I SA/Wr 2396/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. W dniu 24 września 2014 r. pełnomocnikowi skarżącej spółki (doradcy podatkowemu) doręczono opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Decyzja ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W dniu 23 października 2014 r. pełnomocnik spółki wniósł skargę na powyższą decyzję, kierując ją bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W konsekwencji, skarga wpłynęła do biura podawczego Sądu w dniu 27 października 2014 r. W dniu 28 października 2014 r., za pismem z dnia 27 października 2014 r. nr I KO/Wr 59/14, Sąd przekazał skargę do organu odwoławczego. W dniu 30 października 2014 r. pełnomocnik spółki złożył - za pośrednictwem organu - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wiedzę na temat bezpośredniego wniesienia skargi do Sądu powziął w dniu 29 października 2014 r., kiedy to doręczono mu pismo nr I KO/Wr 59/14. Pełnomocnik podkreślił, że skarga została wysłana z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia, jednak z przyczyn od niego niezależnych została niewłaściwie zaadresowana. Wyjaśnił, że osobą odpowiedzialną za adresowanie przesyłek w spółce jest nowo zatrudniona Asystentka Zarządu, która pomimo odbytego szkolenia w zakresie poprawności adresowania pism procesowych, popełniła błąd, o czym pełnomocnik spółki nie był świadomy. Doradca podatkowy podkreślił, że dochował należytej staranności w terminowym sporządzeniu i "skierowaniu do wysłania" przedmiotowej skargi, dlatego nie ponosi winy w uchybieniu terminu do jej wniesienia. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na fakt wniesienia jej po terminie, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. W punkcie wyjścia należy stwierdzić, że warunkiem niezbędnym dla merytorycznego rozpoznania wniosku jest ustalenie, iż miało miejsce uchybienie terminu do dokonania czynności. W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym, stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja (z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia) została doręczona pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 24 września 2014 r. Termin do wniesienia skargi mijał zatem w dniu 24 października 2014 r. Tymczasem pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę w dniu 23 października 2014 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (na adres: ul. Św. Mikołaja 78-79, 50-126 Wrocław). Błędnie zaadresowana przesyłka została przekazana przez Sąd w dniu 28 października 2014 r. do właściwego organu. W konsekwencji ten dzień należy uznać za datę wniesienia skargi do Sądu. Przyjmuje się bowiem w judykaturze, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi w powyższej sytuacji decyduje data nadania skargi przez Sąd na adres organu administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 1453/10, postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt I FSK 631/08, postanowienie NSA z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1489/07, postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FSK 995/08 oraz postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 46/08; dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko prezentowane jest także w doktrynie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 178 oraz T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 284). W konsekwencji należy przyjąć, że skargę wniesiono po terminie wynikającym z przepisów prawa. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a). Nadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Powszechnie akceptowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 752/13; dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: strona wystąpiła z wnioskiem w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 29 października 2014 r., tj. w dacie odbioru przez pełnomocnika pisma Sądu informującego o przekazaniu skargi organowi (co wynika z treści samego wniosku). Nadając wniosek w urzędzie pocztowym w dniu 30 października 2014 r. dochowano terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W dalszej kolejności wskazać należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu, przedstawione przez pełnomocnika strony we wniosku okoliczności nie wyłączają jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że pełnomocnik prawidłowo oznaczył w skardze jej adresata (tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej we W.). Dochowanie należytej staranności winno zatem skutkować prawidłowym wskazaniem adresata na kopercie zawierającej skargę. Podnoszona przez pełnomocnika okoliczność, że przedmiotową przesyłkę adresowała nowo zatrudniona pracownica spółki, która na skutek omyłki wysłała ją pod niewłaściwy adres, nie zwalnia doradcy podatkowego z zachowania należytej staranności procesowej polegającej na sprawdzeniu prawidłowości zaadresowania przesyłki. Niezależnie bowiem od tego, czy pełnomocnik wykonuje daną czynność osobiście, czy też deleguje tę powinność na osobę trzecią, ponosi odpowiedzialność za to, by czynność została dokonana z zachowaniem należytej staranności, tzn. obciąża go choćby lekkie niedbalstwo takiej osoby. Powyższa interpretacja przesłanki braku winy w uchybieniu terminu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt I FZ 341/12; dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz powołane w nim orzeczenia). Powołana w ww. orzeczeniu argumentacja, w znacznym stopniu odnosi się również do sytuacji, jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Podsumowując, pełnomocnik strony nie dochował nie tylko należytej staranności, jakiej można wymagać od przeciętnego uczestnika postępowania znajdującego się w przedstawionej sytuacji procesowej, ale i wręcz staranności minimalnej polegającej na uważnym zaadresowaniu koperty nadania skargi, zgodnie z pouczeniem zawartym w treści zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.