VII SA/Wa 2396/15
WyrokWSA w Warszawie2017-05-26
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych może zostać wydana z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na nałożeniu obowiązku wykonania określonych robót i przedstawienia orzeczenia technicznego zamiast projektu zamiennego, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych może zostać wydana z powodu rażącego naruszenia prawa, gdy organ administracji nałożył obowiązek wykonania określonych robót i przedstawienia orzeczenia technicznego zamiast wymaganego przez art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego projektu zamiennego. Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, uniemożliwiające prawidłowe zakończenie postępowania naprawczego, stanowi wadę kwalifikowaną uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2004 r. nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych. Organ nadzoru budowlanego uznał, że decyzja z 2004 r. była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, ponieważ nałożono na inwestora obowiązek wykonania robót i przedstawienia orzeczenia technicznego, zamiast wymaganego przez prawo projektu budowlanego zamiennego, w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego (m.in. zabudowa loggii, wyburzenie ścian wewnętrznych).Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], z urzędu stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] października 2004 r., znak: [...] nakazującej [...] , w terminie do dnia 10 grudnia 2004 r., w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] wykonać następujące roboty budowlane: częściowo zamurować otwór w ścianie zewnętrznej w loggii wraz z wykonaniem otworów okiennych i osadzeniem stolarki okiennej drewnianej - okna balkonowego, i wykonać wzmocnienie stropu międzypiętrowego w podłodze mieszkania nr [...] - zabetonować płytę żelbetową w obrębie projektowanej łazienki i WC w tym mieszkaniu, wykonać remont ściany kominowej w części od podłogi w mieszkaniu nr [...], w miejscu wykonanego podciągu - El. 2.0.0. wg oznaczeń dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją o pozwoleniu na budowę (w miejscu po usuniętych piecach i ujawnionym pęknięciu ściany. Odnośnie prowadzonych robót budowlanych polegających na zmianie warstw stropowych sporządzić i przedstawić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] , w terminie jw. orzeczenie techniczne, sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, wraz z opisem robót budowlanych koniecznych do wykonania celem doprowadzenia tyci robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozpoznając odwołanie od ww. decyzji miał na uwadze specyfikę postepowania nieważnościowego, w którym decyzja zapadła. Podkreślił, że jednym z wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznych jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności bada się, czy sporna decyzja była dotkniętą jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. w chwili jej wydawania. Uregulowania zawarte w art. 156 k.p.a. obligują organ administracji do wszczęcia i prowadzenia postępowania w nowej sprawie, w której nie orzeka on co do istoty sprawy rozstrzygniętej nawet wadliwą decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 §1 k.p.a., jest rażące naruszenie prawa.
Organ wskazał, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. Zakaz ten znajduje mocne oparcie w konstytucyjnej zasadzie zaufania do prawa, wywodzącej się z idei państwa prawa.
I tak, Prezydent Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] pozwolenia na remont i przebudowę lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. W dniu 21 września 2004 r. pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] przeprowadził kontrolę robót budowlanych prowadzonych w ww. lokalu. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że w mieszkaniu prowadzone są roboty budowlane polegające m.in. na: wyburzeniu ściany zewnętrznej w loggii, wyburzeniu ścian wewnętrznych i wykonaniu słupów i podciągów, rozbiórce warstw podłogowych i zasypki stropowej, wymianie instalacji elektrycznej i wodociągowo-kanalizacyjnej.
W związku z tymi ustaleniami, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. znak: [...], wstrzymał prowadzenie przez [...] robót budowlanych w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] , wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i przepisach. Jednocześnie organ nakazał w mieszkaniu nr [...]: wykonać zabezpieczenie otworu w miejscu po usuniętych oknach i fragmentach ściany zewnętrznej, zabezpieczyć przewód gazowy w miejscu zdemontowanego urządzenia gazowego poprzez wkręcenie korka.
Następnie organ powiatowy, działając na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), opisana powyżej decyzją z dnia [...] października 2004 r. nakazał [...] , w terminie do dnia 10 grudnia 2004 r., w ww. mieszkaniu wykonać opisane tam roboty budowlane oraz sporządzić i przedstawić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] , w terminie jw. orzeczenie techniczne z opisem robót budowlanych koniecznych do wykonania celem doprowadzenia tych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W związku z ww. okolicznościami - Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...] uchylił z urzędu własną decyzję z dnia [...] lipca 2004 r., udzielającą [...] pozwolenia na remont i przebudowę lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] .
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] października 2004 r. Następnie organ wojewódzki decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. z urzędu stwierdził nieważność rozstrzygnięcia organu powiatowego z dnia [...] października 2004r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że kontrolowana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym ww. decyzja jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych tj. robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W myśl art. 36 a ust. 5 ww. ustawy istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczą zmiany: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiekty budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczba kondygnacji,· warunków korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne, sposobu użytkowania budynku lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy oraz wymagają uzyskania; opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym jak i w doktrynie, prezentowany jest pogląd - stwierdzenie przez organ odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego charakterystycznych parametrów nie musi zostać uznane automatycznie za "istotne odstąpienie" w rozumieniu tego przepisu. Podkreśla się, to czy w danym wypadku odstępstwo mimo, że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w ust. 5 art. 36a, ma charakter istotny, zależy od okoliczności danej sprawy. Wskazuje się też, że z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność, czy w danej sytuacji dokonane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne czy nieistotne, wymaga wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych w art. 4 i art. 5 Prawa budowlanego, w tym zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych |interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9). Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia wykładnia celowościowa tego artykułu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. II OSK 1375/11, z dnia 13 marca 2012 r sygn. II OSK 2527/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. II SA/Kr 535/11).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że inwestorzy [...] przekroczyli zakres wydanego pozwolenia na remont i przebudowę lokalu nr [...] przy ul. [...], dokonali bowiem wyburzenia ściany zewnętrznej w loggii w celu jej zabudowy oraz wyburzenia ścian wewnętrznych w lokalu mieszkalnym nr [...] (celem wykonania słupów i podciągów w obiekcie). Ponadto, wykonane prace spowodowały przebicie stropu w okolicach przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych do łazienki mieszkania nr [...] oraz spękanie ścian w mieszkaniu nr [...].
Powołując się na orzecznictwo organ wskazał, że roboty budowlane, które są związane z likwidacją części ścian zewnętrznych budynku i zabudową loggii powinny być traktowane jako rozbudowa obiektu, gdyż prowadzą do zmiany powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego inwestora, a tym samym do przesunięcia granic obiektu budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 października 2005r., sygn. akt II SA/Gd 2826/02, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 184/11).
Zaistniałą w sprawie zabudowę loggii należy zakwalifikować jako rozbudowę, która zmierza do zmiany charakterystycznych parametrów lokalu mieszkalnego nr [...]. W przypadku dokonania istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę organ winien nałożyć na inwestorów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót. Organ administracji nie ma bowiem możliwości przed sporządzeniem projektu budowlanego zamiennego przeprowadzenia pełnej oceny dokonanych robót budowlanych pod względem ich zgodności z prawem. Do dokonania tej oceny niezbędne jest wykonanie przez uprawnioną osobę projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu zamiennego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zapewniający doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązkiem organu jest natomiast sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie ¡określonym w art. 35 ust. 1, mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009, sygn. akt II OSK 357/08, z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1087/07, z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1420/12). Dopiero zatem treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowi wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził - w niniejszej sprawie organ powiatowy decyzją z dnia [...] października 2004 r. nałożył na inwestorów wyłącznie obowiązek wykonania określonych robót budowlanych oraz przedłożenia orzeczenia technicznego, czym naruszył art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Naruszenie to uniemożliwia zakończenie postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Zdaniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w świetle zaistniałego stanu faktycznego i prawnego sprawy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] października 2004 r. obarczona jest wadą rażącego naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, co wypełnia pozytywną przesłankę do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Ustosunkowując się do zarzutu, w którym skarżąca wskazuje, że do zrealizowania celu przepisu art. 51 Prawa budowlanego w przedmiotowej sprawie wystarczyło oparcie się na pierwotnym pozwoleniu na budowę, z uwzględnieniem zaleceń wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] października 2004 r. oraz przedłożonego orzeczenia technicznego organ wskazał, że stosownie do art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane właściwy organ, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy, zobowiązany jest do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 36aust. 2 ustawy Prawo budowlane, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. uchylił z urzędu własną decyzję z dnia [...] lipca 2004 r., udzielającą [...] pozwolenia na remont i przebudowę lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]. W związku z powyższym, również projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją Prezydenta Miasta [...]został wyeliminowany z obrotu prawnego.
Dodatkowo organ podniósł, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r., na którą skarżąca powołuje się w odwołaniu, została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Gdańsku z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 676/05.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła [...], zarzucając cyt. " naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że nałożenie (...) na skarżącą obowiązku przedłożenia orzeczenia technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, wraz z opisem robót budowlanych koniecznych do wykonania celem doprowadzenia tych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zamiast nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych stanowi rażące naruszenie prawa, pomimo że cel wyżej wskazanego przepisu został zrealizowany, tj. doszło do doprowadzenia przez skarżącą robót budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującym prawem; naruszenie przepisu postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 16 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady trwałości decyzji ostatecznych; naruszenie przepisu postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów państwa".
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 145a § 1 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca wniosła o: uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 roku całości, znak sprawy: [...]oraz zobowiązanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku oraz do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] nr [...] z dnia [...] października 2004 roku , zasądzenie na rzecz [...] od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd powyższego wniosku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 200 ustawy - o: uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 roku całości, znak sprawy: [...]; zasądzenie na rzecz [...] od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zarzuty i żądania skargi znalazły rozwinięcie w jej uzasadnieniu.
Skarżąca stwierdziła, że ostatecznie prace budowlane zrealizowała zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2004 roku nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, nie było zatem potrzeby przedkładania organowi zamiennego projektu budowlanego. Odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego zostały usunięte. Wszelkie negatywne następstwa przeprowadzenia prac, stanowiących istotne odstępstwo od pierwotnego projektu budowlanego zostały zniwelowane poprzez zrealizowanie prac budowlanych, których przeprowadzenie i nakazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] na mocy decyzji z dnia [...] października 2004 roku, jak i prace i wynikające z zaleceń określonych w orzeczeniu technicznym. Decyzja z dnia [...] października 2004 roku nie spowodowała niemożliwych do zaakceptowania skutków.
Skarżąca podniosła również, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku (utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2005 roku o udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych), na skutek skargi wniesionej przez [...] stała się przedmiotem postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku. Sąd ten nie podjął żadnych działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Uznał zatem, że wzruszenie ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2004 roku nie jest konieczne. Ponadto, decyzja z dnia [...] czerwca 2015 r., o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku z dnia 19 października 2006 roku, sygn. akt II SA/Gd 676/05 wskutek skargi wniesionej przez [...] . Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 roku wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] , decyzja z dnia [...] stycznia 2005 roku wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] został uchylona i nastąpiło przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Na decyzję z dnia [...] czerwca 2015 roku skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę z dnia 27 lipca 2015 r.
Skarżąca podniosła - w żadnym z wyroków Sąd nie odniósł się i nie przesądził przyczyn powstania szkód w lokalu mieszkalnym nr [...], położonym przy ul. [...], należącym do [...]. Wojewódzki Sąd I Administracyjny w Gdańsku nakazał w dalszym postępowaniu administracyjnym ustalić przyczynę zjawisk destrukcyjnych w mieszkaniu nr [...] oraz ustalić stan faktyczny sprawy, nie przesądzając o wadliwości rozwiązań projektowych. Pogląd dotyczący spowodowania szkód poprzez nieprawidłowe rozwiązania projektowe został jedynie wyrażony przez inspektora prowadzącego rozprawę administracyjną w dniu 27 czerwca 2015 roku, przeprowadzoną w związku z równolegle toczącą się sprawą dotyczącą wyżej opisanej decyzji z dnia [...] stycznia 2005 roku. Co więcej, w piśmie z dnia 29 lipca 2015 roku [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] organ wskazał, że uszkodzenia stwierdzone w mieszkaniu nr [...] podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 1 lipca 2010 r. zgodnie z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jednoznacznie świadczą o nieprawidłowej pracy konstrukcji stropu. Sąd nie stwierdził, że uszkodzenia w mieszkaniu nr [...] powstały w wyniku nieprawidłowej pracy stropu. W postępowaniu dotyczącym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2005 roku do chwili obecnej nie zbadano stanu technicznego stropu i nie dokonano odkrywek w stropie pomiędzy mieszkaniem nr [...] a mieszkaniem nr [...]. Nie ma zatem żadnych podstaw do stwierdzenia, że rozwiązania projektowe w projekcie budowlanym, przedłożonym przez skarżącą były nieprawidłowe.
Skarżąca wskazała także na zaistnienie w jej ocenie naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasady trwałości decyzji ostatecznych oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zasadnie orzekają o stwierdzeniu nieważności decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu. Decyzja zapadła z rażącym, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane
Jak słusznie ocenił to Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, inwestorzy dopuścili się istotnych odstępstw od udzielonego im pozwolenia na budowę i zatwierdzonego tym orzeczeniem projektu budowlanego.
Zabudowę loggii należy zakwalifikować jako rozbudowę, która zmierza do zmiany charakterystycznych parametrów lokalu mieszkalnego nr [...]. W przypadku dokonania istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę organ winien nałożyć na inwestorów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót.
Tylko sporządzenie projektu budowlanego zamiennego daje podstawy, a i gwarancję, że dojdzie do przeprowadzenia pełnej oceny dokonanych robót budowlanych pod względem ich zgodności z prawem. Projekt zamienny sporządzony będzie w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także określi rozwiązania konieczne do doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Organ w postępowaniu legalizacyjnym, tylko dysponując projektem zamiennym może wywiązać się z ustawowego obowiązku sprawdzenia projektu w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przepisie mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji - w świetle zaistniałego stanu faktycznego i prawnego sprawy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] października 2004 r. obarczona jest wadą rażącego naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, co wypełnia pozytywną przesłankę do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nałożenie ww. decyzją z dnia [...] października 2004 r. wyłącznie obowiązek wykonania określonych robót budowlanych oraz przedłożenia orzeczenia technicznego stanowi rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, uniemożliwia prawidłowe zakończenie postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50 i 51 tej ustawy. Zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane , po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Zarzuty skargi nie są uzasadnione. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, o potrzebie sporządzenie projektu zamiennego świadczy cały tok postępowań, które nadal toczą się w związku z realizacją inwestycji w warunkach istotnych odstępstw od pierwotnie zatwierdzonego projektu budowlanego. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji kontrolowanej w niniejszym postepowaniu nieważnościowym, wywołałoby skutki niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło