I SA/Wr 290/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej, jako byłego członka zarządu A sp. z o.o. z/s we W., za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Decyzją z [...] grudnia 2014 r. (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2014 r. (nr [...]), na mocy której orzeczono o odpowiedzialności W. Ł., jako byłego członka zarządu A sp. z o.o. z/s we W. za zaległość podatkową ww. spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł. Jak wynika z dowodu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, ww. decyzję (wraz z prawidłowym pouczeniem o trybie jej zaskarżenia) doręczono, w dniu 30 grudnia 2014 r., pełnomocnikowi strony, ustanowionemu przez nią w toku postępowania podatkowego – L. S. Pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. (data stempla pocztowego), W. Ł. wniosła na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę (której odpis doręczono stronie 18 marca 2015 r.), Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej, także o oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi uzasadnił oceną, że skarga została wniesiona po upływie trzydziestu dni od daty jej doręczenia. W piśmie procesowym z dnia 25 marca 2015 r. (data stempla pocztowego), skarżąca zawarła polemikę z merytorycznym stanowiskiem organu odwoławczego, wyrażonym w odpowiedzi na skargę, a nadto, z ostrożności procesowej, wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, wyjaśniła, że składając skargę działała w przekonaniu, że - stanowiącą przedmiot skargi - decyzję doręczono jej pełnomocnikowi w dniu 31 grudnia 2014 r. Podkreśliła, że taką informację otrzymała od swojego pełnomocnika (na podstawie sporządzonej przez niego adnotacji), i informację tę uznała za rzetelną, biorąc pod uwagę fakt, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu 29 grudnia 2014 r. W związku z wnioskiem skarżącej (zawartym w skardze) o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcę prawnego), postanowieniem z 20 kwietnia 2014 r., referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, przy czym nie ulega wątpliwości Sądu, że w sprawie skargę skarżąca wniosła po upływie terminu wymaganego dla dokonania tej czynności procesowej. Zasadność ww. wniosku Sąd oceniał przy uwzględnieniu ustawowych kryteriów zastosowania instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu sądowym, o jakich mowa w treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a). Zgodnie z powołanymi przepisami, Sąd - na wniosek strony - przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z wnioskiem należy wystąpić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia a w jego treści trzeba uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak zawinienia w niedotrzymaniu terminu. Jednocześnie z wnioskiem należy dokonać zaległej czynności. Zachowanie 7-dniowego terminu, o jakim mowa w art. 53 § 1 u.p.p.s.a., Sąd liczył od daty doręczenia stronie odpisu odpowiedzi na skargę, przyjmując, że dopiero wówczas powzięła ona wiedzę o faktycznej dacie doręczenia zaskarżonej decyzji, co nastąpiło do rąk ustanowionego przez nią w postępowaniu podatkowym pełnomocnika. Przechodząc do merytorycznej oceny okoliczności podniesionych w ww. wniosku, wymaga przypomnienia, że przesłankę uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu strona wywodziła z faktu, że pełnomocnik, który reprezentował ją w postępowaniu podatkowym, udzielił jej mylnej informacji o dacie doręczenia mu decyzji stanowiącej przedmiot skargi. Zamiast bowiem faktycznej daty doręczenia decyzji, tj. dnia 30 grudnia 2014 r., wskazał na dzień 31 grudnia 2014 r. Akcentując powyższe, strona argumentowała, że wnosząc skargę działała w dobrej wierze co do jej terminowości. Zwróciła uwagę, że udzieloną jej informację o dacie doręczenia decyzji miała prawo uznać za wiarygodną, biorąc pod uwagę okoliczność, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu 29 grudnia 2012 r. Analizując okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu, Sąd uznał, że nie są one wystarczające do tego, aby przywrócić stronie termin do wniesienia skargi. Innymi słowy, brak należytej staranności pełnomocnika w rzetelnym poinformowaniu strony o dacie otrzymania skarżonej decyzji nie chroni strony od negatywnych skutków z tym faktem związanych. Wymaga w pierwszej kolejności wyjaśnienia, że kwestia tego, czy stronę powinny obciążać negatywne konsekwencje zaniechań ustanowionego przez nią pełnomocnika, była przedmiotem analizy orzecznictwa sądowego, a z utrwalonej - w tym zakresie - linii orzeczniczej jednoznacznie wynika, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym należy rozumieć szeroko, tj. jako konsekwencję określonego postępowania również jej pełnomocnika, a także innych osób trzecich (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 lutego 2015 r., I OZ 104/15, LEX nr 1643284; z 27 stycznia 2015 r., II GZ 798/14, LEX nr 1640552; z 18 listopada 2014 r., I GZ 498/14, LEX nr 1624740; z 15 października 2014 r., I FZ 394/14, LEX nr 1517812; z 23 września 2014 r. II GZ 523/14, LEX nr 1530539; z 26 maja 2014 r., II FZ 679/14, LEX nr 1465298; z 10 września 2014 r., II OZ 892/14, LEX nr 1530861). Tak szerokie rozumienie zakresu braku zawinienia strony w rozumieniu art. 86 § 1 u.p.p.s.a. ma istotne znaczenie w sprawie także jeśli zważyć na okoliczność, że ustanowiony przez stronę pełnomocnik nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem (nie jest adwokatem, radcą prawnym czy doradcą podatkowym). Powyższe uzasadnia wniosek, że okoliczności, z powodu których w sprawie doszło do uchybienia terminowi do złożenia skargi, a wynikające z określonego sposobu postępowania pełnomocnika strony, trzeba traktować jako przypisane samej stronie. Mając na uwadze okoliczności przedstawione przez stronę we wniosku, tj. fakt mylnego poinformowania jej przez pełnomocnika o faktycznej dacie doręczenia mu rzeczonej decyzji, nie można jednocześnie mieć wątpliwości co do oczywistego przyczynienia się tego pełnomocnika do tego, że strona skargę w sprawie wniosła po upływie wymaganego terminu. Udzielona stronie mylna informacja o dacie doręczenia decyzji stanowi wyraz braku dochowania należytej staranności w tym zakresie, a to wyklucza możliwość przyjęcia, że do uchybienia terminu do wniesienia skargi doszło w sposób niezawiniony i na skutek okoliczności, których nie można było przewidzieć, ani ich usunąć. Odwołując się do orzecznictwa, oceniając wystąpienie przesłanki braku zawinienia w rozumieniu art. 86 § 1 u.p.p.s.a., Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od każdego, kto należycie dba o swoje interesy. Wykazanie przesłanki "braku winy" oznacza uprawdopodobnienie okoliczności, które nawet przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia i nie do usunięcia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04). A contrario, za zawinione przez stronę należy uznać te okoliczności, które przy dołożeniu należytej staranności nie stanowiłyby przeszkody do zachowania terminu. Wychodząc z założenia, że dochowanie przez pełnomocnika strony należytej staranności w dokładnym poinformowaniu jej o dacie doręczenia mu rzeczonej decyzji mogłoby uchronić stronę od negatywnych konsekwencji związanych ze złożeniem skargi oraz że strona nie podała we wniosku innych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na taki stan rzeczy, Sąd nie znalazł przesłanek do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. Wskazane okoliczności uzasadniały odmowne rozpoznanie wniosku, o czym, na podstawie art. 86 § 1 u.p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.