VII SA/Wa 2940/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia: odmówić M. M. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. M. M. w skardze wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Składając następnie wniosek na urzędowym formularzu M. M. jako zakres żądania oznaczył ustanowienie radcy prawnego / ustanowienie adwokata. W treści wniosku skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2 oraz oszczędności na dwóch lokatach (w kwotach 25.000 zł i 30.000 zł). M. M. podkreślił, że gromadzą z żoną środki na lokatach, bowiem zamierzają wymienić instalację elektryczną z aluminiowej na miedzianą oraz dokonać gruntownego remontu. Skarżący oświadczył, że utrzymują się wraz z żoną z dochodów uzyskiwanych z emerytur w łącznej wysokości 3.574,36 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Podkreślić też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym zainicjowanym przez stronę nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 17 maja 2011 r. II FZ 174/11 LEX nr 1081459). Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 ustawy, należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Informacje przedstawione w złożonym wniosku nie wskazują natomiast, aby skarżący znajdował się w takiej sytuacji. Jak wynika z wniosku, M. M. utrzymuje się wraz z żoną z dochodów w łącznej wysokości 3.574,36 zł miesięcznie. Zauważyć ponadto trzeba, że wnioskodawca posiada oszczędności w łącznej kwocie 55.000 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że sytuacja finansowa pozwala skarżącemu na poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Poniesienie tych kosztów umożliwiają skarżącemu w szczególności posiadane oszczędności, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy. Oceny tej nie zmienia podnoszona we wniosku okoliczność, iż zaoszczędzone pieniądze skarżący zamierza przeznaczyć na remont mieszkania. Pamiętać bowiem należy, iż przy ocenianiu zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy bierze się pod uwagę jedynie aktualną sytuację finansową strony, a ta nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Wskazać też trzeba, iż nie można, stosując prawo pomocy, chronić majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 97/11 LEX nr 1081481, z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II FZ 470/12 LEX nr 1240493). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.