I SA/Wr 190/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-08-07

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Zbigniew Łoboda, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który jest rozwiedziony i wychowuje małoletniego syna, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli jego była żona również aktywnie uczestniczy w opiece nad dzieckiem?
Ratio decidendi
Podatnik nie może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli jego była żona również aktywnie uczestniczy w opiece nad dzieckiem. Definicja osoby samotnie wychowującej dziecko zawarta w art. 6 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga nie tylko określonego stanu cywilnego, ale także samodzielnego wychowywania dziecka, bez udziału drugiego rodzica. W sytuacji, gdy oboje rodzice sprawują czynną opiekę nad dzieckiem, warunek ten nie jest spełniony.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą jego zobowiązanie podatkowe za 2007 r. Organ podatkowy uznał, że skarżący bezpodstawnie skorzystał z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca małoletniego syna, ponieważ władzę rodzicielską nad dzieckiem powierzono byłej żonie, a oboje małżonkowie zamieszkiwali pod wspólnym adresem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procedury podatkowej i błędną wykładnię art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., wskazując na oświadczenie byłej żony o zrzeczeniu się opieki oraz na zmianę miejsca zamieszkania po rozwodzie. Organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, po którym podtrzymał swoje stanowisko, uznając, że oboje rodzice sprawują opiekę nad dzieckiem.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Anna Kruś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r oddala skargę. Przedmiotem skargi byłą decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 05.12.2012 r. (nr [...]) mocą, której organ ten utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 10.07.2012 r. (nr [...]), określającą K.K., na podstawie art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2007 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, dalej – "u.p.d.o.f."), wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2007 r. w kwocie 9.573 zł. Jak wynika z akt sprawy, w złożonym w dniu 16.04.2008 r. zeznaniu o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (PIT-37) za 2008 r. K. K. dokonał wyboru opodatkowania wedle preferencyjnych zasad, przewidzianych w art. 6 ust. 4 pkt 1) u.p.d.o.f. dla osób wychowujących samotnie małoletnie dzieci. W następstwie podjętych czynności sprawdzających oraz przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy zakwestionował zastosowanie takiego uprzywilejowanego opodatkowania uznając, że w 2007 r. K.K. bezpodstawnie skorzystał z preferencyjnych zasad opodatkowania dochodu na podstawie art. 6 ust. 4 pkt 1) u.p.d.o.f. (z powołaniem się na sprawowaną opiekę nad małoletnim synem K.), albowiem nie spełniał w tym czasie przesłanki "rodzica samotnie wychowującego dziecko". Konkluzję tę organ podatkowy wywiódł z dwóch przesłanek. Pierwsza, nawiązywała do treści wyroku rozwodowego, z którego wynikało, że władzę rodzicielską nad małoletnim K.K., podobnie jak w przypadku dwójki pozostałych małoletnich dzieci ze związku K.K. z K.K., tj. K. i K., sąd rodzinny powierzył K.K., ograniczając opiekę nad dziećmi sprawowaną przez K.K. do współdecydowania w istotnych sprawach dzieci w zakresie wychowania, wychowania, leczenia i do osobistych z nimi kontaktów. Drugą przesłankę organ podatkowy przyjął na podstawie treści zeznań byłej małżonki podatnika – K.K. w oparciu o które uznał, że pomimo rozwodu, byli małżonkowie nadal zamieszkują pod wspólnym adresem (przy ul. [...] we W.), prowadząc jedynie odrębne gospodarstwo domowe. Okoliczność zamieszkiwania przez małżonków pod wspólnym adresem organ podatkowy uznał za wykluczającą możliwość wyłącznego sprawowania przez każdego z nich opieki nad którymkolwiek z dzieci. Powyższe ustalenia oraz ich ocena prawna znalazły wyraz w powołanej na wstępie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 10.07.2012 r. W odwołaniu K.K. zarzucił naruszenie przepisów procedury podatkowej (w części dotyczącej zasad gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny) oraz naruszenie art. 6 ust. 4, 4a i 5 u.p.d.o.f. przez jego błędną wykładnię. Zdaniem podatnika, organ podatkowy nie dokonał wszystkich niezbędnych ustaleń faktycznych, opierając się w tym względzie na niepełnym materiale dowodowym. Przy jego ocenie pominął dodatkowo okoliczność (udokumentowaną oświadczeniem K.K. z dnia 19.04.2012 r.), że rozwiedzeni małżonkowie, niezależnie od ustaleń przyjętych w wyroku rozwodowym, zgodnie umówili się co do przyszłego sprawowania opieki nad dziećmi w ten sposób, że K.K zrzekła się opieki nad małoletnim synem K.K. na rzecz ojca dziecka. Skarżący zarzucił również, że organ podatkowy błędnie utożsamił miejsce zameldowania K.K. z miejscem zamieszkania, które po rozwodzie uległo zmianie. Zarzut naruszenia art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. skarżący uzasadniał pominięciem przez organ podatkowy stanu cywilnego podatnika (rozwodnik), który uprawniał do ulgi oraz wszystkich tych okoliczności faktycznych, które wskazują, że skarżący spełniał warunki do preferencyjnego opodatkowania, jako rodzic samotnie wychowujący dziecko. Na etapie rozpoznania zarzutów odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej we W. przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w ramach którego dopuścił dowód z przesłuchania K.K. oraz w charakterze świadków: K.K. ( byłej małżonki podatnika), K.K. (córki podatnika) oraz W.K. (matki). Przesłuchiwany przed organem odwoławczym K.K. oświadczył, że w latach 2006-2010 był zameldowany przy ul. [...] we W., lecz w rzeczywistości mieszkał początkowo przy ul. [...] (w 2006 r. i do 23.07.2008 ), a później przy ul. [...] (od 23.07.2008 r. do 14.06.2010 r.). Syn K. mieszkał w 2006 r. i w okresie od 01.01.2008 r. do 23.07.2008 r. przy ul. [...] i przy ul. [...], przy czym, nie był w stanie precyzyjnie określić – kiedy syn mieszkał przy ul. [...], a kiedy przy ul. [...]. W tym czasie, K.K. opiekował się synem i czuwał nad jego rehabilitacją, utrzymywał syna (alimenty płacił wyłącznie na syna K. i córkę K.) oraz chodził na wywiadówki. W opiece nad synem pomagały mu: matka i córka, zdarzało się, że także była małżonka K.K. K.K. zeznała, że w latach 2006-2010 mieszkała razem z dziećmi, tj. K. i K. w domu przy ul. [...] we W. Przy ul. [...] jest też zameldowany syn K. Odnośnie miejsca zamieszkania syna K. w latach 2001-2010 oświadczyła, że adresy były różne i ich nie pamięta. Przyznała, że opiekę nad synem K. sprawowała w latach 2001-2010 wspólnie z byłym mężem K.K. Dodała, że do czasu osiągnięcia wieku przedszkolnego przez obu synów, tj. K. i K. nie pracowała, a pracę podjęła dopiero po przyjęciu ich do przedszkola, do którego uczęszczali wspólnie. Wskazała, że z przedszkola syna K. odbierali – świadek, były mąż oraz babcia. Oświadczyła również, że obecnie zdarza się, ze syn K. nocuje przy ul. [...], skąd idzie do szkoły razem z bratem K. Wyjaśniła, że syn K. uczęszcza do szkoły podstawowej przy ul. [...] we W., która to placówka, zgodnie z rejonizacją, obejmuje adres, pod którym mieszka. Przesłuchiwane w sprawie także – K.K. (córka podatnika) oraz W. K. (matka podatnika) potwierdziły, że po rozwodzie rodziców, K.K. mieszkał razem z ojcem. Zeznały, że doraźnie, K.K. korzystał z ich pomocy przy opiece nad synem, zdarzało się również, że opiekę tę sprawowała matka dziecka K.K. Córka K.K. dodała nadto, że ojciec, na co dzień zajmuje się wychowaniem brata, który – jak podkreśliła – ma duże problemy z nauką i wymaga ciągłej opieki. Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego sprawy, uzupełnionego o zeznania dopuszczonych na etapie odwołania ww. świadków, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji uznając, że K.K. nie spełnia ustawowych warunków do preferencyjnego opodatkowania jako rodzic samotnie wychowujący dziecko. W konsekwencji, decyzją z dnia 05.12.2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie dowodowe prowadzone w sprawie nie uchybiało rygorom procedury, przyjęte ustalenia faktyczne znajdowały oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przyjęta przez organ podatkowy I instancji wykładnia art. 6 ust. 4 pkt. 1), 4a i 5 u.p.d.o.f. była prawidłowa. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, powołując się na treść zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, w tym w szczególności, na treść zeznań K.K., organ odwoławczy stwierdził również, że K.K. nie spełnia definicji rodzica samotnie wychowującego dziecko, albowiem opiekę nad małoletnim K. sprawują oboje rodzice, tj. zarówno K.K., jak i matka dziecka – K.K. Okoliczność, że żadne z rodziców nie sprawuje wyłącznej i samotnej opieki nad synem K. organ odwoławczy uznał za negatywną przesłankę do skorzystania z preferencji podatkowej w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. Podniósł przy tym, że sama okoliczność, że dziecko przez większą część roku podatkowego zamieszkuje z ojcem nie stanowi dostatecznej podstawy do przyznania mu prawa do opodatkowania dochodu według preferencyjnych zasad, jakie ustawodawca przyjął odnośnie osób samotnie wychowujących dziecko. Jako potwierdzenie słuszności przyjętej oceny podatkowoprawnego stanu faktycznego uznał organ odwoławczy okoliczność, że w latach 2007 -2010 oboje z małżonków korzystali z ulgi prorodzinnej na syna K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K.K. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, jak również poprzedzającej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Domagał się również zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. Formułując zarzuty skargi wskazał na: - rażące naruszenie art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.: dalej – "O.p.") poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, skutkujące przyjęciem jako podstawy rozstrzygnięcia błędnych ustaleń faktycznych; - rażące naruszenie art. 120 i art. 191 O.p.; - naruszenie art. 6 ust. 4 w zw. z ust. 5 zdanie pierwsze u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżący wyraził przekonanie, że prowadzone postępowanie podatkowe cechowała dowolność organów podatkowych tak w doborze materiału dowodowego, jak i jego ocenie. Zdaniem skarżącego, jako jednostronne, a przez to wadliwe należało ocenić postępowanie organów podatkowych, które konstrukcję kluczowych ustaleń faktycznych w sprawie oparły wyłącznie na zeznaniach byłej małżonki skarżącego (K.K.), pomijając przy tym treść zeznań matki skarżącego (W.K.) i córki (K.K.). Skarżący zarzucił również, że przy ocenie treści zeznań K.K. nie uwzględniono faktu pozostawania rozwiedzionych małżonków w konflikcie, jak również tego, że w większości, zeznania byłej małżonki podatnika odnosiły się do okresu sprzed rozwiązania małżeństwa. Jako wadliwy skarżący ocenił również sam sposób formułowanych pytań do świadków, które odnosiły się zbiorczo do lat 2006-2010. Jako nieznajdującą potwierdzenia w rzeczywistości skarżący ocenił także konstatację organów podatkowych co do faktu wspólnego zamieszkiwania przez małżonków w latach 2006-2010 zarzucając, że małżonkowie zamieszkiwali jedynie pod wspólnym adresem (tj. przy ul. [...] we W.), ale w oddzielnych mieszkaniach, co w przypadku domu jednorodzinnego nie wymagało specjalnego, administracyjnego wyodrębnienia dwóch lokali mieszkalnych. Skarżący nie zgodził się również z przyjętą w zaskarżonej decyzji wykładnią definicji "osoby samotnie wychowującej dziecko", zwracając uwagę, że przyjęta w kwestionowanej decyzji wykładnia art. 6 ust. 4 w zw. z ust. 5 zdanie pierwsze u.p.d.o.f. nawiązuje do sposobu interpretacji tego przepisu w brzmieniu nie znajdującym zastosowania w stanie faktycznym sprawy, tj. w brzmieniu uwzględniającym zmiany redakcyjne tego przepisu jakie wprowadzono po 31.12.2010 r. Argumentację skargi skarżący rozwinął w dalszych pismach procesowych (z dnia 11.03.2013 r. oraz 15.05.2013 r.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odpowiedź na zarzuty skarżącego organ odwoławczy zawarł również w piśmie procesowym z dnia 20.06.2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie była uzasadniona. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było to, czy skarżący mógł korzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok, przewidzianego w ustawie podatkowej dla osób samotnie wychowujących dzieci. Zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.f., od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym dzieci małoletnie, podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7; z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Natomiast według ust. 5 art. 6 tej ustawy, za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Skarżący wywodzi, że spełnia warunki do preferencyjnego opodatkowania, ponieważ pozostaje osobą stanu wolnego, a małoletni syn K. zamieszkuje wspólnie z nim, pozostaje na jego utrzymaniu i pod jego opieką. W ocenie organu opiekę nad dzieckiem sprawuje także jego matka, co wyklucza szczególne opodatkowanie. W ocenie Sądu prawidłowe jest w tym zakresie stanowisko organów. Gdy chodzi o znaczenie przepisów regulujących opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci (przytoczone), to art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. zawiera niewątpliwie definicję legalną osoby samotnie wychowującej dziecko. Dokonując wykładni tego przepisu nie można pominąć żadnego z określeń, jakie zostały wykorzystane, w tym także zwrotu "osoba samotnie wychowująca dzieci". Warunkiem skorzystania z tej ulgi jest w związku z tym nie tylko posiadanie określonego stanu cywilnego, ale również samodzielnie (bez pomocy drugiego rodzica) wychowywanie dziecka. Wskazuje na to choćby wyliczenie osób, które mogą skorzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania, a które to osoby powinny być traktowane (zgodnie z zasadą równości, wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) jednakowo. Osobą samotnie wychowującą dzieci są osoby stanu wolnego: wdowa, wdowiec, które – z oczywistych względów – nie mogą skorzystać z pomocy drugiego z rodziców w wychowaniu dziecka, ale także osoby pozostające w związku małżeńskim, które jednakże z uwagi na pozbawienie drugiego rodzica praw rodzicielskich czy też pozbawienie go wolności, także sprawują pieczę nad dzieckiem bez udziału współmałżonka. Prawidłowość przedstawionego rozumienia przepisu art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. potwierdza również wykładnia celowościowa i historyczna. Preferencyjne opodatkowanie rodziców samotnie wychowujących dzieci, należy do grupy ulg prorodzinnych. W ten sposób ustawodawca zrównał pod względem możliwości łącznego opodatkowania dochodów małżonków z ich dziećmi oraz małżonków także tych rodziców, którzy wychowywali dzieci samotnie, w pojedynkę (por. uzasadnienie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 maja 1993 r., sygn. akt K 19/92, opubl. w OTK z 1993 r., Nr 1, poz. 10). Do 1 stycznia 1993 r., czyli do daty wprowadzenia tej ulgi, możliwość łącznego opodatkowania dochodów mieli bowiem tylko małżonkowie oraz małżonkowie wychowujący małoletnie dzieci (art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 1993 r.). Także w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (druk Sejmu VI Kadencji nr 3366), którą to ustawą zmieniono m.in. art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wskazano, że zmiana ta, wobec rozbieżności interpretacji przepisów dotychczasowych, zmierza do doprecyzowania pojęcia "osoby samotnie wychowującej dzieci" w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, że prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione, o których mowa w art. 6 ust. 4, a wyłącznie tym, które samotnie wychowują te dzieci. Zmiana ta nie miała w związku z tym charakteru nowości normatywnej, ale jedynie doprecyzowywała obowiązujący dotychczas przepis. Sąd stwierdza, że słowo "samotnie" nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W kontekście art. 6 ust. 4 i 5 u.p.d.o.f. oznacza – bez udziału innej (innych) osób (por. wyroki NSA z 6 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 371/07 i 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2474/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA"). Przepisu tego nie można odczytywać w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.f. (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2006 r., II FSK 1266/05, dostępny w CBOSA) Należy zwrócić uwagę, że omawiane przepisy (art. 6 ust. 4 i ust. 5 u.p.d.o.f.) były już wielokrotnie przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy czym w orzecznictwie tego Sądu nie było rozbieżności co do ich rozumienia oraz stosowania (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt II FPS 3/10, oraz powołane tam orzecznictwo, a także wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2474/10 - CBOSA). Reasumując należy przyjąć, iż organy dokonały prawidłowej wykładni przedmiotowych przepisów i zajęły trafne stanowisko, że dla zastosowania ulgowego opodatkowania, przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, nie wystarczy ustalenie, że skarżący jest osobą stanu wolnego i ma dzieci. Przechodząc do oceny zarzutów o charakterze proceduralnym wskazać należy, iż organ drugiej instancji w toku postępowania przeprowadził wszystkie wskazywane przez Skarżącego dowody. Ze zgodnych zeznań wszystkich świadków, a w istocie – także z zeznań skarżącego, wynika, że w wychowaniu syna bierze aktywny udział także była małżonka strony. Wynika z nich, że dziecko jest zameldowane pod jej adresem zamieszkania i zgodnie z tym zameldowaniem zarówno uczęszcza do szkoły rejonowej (wcześniej przedszkola), jak i korzysta z opieki medycznej. Przebywa również pod pieczą matki, zdarza się, że nocuje u niej, jest przez nią, w miarę potrzeb, odprowadzane do szkoły i na zajęcia. Matka korzysta ze zwolnień w związku z chorobą dziecka. Wszystkie te okoliczności wskazują, że bierze ona stały i czynny udział w sprawowaniu opieki nad dzieckiem i jego wychowaniu. Nie można więc – jak wyżej wskazano – zasadnie twierdzić że skarżący wychowuje syna samotnie. Oczywiście z zeznań tych wynika, że również skarżący bierze czynny udział w wychowaniu syna K., jednakże nie można stwierdzić, że odbywa się to bez udziału drugiego rodzica. Omówione powyżej przepisy ustawy dochodowej nie dają podstaw do swego rodzaju miarkowania "zakresu wychowywania", które można byłoby przypisać poszczególnemu rodzicowi, a które byłoby ważące dla oceny spełnienia warunku ulgowego opodatkowania. Nie można stwierdzić, że skarżący jest osobą samotnie wychowującą dziecko (w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f.) dlatego, że częściej bądź dłużej przebywa z synem niż matka, albo też, gdyby miało się okazać, że w wychowanie wkłada więcej determinacji niż matka dziecka. Ustawa podatkowa nie służy do tego, aby za jej pomocą odmierzać zaangażowanie i staranie w wychowaniu dziecka przez każdego z rodziców. Omówiona ulga podatkowa przewidziana została tylko w odniesieniu do ściśle określonych osób (samotnie wychowujących dzieci) i tylko w takim przypadku może być zastosowana. Przepis art. 191 Ordynacji podatkowej określa zasadę swobodnej oceny dowodów, z której wynika, że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartości poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne"( wyrok NSA z 20.12.2000 r., sygn. akt III SA 2547/99, publ. Prz. Podat. 2001/5/61). Zasada ta nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według "swego widzimisię"; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Worzecznictwie podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. (wyrok NSA z 13.06.2000 r sygn. akt. I SA/Ka 2160/98, publ. LEX nr 43969). W niniejszej sprawie organy granic tych nie przekroczyły opierając się na zeznaniach wskazanych przez podatnika świadków oraz składanych w toku postępowania pisemnych wyjaśnieniach i deklaracjach (zeznaniach) i innych dowodach. W dalszej kolejności wyjaśnić należy, że rolą sądu administracyjnego nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych, lecz kontrola działań organów administracji z punktu widzenia zgodności z prawem, a więc również prawem procesowym. Ustalony przez organy stan faktyczny podlega kontroli z punktu widzenia kompletności, zupełności zebranego materiału dowodowego i prawidłowości jego oceny. W rozpoznanej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy, albowiem w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały wystarczający materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny sprawy stał się w związku z tym stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Należy podkreślić, że z wyrażonej w przepisie art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy materialnej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Sąd stwierdza, że dokonana przez organy podatkowe ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Odmienna ocena dowodów przez skarżącego, w szczególności w zakresie znaczenia dowodu z zeznań byłej małżonki nie przesądza, że oceny organów są błędne. Zawarte w decyzji wnioski, że matka dziecka bierze częstotliwy i aktywny udział w opiece nad synem K., znajdują swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy, który został poddany całościowej ocenie. Należy tu podkreślić, że w tej ocenie organ uwzględnił okoliczność, iż w latach 2007-2010 zarówno skarżący jak i była zona K.K. korzystali z ulgi prorodzinnej na K.K. Oznacza to, że nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, polegający na nieprawidłowym i niepełnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Odnosząc się jeszcze do argumentacji skargi, to nie można stwierdzić, ze doszło do naruszenia prawa poprzez to, że w trakcie przesłuchania świadków formułowano pytania dotyczące szerszego przedziału czasowego, aniżeli określony rok podatkowy. Ordynacja podatkowa nie reglamentuje sposobu formułowania pytań, a nie można także uznać, że swoboda wypowiedzi świadków (decydowania o treści wypowiedzi) została przekreślona poprzez samo tylko sformułowanie pytania dotyczącego szerszego okresu. Podsumowując należy stwierdzić, iż skarżącego nie można uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f., a w konsekwencji nie mogły mieć również zastosowania w stosunku do jego osoby preferencyjne zasady opodatkowania dochodów określone w art. 6 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.f. Ze względu na powyżej przedstawioną ocenę skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło