VII SA/Wa 308/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-09

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli skarżący podnoszą błędy w postępowaniu dowodowym i wadliwą kwalifikację robót?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych, ponieważ nie stwierdzono istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie prowadzi się ponownego postępowania dowodowego, a jedynie ocenia, czy wydana decyzja obarczona jest wadami kwalifikowanymi. Wady postępowania zwykłego mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący B. M. i W. M. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych schodów i podjazdu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę i nie zostały zalegalizowane. Skarżący zarzucili organom błędy w postępowaniu dowodowym, wadliwą kwalifikację robót oraz naruszenie przepisów prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. M. i W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku B. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - utrzymał w mocy ww. własną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], nakazującą B. M. i W. M. rozbiórkę samowolnie wykonanych nowych schodów wejściowych w miejscu istniejących i samowolnie wykonanego podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...]. B. M., złożyła w ustawowym terminie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podniósł, że jednym z wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznych jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postępowanie administracyjne sprowadza się do ustalenia istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania badanej decyzji przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.. W ocenie organu ponowna analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo decyzją, z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2011 r.. Jak wynika z akt sprawy, pracownicy organu powiatowego przeprowadzili w dniu [...] lipca 2006 r., oględziny w trakcie których m.in. ustalono, że dokonano remontu starych schodów polegającym na rozbiórce zewnętrznej warstwy biegu i wykonaniu w tym miejscu warstwy uzupełniającej betonowej oraz obłożenia płytkami ceramicznymi - terakotą. Od strony południowej w miejscu stropu wykonano podjazd do sklepu. Od strony północnej rozebrano stopnie do granicy nieruchomości W.Ł. - wchodzące na posesję ww. 90 cm. Na ww. roboty budowlane, inwestorzy nie dysponowali stosownym pozwoleniem. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.) - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 - wyjątków od tej zasadny, które jednak nie dotyczą robót budowlanych z jakimi mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Stosownie do art. 3 ustawy Prawo budowlane - ilekroć w ustawie jest mowa o:- robotach budowlanych należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7); - budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (pkt 6). Ustawa Prawo budowlane wprawdzie nie definiuje pojęcia "odbudowa", jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez odbudowę rozumie się wykonywanie faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 669/10; Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2001 r., sygn.: akt II SA/Lu 892/00; Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt SA/Bk 852/00; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 283/10). Budowa obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną, skutkującą procedurą przewidzianą w art. 48 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Jeżeli jednak zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację dokonanej samowoli, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, w drodze postanowienia nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], nakazał inwestorom – B. M. i W. M., wstrzymać roboty budowlane polegające na samowolnym wykonaniu nowych schodów wejściowych w miejscu istniejących i wykonaniu podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], zrealizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz nałożył obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w terminie do dnia [...] czerwca 2011r. Inwestorzy nie skorzystali z możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, która jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że w sytuacji niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać decyzję o rozbiórce samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1757/10). Tym samym, w okolicznościach niniejszej sprawy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego badaną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (na który wskazują skarżący), zgodnie z którym - organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Ponadto za rażące należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii rażącego, chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł również, że wskazany we wniosku skarżącego, przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. (stanowiący o stwierdzeniu nieważności decyzji, zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa), nie jest normą pełną i jako taki nie może stanowić samodzielnej podstawy stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego. Dopiero wówczas, kiedy inny szczególny przepis prawa, stanowiący dopełnienie normy, przewiduje nieważność aktu z przyczyn innych niż wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-6, zastosowanie ma art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 54/12). Ponadto przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 271/12) - co nie zachodzi w niniejszej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II .SA/Łd 211/12, oddalił skargę B. M. i W. M. na decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2011 r.. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1732/07 wynika, że - (...) wyrok sądu oddalający skargę jest rezultatem stwierdzenia niewystępowania wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustawowych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnej. Po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej albowiem w postępowaniu sądowym Sąd badał z urzędu czy wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że badana decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2011 r., została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją, została skierowana do stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Ponadto organ odniósł się do zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a dotyczącego faktu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], odmawiającego wydania zaświadczenia w sprawie zgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co zdaniem skarżącej stanowi okoliczność wskazana w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12 - stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzją, może stanowić podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Organ podkreślił - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki, w związku z nie przedłożeniem przez inwestorów żadnego z wymaganych postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] maja 2011 r. dokumentów, a nie brakiem jedynie ww. zaświadczenia. Odpowiadając na wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, organ przywołał pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 363/10 postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie otwiera możliwości prawnej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Ma to znaczenie prawne dla oceny dopuszczalności prowadzenia nowych dowodów w sprawie. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest dopuszczone prowadzenie nowych dowodów. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. . W postępowaniu prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy, co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność; decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010r., sygn. akt II OSK 1355/09). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli B. i W.M.. Zaskarżonej decyzji zarzucili: cyt. "1. Naruszenie art. 3 ust 8 prawa budowlanego oraz art. 67 k.p.a, 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz 107 k.p.a., gdyż GINB ignoruje naruszenia prawa powodujące nieważność decyzji z tytułu wadliwego postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym. Organ przytacza fragment protokołu PINB z [...].07.2006 r., w którym to Powiatowy Inspektorat kwalifikuje roboty dotyczące schodów jako remont, po czym sam wadliwie kwalifikuje przedmiotowe roboty jako odbudowa. GINB pomija jednocześnie argumenty znajdujące się w uzupełnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności świadczące, iż schody były remontowane a nie odbudowane. Decyzja administracyjna powinna opierać się na aktualnych oględzinach, a nie tych sprzed kilku lat, bowiem w tym czasie stan faktyczny mógł się zmienić, co trzeba sprawdzić (art. 6 k.p.a). Dodatkowo GINB pomija istotną okoliczność, jaką jest brak protokołu z oględzin i brak wyników ekspertyzy z pobranych fragmentów schodów i podestu z dnia [...].06.2008 r. 2. Naruszenie art. 36 a pkt. 5 poprzez jego niezastosowanie przez GINB, otóż pan W. (kierownik budowy będący jednocześnie projektantem) oraz WINB w decyzjach [...] z [...].12.2004 r. i [...] z [...].04.2010 r., zakwalifikowali roboty dotyczące schodów jako nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Roboty te były przeprowadzane w okresie zgłoszeniowym podczas rozbudowy sklepu. Wobec tego roboty dotyczące schodów i podjazdu były prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę, gdyż nieistotne odstępstwa od projektu nie wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zatem art. 48 prawa budowlanego nie powinien być w naszym przypadku stosowany. 3. Naruszenie art. 29 pkt 2 ust.1c) prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie. Schody i podjazd stanowią urządzenie budowlane ( orzeczenie WSA II SA/Łd 560/07 z 14.11.2007 r.) którego remont lub przebudowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. 4. Rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. (razem przepisy te spełniają warunek normy pełnej), poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz w uzupełnieniach tegoż wniosku jako całość ujawniały rażące naruszenia przepisów, jakich organ dopuścił się w postępowaniu zwykłym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zatem wziąć pod uwagę te argumenty i unieważnić decyzje rozbiórkowe. 5. Rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, gdyż brak uzyskania zaświadczenia burmistrza [...] o zgodności schodów i podjazdu z planem zagospodarowania przestrzennego blokował starania o inne dokumenty potrzebne w postępowaniu legalizacyjnym. Teraz, gdy zostało unieważnione postanowienie burmistrza [...] z [...].07.2011 r. decyzje rozbiórkowe powinny być unieważnione (zgodnie z Uchwałą Siedmiu Sędziów NSA z dnia 13.11.2012 r., sygn.. akt I OPS 2/12). 6. Naruszenie art. 75 k.p.a., 77 § 1 oraz 80 k.p.a. a także art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia na wniosek strony uzupełniającego postępowania dowodowego. W pismach znajdujących się w aktach sprawy skarżący wskazali liczne błędy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie kwalifikacji robót występujące w postępowaniu zwykłym. W przypadku pojawienia się takich wątpliwości, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien sam przeprowadzić postępowanie dowodowe, w celu konfrontacji nowego stanu faktycznego z ustaleniami przeprowadzonymi w postępowaniu zwykłym. Następnie organ nadzoru powinien ocenić, czy na etapie wykładni i zastosowania w sprawie konkretnych przepisów prawa materialnego doszło do podjęcia rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa (orzeczenie WSA II SA/Lu 375/14 z 10.03.2015 r.)". Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w całości i cyt. "przekazanie sprawy przed organ I instancji, celem jej ponownego rozpoznania" Skarżący wnieśli też o, cyt. "nakazanie organowi ponownie rozpoznającemu sprawę, aby przeprowadził postępowanie dowodowe, mające na celu konfrontację ze stanem faktycznym ustalonym w postępowaniu zwykłym: a. z zeznań świadków: T. N., zam. [...] , ul. [...]; R.K., zam. [...],[...]; J.B., zam. [...], ul. [...]; R. B., zam. [...], ul. [...]; H. D., zam. [...], ul. [...]; b. Oceny technicznej Pana P. z dnia [...].07.2013 r. c. ponownych oględzin". Ponadto wnieśli o zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zwrócili się również cyt. " aby GINB w odpowiedzi na nasza skargę odpowiedział na następujące pytania: 1. Czy schody wejściowe do naszego sklepu mogą pełnić samodzielną funkcję użytkową? Jeśli tak, prosimy o podanie tej funkcji. 2. Czy GINB rozpocząłby postępowanie legalizacyjne, w sytuacji braku tylko jednego z wymaganych dokumentów, jakie przewiduje art. 48.3 ustawy prawo budowlane? W uzasadnieniu skargi stanowisko skarżących znalazło rozwinięcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Stanowisko skarżących uzupełnione zostało następnie w piśmie procesowym w którym stwierdzono, że cyt. "Decyzja GINB z dnia [...].12.2015 r. narusza prawo poprzez rozpoznanie środka zaskarżenia na niekorzyść odwołującej się strony, z pominięciem istotnych okoliczności w sprawie". Wnieśli również o zwrot kosztów według norm przepisanych z uwzględnieniem poniesienia kosztów postępowania sądowego oraz kosztów porady prawnej ( faktura w załączeniu). Zdaniem skarżących w państwie prawa nie powinna mieć miejsca sytuacja, gdzie inwestorzy są krzywdzeni przez organy administracji państwowej, które winny bronić jego interesu. Popełnili błąd dokonując nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, jednak nie do końca jest to ich wina. Inwestycja była realizowana pod nadzorem kierownika budowy będącego jednocześnie projektantem, który nie poinformował ich o niezgodności odstępstw z projektem oraz nie wyjaśnił jakie mogą być tego konsekwencje. Przedmiotowe roboty zostały wykonane w dobrej wierze, zgodnie ze sztuka budowlana w celu poprawy funkcjonalności budynku, zwiększenia ergonomii i bezpieczeństwa użytkowania obiektu. Skarżący zarzucili ponadto, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odpowiedział na skierowane do niego w skardze pytania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd kontrolował decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, którą nałożono nakaz rozbiórki obiektu wobec nie spełnienia przez inwestorów koniecznych wymogów umożliwiających postępowanie legalizacyjne, utrzymanej następnie w mocy decyzją organu drugiej instancji. Wskazać należy, że ta ostatnia decyzja była przedmiotem sądowej kontroli - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 września 2012 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 211/12 skargę oddalił (nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie wyroku). Konieczne jest także przywołanie wyroków: tutejszego Sądu z dnia 29 sierpnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 648/13 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2015 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2793/13. Sąd pierwszej instancji uchylił postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej, sąd drugiej instancji oddalił skargę kasacyjna od tego wyroku. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiono potrzebę szczególnej wnikliwości przy badaniu dopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie niniejszej, wobec braku uzasadnienia ww. wyroku Sądu w [...]. W ocenie Sąd, organ rozpoznając sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją, zasadnie wszczął postępowanie nieważnościowe z wniosku skarżących. Następnie, we wszczętym postepowaniu, podjął prawidłowe rozstrzygniecie o braku podstaw do stwierdzenia nieważności badanej w tym trybie decyzji rozbiórkowej. Sąd w pełni podziela argumentację, która legła u podstaw decyzji zaskarżonej w sprawie niniejszej. Organ przedstawił uzasadnienie decyzji odpowiadające wymogom opisanym w art. 107 § 3 k.p.a. Nie ma w okolicznościach niniejszej sprawy podstaw do uznania, że kontrolowana decyzja w przedmiocie rozbiórki obarczona jest którąkolwiek z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., a tylko to uzasadniałoby wyeliminowanie ostatecznej decyzji w nadzwyczajnym trybie postepowania nieważnościowego. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie mogły one wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku ww. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt VII SA/WA 648/13 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2015 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2793/13. Wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej i przeprowadził merytoryczną kontrolę decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. W toku postępowania nieważnościowego, co trafnie podkreślił już organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie prowadzi się ponownego postępowania dowodowego w sprawie, a tylko ocenia czy wydana decyzja obarczona jest którąkolwiek z wad o których była mowa powyżej. Wady postępowania zwykłego, w szczególności w zakresie postępowania dowodowego, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w trybie art. 145 i nast. k.p.a. Należy podkreślić, że objęta niniejszym postępowaniem nieważnościowym decyzja rozbiórkowa była wynikiem braku przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację samowoli. Ustalenia tylko w tym zakresie legły u jej podstaw, a te nie są przez stronę kwestionowane. Kwestionowane obecnie przez skarżących postępowanie dowodowe, co do oceny zaistnienia samowoli budowlanej, zakończyło się wydaniem w postępowaniu zwykłym zaskarżalnego postanowienia w trybie ust. 2 art. 48 ustawy Prawo budowlane, którym nałożono obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. W ocenie Sądu ww. orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące postanowienia, którym organ odmówił wydania zaświadczenia o zgodności wykonanych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie może być postrzegane jako przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej. Teza powołanej przez skarżących uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą - podkreślmy w oparciu o którą - wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki nie była decyzją wydaną w oparciu o wyeliminowane teraz przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ww. orzeczenie. Organ, po tym jak inwestor z przyczyn subiektywnych czy obiektywnych nie przystąpi do procedury legalizacyjnej, ma obowiązek orzec o nakazie rozbiórki i tym samym rozstrzygnięcie podjęte w takich okolicznościach nie jest obarczone wadą nieważności. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło