VII SA/Wa 76/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-04

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka, jeśli badania medyczne wskazują na schorzenie, ale nie potwierdzają jednoznacznie jego związku z wykonywaną pracą, a jednocześnie występują pozazawodowe czynniki ryzyka?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej. Kluczowe było to, że jednostki orzecznicze, zarówno I, jak i II instancji, nie potwierdziły związku przyczynowo-skutkowego między wykonywaną pracą a zespołem cieśni nadgarstka, wskazując jednocześnie na pozazawodowe czynniki ryzyka. Orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawowy środek dowodowy, nie mogły być przez organ administracji ani sąd merytorycznie kontrolowane ani podważane bez przeciwdowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej zespołem cieśni nadgarstka. Postępowanie wykazało, że skarżąca wykonywała różnorodne czynności manualne, w tym obsługę komputera. Jednostki orzecznicze I i II instancji nie potwierdziły związku przyczynowego między pracą a chorobą, wskazując na pozazawodowe czynniki ryzyka. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, powołując się na wyniki badań EMG.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę VII SA/Wa 76/18 UZASADNIENIE Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] listopada 2017r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].08.2017r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka-obustronny, wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wszczął w dniu [...].02.2017r. postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia u M. K. choroby zawodowej: zespół cieśni w obrębie nadgarstka-obustronny, wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Postępowanie zostało wszczęte na skutek zgłoszenia podejrzenia zespołu cieśni nadgarstka, dokonanego przez kierownika Działu Konsultacyjno-Diagnostycznego i Profilaktyki [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Panią dr n. med. R. T. specjalistę medycyny pracy. Wraz ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej przesłana została karta oceny narażenia zawodowego Skarżącej w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, wydana na podstawie postępowania przeprowadzonego w dniu 23.01.2017r. przez dr n. med. R. T. specjalistę medycyny pracy oraz orzeczenie lekarskie z dnia [...].01.2017 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u M. K. choroby zawodowej, przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dokonał w dniu 24.03.2017r. oceny narażenia zawodowego M. K. pod kątem sposobu wykonywania pracy - wykonywania długotrwałych, powtarzających się monotypowych ruchów. Ustalono, że M. K. była zatrudniona: - w okresie od [...].10.1966 r. do [...].12.1966 r. w Zespole Opieki Zdrowotnej w [...] na stanowisku salowej, - w okresie od [...].06.1967 r. do [...].01.1968 r. w [...] Przedsiębiorstwo Państwowe Dyrekcja w [...] na stanowisku kelnerki, - w okresie od [...].05.1968 r. do [...].02.1970 r. w Hucie [...] "[...]" na stanowisku sortowacza wyrobów szklanych, - w okresie od [...].07.1971 r. do [...].05.1978 r. w Zakładach [...] "[...]" Spółka Akcyjna w [...], Wydział zamiejscowy [...] na stanowisku oczyszczacza odlewów, wybijanie, oczyszczanie odlewów, - w okresie od [...].11.1978 r. do [...].12.1983 r. w Przedsiębiorstwie Gastronomiczno Handlowym "[...]" Oddział w [...] na stanowisku st. bufetowej, - w okresie od [...].01.1984 r. do [...].12.1985 r. w Przedsiębiorstwie Gastronomiczno - Handlowym "[...]" Oddział w [...] na stanowisku st. bufetowej, - w okresie od [...].02.1986 r. do [...].07.1986 r. w Wojewódzkim Szpitalu w [...] na stanowisku rejestratorki medycznej, - w okresie od [...].07.1986 r. do [...].09.1988 r. w Wojewódzkim Szpitalu w [...] na stanowisku rejestratorki medycznej na stanowisku sekretarki. - w okresie od [...].09.1988 r. do [...].03.2004 r. w Wojewódzkim Szpitalu w [...] na stanowisku rejestratorki medycznej na stanowisku statystyka medycznego, - w okresie od [...].03.2004 r. do [...].05.2010 r. w Wojewódzkim Szpitalu w [...] na stanowisku rejestratorki medycznej na stanowisku starszego statystyka medycznego w wymiarze 3/4 etatu, - w okresie [...].06.2010 r. do [...].10.2013 r. w Wojewódzkim Szpitalu w [...] na stanowisku starszego statystyka medycznego. Ocena narażenia zawodowego M. K. wykazała, iż pracując w Szpitalu Specjalistycznym w [...] w latach 1986-2013 kolejno na stanowiskach: rejestratorki medycznej, sekretarki, statystyka medycznego, starszego statystyka medycznego zainteresowana zajmowała się organizacją biura, obsługą urządzeń biurowych (komputera, drukarki), segregacją dokumentacji, ręcznym wypełnianiem dokumentów, przenoszeniem dokumentów w obrębie zakładu pracy, wprowadzaniem danych do komputera. Wskazano, iż Skarżąca obsługiwała myszkę lewą ręką. Podkreślono, iż zakres czynności był różnorodny. M. K. była ponownie badana w jednostce orzeczniczej II stopnia, w Instytucie Medycyny Pracy w [...], z uwagi na złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia, po wydaniu orzeczenia przez [...] Centrum Medycyny Pracy z dnia [...].01.2017 r. [...] Centrum Medycyny Pracy w uzasadnieniu powyższego orzeczenia lekarskiego wskazało, iż bóle rąk występowały u Skarżącej od ok. 10 lat, w 2015r. rozpoznano u niej obustronny zespół cieśni nadgarstka. Po przeanalizowaniu wykonywanej przez Pacjentkę pracy stwierdzono, iż nie ma podstaw do uznania związanych z wykonywaną pracą czynności za monotypowe, obciążające nadgarstki, wielokrotnie powtarzane w czasie zmiany roboczej ruchy dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka z użyciem nadmiernej siły i ucisku, odchylenia łokciowego, promieniowego nadgarstka, nawracania i odwracania, zatem nie można uznać, że wykonywana praca spowodowała wystąpienie choroby zespołu nadgarstka. Rzeczona jednostka orzecznicza wskazała, że czynności, które wykonywała M. K. były wykonywane rękoma, jednakże były zróżnicowane, obciążały różne grupy mięśniowe kończyn górnych. Przy braku potwierdzenia istotnego i charakterystycznego narażenia zawodowego [...] Centrum Medycyny Pracy nie znalazło podstaw do rozpoznania u M. K. choroby zawodowej. Instytut Medycyny Pracy w [...] po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego wydał w dniu [...].06.2017r. orzeczenie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka. Podczas hospitalizacji w Klinice Instytutu Medycyny Pracy w [...] pacjentka podała, iż pierwsze dolegliwości pod postacią bólu, drętwienia i mrowienia rąk wystąpiły w 2007r. Dopiero w 2015r. tj. w 2 lata po zakończeniu pracy zawodowej zostało wykonane badanie elektroneurograficzne nerwów pośrodkowych, którego wynik wskazał na obustronny zespół cieśni nadgarstka o większym zaawansowaniu po stronie lewej. Pacjentka była leczona zachowawczo - zastosowano rehabilitację. Przeprowadzone w trakcie hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy w [...] badanie neurofizjologiczne (ENeG) wykazało cechy uszkodzenia demielinizacyjnego prawego nerwu pośrodkowego na poziomie nadgarstka we włóknach czuciowych i ruchowych. Badanie przewodnictwa lewego nerwu pośrodkowego wykazało cechy uszkodzenia demielinizacyjnego włókien czuciowych i uszkodzenia demielinizacyjno-aksjonalnego włókien ruchowych na poziomie nadgarstka. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Instytut wskazał, że analiza narażenia zawodowego Skarżącej wykazała, iż w okresie pracy zawodowej w Szpitalu Specjalistycznym w [...] badana wykonywała różne czynności manualne, których nie można wiązać z podwyższonym ryzykiem zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałym uciskiem pni nerwów pośrodkowych. Według aktualnego stanu wiedzy medycznej, ręczne prace biurowe, w tym obsługa klawiatury i myszy komputerowej, nie wiążą się etiologicznie z zespołem cieśni nadgarstka. Ponadto Instytut wskazał, iż obustronny rozwój schorzenia u kobiety w okresie pomenopauzalnym, stosującej hormonalną terapię zastępczą (2012-2017), z wieloletnimi zaburzeniami gospodarki węglowodanowej oraz czynności hormonalnej tarczycy, przemawiają za pozazawodową etiologią choroby. Po zakończeniu postępowania administracyjnego [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...].08.2017r. decyzję, znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej, przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka- obustronny, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Organ wskazał, iż warunkiem koniecznym do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową jest rozpoznanie choroby zawodowej przez właściwą jednostkę orzeczniczą, która potwierdzi związek pomiędzy warunkami w miejscu pracy lub sposobem wykonywania pracy a stanem zdrowia badanego. W niniejszej sprawie takiego związku nie potwierdzono. Stwierdzono, iż Skarżąca wykonywała różnorodne czynności manualne, których nie można wiązać z podwyższonym ryzykiem zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałym uciskiem pni nerwów pośrodkowych. Wskazano również, iż lekarzom orzecznikom znana jest specyfikacja czynności zawodowych na stanowisku związanym z obsługą komputera. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 80 kpa dokonał oceny wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich i stwierdził, że zostały wydane przez uprawnione jednostki medyczne. W ocenie organu jw. orzeczenia lekarskie [...] Centrum Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy w [...], są rzeczowe, spójne i logiczne, zostały wydane po przeprowadzeniu specjalistycznych badań, oceniających stan zdrowia M. K., uwzględniając czynniki ryzyka w tym także pozazawodowe oraz zgodnie z aktualną wiedzą w zakresie rozpoznawania zespołu cieśni nadgarstka jako choroby zawodowej. Zatem [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał orzeczenia wydane w sprawie za środek dowodowy w rozumieniu art. 75 i art. 84 Kpa., który wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie wymagające wiedzy specjalistycznej. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, iż wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową możliwe jest, gdy zajdą następujące przesłanki: - w środowisku pracy występuje, bądź występował, czynnik uciążliwy lub szkodliwy dla zdrowia, - rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych, - ocena narażenia zawodowego musi wykazać związek przyczynowy rozpoznanej choroby z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy. Jednostki orzecznicze orzekły o braku potwierdzenia istotnego i charakterystycznego narażenia. Tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek umożliwiających stwierdzenie choroby zawodowej. M. K. pismem z dnia 17.09.2017 r. złożyła odwołanie od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].08.2017r. Wskazała w nim, że nie zgadza się z decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydaną w dniu [...].08.2017r. , gdyż jej 20- letnia praca przy komputerze i długotrwała praca z użyciem myszki komputerowej doprowadziła do powstania zespołu cieśni nadgarstka, który został wykazany w badaniu EMG. Po rozpatrzeniu sprawy GIS wskazał, że zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1502, ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym "narażeniem zawodowym". W przypadku podejrzenia choroby zawodowej u M. K. nie został spełniony podstawowy warunek, a mianowicie zarówno placówka uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych w I instancji jak i placówka uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych w II instancji, po przeprowadzeniu niezależnych badań nie rozpoznały u Pacjentki choroby wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenia w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u M. K. zostały wydane zgodnie z § 5 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367). Orzeczenie lekarskie [...] Centrum Medycyny Pracy z dnia [...].01.2017r. jak i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...].06.2017 r. o braku podstaw do rozpoznania u Skarżącej braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni nadgarstka są wyczerpująco uzasadnione i tożsame w kwestii dokonanego rozpoznania, jak również uzasadnienia stanowiska. Powyższe orzeczenia oprócz konkluzji zawierają wyczerpujące uzasadnienia stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, a użyte w nich sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla Stron i organów, zatem spełniają warunki opinii biegłego. W związku z powyższym zostały uznane za środek dowodowy w rozumieniu art. 75 i art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, że wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową jest możliwe gdy w środowisku pracy występuje, bądź występował czynnik uciążliwy lub szkodliwy dla zdrowia, rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych , a ocena narażenia zawodowego musi wykazywać związek przyczynowy rozpoznanej choroby z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy. Wskazał, że w przypadku M. K. zdiagnozowano co prawda obustronny zespół cieśni nadgarstka, jednakże z uwagi na specyfikę pracy Skarżącej, w tym specyfikę pracy przy klawiaturze komputera, która zgodne z aktualną wiedzą medyczną nie prowadzi do ucisku pni nerwów pośrodkowych w obrębie cieśni nadgarstka i rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, jednostki orzecznicze zarówno w I instancji jak i II instancji wskazały na pozazawodowy charakter etiologii ww. schorzenia, ponadto podkreślono powszechność schorzenia. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2017r., znak [...] wywiodła M. K. W uzasadnienie skargi podniosła, że w całości neguje podtrzymanie decyzji o braku stwierdzenia choroby zawodowej. W tym zakresie Skarżąca powołała się na wyniki przeprowadzonych badań lekarskich, które dołączała do dokumentacji w toku postępowania. Ponadto ww. zakwestionowała wyniki badań przeprowadzone przez lekarzy orzeczników w toku postępowania. Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniem organu, iż czynności pracownicze przez nią wykonywane nie były monotypowe. W ocenie skarżącej, ustalenia zawartej w zaskarżonej decyzji są błędne i krzywdzące, jako że nie zawarto w nich rzeczywistego stanu zdrowia Skarżącej. W odpowiedzi na wniesioną skargę Główny Inspektor Sanitarny o jej oddalenie. Pismem z dnia 10 września 2018 r. Skarżąca uzupełniła wniesioną skargę jak również dołączyła do pisma w formie załącznika dokumenty potwierdzające jej stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z powyższych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu jedynie pod kątem czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz czy jest zgodny z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jest to więc tzw. "sąd prawa", nie zaś "sąd faktu", jak to mamy do czynienia w przypadku sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, co wyklucza możliwość ponownego przeprowadzania postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, a tym samym merytorycznego rozpoznawania sprawy i wydawania przez sąd wyroków o charakterze decyzji administracyjnych. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego , którą utrzymano w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2017r. odmawiającą stwierdzenia u M. K. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka - obustronny (poz. 20.1wykazu chorób zawodowych , stanowiącego załącznik do rozp. R.M. z dnia 30.06.2009). Ocena legalności zaskarżonego orzeczenia, przeprowadzona według wyżej wymienionych kryteriów, wykazała, że skarga jest nieuzasadniona. Pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, posiadającym definicję legalną zawartą w art. 2351 k.p., zgodnie z którym jest to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z powyższego wynika, że dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie znajdowało się w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę. Związek ten musi zostać ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Co ważne, przyczyną wywołującą chorobę zawodową jest sama praca. Na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych. Ponadto podkreślić należy, że możliwość stwierdzenia choroby zawodowej dopuszczalna jest nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, iż chorobę wymienioną w tym wykazie spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy. Możliwe jest to również wówczas, gdy związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, CBOSA, wskazał, że przesłanka stwierdzenia "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji publicznej z konieczności badania wszystkich możliwych pozaustawowych czynników, które mogą wywołać schorzenia, tym bardziej jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Nie sposób nie zwrócić jednakże uwagi, iż stosownie do § 8 ust. 1 cytowanego wyżej rozp. R.M., decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", wydaje lekarz spełniający określone § 5 ust. 1 wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Organy inspekcji sanitarnej oraz sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, która pozwoliłaby na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. W związku z tym, organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani wykonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Nie oznacza to jednak bezkrytycznej akceptacji, gdyż takie orzeczenie podlega ocenie pod kątem zachowania kryteriów określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. (zob. wyroki NSA z dnia 24 lutego 2015, sygn. akt II OSK 2013/13, i z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 2986/13). Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów. Skarżąca była badana w [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] oraz w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. Lekarze specjaliści obu placówek diagnostycznych - I i II szczebla ([...]CMP i IMP w [...]), po dokonaniu analizy charakteru pracy wykonywanej przez M. K. zgodnie stwierdzili, że nie ma podstaw do uznania związanych z nią czynności za monotypowe, obciążające nadgarstki a zwłaszcza nie stanowią ich wielokrotnie powtarzane w czasie zmiany roboczej ruchy dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka z użyciem nadmiernej siły i ucisku, odchylenia łokciowego, promieniowego nadgarstka, nawracania i odwracania. Podkreślili także, że czynności wykonywane przez Skarżącą rękoma były zróżnicowane i obciążały różne grupy mięśni. Uwzględniając ponadto współistnienie u Skarżącej pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, tj. płeć żeńską , zaburzenia hormonalne okołomenopauzalne związane z terapią zastępczą w latach 2012 – 2017 oraz wieloletnie zaburzenia gospodarki węglowodanowej jak również czynności hormonalnej tarczycy - nie znaleźli podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia i do rozpoznania u Skarżącej bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy. Wskazanej oceny nie zmieniły przeprowadzone badania specjalistyczne tj. badanie elektroneurograficzne nerwów pośrodkowych oraz badanie neurofizjologiczne , które potwierdziły występowanie u Skarżącej omawianego schorzenia oraz wykazały uszkodzenia demielnizacyjne prawego nerwu pośrodkowego na poziomie nadgarstka we włóknach czuciowych i ruchowych. Zdaniem orzeczników rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka jako choroby zawodowej wymaga bowiem stwierdzenia, ze to sposób wykonywania pracy był dominującym czynnikiem w jego powstaniu, a w przypadku Skarżącej nie można było tego przyjąć. Zdaniem Sądu, wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie w sposób wyczerpujący przedstawiają powody, z których wyprowadzono wniosek o braku podstaw do stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej. Z ich treści wynika, iż podjęte ustalenia w zakresie stanu klinicznego na podstawie badania lekarskiego i przeprowadzonych badań dodatkowych oraz konsultacji specjalistycznych zostały skonfrontowane z zakresem oceny narażenia zawodowego oraz charakterystyki stanowiska pracy podanego przez pracodawców. Mając zatem na względzie powyższe trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organów , iż wydane w sprawie orzeczenia lekarskie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia Skarżącej oraz dokładną analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne i przekonujące. Tymczasem bez pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie bowiem podkreślano, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie - jak już wyżej wspomniano - stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Stąd nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia Skarżącej kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo). Powyższe zasługuje na szczególną uwagę także z tej przyczyny, że znajdująca się w aktach sprawy ocena Instytutu Medycyny Pracy w [...] wprost stwierdza, że aktualny stan wiedzy medycznej determinuje ocenę, iż ręczne prace biurowe, w tym obsługa klawiatury i myszy komputerowej , nie wiążą się etiologicznie z zespołem cieśni nadgarstka. Pogląd ten stoi w oczywistej sprzeczności z zarzutami skargi. Wewnętrzne przekonanie Skarżącej jak również subiektywne poczucie krzywdy nie może jednakże wpłynąć na treść dokonanego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Sąd podziela stanowisko organu, iż w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało tym razem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły bowiem okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło