VIII SA/Wa 495/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-22

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Leszek Kobylski, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok, mimo że uznał istnienie przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, które uzasadniały umorzenie odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, mimo prawidłowego stwierdzenia istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, które uzasadniały umorzenie odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, pominął istotne okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej podatniczki oraz jej dotychczasowych wpłat na poczet zaległości. W związku z tym, odmowa umorzenia zaległości podatkowej została uznana za przedwczesną i wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji w tej części.
Stan faktyczny
Skarżąca U. R. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok wraz z odsetkami i opłatą prolongacyjną, powołując się na trudną sytuację materialną, zdrowotną i mieszkaniową. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej umorzył odsetki i opłatę prolongacyjną, uznając istnienie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, jednak odmówił umorzenia zaległości podatkowej, uznając ją za przedwczesną. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i krzywdzące rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w części odmawiającej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi U. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części odmawiającej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]na rzecz skarżącej U. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania U. R. (dalej: "skarżąca") od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "organ I instancji", "NUS" lub "Naczelnik US") z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IAS") uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł oraz w części odmowy umorzenia opłaty prolongacyjnej w wysokości [...] zł. Działając reformatoryjnie umorzył odsetki za zwłokę w kwocie i opłatę prolongacyjną. Utrzymał zaś w mocy decyzję Naczelnika US w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. ([...]zł). Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Dyrektor IAS wskazał między innymi przepisy art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit a w związku z art. 220 § 2 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: "Op"). 2. Stan faktyczny i przebieg postępowania podatkowego. 2.1. Pismem z [...] grudnia 2017 r., skarżąca wystąpiła do Naczelnika US z wnioskiem o umorzenie jej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych ([...] zł) za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę ([...]zł) i opłatą prolongacyjną ([...] zł). Wskazała, że mimo stałego dochodu (emerytura w wysokości [...] zł) nie jest w stanie spłacić posiadanego zadłużenia. Dotychczas terminowo dokonywała płatności ustalonych w decyzji rat. Zaciągnęła kredyt bankowy w celu uregulowania swoich zaległości podatkowych. Z powodu dokonywanych wpłat na poczet zaległości podatkowych nie ma możliwości zapewnienia sobie własnego mieszkania. Wskazała nadto na konieczność ponoszenia wydatków na leczenie. 2.2. Naczelnik US decyzją z [...] grudnia 2017 r., odmówił skarżącej umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę wskazując, że przedstawiona w jej piśmie argumentacja nie stanowi podstawy do zastosowania wnioskowanej ulgi. 2.3. W odwołaniu od tej decyzji, podtrzymując wniosek o zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych w całości, skarżąca ponownie powołała się swoją trudną sytuację rodzinną, zdrowotną, materialną i mieszkaniową. Zaznaczyła, że w okresie od [...] kwietnia 2016 r. do [...] listopada 2017 r. wywiązywała się z zawartego układu ratalnego, zgodnie z ustalonym harmonogramem, jednakże obecnie nie jest w stanie uregulować pozostałej zaległości. Wszystkie środki z tytułu otrzymywanego świadczenia emerytalnego przeznacza bowiem na bieżące wydatki. Uzupełniając odwołanie podniosła, że aktualnie jej zadłużenie z tytułu kredytu bankowego zaciągniętego na bieżące utrzymanie i terminową spłatę rat wynosi [...] zł. Ponownie wskazała na swoją "bezdomność" informując o swoich obawach na przyszłość w związku z zajmowanym obecnie mieszkaniem. Dodała, że trudna sytuacja, w której się znajduje, odbiera jej poczucie bezpieczeństwa, dlatego wniosła o zastosowanie ulgi w niniejszej sprawie. 2.4. Dyrektor IAS, wydając swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) Op przedstawił na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz jej ramy prawne, w tym wskazał na charakter postępowania prowadzonego w trybie art. 67a § 1 pkt 3 Op. Wskazał na okoliczności związane z istnieniem oraz wymagalnością zaległości podatkowej objętej wnioskiem skarżącej, wynikającej z zeznania podatkowego (PIT – 39) za 2010 r. złożonego przez skarżącą w związku ze sprzedażą nieruchomości, od której to czynności skarżąca nie uiściła w terminie należnego podatku (zob. s. 3 – 5 decyzji DIAS). Zauważył, że dotychczas skarżąca terminowo wywiązywała się z udzielonego przez organ podatkowy układu ratalnego, a [...] grudnia 2017 r. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie pozostałej zaległości podatkowej zawartej w [...] racie układu ratalnego wraz z odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną. Dokonując analizy obecnej sytuacji rodzinnej, majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącej wywiódł, że w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiły przesłanki zarówno "ważnego interesu podatnika", jak i "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Op, w stopniu uzasadniającym częściowe uwzględnienie wniosku skarżącej, tj. umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł i opłaty prolongacyjnej w wysokości [...] zł. W pozostałym zakresie uznał, że z uwagi na przyczyny powstania zaległości podatkowej oraz posiadanie stałego źródła dochodu, udzielenie skarżącej wnioskowanej ulgi (umorzenie zaległości podatkowej) jest przedwczesne. Dodał, że brak jest przeszkód, aby skarżąca ponownie wystąpiła do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o dalsze rozłożenie przedmiotowej zaległości podatkowej na dogodne raty. Tym samym zarzuty odwołania organ odwoławczy uznał za chybione, w tym argument, że konieczność uregulowania istniejącej zaległości podatkowej nawet w ratach, pozbawi skarżącą możliwości zapewnienia sobie dachu nad głową, choćby z tego względu, że w 2010 r. skarżąca dysponowała odpowiednimi środkami pochodzącymi ze sprzedaży poprzednio zajmowanego mieszkania na zakup dla siebie nowego mieszkania i mimo tego nie dokonała tej czynności. Za niezasadny uznał argument skarżącej o bezdomności, zamieszkuje ona w mieszkaniu, które co prawda nie jest jej własnością, ale dokonuje za nie opłat czynszu oraz opłat za media, jak również ponosi koszty bieżących napraw wynikających z użytkowania mieszkania i znajdujących się w nim sprzętów, czyli w obecnej sytuacji ma status osoby wynajmującej. 3. Postępowanie sądowe. 3.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z [...] maja 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). W skardze, która ma charakter opisowy, podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w postępowaniu podatkowym. Zarzuciła, że organ odwoławczy błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Dodała, że czuje się skrzywdzona tym, że wydatki, które ponosi jako najemca mieszkania, nie zostały uznane jako wydatki na własne cele mieszkaniowe, które zapewniają jej dach nad głową. Wskazała, że wydatki te ponosić będzie jeszcze przez dalsze lata życia, ponieważ nie ma już żadnej możliwości posiadania własnego mieszkania. Zaznaczyła, że do końca 2017 r. wpłaciła tytułem zaległego zobowiązania z tytułu dochodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania w 2010 r. kwotę [...] zł. Poza emeryturą obciążoną zadłużeniem bankowym (limitem kredytowym) nie posiada innych dodatkowych środków finansowych na wynajem przez dalsze lata mieszkania i swoje utrzymanie. Obecne zadłużenie na koncie debetowym wynosi [...] zł. Z podanych przyczyn, wystąpiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i rozpatrzenie sprawy zaległości podatkowej na jej korzyść. 3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Za chybione uznał zarzuty skarżącej. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Przedmiotem sporu jest decyzja Dyrektora IAS uchylająca decyzję Naczelnika US w części dotyczącej odmowy umorzenia odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, umarzająca skarżącej odsetki ([...]zł) od jej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. oraz opłatę prolongacyjną ([...]zł), a także odmawiająca skarżącej umorzenia zaległości ([...]zł) w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Istota sporu dotyczy zaś rozstrzygnięcia Dyrektora IAS w części odmawiającej umorzenia bezspornej zaległości podatkowej, o której mowa wyżej. Organ odwoławczy dopatrzył się wystąpienia obu przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Opk w postaci ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i na tej podstawie umorzył odsetki za zwłokę i opłatę prolongacyjną. Nie dopatrzył się jednak podstaw do umorzenia zaległości podatkowej skarżącej, gdyż udzielenie tego rodzaju ulgi uznał za przedwczesne. Zauważył, że wartość minimum socjalnego dla gospodarstwa emeryckiego 1 – osobowego w 2017 r. wynosiła [...] zł miesięcznie, zgodnie z danymi Instytutu Pracy i Polityki Społecznej z kwietnia 2017 r. Nie dał wiary skarżącej co do tego, że umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej poprawi jej sytuację mieszkaniową. Zauważył, że skarżąca posiada status osoby wynajmującej lokal mieszkalny, który zaspokaja jej potrzeby. 4.2. Ramy prawne. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Op, organ podatkowy, na wniosek podatnika (...) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W przytoczonej regulacji przewidziane zostały zatem dwie przesłanki, których zaistnienie może stanowić podstawę udzielenia podatnikowi ulgi w spłacie zaległości podatkowych przez właściwy organ podatkowy ("ważny interes podatnika" lub "interes publiczny"). Podkreślić należy, iż instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanych w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 Op (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie), organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie, ale co należy podkreślić jedna z przesłanek musi wystąpić. Treść przywołanego przepisu wyznacza zatem dwie fazy postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15; wszystkie orzeczenia powołane przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA"). 4.3. W pierwszym etapie postępowania organ podatkowy obowiązany jest ustalić, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego i przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak (zwłaszcza w kontekście istniejącego stanu faktycznego) należy postrzegać rozumienie przesłanki "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 Op (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 Op (zgromadzenie oraz wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego) i art. 191 Op (dokonanie na podstawie całego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona), jak również oczywiście właściwa wykładnia art. 67a § 1 Op. W interesie podatnika inicjującego postępowanie podatkowe w sprawie regulowanej art. 67a § 1 Op powinno być wskazanie okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania. Ewentualne braki argumentacyjne wniosku o zastosowanie ulgi lub ograniczenie się przez podatnika tylko do pewnych okoliczności (jego zdaniem wystarczających), jednak nie zwalnia to organu z obowiązków wymienionych w art. 122 czy art. 187 § 1 Op, tj. samodzielnego dokonania wszechstronnych ustaleń faktycznych i ich oceny. W judykaturze nie budzi wątpliwości, iż na podstawie art. 67a § 1 Op organ może zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie w tym przedmiocie ustali i oceni zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego (por. m. in. wyrok NSA z 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1703/13). W dalszej kolejności, w przypadku uznania, iż spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie podatkowe wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. W tym miejscu należy podkreślić, że organ nie może zastosować ulgi w przypadku braku wystąpienia co najmniej jednej z przesłanek. Artykuł 67a § 1 Op nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego w przypadku ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, iż to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednak nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Organu podatkowego nie może w tym zakresie zastąpić sąd administracyjny (vide cytowany wyżej wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15). Stwierdzenie przez organ braku występowania przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, iż organ nie będzie dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany (por. wyrok NSA z 16 marca 2006 r., II FSK 493/05). Uznanie wyraża się w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu występowania w sprawie przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 Op, co jednocześnie determinuje zakres sądowej kontroli rozstrzygnięć zapadłych na tle omawianej regulacji. Zgodnie z utrwaloną w tym zakresie linią orzeczniczą, kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, lecz jedynie poprawność postępowania dowodowego oraz wyciągniętych wniosków co do wypełnienia przez stan faktyczny danej sprawy zakresu pojęć niedookreślonych użytych w art. 67a § 1 Op, co oznacza wyjęcie spod zakresu zainteresowań sądu kryteriów celowościowych czy słusznościowych (por. wyroki NSA: z 11 września 2015 r., II FSK 1821/13; z 15 lipca 2008 r., II FSK 660/07; z 10 stycznia 2012 r., II FSK 671/11). Posłużenie się przez ustawodawcę w treści art. 67 § 1 Op nieostrymi pojęciami: "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich treści w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości przyznawania wszelkich ulg podatkowych jako odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o udzieleniu bądź nie udzieleniu ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej, rozłożenia jej na raty, bądź odroczenia terminu płatności podatku. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata majątku czy możliwości zarobkowania, skutkujące brakiem możliwości uregulowania zaległości podatkowych, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu podatnika. Jednak ważnego interesu podatnika należy poszukiwać mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, uwzględniając z jednej strony wysokość uzyskiwanych przez podatnika dochodów oraz wielkość posiadanego majątku, a z drugiej strony konieczność ponoszenia wydatków związanych z niezbędnym utrzymaniem jego rodziny, czy też wydatków związanych z kosztami leczenia jego najbliższych (por. wyrok NSA z 10 marca 2009 r., I FSK 31/08). 5.1. W niniejszej sprawie Dyrektor IAS dostrzegł wystąpienie obu przesłanek przewidzianych w art. 67a § 1 pkt 3 Op, czego efektem było uchylenie w części zaskarżonej decyzji Naczelnika US oraz umorzenie odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej. Działanie to zasługuje na pełną aprobatę Sądu w realiach niniejszej sprawy. Jednocześnie za przedwczesne Dyrektor IAS uznał umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł, pouczając skarżącą o możliwości ponownego ubiegania się o rozłożenie na raty tej kwoty. Organ odwoławczy pominął jednak okoliczności faktyczne, które mogą mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Nie odniósł się bowiem do sumy wszystkich wpłat dokonanych przez skarżącą na poczet jej zaległości w podatku dochodowym d osób fizycznych za 2010 r. Pominął dobrą wolę skarżącej w spłacie jej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę niezwłocznie po uzyskaniu informacji o istnieniu zaległości podatkowej. Nie wyjaśnił nadto, z jakiej przyczyny uważa za przedwczesne umorzenie zaległości podatkowej osoby, która z racji wieku (skończone [...] lat w dniu złożenia wniosku o ulgę), dolegliwości zdrowotnych oczywistych w tym wieku, a w związku z tym koniecznych wydatków na ochronę zdrowia, a także ponoszenia innych niezbędnych wydatków, które pochłaniają w całości jej dochody z tytułu świadczenia emerytalnego ([...] zł miesięcznie), co wynika nie tylko z oświadczenia skarżącej, ale także z wyciągu z jej rachunku bankowego. Nie wyjaśnił, czy w interesie publicznym leży domaganie się od osoby niewątpliwie ubogiej, która nie posiada żadnego majątku, dokonywania dalszych wpłat na poczt zaległości podatkowej pomimo tego, że suma dotychczasowych wpłat jest znacznie wyższa od wartości samej zaległości podatkowej. Tym bardziej, że już pierwsza wpłata w wysokości [...] zł dokonana przez skarżącą na poczet jej zaległości podatkowej była wyższa od jej zobowiązania ([...] zł) w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. wynikającego z zeznania (PIT – 39) złożonego 2 marca 2016 r., które to zobowiązanie przekształciło się z niewyjaśnionych przyczyn w zaległość podatkową. Dyrektor IAS nie wyjaśnił nadto, czy organ I instancji dopełnił swoich obowiązków informacyjnych związanych z istnieniem zaległości podatkowej, czego konsekwencją była znaczna wartość odsetek za zwłokę uiszczona przez skarżącą. W konsekwencji nie wyjaśnił także w tym kontekście, czy rzeczywiście istnieje interes publiczny w tym, aby domagać się uiszczenia zaległości podatkowej od osoby ubogiej, która pomimo swoich problemów dopóki mogła, to dokonywała stosownych wpłat na poczet zaległości podatkowych. Z akt sprawy wynika, że skarżąca przeznacza swoje dochody w całości na wydatki, które uważa za niezbędne. Nie posiada żadnych oszczędności i majątku. Pouczenie o możliwości spłaty zaległości w systemie ratalnym, pomimo braku jakichkolwiek rozważań dotyczących możliwości płatniczych skarżącej, należy zatem uznać za oderwane od realiów niniejszej sprawy, czyli za dowolne. 5.2. W realiach niniejszej sprawy bezsporne jest, że występują obie przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Op. Oczywiste jest wystąpienie ważnego interesu skarżącej w tym, aby umorzyć jej nie tylko odsetki za zwłokę i opłatę prolongacyjną, ale także zaległość podatkową. Organ odwoławczy słusznie stwierdził, że wystąpił interes publiczny w tym, żeby umorzyć skarżącej odsetki za zwłokę i opłatę prolongacyjną. Nie przedstawił jednak stosownych rozważań dotyczących istnienia interesu publicznego w tym, aby domagać się od skarżącej spłaty zaległości podatkowej wbrew ważnemu interesowi podatnika będącego osobą ubogą, w podeszłym wieku, samotną, której dochody nie wystarczają do pokrycia podstawowych wydatków, a nadto pomimo znacznej kwoty dokonanych już przez skarżącą wpłat na poczet zaległości podatkowej, znacznie wyższej od samej zaległości. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Op w związku z art. 67a § 1 pkt 3 Op, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Podlega zatem uchyleniu w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. ([...] zł). Zarzuty skargi mające charakter opisowy Sąd uznał za zasadne w części, o której mowa wyżej. 5.3. W orzecznictwie, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. 6. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor IAS obowiązany będzie rozważyć, czy rzeczywiście istnieją podstawy do odmówienia skarżącej umorzenia jej zaległości podatkowej i przedstawić stosowne rozważania (spójne i logiczne) uzasadniające ewentualną odmowę umorzenia zaległości podatkowej, wraz z wyjaśnieniem okoliczności związanych ze złożeniem przez skarżącą zeznania podatkowego przez skarżącą kilka miesięcy przed upływem terminu przedawnienia jej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Szczególną uwagę należy poświęcić wyjaśnieniu, czy organ I instancji wywiązał się ze swoich obowiązków, w tym informacyjnych, dotyczących wcześniejszej spłaty zaległości (z odpowiednio mniejszymi odsetkami), jeżeli organ I instancji przed 2016 r. posiadał wiedzę o powstaniu przedmiotowego zobowiązania podatkowego skarżącej. Uwzględnić należy także pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 stycznia 2018 r. (sygn. akt II FSK 59/16), że istnienie zobowiązania podatkowego oraz jego wysokość nie mogą być kwestionowane w postępowaniu w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. 7. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uppsa, Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, czyli uchylił zaskarżoną decyzje w części odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś w punkcie drugim sentencji wyroku, na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 uppsa, zaliczając do zwróconych kosztów kwotę [...] zł uiszczoną przez skarżącą tytułem wpisu od skargi (skarżąca występowała przed Sądem samodzielnie i korzystała z prawa pomocy).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło