku kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, na podstawie których budynek uznaje się za zagrażający życiu ludzi, nie występują. Ponadto organ przytoczył treść inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną techniczną sporządzonych przez inż. Z. S., z których wynika, że: "Budynek nr 1 jest piętrowy, niepodpiwniczony, murowany. Na parterze znajdują się dwa pomieszczenia gospodarcze o charakterze magazynowym. Na piętrze, dostępnym za pomocą drabiny przez otwór wyłazowy, znajduje się jednoprzestrzenne wnętrze, również o charakterze gospodarczym. Budynek usytuowany jest dłuższym bokiem równolegle do wschodniej granicy działki nr [...], w niewielkiej (ok. 0,7 m) odległości od niej. (...) Wody opadowe z dachów odprowadzane są na teren własny działki i na nim zagospodarowywane w procesie naturalnej infiltracji do gruntu. (...) Nie ma zastrzeżeń do stanu technicznego budynku nr 1".
Zdaniem [...]WINB, w sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Przepisy prawa w takim stanie faktycznym obligują organ do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia - decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że organ powiatowy prawidłowo wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku gospodarczego na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących powołania się przez organ powiatowy na przepisy planistyczne obowiązujące w dacie budowy, zamiast obecnie obowiązujące, organ wskazał, że jest to zgodne z wytycznymi wyroku WSA z dnia 13.06.2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2062/16. Organ wojewódzki zauważył, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że inwestorzy prowadzili działalność rolniczą, stąd też brak jest podstaw do negowania zabudowy gospodarczej na działce, która przeznaczona była do zabudowy zagrodowej. W ocenie [...]WINB ,siedlisko to inaczej zabudowa zagrodowa, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym, służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego (skoro I. G. pobiera emeryturę z KRUS należy wnioskować, że prowadziła gospodarstwo rolne). Odpierając zarzut dotyczący ustalenia przez PINB błędnej daty budowy spornego obiektu, fakt ten pozostaje bez znaczenia dla wyniku omawianego postępowania. O ile nawet obiekt powstał w 1991 r. (tak jak twierdzą skarżący) to postępowanie administracyjne winno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane. Ustalenia co do daty budowy obiektu i przyjęty tryb postępowania nie zostały zakwestionowane przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13.06.2017r. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie nierzetelnej (zdaniem skarżących) opinii przeciwpożarowej, [...]WINB wskazał, że ciężar udowodnienia pewnych kwestii spoczywa nie tylko na organie ale również na podmiocie, który wywodzi z tych okoliczności określone skutki. Jeżeli organy nadzoru budowlanego wyprowadziły określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych i nienasuwających zastrzeżeń dowodów (opinia sporządzona przez osobę o odpowiednich uprawnieniach), to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia skutecznego kontrdowodu z inicjatywy strony kwestionującej te ustalenia. Zdaniem [...]WINB, organy dokonały oceny materiału dowodowego w sposób logiczny, zgodny z przepisami, zasadami wiedzy technicznej i doświadczenia życiowego i nie wykroczyły poza granice swobodnej oceny dowodów. Kwestionowanie opinii przeciwpożarowej bez wiarygodnych dowodów podważających jej treść nie może być skuteczne. Skarżący nie wykazali prawdziwości faktów, z których wywodzą określone skutki prawne, stąd organy nie uznały ich racji.
Odpierając zarzut dotyczący naruszenia przez PINB art. 10 k.p.a., [...]WINB podzielił dominujący i utrwalony w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To do strony stawiającej wskazany zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy, zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mieć przy tym należy na uwadze, iż wynikający z przepisu art. 10 § 1 k.p.a. obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy i to nawet w sytuacji, gdy nie prowadził on już postępowania dowodowego. Skarżący w ocenie [...]WINB, nie wykazali, jakiej czynności procesowej nie mogli dokonać poprzez niewydanie przez PINB w [...] zawiadomienia z art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Z powyższych względów organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].07.2020 r.
Skargę na powyższą decyzję [...]WINB, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. i M. R.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
Skarżący przywołali treść art. 37 Prawa budowlanego 1974 r. Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy wskazali, że nastąpiło pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych, ponieważ możliwość budowy w granicy nieruchomości sąsiedniej może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy inwestor wykaże, iż zamierzona budowa nie narusza zasad współżycia społecznego i nie zakłóci korzystania z niej ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, a ponadto nie utrudni zabudowy działki sąsiedniej.
Odnosząc się do zastosowanych w sprawie przez organ przepisów planistycznych, skarżący wskazali, że w swym oświadczeniu I. G. potwierdziła jedynie, że posiadała grunty rolne, oraz że z tego tytułu odprowadzała składkę na KRUS, nie wynika natomiast z treści tego oświadczenia, że posiadała zabudowę zagrodową we wsi [...] (gmina [...]) oraz że prowadziła indywidualne gospodarstwo rolne na terenie gminy [...]. Skarżący argumentowali także, odnosząc się do wielkości działki inwestorów w przeszłości, że była ona zbyt mała by prowadzić na niej działalność rolniczą. Wykluczone jest więc stosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisów dotyczących możliwości zabudowy przedmiotowej działki budynkiem gospodarczym. Ponadto zdaniem skarżących., [...]WINB powinien wezwać inwestorów do do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej prowadzenie przez nich działalności rolniczej na terenie wsi [...], gmina [...], bo tutaj znajduje się sporny budynek gospodarczy. Inwestorzy podnieśli także, że przedmiotowy budynek jest niezgodny z przepisami przeciwpożarowymi, a tym samym stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia w rozumieniu art. 37 ust i pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Zakwestionowali również opinię rzeczoznawcy ds. przeciwpożarowych jako tendencyjną bo sporządzoną na zlecenie i za pieniądze inwestorów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu powiatowego, stanowił art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. - dalej jako: "Prawo budowlane z 1974 r."), zgodnie z którym podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bezspornym jest, że będący przedmiotem sprawy budynek gospodarczy posadowiony na działce inwestorów i oznaczony jako budynek nr 1, został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej oraz przed 1 stycznia 1995 r., a zakończenie budowy, również nastąpiło przed tą datą.
Powyższe ustalenia związane z datą budowy przedmiotowego obiektu, skutkowały koniecznością rozpoznania sprawy w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku. W myśl bowiem art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, zgodnie z którym, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe .
Pod pojęciem przepisów dotychczasowych, należy rozumieć: art. 37, art. 38,art. 39, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., która to ustawa - zgodnie z art. 107 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. - 31 grudnia 1994 r. utraciła moc, z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Wymienione przepisy prawa budowlanego z 1974 r., stosuje się - zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. - niezależnie od tego, czy samowola budowlana powstała przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, czy też w czasie obowiązywania tej ustawy (zob. Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WK 2016 i powołane tam: wyrok NSA w Gdańsku z dnia 20 września 2000 r., II SA/Gd 1597/98, Lex nr 654926; wyrok NSA w Katowicach z dnia 13 lutego 2002 r., II SA/Ka 1231/00, Lex nr 655200; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., II OSK 138/06, LEX nr 507206).
Odesłanie w art. 103 ust. 2 do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, to jest przed 1 stycznia 1995 r., skutki samowoli budowlanej należy likwidować z użyciem środków prawnych przewidzianych w Prawie budowlanym z 1974 r. W myśl tych przepisów zwieńczeniem postępowania legalizacyjnego, pozytywnym dla inwestora jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego po uprzednim jednak stwierdzeniu jego zdatności do użytku ( art. 42 ust. 3 ).
Wydanie przez organ pozwolenia na użytkowanie budynku na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., wymagało zatem wcześniejszego ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazujące rozbiórkę budynku.
Zgodnie z treścią tego przepisu, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest
przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub
mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, ale obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami, właściwy organ nakazuje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy w drodze decyzji administracyjnej, wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy z 1974 prawo budowlane).
W rozpoznawanej sprawie, organy zasadnie w ocenie Sądu nie dopatrzyły się zarówno istnienia przesłanek nakazujących rozbiórkę przedmiotowego obiektu, jak też konieczności nałożenia na inwestorów obowiązków wynikających z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., a rozstrzygnięcie organu powiatowego, utrzymane następnie w mocy przez [...]WINB, jest prawidłowe.
Odnośnie do przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi, wskazać należy na treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, Opubl. ONSA i WSA 2014/6/89 ), zgodnie z którą przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.
Sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), byłoby nakazanie rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 854/17, LEX nr 2452173).
Jak ustaliły organy, w czasie od daty powstania przedmiotowego obiektu, działka inwestycyjna o nr ew. [...], znajdywała się w strefie oznaczonej symbolem:
• C 19R - tereny rolne - zgodnie z Uchwałą Nr [...] Gminnej rady Narodowej z dnia [...].05,1988r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] - na okres perspektywiczny,
• R - tereny rolne oraz C21MRMNU - tereny zabudowy zagrodowej jednorodzinnej i usług -
zgodnie z Uchwałą Nr [...]Rady Gminy [...] z dnia [...].06.1991r. w sprawie
zatwierdzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy
[...] (na okres perspektywiczny),
• MNi - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady
Gminy [...] z dnia [...].10.1994 r. w sprawie wprowadzenia zmian do miejscowego
planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...],
• U/Mnl - obszar usług i mieszkaniowy zabudowy jednorodzinnej - zgodnie z Uchwałą Nr
[...] Rady Gminy [...] z dnia [...].07.2002r. w sprawie zmian w miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego wybranych fragmentów wsi: [...], KPGO
M., N., S.tj. etap I, jednostki planistyczne I i VIII;
• 8U/MN - tereny zabudowy usługowej i mieszkaniowej jednorodzinnej - zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...],05.2006r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] (cz. północna).
Zatem zapisy co najmniej jednego z wyżej wymienionych planów miejscowych, dawały inwestorom możliwość wzniesienia spornego budynku. Organ powołał się w rozpoznawanej sprawie na zapisy Uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].06.1991r., zgodnie z którymi "Na terenach zabudowy istnienie lub powstanie nowego obiektu o przeznaczeniu niezgodnym z określoną planem funkcją główną – jest dopuszczalne pod warunkiem zachowania obowiązujących przepisów (Prawo budowlane, wymogi sanitarne, ustawa o ochronie środowiska, itp.). Użytkownicy zabudowy jednorodzinnej powstającej wśród zabudowy zagrodowej nie mogą więc wysuwać roszczeń do rolników lub organów administracji z tytułu uciążliwości wywołanej normalną rolniczą działalnością produkcyjną. W sytuacji odwrotnej, powstający obiekt produkcyjny lub usługowy wśród terenów zabudowy mieszkaniowej, winien ograniczyć potencjalną uciążliwość w sposób, który nie wywoła kolizji obecnie i w przyszłości z obiektami chronionymi, jakimi są m. in. domy mieszkalne ".
Zgodnie z powyższymi regulacjami planistycznymi, na terenie działki inwestycyjnej, możliwe było zatem wznoszenie budynków gospodarczych w ramach zabudowy zagrodowej.
W niniejszej sprawie pierwszą ze spornych kwestii, jest właśnie zakwalifikowanie będącego przedmiotem sprawy budynku, jako elementu zabudowy zagrodowej, przy czym skarżący powołali się w skardze na przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Warto zatem w tym miejscu przywołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 297/16, LEX nr 2120091, w którym zawarto następujące tezy:
1. Pojęcie "zabudowy zagrodowej" w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), nie może być uznane za definicję legalną "zabudowy zagrodowej" przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 61 u.p.z.p. Nie ma podstaw, aby tej definicji, zamieszczonej w rozporządzeniu nadać tak szeroki zakres zastosowania.
2. Skoro ustawodawca, używając pojęcia "zabudowy zagrodowej", chociażby w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., mimo zamieszczenia w art. 2 tej ustawy słowniczka, pojęcia tego nie zdefiniował, ani też nie zawarł odesłania do innego aktu prawnego, to w takiej sytuacji przy ustalaniu sensu przepisu stosuje się dyrektywy wykładni językowej. Istota tej wykładni polega na ustaleniu znaczenia przepisu na podstawie znaczenia użytych wyrażeń i słów w języku potocznym.
3. Przy stosowaniu wykładni językowej, pojęcie "zabudowa zagrodowa" oznacza ogół zabudowań z domem mieszkalnym (wiejskim), znajdujących się na podwórzu należącym do jednego rolnika.
W świetle powyższego wyroku, którego tezy Sąd orzekający w sprawie podziela, zasadniczą kwestią dla możliwości zakwalifikowania danej zabudowy jako zagrodowej, jest posiadanie przynajmniej przez jednego z inwestorów statusu rolnika. Ta przesłanka, została spełniona w odniesieniu do I. g., która jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy jej oświadczenia z 20 września 2020 r. oraz druku PIT – 40 A, od 2005 r. pobiera emeryturę z KRUS – u.
Ponadto z powyższego oświadczenia wynika, że także jej mąż prowadził z nią wspólnie przez pewien okres działalność rolniczą. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawą z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U.2021.266 t.j. z dnia 2021.02.10), ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku - rozumie się przez to pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Nie ma więc wątpliwości, że I. G. aby nabyć uprawnienia do emerytury rolniczej, musiała wcześniej prowadzić gospodarstwo rolne.
W myśl art. 6 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, działalnością rolniczą jest działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej. Działalność ta powinna być prowadzona w pozostającym w posiadaniu pełnoletniej osoby gospodarstwie rolnym, za które uważa się - zgodnie z art. 6 pkt 4 ostatnio powołanej ustawy - każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej. Ustawowa definicja gospodarstwa rolnego nie kładzie nacisku na stosunki własnościowe, dając pierwszeństwo stanowi faktycznemu (rzeczywistemu władztwu nad całością gospodarczą, jaką jest zbiór rzeczy i praw służących określonemu celowi, tj. prowadzeniu działalności rolniczej) przed stanem własnościowym. Wystarczy zatem, aby dana osoba była posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa, w którym prowadzi działalność rolniczą. Może być jego właścicielem, użytkownikiem wieczystym, dzierżawcą, a nawet władać nim faktycznie bez tytułu prawnego. Samo posiadanie lub własność gospodarstwa rolnego nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie określonej działalności rolniczej. Wniosek taki wynika wprost z legalnej definicji "rolnika" zawartej w art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, która posiadanie lub własność gospodarstwa rolnego sytuuje jako jeden z elementów pojęcia rolnika, jak i z domniemania zawartego w art. 38 pkt 1 tej ustawy, sprowadzającego się do stwierdzenia, że właściciel gruntów prowadzi działalność rolniczą. Nie ma wątpliwości, że takie domniemanie nie byłoby potrzebne, gdyby sama własność gospodarstwa wystarczała do uznania właściciela za rolnika. Powołany wyżej przepis art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wymaga, aby rolnik miał stałe miejsce pobytu na terenie gospodarstwa rolnego. W stosunku do niego konieczne jest jedynie zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt III AUa 843/18, LEX nr 2696403 ).
Zarówno pojęcie zabudowy zagrodowej, jak też definicja rolnika nie przewidują zatem wymogu, by w prowadzić działalność rolniczą w miejscu gdzie znajduje się budynek stanowiący element zabudowy zagrodowej. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że grunty rolne związane z prowadzeniem działalności rolniczej, mogą się znajdować poza granicami danej miejscowości. Nawet kilkukilometrowa odległość dzieląca miejsce zamieszkania rolnika, od terenów, na których prowadzi działalność rolniczą, nie jest przeszkodą w posiadaniu statusu rolnika. Ponadto skarżący, nie wykazali, że wymieniona przez nich w skardze działka jaką posiadała I. G.( która zdaniem skarżących z uwagi na zbyt małą powierzchnię nie pozwalała na prowadzenie działalności rolniczej), była wówczas jedyną jej działką na terenie [...] związaną z działalnością rolniczą. Przedstawione przez skarżących w skardze informacje na temat losów działki inwestycyjnej, nie prowadzą bowiem do wniosku o braku posiadania przez I. G. ( lub jej męża) innych jeszcze terenów przeznaczonych na prowadzenie działalności rolniczej, poza wspomnianą działką.
Wbrew zarzutom skargi nie występuje także druga z przeszkód uniemożliwiających legalizację samowoli, określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w postaci niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Należy wyjaśnić, że niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia nie jest tożsame z podniesionym w skardze naruszeniem zasad współżycia społecznego lub zakłóceniem korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 911/05, LEX nr 265785, przesłanka pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., będzie spełniona wówczas, gdy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany zlokalizowany został w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości. Organ administracji publicznej orzekający w sprawie nakazu rozbiórki na tej podstawie musi zbadać i wskazać, czy zabudowa sąsiedniej działki stała się rzeczywiście niemożliwa lub czy nastąpiło znaczne jej ograniczenie. Skarżący nie wykazali, by przedmiotowy budynek gospodarczy, uniemożliwiał bądź w istotny sposób ograniczał możliwość zagospodarowania i zabudowy ich działki. Nie stwierdziły także takich ograniczeń organy prowadzące postępowanie. Należy również podkreślić, że skarżący jak wynika z uzasadnienia skargi, nabyli zamieszkiwany przez siebie budynek, zastając niejako istniejący na działce inwestorów stan faktyczny, powinni zatem liczyć się z tym, że samowolnie wzniesione obiekty budowlane mogą zostać zalegalizowane.
Nie występuje również zagrożenie, o jakim mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., które musi mieć charakter realny i bezpośredni. W tym zakresie swoje słuszne ustalenia, organy oparły na opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej dot.
budynków gospodarczych zlokalizowanych na działkach o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w [...] gm. [...] sporządzonej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. A. K. Przypomnieć tylko należy, że wynika z niej, że wszystkie budynki znajdują się w jednej strefie pożarowej, łącznie z budynkiem mieszkalnym na działce o nr ew. [...] i przyległym do niego budynkiem mieszkalnym na działce o nr ew. [...]. Zgodnie z opinią, obecnie obowiązujące przepisy dopuszczają/pozwalają na nieustalenie odległości między budynkami położonymi na jednej działce budowlanej, jeśli łączna powierzchnia wewnętrzna tych budynków nie przekracza najmniejszej dopuszczalnej strefy pożarowej wymaganej dla każdego ze znajdujących się na tej działce rodzajów budynków. Rzeczoznawca stwierdził, że w omawianym przypadku, powierzchnie wszystkich budynków nie przekraczają 10 % dopuszczalnej powierzchni strefy pożarowej - § 228 ust. 1 rozp. Zgodnie z § 213 rozp. wszystkie budynki zlokalizowane na działkach o nr ew. [...] i [...] są zwolnione z wymagań dotyczących klasy odporności pożarowej i mogą być wykonane jako bezklasowe. (...) W świetle obowiązujących przepisów, dotyczących ochrony przeciwpożarowej, budynku mogą być eksploatowane ". Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń wskazał także, że w przedmiotowym przypadku kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 07.06.20lOr. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, na podstawie których budynek uznaje się za zagrażający życiu ludzi, nie występują.
Z kolei odnośnie do zgodności przedmiotowego budynku z przepisami techniczno – budowlanymi, wypowiedział się w sporządzonej inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną techniczną inż. Z. S. (nr upraw. [...]). Nie miał on zastrzeżeń do stanu technicznego budynku nr 1. W jego ocenie brak jest podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.
Słusznie zatem organ odwoławczy wskazał że w sytuacji poczynienia powyższych ustaleń faktycznych, organ powiatowy, miał obowiązek wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie ( por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1622/09, LEX nr 746692). Nie do zaakceptowania jest zaprezentowana w odniesieniu do opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych argumentacja skarżących, że opinia ta jest tendencyjna, ponieważ została sporządzona na zlecenie i za pieniądze inwestora.
Podsumować zatem należy, że organ powiatowy nie miał podstaw by wyprowadzać z materiału dowodowego inne wnioski niż ze zgromadzonych przez niego oraz niebudzących zastrzeżeń dowodów w postaci opinii specjalistów. Dlatego zawarte w skardze zastrzeżenia dotyczące tych opinii, nie mogły zostać uwzględnione z uwagi na brak po stronie skarżących wymaganej wiedzy specjalistycznej.
Nie może zdaniem Sądu zmienić tej oceny argumentacja zawarta w "uzupełnieniu skargi" oraz dołączonej do tego pisma opinii ( nota bene sporządzonej na zlecenie skarżących). Treści zawarte w tym piśmie, nie mogą mieć bowiem znaczenia dla legalności wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego.
Reasumując decyzja organu powiatowego udzielająca pozwolenia na użytkowanie spornego budynku gospodarczego na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r., była prawidłowa.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło