VII SA/Wa 2182/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-12
Skład orzekający: Artur Kuś, Tomasz Janeczko, Marta Kołtun - Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji miały podstawy do umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonania słupa energetycznego, jeśli dokumentacja potwierdzająca legalność jego budowy z 1984 r. nie została odnaleziona, a właściciel działki twierdził, że budowa odbyła się w warunkach samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Organy administracji miały podstawy do umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonania słupa energetycznego, ponieważ ustalono, że słup został wybudowany w 1984 r. na podstawie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, a brak możliwości odnalezienia dokumentacji budowlanej dla obiektu z tego okresu nie stanowi dowodu samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w tamtym czasie, organy wydające pozwolenia na budowę były zobowiązane do przechowywania dokumentów tylko przez 5 lat, a właściciel obiektu nie miał obowiązku archiwizowania ich przez cały okres istnienia obiektu. W związku z tym, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
A. B. zawiadomił o wykonaniu słupa energetycznego na swojej działce bez zezwoleń. Organy administracji przeprowadziły oględziny, ustaliły, że słup powstał w 1984 r. i podjęły próby odnalezienia dokumentacji budowy, które zakończyły się niepowodzeniem. Na podstawie oświadczenia świadka i posiadanych dokumentów dotyczących budowy linii energetycznej, organy uznały, że inwestycja była legalna i umorzyły postępowanie. A. B. wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
1. Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania A. B. – utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: "PINB") nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. (znak: [...]) umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w stosunku do E. S.A., w przedmiocie wykonania słupa energetycznego dla linii średniego napięcia zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. T. w S., działka nr ew. [...], stanowiącej własność A. B.
2. Ze stanu faktycznego wynika, że pismem z 22 lutego 2018 r. A. B. zawiadomił organy o wykonaniu słupa energetycznego dla linii średniego i niskiego napięcia na działce nr ew. [...] przy ul. T. w S., będącej jego własnością, bez wymaganych zezwoleń oraz bez jego zgody.
Zawiadomieniem z 27 lutego 2018 r. PINB w G. poinformował strony o zamiarze przeprowadzenia oględzin na w.w. działce, w celu sprawdzenia legalności wykonania przedmiotowego słupa energetycznego. Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych 22 marca 2018 r. przez przedstawicieli PINB w G. oględzin stwierdzono, że: "Przedmiotowy słup został wykonany w dniu 29 grudnia 1984r., co wynika z przedstawionego przez przedstawiciela firmy E. S.A. protokołu odbioru technicznego. Wraz z w/w protokołem odbioru przedstawiciel E. S.A. Pan D. T. przedstawił również Plan sytuacyjny linii 15 kV z rozdzielni «S.» kier. S.. (...) W trakcie oględzin przedstawiciel E. S.A. poinformował, że dokumentacja związana z budową przedmiotowej linii znajduje się w Rejonie Dystrybucji K., siedziba G., ul. [...] w Dziale Dokumentacji."
Zawiadomieniem z 26 marca 2018 r. PINB w G. poinformował strony o wszczęciu na żądanie strony postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności wykonania w/w słupa energetycznego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. T. w S.
Pismem z 3 kwietnia 2018 r. PINB w G. zwrócił się do Archiwum Państwowego w P. z prośbą o przekazanie kopii decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1983 r. zatwierdzającej plan realizacyjny na budowę linii 15 kV.
Pismem z 9 kwietna 2018 r. - w odpowiedzi na w.w. prośbę - poinformowano, że w.w decyzja nie została odnaleziona.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. J. O. wezwany został do osobistego stawiennictwa w siedzibie PINB w G., w celu złożenia zeznań w niniejszej sprawie.
Organ wskazał, powołując się na zgromadzony materiał dowodowy - notatkę służbową z 9 maja 2018 r. sporządzoną przez mgr inż. M. T. (k. 11 – akt administracyjnych), że J. O. stawił się w siedzibie PINB w G. i oświadczył, że jako pracownik Zakładu Energetycznego P. Rejon G. uczestniczył w pracach odbiorowych wykonanej budowy linii 15 kV. Budowa przedmiotowej linii energetycznej posiadała dokumentację techniczną oraz wszelkie pozwolenia i uzgodnienia obowiązujące w latach jej budowy.
Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], umorzył postępowanie administracyjne.
3. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. B., wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy.
4. Organ II instancji wskazał, że jego kompetencje obejmują zarówno korygowanie wad prawnych rozstrzygnięć organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Organ wyjaśnił, powołując się na art. 15 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, że przed przestąpieniem do merytorycznego rozpatrywania sprawy jest zobowiązany do oceny prawidłowości skarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie odwołania przez stronę od decyzji I instancyjnej powoduje, iż sprawa jest rozpoznawana ponownie przez organ wyższej instancji. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę, a nie odwołanie.
Organ wskazał, że decyzją organu I instancji umorzono, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek A. B., ze względu na jego bezprzedmiotowość. Wyjaśnił, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Nadto organ wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że umorzenie postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od woli organu orzekającego, lecz od spełnienia się obiektywnie istniejącej przyczyny bezprzedmiotowości, której istnienie organ orzekający musi stwierdzić i wykazać w decyzji o umorzeniu.
W ocenie organu II instancji skarżona decyzja PINB w G. z dnia [...] maja 2018 r., jest prawidłowa, zaś argumenty podnoszone w odwołaniu nie mają wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Organ wskazał, że podstawą do umorzenia postępowania w sprawie - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jest okoliczność ustalenia, że sporny słup energetyczny nie powstał w warunkach samowoli budowlanej.
Organ podał, że w toku czynności wyjaśniających organ I instancji na podstawie dokumentacji związanej z odbiorem linii 15 kV, przedłożonej przez pracownika E. S.A., ustalił że sporny słup powstał w 1984 r. Na dołączonej do akt kopii planu sytuacyjnego linii 15 kV z rozdzielni "S." kier. S. sporny słup widnieje na terenie działki nr ew. [...], zaś na planie orientacyjnym wyjść liniowych 15 kV z [...] w S. sporządzonego [...] grudnia 1982 r. wskazano, że lokalizacja i warunki realizacji inwestycji obejmujących budowę linii 15 kV ustalone zostały przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w decyzji z dnia [...] stycznia 1983 r., nr [...], zaś decyzją z dnia [...] stycznia 1983 r,, nr [...], zatwierdzono plan realizacyjny na budowę linii 15 kV.
Organ zaznaczył, że daty powstania spornego słupa nie kwestionuje skarżący, który w toku postępowania podnosił, iż został on wybudowany kiedy sporna działka była własnością jego rodziców.
W ocenie [...]WINB, powołującego się na zgromadzony materiał dowodowy i uznając ustalenia organu I instancji jako własne, nie daje on podstaw do uznania, że sporny słup powstał w warunkach samowoli budowlanej. Organ stwierdził, na podstawie posiadanej dokumentacji (mapy, szkice, protokoły odbioru) - pomimo nie odnalezienia, przez organ I instancji, pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego, że przedmiotowy słup powstał w ramach budowy linii napowietrznej 15 kV, w oparciu o decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia [...] stycznia 1983 r., nr [...].
Mając na uwadze ten argument, organ stwierdził, że brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania i nakładania na właściciela obiektu obowiązków z zakresu nadzoru budowlanego.
Organ II instancji - odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji PINB w G. - wskazał, powołując się na art. 103 ust. 2 p.b., że realizacja inwestycji w postaci posadowienia na terenie działki A. B. słupa energetycznego w 1984 r., czego nie podważa sam skarżący, implikuje konieczność zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., z uwagi na datę jej realizacji.
Organ wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że przepisy ustawy z 1974 r. Prawo Budowlane, która - jego zdaniem - znajduje zastosowanie w omawianej sprawie, nie nakładały na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji związanej z jego użytkowaniem, jak czyni to obecnie art. 63 p.b., na który powołano się w treści odwołania. Organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących pozwoleń na budowę tylko przez 5 lat. Powyższe oznacza, że nie ma obowiązku posiadania dokumentacji budowy oraz dokumentacji powykonawczej dla obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. Z kolei niedopuszczalne jest domniemywanie istnienia samowoli budowlanej.
Mając na uwadze wskazane argumenty organ wyjaśnił również, powołując się przy tym także na orzecznictwo sądów administracyjnych, że w sytuacji braku dokumentacji świadczącej o legalności obiektu budowlanego, organ powinien podjąć działania w celu uzyskania jej z zasobów archiwalnych – co miało miejsce w realiach niniejszej sprawy, lecz bezskutecznie. Istnienia samowoli budowlanej nie dowodzi braku możliwości okazania przez właściciela dokumentów świadczących o legalności obiektu, ani negatywny rezultat podjętych poszukiwań, co wynika z braku obowiązku archiwizacji tych dokumentów. Nadto organ wskazał, że należy odróżnić brak możliwości odnalezienia dokumentacji świadczącej o legalności danego obiektu budowlanego od udowodnienia jego nielegalności.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że z faktu nie zachowania się pełnej dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji, nie można wyciągać wniosku, że obiekt taki został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Co więcej, obecnie nie sposób także czynić inwestorowi zarzutu, iż takich dokumentów nie posiada ani tym bardziej wyprowadzać z tego faktu negatywnych dla niego konsekwencji.
W ocenie organu II instancji, ze zgromadzonego materiału dowodowego, nie wynika, aby istniały materialno-prawne podstawy dla dalszego prowadzenia przez organ I instancji postępowania w przedmiotowej sprawie. Ustalenia dokonane przez organ I instancji są podstawą do umorzenia postępowania, co w ocenie [...]WINB jest zasadne w tej sprawie.
Konkludując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiot sporu nie istnieje, a zatem nie istnieje przesłanka przedmiotowa do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ ponownie wskazał, że zaistnienie takiej sytuacji obliguje organ I instancji do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie na podstawie art. 105 k.p.a. i jego zdaniem organ I instancji zasadnie umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne, a więc również zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. uznał za bezpodstawny.
Nadto organ II instancji wskazał, że kwestie związane z negatywnymi konsekwencjami usytuowania spornego słupa winny być rozstrzygnięte pomiędzy właścicielem działki a podmiotem zarządzającym siecią.
5. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. B. zarzucając naruszenie:
a) art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 63 i art. 60 p.b., poprzez ich pominięcie i wydanie decyzji umarzającej postępowanie pomimo braku przedłożenia przez E. SA dokumentów poświadczających legalne posadowienie obiektu budowlanego na przedmiotowej działce,
b) art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z ust. 4 p.b., poprzez ich pominięcie i nie nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wbrew obowiązkowi przedłożenia dokumentów budowlanych,
c) art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b., poprzez brak należytej kontroli w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego,
d) art. 107 k.p.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej decyzji i brak jasnego i konkretnego wskazania przesłanek, którymi kierował się organ wydając przedmiotową decyzję,
e) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia oraz przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów skutkujące przyjęcie, że oświadczenie osoby trzeciej jest wystarczające do uznania, że obiekt budowlany został posadowiony na nieruchomości w oparciu o wszystkie wymagane prawem dokumenty - przy jednoczesnym braku przedłożenia tych dokumentów przez inwestora, z jednoczesnym całkowitym pominięciem twierdzeń skarżącego, że obiekt został wybudowany nielegalnie,
f) złą ocenę stanu faktycznego skutkującą wydaniem skarżonego rozstrzygnięcia.
W konkluzji, skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 2124/11). Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c P.p.s.a.).
2. Istota sprawy dotyczy tego czy zasadnie organy umorzyły postępowanie prowadzone w stosunku do E. S.A. dotyczące wykonania słupa energetycznego zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność A. B. Zdaniem Skarżącego, budowa tegoż słupa odbyła się w ramach samowoli budowlanej a organy powinny nakazać jego rozbiórkę. Z akt sprawy wynikają następujące ustalenia:
- do PINB w G. wpłynęło pismo Skarżącego informujące o wykonaniu montażu słupa energetycznego na Jego działce bez żadnych zezwoleń w ramach samowoli budowlanej;
- organy przeprowadziły w tym zakresie oględziny i potwierdziły rzeczywistą lokalizację słupa energetycznego na działce Skarżącego;
- organy ustaliły, że słup został wykonany w 1984 r. w związku z budową linii średniego napięcia;
- przedstawiciel spółki E. przedstawił dokumenty będące w jego posiadaniu dotyczące słupa i całej ówczesnej inwestycji (m.in. plan sytuacyjny linii 15kv rozdzielni "[...]" wraz z protokołem odbioru technicznego, kserokopie dokumentów na okoliczność budowy linii 15kv "[...]", uzgodnienia zatwierdzające budowę linii średniego napięcia, decyzję ustalającą miejsce i warunki realizacji inwestycji, decyzję zatwierdzającą plan realizacji budowy linii);
- organy zwróciły się do Archiwum Państwowego w P. o przekazanie kopii decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny budowy linii 15kV S.-S. (w tym w szczególności decyzji dotyczącej spornego słupa) lecz Archiwum poinformowało, że nie posiada takiego dokumentu;
- oświadczenie w sprawie złożył Pan J. O.(ówczesny przewodniczący komisji odbiorowej budowy linii średniego napięcia w skład której wchodził przedmiotowy słup), w którym stwierdził, że inwestycję realizowano na podstawie dokumentacji technicznej oraz wszelkich niezbędnych pozwoleń i uzgodnień obowiązujących w latach budowy przedmiotowej inwestycji.
3. Zdaniem Sądu, organy zasadnie umorzyły postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość (art. 105 §1 k.p.a.). Zasadne jest twierdzenie, że nie ma podstaw do przyjęcia, że rozpoznanie skargi na decyzję umarzającą postępowanie administracyjną jest formą ochrony niezgodną ze standardami wynikającymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2876/15).
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 617/18). Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu - organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, jest więc orzeczeniem formalnym kończącym sprawę bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia i jest wyjątkiem, który należy traktować jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 626/18).
W analizowane sprawie organy podjęły szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności lokalizacji słupa energetycznego na działce Skarżącego. Bezspornie ustalono, że:
- słup powstał w 1984 roku (daty powstania spornego słupa nie kwestionuje również Skarżący);
- słup był elementem związanym z budową linii 15kV (lokalizację i warunki realizacji inwestycji ustalone zostały przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w decyzji z [...] stycznia 1983 r., zaś decyzją z dnia [...] stycznia 1983 r. zatwierdzono plan realizacyjny na budowę linii 15 kV); na tą okoliczność uzyskano również oświadczenie Pana J. O., który w owym czasie uczestniczył w pracach odbiorowych budowy linii 15 kV i stwierdził, że inwestycja posiadała dokumentację techniczną i wszelkie uzgodnienia i pozwolenia.
W ocenie Sądu, w sytuacji wzniesienia obiektu budowlanego przed dniem 1 stycznia 1995 r. aktualny właściciel tego obiektu nie musi przechowywać decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś brak możliwości okazania takiej decyzji sam w sobie nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Powyższej okoliczność nie można traktować jako barierę nie do pokonania. Są inne środki dowodowe. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być zeznania świadków (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 928/17). Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie – oprócz zgromadzonych istniejących dokumentów – przesłuchano również świadka, który złożył stosowne oświadczenie.
W ocenie Sądu, zebrany prawidłowo w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że sporny słup elektryczny powstał w warunkach samowoli budowlanej. Tym samym zarzut zawarty w skardze a dotyczący naruszenia art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. należy uznać za nietrafiony. Faktem jest, że organy nie odnalazły pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego. Nie oznacza to jednak automatycznie, że słup powstał w warunkach samowoli budowlanej.
Przypomnieć należy, że sprawa dotyczy budowy z roku 1983. W tym czasie obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Ustawa ta nie nakładała na właściciela obiektu budowlanego obowiązku archiwizowania dokumentacji (tak jak czyni to obecnie obowiązujący art. 63 p.b.). Wówczas organy wydające pozwolenie na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących pozwoleń na budowę tylko przez 5 lat.
Jednym z zasadniczych zarzutów zawartych w skardze jest to, że w decyzji naruszono art. 63 p.b. Zdaniem Sądu, obowiązki wynikające z przepisu art. 63 ust. 1 p.b. (obowiązek posiadania dokumentacji budowlanej przez cały okres istnienia obiektu budowlanego) nie mogą odnosić się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., jak i do robót budowlanych wykonanych przed tą datą. Oznacza to, że nie ma obowiązku posiadania dokumentacji budowy oraz dokumentacji powykonawczej dla obiektów budowlanych wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. Nieprzedłożenie więc przez inwestora pozwolenia na budowę nie świadczy samo przez się o wykonaniu obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 162/18). Sąd w pełni akceptuję tą linię orzeczniczą.
Skoro p.b. z 1974 r. nie zawierało regulacji odpowiadającej art. 63 p.b., to należy przyjąć, że gdy w zasobach administracji publicznej brak jest materiałów pozwalających na ocenę legalności przystąpienia do użytkowania, to taki fakt może być podstawą umorzenia postępowania w sprawie tego obiektu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 419/17).
W związku z tym, zdaniem Sądu, za bezzasadne należy uznać zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia aktualnie obowiązujących przepisów: art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 63 i art. 60 p.b. Podobnie również nietrafny jest zarzut naruszenia art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z ust. 4 p.b., gdyż przepisy te nie mogły być w sprawie zastosowane. Bezskuteczny jest również zarzut naruszenia art. 107 k.p.a., który to przepis reguluje sposób sporządzania uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie decyzji powinno być wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu dowodowego, jak również oceniającego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 107 § 1 i 3 k. p. a). Zadaniem uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego jej część dyspozytywną. Znamiennym jest, że na gruncie przepisów procedury administracyjnej ustawodawca powiązał obowiązek uzasadniania podjętego aktu z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organy nie naruszyły tych zasad.
4. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez rzekomy brak należytej kontroli organów w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego.
W sytuacji gdy do właściwego organu - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - wpływa informacja o podejrzeniu popełnienia samowoli budowlanej, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie właściwego postępowania. Takie postępowanie zostało wszczęte i w pełnym zakresie przeprowadzone. Nawet jeśli organ nie widzi podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej, winien sprawę zakończyć poprzez wydanie decyzji w terminie wskazanym w przepisach k.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 134/17). Zatem zarzut naruszenia art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b. jest w niniejszej sprawie całkowicie pozbawiony podstaw.
5. Zdaniem Sądu, niedopuszczalne jest – tak jak to czyni Skarżący – domniemywanie istnienia samowoli budowlanej.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem, iż niemożność odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanej w odległym czasie nie jest wystarczająca dla uznania, że budynek powstał bez tego pozwolenia. Samowoli budowlanej nie można bowiem domniemywać (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Po 676/15). Istotne w warunkach przedmiotowej sprawy jest to, iż z uwagi na brak odnalezienia decyzji o pozwoleniu na budowę dla ustalenia istnienia takiej decyzji posłużono się dowodami pośrednimi. Tak, więc podkreślić przede wszystkim wypada, iż wbrew odmiennym wywodom Skarżącego - nie stwierdzono w niniejszej sprawie braku wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wskazano na brak możliwości jej odnalezienia. Zostało to potwierdzone przez Archiwum Państwowe w P. (pismo z 9 kwietnia 2018 r.).
Z faktu, iż nie zachowała się pełna dokumentacja dotycząca realizacji spornej inwestycji, nie można wyciągać wniosku, że obiekt ten (słup energetyczny) został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Co więcej, obecnie nie sposób także czynić spółce E. S.A. zarzutu, iż takich dokumentów nie posiada ani tym bardziej wyprowadzać z tego faktu negatywnych dla niej konsekwencji (por. podobnie wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 45/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1091/13).
6. Zdaniem Sądu, ewentualne inne kwestie związane z usytuowaniem spornego słupa mogą być rozstrzygnięte pomiędzy właścicielem działki a podmiotem zarządzającym siecią elektryczną w odrębnych postępowaniach. Relacje te nie mają jednak wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej umarzającej postępowanie.
7. Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił ocenę prawna dokonaną przez organy obu instancji i skargę oddalił jako bezzasadną (art. 151 P.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło