VII SA/Wa 960/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-08
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymaga pozwolenia na budowę, a jego wykonanie bez takiego pozwolenia skutkuje obowiązkiem rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, ze względu na swoje rozmiary i sposób połączenia z gruntem, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Niespełnienie tego wymogu, mimo wezwania organu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, skutkuje obowiązkiem rozbiórki obiektu na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę tablicy reklamowej wraz z fundamentem. Organ I instancji ustalił, że tablica została postawiona na betonowym fundamencie, nie przedstawiono dokumentacji legalizacyjnej, a następnie nakazał rozbiórkę. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając tablicę za budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, twierdząc, że tablica nie była trwale związana z gruntem i że wykonywane prace polegały jedynie na jej przesunięciu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania G. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r. nakazującej G. G. całkowitą rozbiórkę tablicy reklamowej wraz z fundamentem betonowym zlokalizowanej na terenie działki nr ew. [...] przy [...] we wsi [...], gm. [...]– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Zawiadomieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. strony zostały poinformowane o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy tablicy reklamowej wraz z fundamentem betonowym zlokalizowanej na terenie działki nr ew. [...] przy [...] we wsi [...], gm. [...].
Podczas kontroli, która odbyła się w dniu 1 lipca 2016 r. ustalono, że na w/w nieruchomości została ustawiona tablica reklamowa na betonowym fundamencie blokowym o wym. 2,50 m x 3,50 m i wysokości ok. 93 cm nad poziomem terenu. Wysokość nośnika reklamowego wynosi ok. 8-10 m. Fundament został ustawiony w odległości ok. 1,8 m od linii ogrodzenia działki i ok. 2 m od pasa drogowego od strony [...]. Nie przedłożono dokumentacji świadczącej o legalności istnienia inwestycji.
Obecni podczas kontroli G. i T. G. oświadczyli, że według nich nośnik reklamowy nie jest trwale związany z gruntem oraz będzie mógł być przesuwny. Ponadto wskazali, że całość nie jest skończona, w przyszłości będą zrobione koła do przemieszczania, a całość jest w trakcie przebudowy.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. PINB nałożył na G. G. obowiązek przedstawienia, w terminie 90 dni, dokumentów w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, tj.:
- zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności w/w obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi i uzgodnieniami;
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowienie zostało doręczone zobowiązanej w dniu 19 sierpnia 2016 r. Pomimo upływu terminu wymagane dokumenty nie zostały przedstawione wobec czego obowiązek nie został wykonany przez stronę zobowiązaną. Następnie w piśmie z dnia 22 listopada 2016 r. PINB poinformował strony postępowania o przysługującym im prawie zapoznania się z aktami sprawy, składania uwag i zastrzeżeń.
Z uwagi na powyższe decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] PINB nakazał G. G. całkowitą rozbiórkę tablicy reklamowej wraz z fundamentem betonowym zlokalizowanej na terenie działki nr ew. [...] przy [...] we wsi [...], gm. [...].
Odwołanie od w/w rozstrzygnięcia, w ustawowym terminie, złożyła G. G.
W wyniku w/w odwołania, po rozpoznaniu sprawy [...] WINB wskazał, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 w/w ustawy tj. wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, jako że są to obiekty budowlane niewymienione w art. 29-31 w/w ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 w/w ustawy. Do drugiej grupy, wymagającej jedynie zgłoszenia, zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem – zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy.
W ocenie [...] WINB z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż sporny nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem. Wobec powyższego organ nie podzielił stanowiska strony skarżącej wyrażonego w odwołaniu dochodząc do wniosku, że na realizację przedmiotowego nośnika reklamowego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Powołując się na orzecznictwo organ II instancji podniósł, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć, spowodować przesunięcie czy przewrócenie. O fakcie, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie.
Organ II instancji podniósł, że rozumienia przepisów Prawa budowlanego nie można uzależniać od tego, czy fundament bądź stopa urządzenia reklamowego będzie z betonu lanego na miejscu budowy, czy też urządzenie reklamowe będzie przymocowane do bloku betonowego gotowego, przywiezionego na miejsce usytuowania urządzenia oraz czy będzie on zagłębiony w gruncie, czy też nie.
[...] WINB zaaprobował stanowisko organu I instancji wskazując, że PINB prawidłowo uznał, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i że zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.
Omawiany nośnik reklamowy ze względu na swoje rozmiary tj. wym. tablicy 2,50 m x 3,50 m, wysokość nośnika reklamowego wynosi ok. 8-10 m oraz sposób połączenia z gruntem tj. poprzez betonowy fundament blokowy, tworzy wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Powyższe ustalenia wynikają z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie w postaci protokołu kontroli oraz oceny dokonanej przez pracowników organu powiatowego.
Wobec powyższego na realizację przedmiotowego nośnika reklamowego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Natomiast analiza akt sprawy potwierdza, że urządzenie reklamowe będące przedmiotem niniejszego postępowania zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy Prawo budowlane, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec czego zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 ww. ustawy stosuje się przepisy art. 48 ust. 1 ww. ustawy, który stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Organ II instancji podkreślił, że Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. PINB nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia, w terminie 90 dni, dokumentów w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, jednakże inwestorka nie wypełniła w/w obowiązku. Ponadto inwestorka miała świadomość wyznaczenia przez organ 90- dniowego terminu do wykonania nałożonego na nią obowiązku. Postanowienie zawierało niezbędne pouczenia mówiące, że nieprzedłożenie żądanych dokumentów skutkować będzie rozbiórką obiektu.
Konkludując [...] WINB doszedł do wniosku, że w omawianej sprawie nie ma możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej. Natomiast argumenty podnoszone w odwołaniu nie wnoszą nowych okoliczności, które mogłyby stanowić usprawiedliwienie dla niewykonania obowiązku nałożonego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nie stwierdzono również naruszenia art. 7 Kpa, bowiem organ powiatowy wziął pod uwagę przedłożone w trakcie postępowania przez G. G. dokumenty, które jednak pozostają bez wpływu na kształt skarżonego rozstrzygnięcia i nie świadczą o legalności powstania spornej reklamy.
Pismem z dnia 31 marca 2017 r. G. G. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca zarzuciła organowi:
I. Naruszenie Art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak uwzględnienia tego, że faktyczna sytuacja oprotestowanej reklamy jest inna niż ustalona w treści uzasadnienia do decyzji.
I. Naruszenie art. 75 § 1 kpa, poprzez odmowę uwzględnienia części wniosków dowodowych, które zostały zgłoszone go sprawy przed datą wydania decyzji ostatecznej, w tym dowodu z przesłuchania świadków, którzy mieli potwierdzić czas powstania reklamy oraz okoliczności sprawy.
II. Naruszenie art. 3 punkt 7 Prawa budowlanego z uwagi na niewłaściwe zakwalifikowanie wykonywanych prac na działce dotyczących ww. reklamy.
W związku z w/w zarzutami G. G. wniosła o uchylenie decyzji nr [...] w całości, ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem jej stanowiska oraz złożonych w trakcie dowodów, a także zwrot kosztów.
Skarżąca podniosła, że nie miała obowiązku informowania o wszczęciu jakichkolwiek robót budowlanych, gdyż takowych robót nie realizowała. Oświadczyła, że jedyne roboty jakie były wykonywane z reklamą, której dotyczy decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r. polegały na tym, że została ona przesunięta z części zabieranej pod pas drogowy na część działki, która pozostała do jej dyspozycji.
Ponadto w jej ocenie istotną kwestią jest to, że podstawa została wykonana tak, aby można było ją przenosić lub przesuwać w trakcie eksploatacji. Do tego celu miały służyć tzw. "uszy" na zaczepy do lin opisane w uzasadnieniu decyzji. Skarżąca podniosła, że zamiarem było i jest przesuwanie przedmiotowej reklamy w ramach uzyskania lepszej ekspozycji. Natomiast kwestionowanie powyższego bez dokonania jakiejkolwiek ekspertyzy biegłego skarżąca uważa za nieuprawnione i naruszające jej interes prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2016r., nakazującą Skarżącej rozbiórkę opisanego w niej szczegółowo nośnika reklamowego w postaci tablicy wraz z fundamentem betonowym , usytuowanego przy [...], w [...], na działce nr [...].
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że przepisy art. 29 – 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zawierają zamknięty katalog robót budowlanych, w stosunku do których ustawodawca odstąpił od obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego, zastępując go wymogiem zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, uprawniając jednocześnie właściwy organ do wniesienia w określonych ustawowo warunkach i terminie decyzji o sprzeciwie.
I tak, stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, obowiązkiem zgłoszenia objęte zostały roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowywanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
Oznacza to, że wykonywanie obiektu budowlanego klasyfikowanego jako budowla, którą stanowi wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe jest rodzajem robót budowlanych, które wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że reklama będąca przedmiotem sporu stanowi obiekt budowlany objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Objęty sporem nośnik reklamowy , stanowi obiekt znacznych rozmiarów, w postaci tablicy reklamowej o wymiarach 2,5 m x 3,5 m oraz wysokości ok. 8-10 m , połączonej z fundamentem z bloków betonowych.
Wbrew stanowisku G. G., niewątpliwy jest w analizowanej sprawie, fakt trwałego związania spornej reklamy z gruntem. Cecha ta sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć, spowodować przesunięcie czy przewrócenie. W orzecznictwie ugruntowane jest obecnie stanowisko, że o fakcie czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 września 2009 roku, sygn. akt II OSK 1361/08) , ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (przykładowo wyroki NSA: z dnia 5 stycznia 2011 r., II OSK 25/10, z dnia 10 października 2010 r., II OSK 1596/09, z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1461/08, ).
Dodatkowo podnieść należy, że użyty, w redakcji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane termin "instalowanie" nie obejmuje wykonywania nowego obiektu budowlanego, lecz zawiera takie prace budowlane, które są związane z już istniejącym obiektem. Jeżeli więc wykonanie jakichś robót budowlanych ma być zakwalifikowane jako instalowanie, to wówczas powinno nastąpić przymocowanie (połączenie, przyłączenia) urządzenia instalowanego do innego obiektu w sposób pozwalający na jego odinstalowanie bez uszkodzenia bądź naruszenia struktury obiektu "podstawowego" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2010 roku, sygn. akt II SA/Kr 360/10). Skoro zaś zostało już wyżej wykazane, że wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe stanowią budowle, zaliczone do obiektów budowlanych, to przyjąć należy, że wykonanie takiego urządzenia w określonym miejscu stanowi budowę, a nie instalację.
W świetle przedstawionej argumentacji nie budzi wątpliwości prawidłowość dokonanej przez organ kwalifikacji, zgodnie z którą wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego jest budową wolnostojącego, trwale związanego z gruntem obiektu budowlanego, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że Skarżąca G. G. zobowiązana przez organ powiatowy do złożenia dokumentów umożliwiających legalizację omawianej reklamy, nie wywiązała się z powyższego ani w wyznaczonym przez ten organ terminie , ani do dnia wydania kontrolowanej decyzji.
Wbrew zarzutom skargi organy administracji nie uchybiły wymienionym w niej przepisom prawa. Prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały jego trafnej oceny. Pominięcie zgłoszonych przez Skarżącą wniosków dowodowych pozostaje bez wpływu na prawidłowość dokonanego przez nie rozstrzygnięcia.
To zaś oznacza , że Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w [...] zasadnie nakazał rozbiórkę opisanej na wstępie tablicy reklamowej , na odstawie art. 48 ust.4 prawa budowlanego , a organ II instancji prawidłowo utrzymał tą decyzję w mocy , na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze , Sąd , na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło