VII SAB/Wa 23/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ć. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia [....] listopada 2016 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżący – J. Ć. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2016 r. Z akt sprawy wynika, że ww. pismem z dnia [....] listopada 2016 r. skarżący wniósł do Prezesa Rady Ministrów zażalenie na działalność Rzecznika Praw Pacjenta, bowiem Rzecznik Praw Pacjenta do dnia [....] listopada 2016 r. nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w sprawie zażalenia skarżącego na działalność Poradni Neurologicznej [....] w K. Następnie, pismem z dnia [....] listopada 2016 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przesłała ww. pismo z dnia [...] listopada 2016 r. do załatwienia Rzecznikowi Praw Pacjenta. Skarżący pismem z dnia [....] grudnia 2016 r. wniósł zażalenie na działalność Prezesa Rady Ministrów, podnosząc, że jego pismo z dnia [....] listopada 2016 r. niezasadnie zostało przekazane Rzecznikowi Praw Pacjenta i wniósł o załatwienie jego pisma z dnia [....] listopada 2016 r. w trybie art. 223 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. - dalej k.p.a.). W piśmie z dnia [....] stycznia 2017 r. Prezes Rady Ministrów poinformował skarżącego, że jego pismo z dnia [....] listopada 2016 r. zostało prawidłowo przekazane do załatwienia Rzecznikowi Praw Pacjenta, bowiem w myśl art. 234 pkt 1 k.p.a. w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu. W odpowiedzi, pismem z dnia [....] stycznia 2017 r. skarżący ponownie wniósł o załatwienie jego pisma w trybie art. 223 k.p.a. W piśmie z dnia [....] lutego 2017 r. oraz z dnia [....] marca 2017 r. Prezes Rady Ministrów ponownie poinformował skarżącego, że przekazanie pisma z dnia [....] listopada 2016 r. było prawidłowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu podał, że pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2016 r. zostało rozpatrzone w trybie postępowania skargowego na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem odnosi się do działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718.), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 p.p.s.a., oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, sąd administracyjny jest zobowiązany zbadać w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonej zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Z akt sprawy, a przede wszystkim z pisma skarżącego z dnia [....] listopada 2016 r. oraz z dnia [....] grudnia 2016 r. wynika, że skarżący złożył zażalenie na działalność Rzecznika Praw Pacjenta, bowiem Rzecznik Praw Pacjenta do dnia [...] listopada 2016 r. nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w sprawie zażalenia skarżącego na działalność Poradni Neurologicznej [....] w K. Skarżący domagał się załatwienia jego pisma z dnia [....] listopada 2016 r. w trybie art. 223 k.p.a. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów pismem z dnia [....] listopada 2016 r. przesłała ww. pismo z dnia [....] listopada 2016 r. do załatwienia Rzecznikowi Praw Pacjenta, stosownie do art. 234 pkt 1 k.p.a., bowiem zgodnie z ww. przepisem w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu. Stosownie do art. 221 § 1 k.p.a., zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami niniejszego działu. Skargi i wnioski mogą być składane do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej (§ 2). Skargi i wnioski można składać w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą (§ 3). Zgodnie z art. 223 § 1 k.p.a., organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych - rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości. W myśl § 2 ww. przepisu, pracownik organu państwowego, pracownik samorządowy oraz organu organizacji społecznej, winny niewłaściwego i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa. W myśl art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Podkreślić należy, że właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami powszechnymi na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r., sygn. II OSK 241/09). Zasadą jest, że w sprawach dotyczących tzw. skarg powszechnych nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r., sygn. II OSK 241/09, postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, publ. LEX nr 29038; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, publ. LEX nr 5426; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, publ. LEX nr 5455, dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że w sprawach dotyczących trybu skargowego, w tym także w sprawie przekazania skargi według właściwości, bądź wskazania stronie organu właściwego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w Dziale VIII k.p.a. nie są bowiem aktami lub czynnościami o których mowa w art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1271/04, lex nr 191974, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 8 maja 2009 r. sygn. II OSK 689/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, bowiem nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych kontroli sądu administracyjnego - art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Zatem, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 221 i art. 227 i nast. k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego, ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. W konsekwencji stwierdzić należy, że kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje działania organów władzy publicznej w przedmiocie skarg powszechnych, wobec tego skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.