VIII SA/Wa 115/22

WyrokWSA w Warszawie2022-06-02

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Renata Nawrot, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu materialnoprawnego (zwrotu profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i tablic) i wyznaczyć jej 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu na podstawie art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, nawet jeśli termin ten dotyczy odpowiedzialności administracyjnej, a nie praw procesowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, wprowadzający obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie, ma zastosowanie również do terminów materialnoprawnych, w tym tych związanych z odpowiedzialnością administracyjną. Niezastosowanie tego przepisu przez organy administracji, które nie poinformowały strony o uchybieniu terminu i nie dały jej możliwości skorzystania z instytucji przywrócenia terminu, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 k.p.a.) i prawa materialnego, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka jawna M. P. i R. P. nie zwróciła w ustawowym terminie profesjonalnych dowodów rejestracyjnych i tablic rejestracyjnych po wygaśnięciu decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów. Organ pierwszej instancji nałożył na spółkę karę pieniężną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzje, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących możliwości przywrócenia terminu w związku z pandemią COVID-19 oraz brak należytego informowania przez organy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi [...] spółka jawna M. P. i R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2021 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2021 r. znak: [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej [...] spółka jawna M. P. i R. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej Kolegium, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.735 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania [...] Sp.J M. P. i R. P. R. ul. K. [...] (dalej skarżąca, Spółka), od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej organ I instancji) z [...] października 2021 r. znak; [...], w sprawie nałożenia na [...] Sp.J, kary pieniężnej w wysokości [...] zł -utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Decyzją znak: [...], z [...] października 2021 r. nałożono na [...]Sp.J, karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia obowiązku zwrotu Prezydentowi Miasta R. blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych o nr: [...],[...], wydanych do decyzji nr [...] w terminie 30 dni od dnia jej wygaśnięcia tj. uchybienia art. 80y ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2020 r. wydana została na rzecz [...] Sp.J decyzja o profesjonalnej rejestracji pojazdów nr [...] wraz z [...] kompletami zalegalizowanych profesjonalnych tablic rejestracyjnych o nr [...], [...], oraz [...] blankietami profesjonalnych dowodów rejestracyjnych od nr [...] do nr [...]. Decyzja powyższa wygasła w dniu [...] lutego 2021 r. Zgodnie z art. 80y ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej Prawo o ruchu drogowym) w ciągu 30 dni od dnia wygaśnięcia albo uchylenia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów podmiot uprawniony obowiązany jest zwrócić blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalne dowody rejestracyjne oraz profesjonalne tablice rejestracyjne z wykorzystaniem dokumentu zwrotu. Oznacza to, że termin na dokonanie zwrotu wydanych dokumentów dla wyżej wymienionego podmiotu upłynął w dniu [...] marca 2021 r. Spółka dokonała zwrotu profesjonalnych tablic rejestracyjnych (opisanych wyżej) blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych dowodów rejestracyjnych (opisanych wyżej) w dniu [...] sierpnia 2021 r. Z dalszych ustaleń wynika, że w dniu [...] września 2021 r., organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia wymienionego wyżej obowiązku, o czym zawiadomił stronę, zapewniając jej czynny udział w postępowaniu i umożliwiając przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co zebranych materiałów i dowodów. Decyzją z [...] października 2021 r. organ I instancji działając na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 140 n ust. 1 i ust. 2a w związku z art. 80y ust. 1 ustawy i art. 140ma ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym {Dz.U. z 2021 r. poz.450 ze zm.) orzekł o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. za naruszenie obowiązku zwrotu Prezydentowi Miasta R. blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych o numerach [...],[...], wydanych do decyzji nr [...] w terminie 30 dni od dnia jej wygaśnięcia tj. uchybienia art. 80y ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wskazano, iż zbadano sprawę w kontekście art. 189 f § 1 k.p.a., stwierdzając brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając decyzji naruszenie prawa procesowego w postaci art. 15zzzzzn² § 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w związku z art. 8 i 9 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 80y ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i nie wyznaczenie stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu i wypełnienia nałożonego obowiązku administracyjnego w przedmiocie zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu w nowym przywróconym terminie. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 189f §1 k.p.a. poprzez odmowę jego zastosowania. Rozpoznając odwołanie Kolegium, powołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko w sprawie przywołał przepisy Prawa o ruchu drogowym, stwierdzając, iż zgodnie z art. 80u ustawy decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów starosta wydaje na okres 1 roku, licząc od dnia jej wydania (ust. 1). W decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów starosta nadaje jeden albo, na wniosek podmiotu uprawnionego, więcej niż jeden numer rejestracyjny (ust.2). Do decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów starosta wydaje: 1) wypełnione przez siebie blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych w liczbie: a) wnioskowanej przez podmiot uprawniony, ale nieprzekraczającej 100 sztuk, b) wnioskowanej - w przypadku podmiotu uprawnionego zajmującego się produkcją pojazdów; 2) zalegalizowane profesjonalne tablice (tablicę) rejestracyjne odpowiadające numerowi rejestracyjnemu albo numerom rejestracyjnym nadanym w decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów (ust.3). Z kolei stosowanie do art. 80y ust.1 ustawy, w ciągu 30 dni od dnia wygaśnięcia albo uchylenia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów podmiot uprawniony jest obowiązany zwrócić staroście blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalne dowody rejestracyjne oraz profesjonalne tablice (tablicę) rejestracyjne, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu. Podmiot uprawniony, który nie zwrócił staroście w terminie, o którym mowa w art. 80y ust. 1, blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic (tablicy) rejestracyjnych, podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł (art. 140ma ust.l pkt 1 ustawy). Kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m - 140mb ustawy są nakładane w drodze decyzji administracyjnej przez starostę (art. 140n ust. 1 i 2a ustawy). W rozpoznawanej sprawie w dniu [...] lutego 2020 r. wydana została na rzecz Spółki decyzja o profesjonalnej rejestracji pojazdów (numery opisane wyżej) wraz z [...] kompletami zalegalizowanych profesjonalnych tablic rejestracyjnych oraz [...] blankietami profesjonalnych dowodów rejestracyjnych. Decyzja obowiązywała do [...] lutego 2021 r. Z akt sprawy wynika, że Spółka dokonała zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych o nr [...] i [...], profesjonalnych dowodów rejestracyjnych od nr [...] do nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] i nr [...] oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych o nr [...], [...] w dniu [...] sierpnia 2021 r., a więc po upływie wymienionego wyżej terminu. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, gdyż Spółka dopuściła się naruszenia prawa poprzez naruszenie obowiązku zwrotu z wykorzystaniem dokumentu zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych w terminie określonym w ustawie i nie można przyjąć, że waga naruszenia jest znikoma. Za zasadne uznano stanowisko organu I instancji, który nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zwrot dokumentów nastąpił dopiero po upływie 4 miesięcy i to zdaniem Kolegium przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności administracyjnej. Organ odwoławczy odniósł się także do należytej staranności. Z kolei odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, a mianowicie art. 15 zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej ustawa COVID-19), polegającym na niezawiadomieniu Spółki o uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 80y ust.1 ustawy i nie wyznaczeniu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, wyjaśnić należy, iż termin określony w wymienionym art.80y ust.1 ustawy jest terminem materialnoprawnym. Zdaniem Kolegium termin wyznaczony w art. 80y ust.1 ustawy COVID-19 nie jest objęty art. 15zzzzzn² ust. 1. Konsekwencje jego niedochowania nie wiążą się bowiem z uprawnieniami na gruncie materialnego (ani procesowego) prawa administracyjnego, lecz z odpowiedzialnością administracyjną. W tej sytuacji Kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: prawa procesowego w postaci: 1) art.138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzzn² § 1 i § 2 ustawy COV1D-19 w zw. z art. 80y ust 1 Prawa o ruchu drogowym - poprzez nieuchylenie decyzji organu I Instancji z dnia 4 października 2021 r., pomimo, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania polegających na braku zawiadomienia skarżącej o uchybieniu terminu na zwrot blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych i nie wyznaczenie skarżącej przez organ I Instancji 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu - co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ograniczenie skarżącej możliwości skorzystania z instytucji przewidzianej w ramach Ustawy Covid-19, a tym samym podjęcia działań zmierzających do przywrócenia terminu i spełnienia obowiązku wynikającego z Prawa o ruchu drogowym w nowym przywróconym terminie; b) 9 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez niezawiadomienie skarżącej o uchybieniu terminu na zwrot blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych i niewyznaczeniu skarżącej przez organ I Instancji 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu - co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ograniczenie Skarżącej możliwości skorzystania z instytucji przewidzianej w ramach Ustawy Covid - 19, a tym samym podjęcia działań zmierzających do przywrócenia terminu i spełnienia obowiązku wynikającego z Prawa o ruchu drogowym w nowym przywróconym terminie; c) art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a.- poprzez odmowę jego zastosowania w oparciu o przesłanki odnoszące się do terminu trwającego naruszenia oraz profesjonalnego charakteru działalności skarżącej przy jednoczesnym pominięciu okoliczności dotyczących samodzielnego i dobrowolnego zwrotu blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych tablic rejestracyjnych, z wykorzystaniem dokumentu zwrotu przez skarżącą oraz faktu, iż działania te nie stanowiło podstawy osiągnięcia jakichkolwiek korzyści materialnych przez Spółkę jak również nie wyrządziło żadnej szkody w majątku organu - a tym samym błędnym uznaniu przez organ, iż naruszenie to nie ma charakteru o znikomej wadze z pominięciem ww. okoliczności, podczas gdy "pojęcie znikomej wagi" nie zostało zdefiniowane na mocy obowiązujących przepisów i wymagało zweryfikowania przez Organ wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych wiążących się z dokonanym zgłoszeniem; 2) prawa materialnego w postaci art. 15zzzzzn2 § 1 i § 2 ustawy Covid -19 w zw. z art. 80y ust 1 Prawa o ruchu drogowym - poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż dyspozycja przywołanego artykułu nie odnosi się do przepisów prawa materialnego i terminu wyznaczonego w ramach art. 80y ust 1 Prawa o ruchu drogowym podczas gdy instytucja ta obejmuje wszelkie terminy prawa administracyjnego w tym również przepisy materialne - co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne niezastosowanie w toku sprawy instytucji powiadomienia skarżącej o uchybieniu terminu i uniemożliwieniu skarżącej podjęcia prób przywrócenia terminu. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła postawione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz.329 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że została ona wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów. Przypomnieć należy, że w dniu [...] lutego 2020 r. wydana została na rzecz Spółki decyzja o profesjonalnej rejestracji pojazdów nr [...] wraz z [...] kompletami zalegalizowanych profesjonalnych tablic rejestracyjnych o nr [...], [...], oraz [...] blankietami profesjonalnych dowodów rejestracyjnych od nr [...] do nr [...]. Decyzja powyższa wygasła w dniu [...] lutego 2021 r. Zgodnie z art. 80y ust.1 Prawa o ruchu drogowym w ciągu 30 dni od dnia wygaśnięcia albo uchylenia decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów podmiot uprawniony obowiązany jest zwrócić blankiety profesjonalnych dowodów rejestracyjnych, profesjonalne dowody rejestracyjne oraz profesjonalne tablice rejestracyjne z wykorzystaniem dokumentu zwrotu. Zatem w kontrolowanej sprawie termin na dokonanie zwrotu wydanych dokumentów dla Spółki upłynął w dniu [...] marca 2021 r. Spółka zaś dokonała zwrotu profesjonalnych tablic rejestracyjnych (opisanych wyżej) blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych dowodów rejestracyjnych (opisanych wyżej) w dniu [...] sierpnia 2021 r., a więc po terminie. Organ I instancji nie zawiadomił natomiast Spółki, że uchybiła terminowi zwrotu wydanych dokumentów, a jednocześnie wszczął postępowanie administracyjne, skutkiem czego nałożył na skarżącą karę pieniężną. W ocenie Sądu organ nie udzielił skarżącej odpowiedniej informacji, a zatem naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 8 i art. 9 k.p.a.). Niezależnie od powyższego, organ nakładając karę pieniężną, w ogóle nie przeprowadził rozważań na temat obowiązującego po wydaniu decyzji w dniu [...] lutego 2020 r. - przepisu art. 15zzr ustawy COVID-19, dodanego ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568 ze zm.), a skutkującego zawieszeniem biegu terminów. Zasady ogólne, takie jak zasada działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), zasada informowania stron (art. 9 k.p.a.) i zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) mogą wymagać od organu podjęcia nawet zwiększonych działań informacyjnych, nakierowanych na to, aby zapewnić stronie realną możliwość skorzystania z przysługujących jej gwarancji procesowych. Ponadto należy mieć na uwadze, że organ administracji publicznej powinien posiadać wiedzę, że 16 grudnia 2020 r. wszedł w życie przepis art. 15 zzzzzn², dodany ustawą o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.), który z założenia ma stanowić dodatkową ochronę prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie określonych terminów. Nowa regulacja wymaga zatem od organu szczególnej rozwagi we wszelkich sprawach, które w normalnych okolicznościach byłyby rozpatrywane negatywnie dla strony z uwagi na przekroczenie przez nią terminu. Istotne jest również to, że ustawodawca nie zadbał o przepis przejściowy w przypadku tej regulacji, więc należy dopuścić złożenie, że terminy którym uchybiono przed wejściem w życie omawianego przepisu, ale w okresie obowiązywania stanu epidemii, mogą zostać przywrócone. Przepis ten stanowi, że: 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Sporna okazała się w niniejszej sprawie wykładnia tego przepisu: zdaniem pełnomocnika skarżącej organ błędnie uznaje, że dyspozycja przywołanego artykułu nie odnosi się do przepisów prawa materialnego i terminu wyznaczonego w ramach art. 80y ust 1 Prawa o ruchu drogowym podczas gdy instytucja ta obejmuje wszelkie terminy prawa administracyjnego w tym również przepisy materialne - co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne niezastosowanie w toku sprawy instytucji powiadomienia skarżącej o uchybieniu terminu i uniemożliwieniu skarżącej podjęcia prób przywrócenia terminu. Natomiast Kolegium rozpoznające odwołanie strony, stanęło na stanowisku, że termin wyznaczony w art. 80y ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie jest objęty art. 15 zzzzzn² ustawy Covid -19, gdyż konsekwencje jego niedochowania nie wiążą się z uprawnieniami na gruncie materialnego (ani procesowego) prawa administracyjnego, lecz z odpowiedzialnością administracyjną. Zatem według Kolegium powołany przepis (art. 15 zzzzzn² ustawy Covid -19) nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Powyższy przepis wymaga funkcjonalnej i systemowej wykładni ze względu na wątpliwości, jakie wynikają z jego wyłącznie językowej interpretacji. Zauważenia wymaga, że przepis ten w ust. 1 mówi o terminach przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, czyli o terminach materialnych (zawitych), a więc takich, których zgodnie z obowiązującym systemem prawa nie można przywrócić i których upływ oznacza trwałą utratę roszczenia, czy ochrony prawnej, a jednocześnie w ust. 2 i w ust. 3 przepis ten wprost dopuszcza złożenie wniosku o ich przywrócenie odwołując się przy tym do art. 58 § 2 k.p.a., a więc do konstrukcji prawa procesowego dotyczącej wyłącznie terminów przywracalnych (procesowych). Ustawodawca nakłada przy tym na organ (w ust. 1 i 2) dwa obowiązki: zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że z woli ustawodawcy wyrażonej w analizowanym przepisie, w szczególnych okolicznościach związanych z pandemią, dopuszczalne stało się przywrócenie terminów materialnych. Jak wskazano powyżej art. 15zzzzzn² dodano do ustawy COVID-19 z dniem 16 grudnia 2020 r., na podstawie art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255). Zatem powołany przepis obowiązywał w dacie złożenia przez skarżącą zwrotu profesjonalnych tablic rejestracyjnych (opisanych wyżej) blankietów profesjonalnych dowodów rejestracyjnych oraz profesjonalnych dowodów rejestracyjnych. Niewątpliwie art. 15zzzzzn² został dodany przez ustawodawcę z powodu wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności związanych z wystąpieniem epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2, na co wskazuje zarówno treść przepisu, jak i umieszczenie go w ustawie COVID-19. Zwrócić też należy uwagę, że sam tytuł ustawy wskazuje na wprowadzenie jej przepisami szczególnych rozwiązań związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W ocenie Sądu takim szczególnym rozwiązaniem jest art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, który przewiduje możliwość przywrócenia terminów prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. II SA/Łd 862/21). Za słusznością powyższego stanowiska przemawia sama treść przepisu art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, według którego w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów (...) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (ust. 1 pkt 2), organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu oraz w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust 2). Z brzmienia art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 wynika, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 stanowi dodatkową ochronę prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. II SA/Op 573/21 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r., sygn. II SA/Rz 1032/21). Stanowisko, że szczególne przepisy zawarte w ustawie COVID-19 odnoszą się także do terminów prawa materialnego znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. III FSK 4485/21 oraz z dnia 7 października 2021 r., sygn. I GSK 498/21). W wyroku z 7 października 2021 r., sygn. I GSK 498/21, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, cyt.: "NSA w pełni aprobuje stanowisko WSA, że w sprawie doszło do naruszenia art. 9 k.p.a., którym to przepisem prawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. Zakres przedmiotowy udzielania informacji stronie obejmuje zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego jak i przepisach prawa procesowego (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1686/20, LEX nr 3119215). W toku postępowania organ administracji publicznej z urzędu udziela stronom i innym uczestnikom postępowania informacji, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast oczekiwanie organu na odnośne wnioski stron i nieudzielenie takich informacji, wyjaśnień i wskazówek z powodu braku wniosku, narusza przepis art. 9 k.p.a., co należy traktować jako wystarczającą (samodzielną) przesłankę do uchylenia decyzji, nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 790/18, LEX nr 2677975). Przepis art. 9 k.p.a., statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania strony, i to niezależnie od tego czy jest ona osobą fizyczną czy prawną, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Obowiązek ten obciąża organ z urzędu, a jego bierność stanowi naruszenie prawa, bez względu na to w jakiej fazie postępowania miało miejsce. Gdyby niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach (por. wyrok NSA z 9 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 6/06, LEX nr 293175). W przypadku złożenia podania, z którego wynika, że jego autor pozostaje w błędnym przeświadczeniu o tym, że spółka cywilna posiada zdolność administracyjnoprawną, organ administracji powinien podjąć wszelkie czynności, w tym polegające na stosownych wyjaśnieniach i pouczeniach, aby sprawa została załatwiona zgodnie z interesem wnoszącego podanie. Tego rodzaju obowiązki ciążą przy tym na organie administracji niezależnie od tego, czy wnoszący podanie jest przedsiębiorcą. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie różnicują bowiem zastosowania powołanych przepisów przy pomocy takiego kryterium (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2592/16, LEX nr 2442322)". W świetle przedstawionych rozważań, należy stwierdzić, że wydana przez organ I instancji decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł była przedwczesna. Zgodzić się zatem należało z autorem skargi zarzucającym naruszenie art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 w związku z art. 80y ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, poprzez błędne niezastosowanie tego przepisu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nowa regulacja (art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19) wymaga od organu szczególnej rozwagi we wszelkich sprawach, które w normalnych okolicznościach byłyby rozpatrywane negatywnie dla strony z uwagi na przekroczenie przez nią terminu. Istotne jest również to, że ustawodawca nie zadbał o przepis przejściowy w przypadku tej regulacji, więc należy dopuścić założenie, że terminy którym uchybiono w okresie obowiązywania stanu epidemii, mogą zostać przywrócone. Na tym etapie rozważań za przedwczesne Sąd uznał odnoszenie się do podnoszonego naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. W dalszym toku sprawy organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną w zakresie zastosowania art. 15 zzzzzn² ustawy COVID-19, mając również na uwadze art. 9 k.p.a. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło