VIII SA/Wa 176/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi L. S. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły postanawia : odrzucić skargę. Pismem z 2 lutego 2017 r. (data osobistego złożenia skargi w organie) L. S. (dalej: "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] (dalej także jako: "Prezydent", "organ") z [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, z naruszeniem procedury administracyjnej i prawa pracy, a także zgodnie z art. 2 i 7 Konstytucji RP zarządzenie podjęte przez Prezydenta nie poddane kontroli, nie może być uznane za zgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, podnosząc, że w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do ww. zarządzenia wydane zostały orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że jest to kolejna skarga skarżącego wniesiona na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], którym organ poinformował skarżącego o odwołaniu z funkcji dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. B. w [...]. Oryginał ww. zarządzenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 21 stycznia 2011 r. Pierwsza skarga została wniesiona pismem z 28 stycznia 2011 r. (data wpływu do organu - 31 stycznia 2011 r.). Postanowieniem z 30 marca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 248/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę strony na powołane zarządzenie. Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Skarżący nie poprzedził bowiem skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z 21 kwietnia 2011 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi na powołane zarządzenie podnosząc, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi był brak pouczenia przez organ o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podał też, że pismem z 15 marca 2011 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zarządzeniem 25 maja 2010 r. W odpowiedzi na powyższe organ zarządzeniem z 18 kwietnia 2011 r. odmówił jednak uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z 4 lipca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 523/11 Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na jego niedopuszczalność. Stwierdził, że późniejsza konwalidacja brakującej czynności skarżącego poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa nie może odwrócić skutków prawnych związanych z niedopuszczalnością przywrócenia terminu do wniesienia skargi z dnia 28 stycznia 2011 r. Postanowieniem z 4 października 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 523/11 Sąd odrzucił skargę strony uznając, że skarga nie została przez skarżącego poprzedzona stosownym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa złożonym w wymaganym przez ustawę terminie, co skutkowało ponownym jej uznaniem za niedopuszczalną. Zdaniem Sądu skarga zawarta w piśmie z 28 stycznia 2011 r. (która wpłynęła do organu 31 stycznia 2011 r.), to ta sama skarga, która została złożona przez skarżącego bez uprzedniego wyczerpania środków do jej zaskarżenia. Sąd wskazał, że według art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu. Przedmiotowe wezwanie winno nastąpić w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Skoro skarżący otrzymał oryginał zarządzenia o odwołaniu go z funkcji dyrektora szkoły 21 stycznia 2011 r., to termin do złożenia przedmiotowego wezwania organu minął 4 lutego 2011 r. Bezspornym jest, że skarżący nie złożył w wymaganym terminie stosownego wezwania. Przed złożeniem ww. skargi nie wyczerpał więc środków do jej zaskarżenia. Sąd uznał, że rozpoznawana skarga z 28 stycznia 2011 r., która wpłynęła do organu 31 stycznia 2011 r., została złożona przed wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa zostało bowiem złożone przez skarżącego dopiero pismem z 15 marca 2011 r. Nadto skarżący nie wnosił do organu o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wezwania. Natomiast pismem z 21 kwietnia 2011 r. skarżący za pośrednictwem organu złożył jedynie kierowany do sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2431/11 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez pełnomocnika skarżącego od powołanego orzeczenia sądu I instancji. Postanowieniem z 12 czerwca 2012 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 27/12, Sąd odrzucił skargę skarżącego na bezczynność Prezydenta w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie rozstrzygnięcia jego wniosku z 11 lutego 2012 r. dotyczącego przywrócenia terminu do pisemnego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w związku z zarządzeniem nr [...] z [...] maja 2010 r. oraz rozstrzygnięcia jego wniosku do wycofania naruszenia prawa dokonanego przedmiotowym zarządzeniem. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że przed wniesieniem skargi skarżący nie wyczerpał możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego – wniesienie skargi nie zostało poprzedzone złożeniem zażalenia do organu wyższego stopnia. Następnie postanowieniem z 7 lipca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 429/16 Sąd odrzucił skargę skarżącego (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi) z uwagi na jej niedopuszczalność. Kolejnym postanowieniem z 2 grudnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 859/16 Sąd odrzucił skargę skarżącego (wniesioną pismem z 23 września 2016 r.) jako niedopuszczalną. Sąd uznał, że skarżący nie dopełnił warunku określonego w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2012 r., który wskazał, iż w celu skutecznego wniesienia skargi skarżący winien wystąpić do właściwego w sprawie organu, który wydał akt lub czynność wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., z wnioskiem o przywrócenie terminu do pisemnego wezwania organu o usunięcie naruszenie prawa, w oparciu art. 58 k.p.a. Rozpoznając po raz kolejny przedmiotową sprawę, Sąd stwierdza, że skarga z dnia 2 lutego 2017 r. jest niedopuszczalna. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 zd. 1). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4). Zauważyć należy, że załączone do wniosku wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zarządzeniem nr [...] jest kolejnym wezwaniem złożonym w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 15 marca 2011 r. skarżący wzywał już organ do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2010 r. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta [...] odmówił skarżącemu uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w zarządzeniu nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2010 r. Skarżący nie skorzystał jednak z przysługującego mu wówczas uprawnienia i nie złożył skargi na to zarządzenie. Czynność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością wywołującą skutki prawne, dlatego nie może być przez stronę powtarzana, o czym Prezydent Miasta [...] poinformował skarżącego w odpowiedzi udzielonej w dniu 23 września 2016 r. Zwrócić uwagę należy, że przyjęcie, iż wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa może być przez stronę składane wielokrotnie, stawiałoby wzywającego w bardziej uprzywilejowanej pozycji od innych wnoszących skargi podmiotów. Jednokrotna możliwość złożenia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi gwarancję stabilności obrotu prawnego i jasnych zasad postępowania. Stawiając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa obok innych środków odwoławczych, takich jak odwołanie czy zażalenie, zwrócić uwagę należy, że traktować trzeba je w taki sam sposób, nie ma bowiem podstaw do uprzywilejowania tego właśnie środka odwoławczego względem innych. Stanowisko powyższe ugruntowane zostało na tle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych (vide: postanowienia NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II GSK 212/06 czy z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 754/08, LEX nr 506026) Istotnym jest, że skarżący występował już do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. o przywrócenie terminu do pisemnego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w związku z zarządzeniem nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent zaś w dniu [...] marca 2012 r. nr [...] negatywnie załatwił ww. wniosek. O powyższym organ poinformował skarżącego w załączonej do wniosku odpowiedzi udzielonej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. w sprawie sygn. akt VIII SAB/Wa 17/16 odrzucił skargę skarżącego w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.