VIII SA/Wa 616/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku E. S., H. S., M. J., E. M., D. R., R. R., I. D., T. D., J. G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. S., H. S., P. S., M. J., E. M., D. R., R. R., I. D., T. D., H. D., J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia 23 marca 2017 r. Nr XXXIV/204/17 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia : odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 18 października 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 616/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także jako: "Sąd") odrzucił skargę E. S., H. S., P. S., M. J., E. M., D. R., R. R., I. D., T. D., H. D., J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z 23 marca 2017 r. Nr XXXIV/204/17 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawę odrzucenia skargi P. S. i H. D. stanowiło nie usunięcie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, natomiast skargi E. S., H. S., D. R., R. R., I. D., T. D., J. G. oraz M. J. i E. M. (zwani dalej: skarżący) zostały odrzucone z uwagi na brak interesu prawnego. W dniu 23 listopada 2017 r. (data nadania skargi kasacyjnej w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżących wniósł do Sądu skargę kasacyjną na powołane wyżej postanowienie z 18 października 2017 r. Pismem z 1 grudnia 2017 r. wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 24 listopada 2017 r. wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie niniejsze zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 5 grudnia 2017 r. (k. 82 akt sądowych). Jednocześnie pełnomocnik skarżących został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł uiszczony został 6 grudnia 2017 r. (k. 86 akt sądowych). Natomiast brak formalny skargi kasacyjnej w postaci złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy nie został uzupełniony. W tym stanie sprawy Sąd postanowieniem z 9 lutego 2018 r. orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. W zażaleniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżących wskazał, że brak formalny skargi kasacyjnej został uzupełniony przesyłką nadaną w urzędzie pocztowym 5 grudnia 2017 r. Postanowieniem z 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 373/18 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. NSA uznał, że na podstawie przeprowadzonego przez Sąd postępowania wyjaśniającego na okoliczność uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie można jednoznacznie potwierdzić, że brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony. Sąd oparł się bowiem jedynie na "wykazie dekretacji", jednak dodatkowo powinien dokonać ustaleń faktycznych w oparciu o akta sprawy o sygn. akt VIII SA/Wa 818/17 na okoliczność, czy przy przesyłce, o której mowa w zażaleniu znajdowało się faktycznie pismo pełnomocnika skarżących z 5 grudnia 2017 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie VIII SA/Wa 616/17. Mając na uwadze wytyczne zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 373/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z 25 maja 2018 r. orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że na podstawie akt sprawy sądowej sygn. akt VIII SA/Wa 818/17 ustalono, iż ww. przesyłka polecona nr [...], która wpłynęła do Sądu 11 grudnia 2017 r., zawierała jedynie pismo z 5 grudnia 2017 r. (data nadania) stanowiące odpowiedź adwokata P. S. na wezwanie do uzupełnienia braków, złożone do sprawy VIII SA/Wa 818/17. Pismami z dnia 11 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 25 maja 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał, że pismo uzupełniające braki formalne skargi zostało przesłane dnia 5 grudnia 2017 r. jedną przesyłką wraz z pismem adw. P. S. kierowanym do Sądu w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 818/17. Podniósł, że pismo z uzupełnieniem skargi kasacyjnej zostało zagubione w Sądzie, co jest okolicznością niezależną od skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi termin przywrócić (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, a także równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 i art. 87 p.p.s.a.). Wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Sąd stwierdza, że zachowane zostały warunki formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, tj. został zachowany termin do jego złożenia oraz fakt uzupełnienia przez stronę braków formalnych skargi kasacyjnej. Oceniając natomiast wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej z dnia 11 czerwca 2018 r. pod kątem "uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia skargi kasacyjnej" podkreślić należy, że strona postępowania sądowoadministracyjnego jest zobligowana do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, oraz że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie (np. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OZ 240/18, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do typowych okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę strony, jej pełnomocnika czy przedstawiciela ustawowego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jeżeli strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić obiektywny miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od pełnomocnika procesowego dbającego należycie o interesy mocodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GZ 182/09, publ. j.w.). A zatem w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Podobnie u pełnomocnika brak winy w uchybieniu terminu występuje, gdy istniała po jego stronie przeszkoda, której nie można było usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd w pełni podziela ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym adwokat, radca prawny czy rzecznik patentowy podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowany jest bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami. Zawodowy charakter działalności radcy prawnego powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. W rozpoznawanej sprawie skarżący działali przez pełnomocnika profesjonalnego będącego radcą prawnym. Nie ulega wątpliwości, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wskazują, aby uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy pełnomocnika. Z uzasadnienia wniosku wynika, że przyczyną uchybienia terminu było zagubienie w Sądzie pisma z uzupełnieniem skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu powyższy zarzut jest chybiony, nie został on ponadto poparty żadnymi dowodami, a jedynie oświadczeniem piszącego. Z jednej strony pełnomocnik powołuje się na dowód nadania przesyłki (k-104 akt) nie negując, że została skierowana do sprawy VIII SA/Wa 818/17, natomiast nie przyjmuje do wiadomości, że do powyższej sprawy co zostało sprawdzone w aktach (tejże sprawy) oraz potwierdza to wykaz dekretacji z 11 grudnia 2017 r., wpłynęła jedynie korespondencja adw. P. S. do sprawy VIII SA/Wa 818/17. Brak było innej korespondencji do sprawy VIII SA/Wa 616/17. Odnosząc się do argumentacji wniosku należy jeszcze raz podkreślić, że na podstawie akt sprawy sądowej sygn. akt VIII SA/Wa 818/17 ustalono, iż ww. przesyłka polecona nr [...], która wpłynęła do Sądu 11 grudnia 2017 r., zawierała jedynie pismo z 5 grudnia 2017 r. (data nadania) stanowiące odpowiedź adwokata P. S. na wezwanie do uzupełnienia braków, złożone do sprawy VIII SA/Wa 818/17. Warto zauważyć, że ustawodawca nie czyni rozróżnienia czy profesjonalny pełnomocnik działa w ramach kancelarii zewnętrznej, czy też jest zatrudniony przez przedsiębiorstwo wnoszące skargę. Niezależnie od tego musi wykazywać się podwyższoną starannością przy prowadzeniu spraw swego mocodawcy. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA: z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 149/14; z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 336/14; z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 365/12 - publ. jw.). Pełnomocnik skarżących nie przesłała koniecznej korespondencji do Sądu osobiście, a przekazała ją innej osobie adw. P. S., nie dołożyła więc należytej staranności z wywiązania się nałożonych na nią obowiązków pełnomocnika. Ryzyko ujemnych skutków niestarannego działania profesjonalnego pełnomocnika procesowego, ponosi w pełni strona. W tej sytuacji brak było podstaw do przywrócenia terminu do uzupełnienia skargi kasacyjnej . Na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia