VII SA/Wa 2647/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. R. J. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie sygn. VII SA/Wa 2647/17. Z wniosku wynika, iż skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 52 m2 o wartości 375.000 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz syn. Wnioskodawca oświadczył, iż żona uzyskuje dochody w wysokości 6.000 zł netto miesięcznie, z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz działalności gospodarczej. R. J. do zobowiązań i stałych wydatków zaliczył: ratę kredytu - 1280 zł, opłaty za mieszkanie – 580 zł, za prąd – 140 zł, za gaz – 120 zł, za przedszkole – 300 zł, ZUS i ubezpieczenie – 400 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że koszty sądowe związane z prowadzonym postępowaniem sądowym zainicjowanym przez stronę nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia. Prawo pomocy przysługuje jedynie w sytuacji, gdy poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny, a więc gdy skutkowałoby pozbawieniem możliwości zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb. Strona winna zatem w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a tylko wówczas, gdy zgromadzenie w ten sposób środków na koszty postępowania byłoby niemożliwe, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - LEX nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - LEX nr 1121304, z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323). Instytucja prawa pomocy może być zatem stosowana wyłącznie wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, czyli takich, które są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub gdy środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. R. J. nie wykazał, aby znajdował się w takiej sytuacji. Jak wynika z treści wniosku, skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 52 m2 o wartości 375.000 zł, we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz syn. R. J. oświadczył, iż jego żona uzyskuje dochody w wysokości 6.000 zł netto miesięcznie. W związku z powołaniem się przez skarżącego na konieczność spłacania kredytu, którego rata wynosi 1280 zł, zauważyć trzeba, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II GZ 96/14 LEX nr 1450831, z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II OZ 919/12 LEX nr 1270362, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OZ 752/12 LEX nr 1327948). Pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego mają jedynie wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny, a więc wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, koszty zakupu żywności, odzieży, leków. W ocenie referendarza sądowego deklarowana w złożonym wniosku wysokość dochodów żony skarżącego, przy uwzględnieniu koniecznych wydatków, pozwala na zgromadzenie środków na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zauważyć ponadto trzeba, że R. J. nie wskazał w złożonym wniosku, czy podejmuje jakąkolwiek działalność zarobkową i czy uzyskuje jakiekolwiek dochody, a jednocześnie nie podał przyczyn, z powodu których takiej działalności nie podejmuje. Podkreślenia natomiast wymaga, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Prawo pomocy winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona powinna więc poprzez rzetelne i dokładne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania związanych z udziałem strony w sprawie. W ocenie referendarza sądowego R. J. nie wykazał w sposób przekonujący, aby znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.