VII SA/Wa 590/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-11
Skład orzekający: Paweł Groński, Wojciech Sawczuk, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy pozwolenie na budowę, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), jest prawidłowa, jeśli skarżący zarzuca rażące naruszenie przepisów prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie stwierdzenia nieważności nie narusza rażąco prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i służy ocenie legalności decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponownemu rozstrzyganiu sprawy co do istoty. Nie każde naruszenie prawa jest rażące; wymaga ono łącznego wystąpienia oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz skutków gospodarczych lub społecznych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając brak rażącego naruszenia prawa. Skarżąca zarzuciła m.in. niezgodność projektu zamiennego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami technicznymi oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Beata Markiewicz-Saab, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Z K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją z [...] stycznia 2019 r. znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ nadzoru), działając na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Z K (dalej: skarżąca, strona, wnioskodawczyni) o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]
z [...] grudnia 2016 r. Nr [...]utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...]z [...] września 2016 r. Nr [...], zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta [...]z [...] grudnia 2014 r. Nr [...]w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z [...] grudnia 2016 r. Nr
[...], znak: [...] Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...]września 2016 r. Nr [...] znak: [...], zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta [...]z [...] grudnia 2014 r. Nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą R K (dalej: inwestor) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr [...] obręb [...] i infrastrukturą techniczną na działce drogowej nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...].
Pismem z 16 listopada 2017 r. (data wpływu do GINB - 17 lipca 2018 r.) strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności: ww. decyzji Wojewody [...]
z [...] grudnia 2016 r. oraz ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2016 r., wskazując jako przesłankę nieważności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa).
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej GINB stwierdził, że postępowanie
o stwierdzenie nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym wyłącznie do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego
i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nadzoru nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowanym orzeczeniem. Wyjaśnił, że
o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić wówczas, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu
z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane.
Organ nadzoru, po wskazaniu treści art. 36a ust. 1 i ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej: p.b.) - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji, przeanalizował projekt budowlany zamienny, zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2016 r., utrzymaną w mocy kontrolowaną w niniejszym postępowaniu decyzją Wojewody [...]z [...] grudnia 2016 r., wskazując, że zmiany w stosunku do pierwotnego projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2014 r. Nr [...] , polegają na zmianie usytuowania osłony śmietnika, wykonaniu nawierzchni utwardzonej (dojazdu pożarowego), zmianie wysokości budynku, wykonaniu dodatkowej kondygnacji z przeznaczeniem na 7 lokali mieszkalnych, zmianie ilości lokali na 4 kondygnacji z 3 na 6 lokali mieszkalnych, zmianie formy dachu z dwuspadowego symetrycznego na dwuspadowy symetryczny z dachem płaskim. Ponieważ inwestor wraz z wnioskiem
o zmianę pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną (działkami nr: [...] i [...]), organ nie stwierdził rażącego naruszenia przepisów: art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2
w związku z art. 36a ust. 3 p.b.
GINB wskazał, że działka nr [...] , na której zaprojektowano sporne zmiany,
w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem obowiązywania Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej [...] z [...] czerwca 2016 r.
w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w rejonie ul. [...] (Dz. Urz. Woj. D[...] z 2016 r. poz. [...], dalej: m.p.z.p.). Analiza projektu budowlanego oraz przepisów m.p.z.p. nie wykazała rażących naruszeń planu, a w szczególności w zakresie badanych wskaźników: minimalnej powierzchni biologicznie czynnej, wskaźnika intensywności zabudowy, powierzchni zabudowy, wysokości zabudowy, kształtu dachu. Ponadto Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we [...] pismem z [...] lipca 2016 r., znak: [...] zaopiniował pozytywnie projekt budowlany zamienny zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2016 r.
GINB w zaskarżonej decyzji odniósł się również obszernie do zarzutu strony co do niezgodności zamiennego projektu budowlanego z m.p.z.p., ponieważ na obszarze oznaczonym planem zapotrzebowanie elektroenergetyczne nie powinno być większe niż 100 KW, natomiast w projekcie budowlanym zamiennym budynek będzie miał zapotrzebowanie 126 KW. Wskazując na § 8 ust. 1 pkt 4 m.p.z.p. organ nadzoru uznał, że ograniczenie w zakresie dopuszczalnej mocy energii elektrycznej do 100 KW dotyczy jedynie zaopatrzenia w energię z odnawialnych źródeł energii,
a nie z sieci elektroenergetycznych.
Mając na uwadze zakres zmian objętych zamiennym projektem budowlanym oraz fakt, że projekt budowlany spornej inwestycji nie przewiduje zmiany usytuowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, organ nadzoru uznał, iż kontrolowana decyzja Wojewody [...] z [...]grudnia 2016 r. nie narusza rażąco art. 35 ust 1 pkt 2 p.b. w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, dalej: rozporządzenie
w sprawie warunków technicznych) – wg. stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji, dotyczącego sytuowania budynków.
GINB stwierdził również, że w zamiennym projekcie budowlanym znajduje się analiza nasłonecznienia, z której wynika, że projektowana inwestycja spełnia wymagania wynikające z § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych względem działek sąsiednich oznaczonych numerami: [...] , [...],[...],[...] i [...]. Projektowana inwestycja spełnia też wymagania wynikające z § 13 ww. rozporządzenia (analiza przesłaniania) względem najmniej korzystnego położenia okna w pomieszczeniach mieszkalnych w budynkach usytuowanych na działkach nr [...]i nr [...].
W odniesieniu do zarzutu skarżącej zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczącego przyjęcia przez projektanta błędnych danych, będących podstawą do sporządzenia ww. analiz, organ nadzoru wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa, ani też obowiązku dokonywania weryfikacji wyliczeń dokonanych przez projektanta, który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie projektu budowlanego. W aktualnym stanie prawnym brak bowiem przepisów prawnych, które obligowałyby organy administracji architektoniczno-budowlanej do podejmowania czynności sprawdzających w tym zakresie. Dlatego GINB nie jest uprawniony do kwestionowania wyliczeń projektanta przyjętych w analizie zacieniania oraz przesłaniania. Ponadto organ nadzoru zauważył, że wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dowodów, w szczególności stosownego opracowania graficznego, które potwierdziłoby, że znajdująca się w zamiennym projekcie budowlanym analiza przesłaniania została sporządzona nieprawidłowo.
Wobec powyższego GINB stwierdził, że decyzja Wojewody [...]
z [...] grudnia 2016 r. nie narusza rażąco art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 36a ust. 3 p.b.
w związku z § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Tak samo kontrolowana decyzja Wojewody [...] nie narusza przepisu § 23 ww. rozporządzenia, gdyż sporne miejsce gromadzenia odpadów stałych zostało usytuowane w odległości 3,01 m od granicy działki nr [...] oraz w odległości około 30 m od granicy działki nr [...] (wymagane jest co najmniej 3 m od granicy działki budowlanej).
Z uwagi na okoliczność, że rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń pożarowych uzgodnił projekt budowlany pod względem wymagań ochrony przeciwpożarowej bez uwag, GINB uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania zawartych w projekcie budowlanym rozwiązań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, jak również przyjęcia, że w analizowanym przypadku doszło do rażącego naruszenia postanowień rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030, dalej: rozporządzenie w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych).
W kontekście całości sprawy GINB stwierdził, że bezzasadne są zarzuty wnioskodawczyni dotyczące naruszenia przez Wojewodę [...] art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 2 k.p.a. Stan faktyczny nie budził wątpliwości oraz nie zachodziła podstawa do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy. Nie stwierdzono zatem, aby kontrolowana decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. rażąco naruszała przepisy prawa obowiązujące w dacie jej wydania, w tym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiący podstawę prawną ww. decyzji. Ponadto nie stwierdzono, aby wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona spraw rozstrzygniętych wcześniej innymi decyzjami ostatecznymi lub załatwionych milcząco, jak również nie skierowano jej do osób niebędących stroną sprawie. Decyzja ta nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Oprócz powyższego nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia
z mocy prawa.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja Wojewody [...]
z 21 grudnia 2016 r. nie narusza w sposób rażący prawa, mimo że została wydana
z rażącym naruszeniem następujących przepisów:
1) art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 p.b. przez ich błędne zastosowanie oraz uznanie, że decyzja utrzymująca w mocy decyzję o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego i zmianie pozwolenia na budowę nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a także spełnia wymagania zagospodarowania terenu, a nadto jest zgodna z ustaleniami m.p.z.p., odrębnymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,
2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, iż w toku postępowania
w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i zmianie pozwolenia na budowę doszło do wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zgromadzenia
i rozpatrzenia materiału dowodowego, zwłaszcza zgłaszanych przez strony zastrzeżeń,
3) art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 8 k.p.a. poprzez uznanie, iż w toku postępowania w sprawie o zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego i zmianie pozwolenia na budowę organy obu instancji w sposób wszechstronny odniosły się do zastrzeżeń i uwag stron dotyczących dokumentacji projektowej, a także należycie oceniły dokumentację projektową dla przedmiotowej inwestycji, czemu dały wyraz
w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała argumentację GINB dotyczącą oceny decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r.
w kontekście braku przesłanki rażącego naruszenia prawa. Zarzuciła, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja nie odniosła się w ogóle do kwestii zgodności projektu zamiennego z ustaleniami miejscowego planu oraz odrębnymi przepisami,
w tym w szczególności do: geometrii dachu, zapotrzebowania energetycznego, obliczeń konstrukcji budynku oraz opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Fakt, iż w treści projektu budowlanego zamiennego projektant stwierdził, że projekt zamienny odnośnie do dachu i kondygnacji budynku jest zgodny z ustaleniami m.p.z.p., nie zwalnia organu z obowiązku weryfikacji tych twierdzeń i dania wyrazu tej weryfikacji w uzasadnieniu decyzji.
W ocenie strony sporny projekt zamienny w sposób istotny odbiega od postanowień m.p.z.p. i wymagań wynikających z przepisów odrębnych. Projekt zamienny przewiduje bowiem w stosunku do projektu pierwotnego zupełnie inne rozwiązania dotyczące zabudowy; wybudowany został całkowicie zmieniony budynek, w szczególności podwyższony o jedną kondygnację, która została na nowo zaprojektowana, a tym samych posiadający zupełnie inne założenia projektowe niż wynika z pierwotnego projektu. W projekcie zamiennym nie uwzględniono zmian wynikających z podwyższenia budynku w części konstrukcyjnej, np. fundamentów.
W tej sytuacji organy obu instancji powinny zwrócić się do projektanta, aby dokonał obliczeń konstrukcyjnych do projektu nowego z dodatkową kondygnacją
i o obliczenia dla starego projektu bez dodatkowej kondygnacji.
GINB w swojej decyzji nie odniósł się do zarzutów dotyczących zmian
w projekcie zagospodarowania terenu (brak gazonów na rysunku PZT, rzędna terenu przy głównym wejściu nie została potwierdzona u samej podstawy skarpy oraz przy wejściu do budynku). Poza tym zamienny projekt budowlany jest niezgodny z § 8 m.p.z.p., niezależnie od tego, czy dotyczy on energii pierwotnej, użytkowej czy też końcowej, ponieważ przedmiotowy budynek został zaprojektowany na zapotrzebowanie elektroenergetyczne na 126 KW, natomiast ww. wartości dla projektowanego budynku zostały przekroczone.
Skarżąca nie podzieliła również ustaleń GINB, że przedmiotowa decyzja nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania dla sąsiednich działek o numerach: [...] i [...]. Jej zdaniem w sytuacji podniesienia budynku o jedną kondygnację należało doliczyć dodatkowo wysokość skarpy, na której posadowiony jest budynek. Tymczasem założenia projektu budowlanego zamiennego w zakresie analizy przesłaniania nie uległy zmianie w stosunku do projektu pierwotnego, mimo że zmianie uległa wysokość budynku poprzez umieszczenie go na skarpie, a tym samym i wysokość przesłaniania działek sąsiednich.
Wbrew stanowisku GINB, zdaniem skarżącej, przebieg drogi przeciwpożarowej zaprojektowanej od frontu budynku jako plac nie jest zgodny
z przepisami rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Uzgodnienie projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych nie zwalnia organu wydającego decyzję
w przedmiocie pozwolenia na budowę od analizy zgodności projektu z przepisami ww. rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddano decyzję wydaną w postępowaniu nieważnościowym. W tym wypadku dokonanie oceny decyzji w zakresie zgodności
z prawem podlega specyficznym regułom, bowiem organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Jego działanie ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.; działa więc jako organ kasacyjny
i w oparciu o materiał dowodowy, który posłużył do wydania badanego orzeczenia. Charakter postępowania uniemożliwia bowiem gromadzenie nowych dowodów
i czynienie nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Stąd też organ orzekający w tym trybie oceny legalności decyzji dokonuje na podstawie akt postępowania zwykłego i nie może prowadzić postępowania w takim zakresie, w jakim ma to miejsce
w postępowaniu zwykłym.
Z treści art. 156 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną
w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Nie każde jednak naruszenie prawa zasługuje na to, aby zakwalifikować je jako "rażące". Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyroki NSA: z 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, z 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, z 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12, z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 453/16, wszystkie publ. cbosa).
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana w trybie nadzoru decyzja ostateczna Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. nie jest dotknięta żadną wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 k.p.a., a w szczególności zarzucaną wadą rażącego naruszenia prawa.
Skarżąca nie zgadza się z ustaleniami organu nadzoru, zawartymi w zaskarżonej decyzji na skutek rozpoznania jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. i w dalszym ciągu kwestionuje decyzję ostateczną wydaną w trybie zwykłym. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że strona nie wnosiła skargi do sądu administracyjnego od decyzji Wojewody [...] , który rozpoznawał m.in. jej odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Natomiast 28 listopada 2017 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności obu ww. decyzji, formułując szczegółowe zarzuty odnoszące się do braku sprawdzenia przez organ architektoniczno-budowlany projektu budowlanego zamiennego pod kątem jego zgodności z m.p.z.p. oraz wymogów wynikających z przepisów odrębnych, w tym techniczno-budowlanych.
Zdaniem Sądu GINB w zaskarżonej decyzji szeroko i dokładnie ustosunkował się do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych
w przedmiocie zatwierdzenia spornego projektu budowlanego zamiennego. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a., a służącej ochronie takich wartości jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Z tego powodu tryb ten może być zastosowany tylko w przypadku bezspornego ustalenia wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji, określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które to przesłanki – z racji ich wyczerpującego wyliczenia – nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Poza tym do wzruszenia trwałości decyzji ostatecznej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wystarcza stwierdzenie jakiegokolwiek naruszenia prawa, lecz musi to być rażące uchybienie normie prawnej (oczywiste i wyraźne "na pierwszy rzut oka").
Sąd podziela ustalenia GINB dokonane w rozpoznawanej sprawie po szczegółowym przeanalizowaniu projektu budowlanego zamiennego pod kątem jego zgodności z m.p.z.p., prawem budowlanym i rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych. Zarzuty skargi należy więc uznać za polemikę z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Kwestionowanie przez stronę ustaleń i wiarygodności dowodów, na podstawie których orzekały organy architektoniczno-budowlane (Wojewoda, Prezydent), stanowi zarzut naruszenia prawa, którego podnoszenie możliwe było w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może zastępować postępowania zwyczajnego, albowiem w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie jest możliwe ponowne rozpoznanie i rozstrzyganie sprawy administracyjnej, której ta decyzja dotyczy.
Nie powielając zatem wszystkich ustaleń GINB, szczegółowo wymienionych
w zaskarżonej decyzji, a które Sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 36a ust. 3 p.b. w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji
o pozwoleniu na budowę przepisy art. 32-35 p.b. stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. GINB omówił w zaskarżonej decyzji wszystkie zmiany, jakie zaistniały
w przedmiotowej inwestycji wymagające projektu zamiennego, pod kątem ich zgodności z prawem oraz w odniesieniu do zarzutów merytorycznych i procesowych zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności. Fakt, że strona nie zgadza się z przyjętym przez organy sposobem rozstrzygnięcia sprawy nie oznacza, iż zapadło ono w oparciu
o wadliwie ustalony stan faktyczny.
Wskazać należy, że możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Związku takiego w sprawie niniejszej nie wykazano. Organ nadzoru w zaskarżonej decyzji ocenił, że kontrolowana decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. została wydana zgodnie z przepisami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie faktyczne i prawne, omówienie dowodów zebranych w sprawie). Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia ww. przepisów przez organy orzekające w procesie inwestycyjnym nie mogą stanowić wady w rozumieniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ w postępowaniu nieważnościowym chodzi o wady tkwiące w samej decyzji, nie zaś w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. Wady, stanowiące naruszenie przepisów w zakresie gromadzenia dowodów, ich oceny i ustalenia stanu faktycznego, podlegają zwalczaniu w zwykłym trybie postępowania (np. w trybie skargi do sądu administracyjnego na decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego). Tymczasem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można uznać, aby organy orzekające w trybie zwykłym nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego, nie dokonywały oceny zebranych dowodów (w tym projektu budowlanego zamiennego, analiz, uzgodnień, opinii, m.p.z.p.). Istotą niniejszego postępowania, zdaniem Sądu, jest brak zgody skarżącej na dokonane przez te organy ustalenia i oceny, podważanie kompletności zgromadzonego materiału dowodowego czy prawidłowości ustaleń faktycznych. Jednak w takiej sytuacji nie można uznać zarzutu naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
O rażącym naruszeniu prawa (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) nie stanowi również brak odniesienia się przez Wojewodę [...] do zarzutu zgodności zapotrzebowania energetycznego w projekcie budowlanym zamiennym z m.p.z.p.
Jeszcze raz należy wyraźnie podkreślić, że organ nadzoru nie rozstrzygał spawy co do meritum. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności GINB nie mógł przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r.
W odniesieniu do zarzutów skargi co do naruszenia przez GINB art. 34 ust. 1
i art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 p.b. należy stwierdzić, że skarżąca opiera je jedynie na swoich ocenach i przypuszczeniach, bez wykazania innych dowodów, które podważyłyby ocenę organu nadzoru (np. analizy przesłaniania). Skarżąca nie zgodziła się z oceną organu nadzoru, że to projektant odpowiada za przyjęte rozwiązania techniczne
w projekcie budowlanym, w dalszym ciągu zarzucając w skardze (tak jak i we wniosku
o stwierdzenie nieważności), że w projekcie zamiennym nie uwzględniono braku zmian w konstrukcji, np. fundamentów, formułując zarzuty w odniesieniu do analizy zacieniania i przesłaniania oraz uzgodnienia rzeczoznawcy ds. zabezpieczenia pożarowego. Sąd podziela stanowisko GINB w tym zakresie, mając na uwadze uchylenie ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) ust. 2 art. 35 p.b., w którym dopuszczano możliwość badania przez organ administracyjny, wydający decyzję
o pozwoleniu na budowę, zgodność projektu architektoniczno-budowlanego
z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami
w zakresie określonym w art. 5.
Obecnie z treści art. 20 ust. 1 i ust. 4 p.b. wyraźnie wynika, że do obowiązków projektanta należy m.in. opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny
z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (ust. 1 pkt 1), uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów (ust. 1 pkt 2), a nadto zapewnienie sprawdzenia projektu pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Zatem to na projektancie spoczywa odpowiedzialność za przyjęte rozwiązania techniczne, zaś badanie projektu przez organ ogranicza się do sprawdzenia go
w granicach określonych w art. 35 p.b. (por. wyrok NSA z 7 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1517/09, wyroki WSA w Warszawie: z 25 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 415/02, z 24 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 832/13, wyrok WSA w Krakowie
z 16 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 484/07, wszystkie publ. cbosa).
Wbrew zarzutom skargi, Wojewoda [...] w kontrolowanej decyzji dokonał oceny wszystkich zmian wprowadzonych w projekcie budowlanym zamiennym, a GINB w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym nie stwierdził rażącego naruszenia prawa w tym zakresie. Skarżąca w skardze zarzuciła nawet nieprawidłowości w ustaleniu rzędnej terenu przy wejściu do budynku, podczas gdy ten element nie był przedmiotem projektu budowlanego zamiennego, o czym Wojewoda [...] informował w treści swojej decyzji z [...]grudnia 2016 r.
Sąd podziela stanowisko GINB co do oceny zgodności projektu zamiennego
z m.p.z.p. w zakresie zapotrzebowania energetycznego. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 4 m.p.z.p. w zakresie zasad obsługi infrastruktury technicznej obowiązuje zaopatrzenie
w energię elektryczną z sieci elektroenergetycznych lub odnawialnych źródeł energii
o mocy nie większej niż 100 KW, z wyłączeniem wiatraków. Z projektu budowlanego wynika zaś, że sporny budynek mieszkalny będzie zaopatrywany w energię elektryczną z nieodnawialnych źródeł energii, tym samym ww. przepis m.p.z.p. w zakresie dotyczącym ograniczenia mocy do 100 KW nie znajduje zastosowania w analizowanym przypadku.
W ocenie skarżącej cytowany wyżej przepis prawa miejscowego powinien być inaczej interpretowany, aniżeli uczynił to GINB, a mianowicie że granica mocy do 100 KW dotyczy zaopatrzenia w energię elektryczną zarówno z sieci elektroenergetycznych jak i odnawialnych źródeł energii. Zarzut skarżącej w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z uwagi na fakt, że rażące naruszenie prawa odnoszone jest jedynie do przypadków wyraźnego
i niedwuznacznego przekroczenia treści przepisu, podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji nie może być brak jednolitego rozumienia przepisu (por. wyroki NSA z: 14 czerwca 2016 r., I OSK 1784/15, 29 czerwca 2017 r., I OSK 2625/15, 24 lipca 2019, II OSK 2304/17, publ. cbosa).
Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, jest wyczerpująca, jasna, posiada wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., dokładnie przedstawia proces kontroli decyzji ostatecznej Wojewody [...] pod względem jej zgodności
z przepisami prawa budowlanego (art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 34, art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 w związku z art. 36a ust. 1 i 3 p.b.), m.p.z.p. (§ 7 ust. 1 i 2, § 11 pkt 3 w związku z § 2 pkt 8, § 8 ust. 1 pkt 4, ust. 7 lit. c) oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (§13, § 57, § 60, § 23 ust. 1). Tym samym organ nadzoru nie naruszył art. 7, art. 8, art. 77 i 80 k.p.a., bowiem dokładnie zbadał okoliczności sprawy w kontekście istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., ustosunkował się do zarzutów strony oraz dał wyraz swoim ustaleniom w decyzji poddającej się kontroli Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło