VII SA/Wa 683/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2013 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia termin do wniesienia skargi. W dniu 19 lutego 2013 r. skarżąca spółka nadała bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Wojewody (...) z dnia 2 stycznia 2013 r., Nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Taki tryb wnoszenia skargi powoduje, iż za skuteczne można uznać jedynie wniesienie skargi pod adresem organu i to przed upływem 30 dniowego terminu. Inaczej mówiąc złożenie skargi bezpośrednio w Sądzie nie wywołuje skutku jaki ustawa łączy z wniesieniem skargi, nie powoduje zatem zachowania ww. terminu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 25 stycznia 2013 r. W związku z powyższym termin do wniesienia skargi (z uwzględnieniem dyspozycji art. 83 § 2 p.p.s.a.) upłynął z dniem 25 lutego 2013 r. Błąd skarżącej spółki we wniesieniu skargi bezpośrednio do Sądu, zamiast do organu, spowodował, iż Sąd przesłał ww. skargę do organu w dniu 26 lutego 2013r. (data nadania w UP). Wskazać należy, iż w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu, termin do wniesienia skargi zachowany jest jedynie wtedy, gdy Sąd, do którego wniesiono omyłkowo skargę, zdoła ją nadać na adres organu przed upływem wspomnianego trzydziestodniowego terminu. Skarga wniesiona zatem została z uchybieniem terminu. W dniu 13 marca 2013 r. skarżąca odebrała przesłane do jej wiadomości pismo informujące o przekazaniu skargi przez Sąd do Wojewody (...). Pismem z dnia 20 marca 2013 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazała, że listy adresował i nadawał po pracy w Urzędzie Pocztowym pracownik zatrudniony od 10 miesięcy, który dotychczas wzorowo wywiązywał się z powierzonych czynności. W dniu nadania skargi, tj. 19 lutego 2013 r. między godziną 17, a 18 pracownik ten otrzymał telefoniczną informację o przewiezieniu matki do szpitala w związku z nagłym pogorszeniem się stanu zdrowia, a w tym czasie w Spółce nie przebywał już żaden pracownik mogący przejąć obowiązki. Na skardze wskazano prawidłowo adres doręczenia, jednakże stres i niekontrolowany pośpiech pracownika spowodowały błędne zaadresowanie koperty. Skarżąca wskazała iż prawidłowy sposób sporządzenia skargi oraz zamiar nadania jej przed upływem terminu do jej wniesienia wskazują na należytą staranność skarżącej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi, a co za tym idzie powoduje że skarga nie będzie rozpoznana merytorycznie. Jednakże aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności. W rozpoznawanej sprawie z treści wniosku wynika, że skarżący zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., sygn. akt II OSK 479/07 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 1983/03 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl); awaria systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego, uniemożliwiająca stronie uzyskanie brakujących dokumentów w terminie określonym przez sąd (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1370/06 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu błąd polegający na tym, że pracownik skarżącej omyłkowo zaadresował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zamiast do organu korespondencję zawierającą skargę, w sytuacji gdy strona została prawidłowo pouczona o wniesieniu środka odwoławczego, nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Postanowienie organu drugiej instancji, które otrzymała skarżąca zawierało wyczerpujące i jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Obowiązkiem skarżącej jest takie zorganizowanie pracy, aby czynności procesowe były dokonywane prawidłowo i w terminie. Również fakt, że błąd ten został popełniony przez pracownika strony skarżącej nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy i nie może być zaliczony do przeszkód niezależnych od pracodawcy (strony skarżącej), który odpowiada za działania swoich pracowników. Pracownik działa bowiem pod kierownictwem, na rachunek i ryzyko pracodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1070/12 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II OZ 522/12 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1261/08 wyraził pogląd, iż strona, która mimo prawidłowego pouczenia nie stosuje się do tego pouczenia nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody fizyczne uniemożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie. W niniejszej sprawie takie przeszkody nie miały miejsca. Błędu polegającego na nieprawidłowym zaadresowaniu przesyłki nie można zaliczyć do przeszkód, których nie można przewidzieć i przezwyciężyć (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II OZ 969/10). W świetle powyższych rozważań skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w błędnym nadaniu skargi bezpośrednio do Sądu zamiast do organu, a w konsekwencji przekazania skargi przez Sąd do organu, w nieterminowym jej wniesieniu. Tym samym okoliczności podnoszone we wniosku nie mogły stanowić podstawy przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przywrócenia termin do wniesienia skargi.