VII SA/Wa 3004/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi J P na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak [...] Główny Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 158 § 1 art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ( DZ. U z 2013 r. poz. 267 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku J P o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z dnia [...] września 2014 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...]w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u J P choroby zawodowej: obustronny trwały ubytek słuchu spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U Nr 105, poz. 869) utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2014 r. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] odmówił stwierdzenia u J P choroby zawodowej określonej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt IISA/Rz 515/09 uwzględnił skargę J P na decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. i uchylił obie wymienione wyżej decyzje organów sanitarnych z uwagi na stwierdzoną przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. P 23/07 niezgodność rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U Nr 132, poz. 1115) z Konstytucją RP. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nie stwierdził u J P choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-ślimakowego spowodowanego hałasem, wymienionej w poz. 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania J P [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. sygn. akt IISA/Rz 297/13 oddalił skargę na powyższą decyzję. Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2014 r. JP wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. oraz decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Główny Inspektor Sanitarny odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji orzekających o braku podstaw do stwierdzenia u J P choroby zawodowej: obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych szczegółowo przedstawił przebieg postępowania, zakończonego kontrolowaną decyzją, wyjaśnił istotę i charakter postępowania nadzwyczajnego oraz wskazał, że ostateczna decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 297/13 oddalił skargę J P. Podkreślił, że stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.)w ramach kontroli legalności sądy stosują przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Orzekający w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie dopatrzył się takich naruszeń, a ma obowiązek wziąć je pod uwagę z urzędu. Organ administracji jest zatem związany oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 4 czerwca 2013 r., a podniesiony we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 14 lutego 2013 r. zarzut rażącego naruszenia § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 80 k.p.a, art. 84 k.p.a i art. 8 k.p.a nie może być skuteczny. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2014 r. wniósł J P reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzji zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędna wykładnię i przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji, podczas gdy analiza § 5 ust. 4 cytowanego rozporządzenia i jego niezastosowanie prowadzi do całkowicie przeciwnego wniosku, - naruszenie § 5 ust. 4 rozporządzenia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędna wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie jednostek orzeczniczych w [...] i [...] za właściwe miejscowo, podczas gdy literalne brzmienie § 5 ust. 4 wyraźnie nakazuje zwrócenie się do jednostek orzeczniczych właściwych dla miejsca zamieszkania skarżącego. Skarżący podkreślił, że wielokrotnie składał wnioski o skierowanie go na badania w miejscu aktualnego zamieszkania – [...]. Mimo to był kierowany na badania do jednostek orzeczniczych w [...] i [...] , co rażąco narusza wskazany przepis. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2014 r. którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u J P choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Odmawiając stwierdzenia nieważności ww. decyzji organ aż nazbyt obszernie przedstawił przebieg postępowania prowadzonego przed organami inspekcji sanitarnej, wyjaśnił istotę postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji by na koniec wskazać, że decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2013 r. objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. sygn. akt IISA/Rz 297/13 oddalił skargę J P. Okoliczność ta nie została jednak oceniona przez organ w kontekście obowiązujących przepisów prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że sąd administracyjny ma nie tylko prawo, lecz obowiązek wychodzenia poza zarzuty skargi. W ramach przedmiotu danej sprawy sąd ma obowiązek dokonać wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności, bez względu na treść skargi, powołaną w niej postawę prawną oraz zawarte zarzuty i wnioski. Sąd zobowiązany jest zatem wziąć pod uwagę, z urzędu, wszelkie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 maja 2012 r. sygn. II FSK 2278/10 Lex nr 1244205; z dnia 2 sierpnia 2007 r. sygn. I OSK 1816/06 Lex nr 360239; z dnia 17 października 2006 r. sygn. I FSK 820/05 Lex nr 263053; z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. OSK 1754/04 Lex nr 192556; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 29 czerwca 2004r. sygn. I SA 2819/02 Lex nr 146750; z dnia 25 lutego 2004r. sygn. III SA 1456/02 Lex nr 113588). Stosownie do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w ocenie Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Zgodnie zaś z art. 170 ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). W orzecznictwie sądowadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż oddalenie skargi przez sąd administracyjny (a więc uznanie, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych) zamyka organom administracji publicznej drogę do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na związanie organu prawomocnym orzeczeniem (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. II SA/Wa 947/10 Lex nr 755500; z dnia 16 października 2008 r. sygn. VII SA/Wa 1997/07 Lex nr 519721; z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. VII SA/Wa 595/08 Lex nr 508481; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. III SA/Gd 799/12 Lex nr 1285282). Próby wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności stanowiłyby niedopuszczalną ingerencję organu w prawomocne orzeczenie Sądu, bowiem - jak już wskazano – sąd z urzędu ma obowiązek ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydawania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nadto wskazać należy, że w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "Żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania ( art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Sanitarny wszczął na żądanie [...] 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., która byłą już kontrolowana przez sąd administracyjny. Decyzja ta jest prawidłowa. Sąd orzekający pragnie jednak podkreślić, że podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej była, w stanie faktycznym niniejszej sprawy ocena dopuszczalności wniosku J P. W obszernym uzasadnieniu decyzji znajdują się wprawdzie rozważania dotyczące związania organu wskazaniami i oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego, organ jednak bezrefleksyjnie nie ocenił tej okoliczności w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Podsumowując, na gruncie poczynionych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego w tym art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. (który wbrew twierdzeniu strony skarżącej nie jest przepisem procesowym), które miało wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.