VII SAB/Wa 2395/25

WyrokWSA w Warszawie2026-02-12

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Grzegorz Rudnicki, Lucyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w rozpatrywaniu wniosku o uznanie za obywatela polskiego, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, ponieważ organ wydał merytoryczną decyzję. Stwierdzono, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Sąd uznał, że problemy kadrowe i duża liczba spraw nie usprawiedliwiają przewlekłości, ale nie stanowiły rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o uznanie za obywatela polskiego w lutym 2025 r. Po ponagleniu, Wojewoda Mazowiecki wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na październik 2025 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził bezczynność Wojewody, ale nie z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda podjął dalsze czynności, w tym wezwał do uzupełnienia wniosku i zwrócił się o opinie. Ostatecznie wydał decyzję odmawiającą uznania za obywatela polskiego w październiku 2025 r. Skarżący zaskarżył bezczynność lub przewlekłość Wojewody.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; II. Stwierdzono, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. W pozostałym zakresie oddalono skargę; IV. Zasądzono od Wojewody Mazowieckiego na rzecz I. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący:, sędzia WSA, Izabela Ostrowska (spr.), , Sędziowie: sędzia WSA, asesor WSA, Grzegorz Rudnicki, Lucyna Staniszewska, , , , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi I. M. na przewlekłość lub bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o uznanie za obywatela polskiego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; II. stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie oddala skargę; IV. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na I. M. rzecz kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SAB/Wa 2395/25 UZASADNIENIE Pismem z 19 sierpnia 2025 r. I. M. zaskarżyła bezczynność lub przewlekłość Wojewody Mazowieckiego w prowadzeniu postępowania prowadzonego w sprawie o uznanie za obywatela polskiego. Skarga zarzuciła Wojewodzie naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. i 36 § 1 i 2 oraz art. 8 i 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) poprzez nierozpatrzenie wniosku w terminach określonych w ustawie oraz prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, podejmowanie czynności w dużym odstępie czasu i wykonywanie czynności pozornych. We wnioskach skargi wniesiono o zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do skierowania wezwania w trybie art. 64 §1 k.p.a. i rozpoznania złożonego wniosku w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi, stwierdzenie, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się przewlekłości lub bezczynności w prowadzeniu postępowania, przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych. Uzasadniając skargę skarżąca wywiodła, że złożyła wniosek do Wojewody Mazowieckiego o uznanie za obywatela polskiego datowany na dzień 18 lutego 2025r. Pismem z 29 maja 2025 r. strona skarżąca złożyła ponaglenie z powodu bezczynności lub przewlekłości organu. Wojewoda Mazowiecki pismem z dnia 3 czerwca 2025r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 października 2025r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 12 czerwca 2025 r. w następstwie rozpoznania ponaglenia wydał postanowienie, w którym stwierdził bezczynność Wojewody, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nadto, zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności organu oraz podjęcie środków zapobiegających takiemu stanowi rzeczy w przyszłości, a nadto odstąpił od wyznaczenia terminu załatwienia sprawy wobec wskazania przez Wojewodę przewidywalnego terminu zakończenia postępowania tj. 31 października 2025r. Wojewoda Mazowiecki pismami z dnia 17 września 2025r. zwrócił się do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Stołecznego policji oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej w celu wydania opinii w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 36 ust 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009r. o obywatelstwie polskim. Jednocześnie w tym samym dniu wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni. Decyzją z dnia 30 października 2025r. Wojewoda Mazowiecki odmówił uznania za obywatela polskiego I. M., obywatelki U., ur. [...] września 1977r. w K.( U.), c. D. i O. z d. P. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie jej oddalenie oraz zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewoda wywiódł, że do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie w 2024 r. wpłynęło ponad 33.000 wniosków w sprawach obywatelstwa polskiego, zaś w 2025r. w tych sprawach wpłynęło około 29.000. Wnioski są rejestrowane według kolejności wpływu, a po ich zarejestrowaniu jest do klientów wysyłany SMS i/lub e-mail z informacją o dokonaniu tej czynności wraz z nadaną sygnaturą sprawy. Następnie do klientów przesyłana jest zgodnie z kolejnością wpływu wniosków korespondencja dotycząca uzupełnienia braków wniosku. Powyższe ma na celu procedowanie wniosków w zgodności z zasadą zaufania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a., jak również z zasadą równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak zaznaczał organ, pracownicy - referenci spraw prowadzący postępowania o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego wykonują nie tylko zadania z tego zakresu, gdyż ci sami referenci prowadzą również sprawy dotyczące uznania za obywatela polskiego, nadania obywatelstwa polskiego, wyrażenia zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, jak i z zakresu repatriacji /pomocy dla repatriantów; uznanie za repatrianta/. Wszystkie zadania z zakresu obywatelstwa polskiego i repatriacji realizowane są w ramach jednego oddziału, począwszy od rejestracji wniosków, bezpośredniej obsługi klienta, obiegu dokumentów, udzielania informacji (formularz kontaktowy, e-mail), prowadzenia postępowania, aż do momentu archiwizacji dokumentów. Aktualnie na wystawienie wezwań do uzupełnienia braków oczekuje około 30.000 wniosków. W 2024 r. wydanych zostało 18.700 decyzji w sprawach dotyczących obywatelstwa polskiego, natomiast w 2023 r. zostało wydanych 19.250 takich decyzji. Istniejące braki kadrowe zostały wykazane w wynikach kontroli przeprowadzonej w 2023 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jednocześnie organ powołał się na wejście w dniu 1 sierpnia 2025r. ustawy z dnia 25 czerwca 2025r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych ustaw ( Dz.U. z 2025r. poz. 921), która wprowadziła zmiany w ustawie o obywatelstwie polskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca pismem z 29 maja 2025 r. wniosła ponaglenie w związku z bezczynnością lub przewlekłością domagając się wydania rozstrzygnięcia w sprawie wywołanej złożonym wnioskiem, powołując się na art. 37 k.p.a., warunkujący dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z pisma wynika, że wnioskodawca kwestionuje brak działania organu, brak wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. W momencie złożenia ponaglenia Organ nie wyznaczył w ogóle terminu do załatwienia sprawy zatem skarżący powoływał się głównie na bezczynność. Podkreślenia wymaga, że w okresie od 10 lutego 2025r. do 3 czerwca 2025r. organ nie podejmował jakichkolwiek czynności w sprawie Dopiero w dniu 3 czerwca 2025r. poinformował skarżącą o terminie załatwienia sprawy do dnia 31 października 2025r. Przystępując zatem do oceny zasadności skargi, wyjaśnić należy, że pojęcie przewlekłości postępowania zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym o przewlekłości postępowania mówimy, gdy postępowanie administracyjne jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada szybkości, której istota sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (tak też J. Borkowski, Prawne problemy bezczynności, [w:] Wpływ UE i Rady Europy na postępowanie administracyjne w Czechach i Polsce, red. M. Harakova, M. Tomaszek, Berno 2010, s. 98, J. Zimmerman, Prawo administracyjne, Warszawa 2022, s. 473.). Dopełnieniem tej zasady jest art. 35 k.p.a., który w § 1 zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Ponadto, na podstawie art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Na gruncie ww. regulacji, podzielając poglądy orzecznictwa przyjąć należy, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia postępowania, które nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania wystąpi wówczas, gdy organ będzie działał w sposób nieefektywny, gdy jego działania w toku postępowania polegać będą na mnożeniu czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy, wykonywaniu szeregu czynności w dużym odstępie czasu, względnie wykonywaniu czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, co w efekcie prowadzi do znacznego przesunięcia w czasie załatwienia sprawy. Tym samym przewlekłość obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak też nieuzasadnione przedłużanie terminu jej załatwienia. Oznacza to podejmowanie przez organ czynności, które - wbrew zasadzie wynikającej z art. 12 k.p.a. - nie zmierzają do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, albo mają charakter czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Istota postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ administracji publicznej podejmuje czynności w toku postępowania w sposób nieefektywny lub pozorny. Przewlekłość postępowania występuje wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości podjętych czynności podjętych, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2348/21 (CBOSA) przewlekłość postępowania zachodzi w sytuacji, gdy postępowanie jest długotrwałe tj. jak wynika z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Może polegać zarówno na braku jakichkolwiek czynności podejmowanych ze strony organu, jak i na wykonywaniu czynności niecelowych. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, Sąd uznał, że wystąpiły podstawy do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego. Po zapoznaniu się z nadesłanymi wraz ze skargą aktami sprawy, Sąd stwierdził, że Wojewoda prowadził postępowanie podejmując opieszałe i niesprawne działanie, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również w nieuzasadniony sposób przedłużył termin załatwienia sprawy. Czas trwania postępowania z wniosku strony skarżącej przekroczył rozsądne granice, przy uwzględnieniu podejmowanych czynności, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Organ zaś nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w ustawowym terminie. W toku postępowania organ nie poinformował strony o wyznaczeniu kolejnego terminu do załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu, akcentowany przez Wojewodę w odpowiedzi na skargę fakt problemów kadrowych oraz znacznej liczby zawisłych przed organem spraw dotyczących obywatelstwa nie może usprawiedliwiać przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Problemy organizacyjne, techniczne i kadrowe, z jakimi boryka się organ, nie mogą w konsekwencji doprowadzić do obejścia jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, którą jest wyrażona w art. 12 k.p.a. zasada szybkości postępowania. ( vide prawomocne wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 456/23 (CBOSA), 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 420/23 (CBOSA), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 169/23 (CBOSA). Braki kadrowe i problemy wewnętrzne organu mogą być wprawdzie od niego niezależne, jednak nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki. W tym zakresie Sąd podziela w całości stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, w którym Sąd ten wskazał, że: ,,(...) braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (por. m.in. wyroki NSA z: z 17 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2542/16; 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 521/16; 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2614/16)’’. Także w doktrynie jasno podkreśla się, że istotne jest wymuszanie na, zasłaniającej się problemami kadrowymi i znaczącą liczbą spraw do załatwienia, administracji działań skutecznych, rzetelnych i sprawiedliwych realizowanych w rozsądnym (niezbędnie szybkim) czasie (tak też K. Samulska, Zasada szybkości postępowania administracyjnego w prawie polskim, Warszawa 2017, s. 140). Podnoszone przez organ kwestie braków kadrowych nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej także z tego względu, że organ administracji rządowej w terenie kształtuje organizację pracy w sposób umożliwiający zapewnienie kontynuacji realizacji zadań organu zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 22 pkt 6 ustawy z 11 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2023 r. poz. 190) wojewoda odpowiada za wykonywanie polityki Rady Ministrów w województwie, a w szczególności: wykonuje inne zadania określone w odrębnych ustawach oraz ustalone przez Radę Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. Zatem Wojewoda po zidentyfikowaniu ryzyka niezałatwiania w terminach spraw dotyczących wniosków o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego powinien był podjąć odpowiednie działania naprawcze. Zagadnienia związane z trudnościami organizacyjnymi w wykonywaniu zadań przez obsługujący Wojewodę urząd nie mogą powodować negatywnych konsekwencji dla uczestników postępowania, polegających na bezczynności organu i przewlekłym prowadzeniu dotyczących ich spraw. Podsumowując ocenę przewlekłości postępowania Sąd badał okres procedowania Wojewody od dnia wpływu wniosku skarżącej do organu, co miało miejsce w dniu 10 lutego 2025 r. Od tego momentu, organ administracyjny nie zrealizował swoich obowiązków w sposób terminowy i efektywny. Całkowity wręcz brak aktywności organu do czasu złożenia przez stronę skarżącą ponaglenia, a dopiero wówczas poinformowanie o terminie załatwienia sprawy, jednoznacznie uzasadniają stwierdzenie, iż takie działanie organu należy traktować jako opieszałe i nieefektywne. Podkreślić także należy, że dopiero po upływie siedmiu miesięcy od daty złożenia wniosku przez skarżącą, organ zwrócił się do określonych podmiotów celem wydania opinii w świetle art. 36 ust 2 ustawy o obywatelstwie. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro jednak w rozpoznawanej sprawie organ wydał decyzję decyzje merytoryczną załatwiającą sprawę w dniu 30 października 2025r. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 10 lutego 2025 r. o uznanie za obywatelstwa polskiego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku). Jednocześnie Sąd stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela pogląd, który rażące naruszenie prawa w rozumieniu powyższego przepisu odnosi do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 879/20, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się także, że kwalifikacja naruszenia jako rażącego naruszenia prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązków organu w zakresie sprawnego prowadzenia postępowania celem załatwienia sprawy. Chociaż nie jest usprawiedliwieniem także powoływana w odpowiedzi na skargę duża ilość składanych wniosków i trudności w organizacji pracy urzędu to jednak Sąd dostrzega realne problemy organizacyjne związane z napływem masowej ilości spraw, chociaż sam organ wskazuje, że jest to zjawisko trwające co najmniej od początku 2023 r., które stanowią okoliczności przemawiające za uznaniem, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Trudno bowiem w takich realiach sprawy zarzucić Wojewodzie Mazowieckiemu świadome lekceważenie przepisów prawa związanych z szybkością prowadzenia postępowania. W tym miejscu należy wyjaśnić, że z dniem 1 sierpnia 2025r. weszła w życie zmiana ustawy o obywatelstwie polskim ( ustawa o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw – Dz.U z 2025r., poz. 921), która wprowadzając ust 3a art. 10 ustawy, określiła 6 miesięczny termin dla organu, od daty wpływu wniosku, na załatwienie sprawy m.in. o uznanie za obywatela polskiego. Powyższa zmiana stanu prawnego nie ma jednak znaczenia w sprawie w której Sąd bada przewlekłość postępowania, a nie bezczynność organu. Na marginesie wskazać także trzeba, że organ w sprawie niniejszej procedował ponad 8 miesięcy, nie dotrzymując terminu z art. 10 ust 3a ustawy. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt II sentencji. Jednocześnie, orzekając w sprawie Sąd przyjął, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej na mocy art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. są bowiem dodatkowymi środkami o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 258/16, LEX nr 2089822). W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tych względów skarga w pozostałym zakresie została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.( pkt III sentencji). W przedmiocie kosztów ( wpis w kwocie 100 zł), Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło