I SA/Wr 426/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie: SWSA Jarosław Horobiowski, SWSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Protokolant Starszy specjalista Paulina Wódka po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 5 lutego 2025 r. nr SKO 4121/350/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2012, 2014-2023 i I, II i III ratę za 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 25 października 2024 r. nr BKP.3120.1.16.2024. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi 1.1. Przedmiotem skargi A. W. (dalej Skarżący/Strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej SKO) z dnia 5 lutego 2025 r. nr SKO 4121/350/2024 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia 25 października 2024 r. nr BKP.3120.1.16.2024 w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata: 2012, 2014-2023; I-III rata 2024. 1.2. Z uzasadnienia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wynika, że zaległości za lata 2012-2018 nie są przedawnione. Biegi terminów zostały przerwane a kwestia ww. przedawnień została podatnikowi wyjaśniana kilkukrotnie przez Biuro Księgowości Podatkowej Urzędu Miejskiego w W. Odwołano się do treści art. 67 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej OP) i podkreślono, że sam wniosek o ulgę podatkową nie poparty dowodami nie stanowi podstawy do jej udzielenia, gdyż prawem organów jest oczekiwanie i żądanie aby strona ubiegająca się o jakąkolwiek ulgę podatkową udowodniła okoliczności faktyczne, na które powoływała się we wniosku. Skoro strona, która zamierza wywodzić skutki prawne z określonych faktów, ich nie udowodniła, to brak jest podstaw do ich uwzględniania w postępowaniu. Zdaniem organu podatkowego pierwszej instancji takie stanowisko Strony powoduje brak możliwości ustalenia aktualnej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej strony. Strona składając wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej chciała wywieźć dla siebie określone skutki prawne - zatem powinna odpowiednio uzasadnić swój wniosek podając informacje o stanie majątkowym, obecnej sytuacji finansowej i posiadanych obciążeniach, ale także informacje te powinny być udokumentowane. Podatnik przedstawił kserokopie dokumentów z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., kserokopie orzeczenia o niepełnosprawności i niepodpisaną kserokopię części dokumentu dotyczących wydatków. Strona na wezwanie organu podatkowego nie przedstawiła dokumentów o pełnym stanie rodzinnym, majątkowym i finansowym. Z decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. wynika, że wypłacane są Stronie zasiłki w łącznej kwocie 852,96 zł, natomiast z kserokopii wydatków Strona wskazuje kwotę 995,00 zł. Organ podatkowy zwraca uwagę na fakt, że wydatki Strony przewyższają jego deklarowane dochody o ok. 140,00 zł, co musi oznaczać, iż nie ujawniła ona wszystkich swoich przychodów. Zebrany przez organ podatkowy pierwszej instancji materiał dowodowy nie potwierdza aktualnej sytuacji Strony, zawiera bowiem tylko część dokumentów oraz informacje z Urzędu Skarbowego w Wałbrzychu, że Strona figuruje w ewidencji jako osoba fizyczna nie prowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej. Za lata 2022 - 2023 nie odnotowano wpływu zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty). W uzasadnieniu wniosku Strona powołała się na fakt, iż od dnia 30 czerwca 2012 r., wyrejestrowała swoją działalność gospodarczą i przestała zarabiać. Przez ponad 20 lat Strona prowadziła działalność gospodarczą, od 2000 r. wykorzystywała do tego nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], tj. budynki z halami magazynowymi, halę magazynową z rampą, budynek garażowo-biurowy. Z uwagi na to, że Strona nie przedłożyła całości dowodów, które wskazywałyby, że zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności uzasadniające potraktowanie podatnika w sposób odmienny, tutejszy organ nie miał możliwości stwierdzenia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika bowiem zebrany przez organ podatkowy pierwszej instancji materiał dowodowy nie potwierdza aktualnej sytuacji wnioskodawcy. Bez tych informacji ww. organ nie mógł w pełni ocenić faktycznych możliwości finansowych Strony. Rozważając przesłankę zaistnienia interesu publicznego dotyczącą umorzenia zaległości podatkowej, organ podatkowy pierwszej instancji uwzględnił konieczność respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa i nie dopatrzył się okoliczności wskazujących na wystąpienie interesu publicznego. Przyznanie Stronie przedmiotowej ulgi stanowiłoby – zdaniem ww. organu - odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej, której przestrzeganie leży w interesie publicznym. Podkreślono, że decyzje dotyczące udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, podejmowane są w ramach uznania administracyjnego i muszą uwzględniać obowiązujące w polskim prawie zasadę powszechnego płacenia podatków wynikającą z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483; dalej Konstytucja RP) Wyjątek od tej zasady, jaki ustawodawca przewidział w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383; dalej OP), poprzez dopuszczenie możliwości udzielania ulgi w postaci umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetek za zwłokę lub opłatę prolongacyjną podatku w przypadku zaistnienia ściśle określonych w ustawie przesłanek, wymaga każdorazowej oceny, czy w konkretnym stanie faktycznym zaistniał "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Skoro Strona nie zaprezentowała wszystkich dowodów umożliwiających organowi podatkowemu pierwszej instancji dokonanie oceny stanu faktycznego, to rozważenie możliwości przyznania ulgi, nie może odbywać się w oderwaniu od sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej Strony. W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie zachodzi ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny. Trudna sytuacja finansowa, na którą wskazuje Strona, nie może być utożsamiana z ważnym interesem podatnika, gdyż takie podejście prowadziłoby do niesprawiedliwości i nierówności w stosunku do ogółu podatników podlegających powszechnemu obowiązkowi podatkowemu. Ulga w spłacie zaległości podatkowej jest bowiem zawsze w faktycznym interesie podatnika, wobec czego każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej spełniałby wymóg umożliwiający zastosowanie ulgi. Jak wynika z akt sprawy, strona czerpie jedyny dochód w postaci zasiłków przyznanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. (dalej MOPS) w wysokości 852,96 zł miesięcznie. Ponadto, Strona posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Jednakże w świetle powyższych rozważań okoliczności te nie powinny uchodzić za nagłe, nadzwyczajne i wyjątkowe, powodujące zachwianie podstawami egzystencji podatnika. Zauważono, że Strona posiada zaległości od 2012 r. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Strona posiada tak dużą nieruchomość i grunty, że np. mogłaby wynajmować budynki czy grunty, co mogłoby mu przynosić potencjalne pożytki. Sytuacja, która dotyka Stronę odnosi się również do pewnego odsetka społeczeństwa, a jak wyżej wskazano zasadą jest płacenie podatków, a umorzenie zaległości może być zastosowane tylko wyjątkowo, gdyż w momencie zastosowania ulgi gmina rezygnuje z należnych jej dochodów. Należy mieć na uwadze również i to, że umarzanie zaległości podatkowych nie jest instytucją opieki społecznej - ma ono na celu złagodzenie skutków obciążeń podatkowych wobec osób, które w sposób nagły i nieprzewidziany nie mogą wywiązać się ze swych obowiązków podatkowych. Żaden z argumentów podnoszonych przez Stronę nie może być także uznany za uzasadniający zastosowanie ulgi ze względu na interes publiczny. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie Strona nie odpowiadała na wszystkie wezwania organu podatkowego pierwszej instancji oraz nie wypowiedziała się w wyznaczonym siedmiodniowym terminie w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, wobec czego organ orzekł na podstawie zgromadzonego przez siebie materiału dowodowego, który w takiej postaci dał podstawę do odmowy wnioskowanej ulgi. 1.3. Na skutek wniesionego odwołania SKO w powołanej na wstępie decyzji utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji wraz z argumentacją tam zawartą. Odwołano się do treści art. 70 § 4 OP oraz wyroku TK z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt P 26/10, OTK-A 2011/5/43 wskazując, że przepis ten umożliwia wielokrotne przerywanie biegu przedawnienia. Zauważono, że Strona uzupełniła okoliczności swojej sytuacji osobistej, gdyż korzysta ze wsparcia córki i siostry lecz nie wpłynęło to na zmianę stanowiska SKO. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżono decyzję SKO i zakwestionowano zawarte w niej rozstrzygnięcie. 2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 2.3. W piśmie procesowym z dnia 27 października 2025 r. stanowiącym uzupełnienie skargi zarzucono naruszenie: - prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 67a § 1 pkt 3 OP poprzez błędną wykładnię pojęć "ważny interes podatnika" i "interes publiczny", skutkującą przyjęciem, że ustalone w sprawie okoliczności nie uzasadniają umorzenia zaległości podatkowych oraz odsetek; - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1 OP, art. 187 § 1 OP i art. 191 OP, poprzez dokonanie selektywnej oceny materiału dowodowego i pominięcie okoliczności przemawiających za udzieleniem ulgi w spłacie zobowiązań; art. 210 § 4 OP, przez sporządzenie uzasadnienia decyzji z pominięciem wyczerpującego wyjaśnienia przyczyn odmowy zastosowania ulgi w sytuacji wystąpienia przesłanek do jej udzielenia, co oznacza wadliwe skorzystanie z uznania administracyjnego. Wniesiono o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji ew. uchylenie decyzji SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Skarżący do 2013 r. prowadził działalność gospodarczą, która była dla niego głównym źródłem dochodu. Jednakże w związku z pogarszającym się stanem zdrowia Skarżący podjął decyzję o zaprzestaniu prowadzenia biznesu, co skutkowało utratą płynności finansowych i problemami z regulowaniem zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości. Sytuację osobistą Skarżącego należy oceniać mając na uwadze fakt, że ze względu na stan zdrowia uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności, co potwierdza, że jego stan zdrowia ma charakter długotrwały. Ponadto ze względu na brak źródła dochodu jest zmuszony korzystać z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a uzyskiwane środki i tak nie wystarczają na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Nie podzielono argumentu organu odwoławczego, że sytuacja Skarżącego jest wynikiem jego wieloletnich działań i nie stanowi sytuacji nagłej, gdyż pogorszenie stanu zdrowia było niezależne od woli Skarżącego, a jego konsekwencje finansowe mają charakter wyjątkowy i nieprzewidywalny. Organy podatkowe obu instancji bezzasadnie przyjęły, że sytuacja Skarżącego nie może być podstawą do przyznania ulgi. Wskazano też, że organ podatkowy podejmuje bezskutecznie próby wyegzekwowania zaległości podatkowej od Skarżącego już od wielu lat. Niemniej jednak w zaistniałej sytuacji szansa na zaspokojenie roszczeń organu podatkowego jest znikoma, bowiem ze względu na stan zdrowia Skarżący nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, które dostarczałyby środki pozwalające na przeprowadzenie efektywnej egzekucji. W ocenie Skarżącego organy podatkowe obu instancji dokonały wybiórczej oceny materiału dowodowego, pomijając fakty dotyczące stanu zdrowia, sytuacji finansowej oraz braku realnej możliwości regulowania zobowiązań podatkowych. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga jest zasadna. 3.2. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.; dalej PUSA) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej [...]. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 PUSA). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej PPSA). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 PPSA). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 PPSA). Ustawodawca mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy w powołanym wyżej przepisie używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005 r. s. 426). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 PPSA). Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) PPSA). 3.3. Należy zauważyć, że przedmiotem sporu jest kwestia zasadności odmowy umorzenia zaległości podatkowych Strony za lata 2012, 2014-2024 przez organy podatkowe obu instancji. Zdaniem Strony organy podatkowe obu instancji nie dokonały oceny całokształtu jej sytuacji majątkowej, jak i okoliczności, które doprowadziły do takiej sytuacji, które świadczą o tym, że zaistniał ważny interes podatnika, uprawniający do zastosowania przedmiotowej ulgi podatkowej. Dodatkowo Strona ma wątpliwości czy zaległości podatkowe nie zostały przedawnione. Zdaniem organów podatkowych obu instancji objęte postępowaniem zaległości podatkowe nie zostały przedawnione i Strona nie przedstawiła wystarczających dowodów aby ocenić jej sytuację majątkową, niemniej jednak ją oceniono jako niespełniającą zarówno przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak i "interesu publicznego". W tak zakreślonym sporze rację należy przyznać Skarżącemu. 3.4. Stosownie do treści art. 67a § 1 pkt 3 OP organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (art. 67a § 2 OP). Zgodnie z art. 51 § 1 OP zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 OP). Należy przypomnieć, że przepis art. 59 § 1 OP przewiduje różne formy wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, w tym zapłatę (pkt 1); umorzenie zaległości podatkowej (pkt 8); przedawnienie (pkt 9). Na mocy art. 70 § 1 OP zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 OP). Trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 120 OP organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności znajduje również odzwierciedlenie w treści art. 7 Konstytucji RP, w myśl, którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Ponadto postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 OP). W myśl art. 121 § 2 OP organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Stosownie do art. 122 OP w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 OP). Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 OP). Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt 6 OP). Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 OP). 3.5. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 OP) oznacza, że po upływie terminu przedawnienia wierzyciel podatkowy nie może skutecznie się domagać od dłużnika podatkowego zachowania wynikającego z treści tego zobowiązania. Innymi słowy, przedawnienie zobowiązań podatkowych skutkuje tym, że po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa łącznie z odsetkami za zwłokę. Po upływie okresu przedawnienia z mocy prawa, bez konieczności wydawania jakichkolwiek decyzji, przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy między podatnikiem i wierzycielem podatkowym. Wierzyciel, chociaż niezaspokojony, nie ma już podstaw do egzekwowania zobowiązania podatkowego. W wyroku TK z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt P 26/10, OTK-A 2011/5/43 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 § 4 OP jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku TK zauważył, że przepis art. 70 § 4 OP umożliwia wielokrotne przerywanie biegu przedawnienia. Każdorazowe zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, skutkuje bowiem przerwaniem biegu pięcioletniego terminu [...]. Środki egzekucyjne, które przerywają bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych muszą być środkami realnymi i prowadzić do zajęcia składników majątkowych pozostających w dyspozycji dłużnika. Ponadto w sytuacji, gdy organ podatkowy stosuje środek egzekucyjny w celu zaspokojenia należności podatkowej, przerywa on bieg przedawnienia jedynie na pięć lat. Do ponownego przerwania biegu przedawnienia konieczne jest zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego, skierowanego do innego składnika majątkowego dłużnika. Jeśli jednak dłużnik nie ma takiego majątku, zobowiązanie podatkowe, choćby niespełnione, wygaśnie. Dodatkowo TK wskazał, że [...] konstrukcja przerwania biegu przedawnienia opisana w zakwestionowanym art. 70 § 4 OP zależy w rzeczywistości od aktywności organów egzekucyjnych. Przerwanie biegu przedawnienia nastąpi dopiero, gdy wszczęto postępowanie egzekucyjne i zastosowano jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 uPEA, o którym podatnik został zawiadomiony. [...] organy muszą wykazać się aktywnością polegającą na stosowaniu środków egzekucyjnych, tj. zajęciu określonych aktywów majątkowych dłużnika. Do przerwania biegu przedawnienia niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek: zastosowanie środka egzekucyjnego i powiadomienie podatnika o tej czynności. Stosowanie środków egzekucyjnych wiąże się z istnieniem składników majątkowych dłużnika, z których może być prowadzona egzekucja. Jak nakazuje przyjąć doświadczenie życiowe, dłużnicy często dokonują transferu składników majątkowych na osoby trzecie albo w inny sposób starają się stworzyć pozór pozostawania bez majątku. Jedynym celem takiego działania wydaje się uniknięcie odpowiedzialności za długi i uniemożliwienie egzekucji należności, przez doprowadzenie do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 uPEA (umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na niemożliwość uzyskania kwoty przewyższającej koszt egzekucji). Niekiedy jednak właśnie po umorzeniu postępowania i upływie czasu, pierwotnie wyprowadzone z majątku dłużnika aktywa, powracają do niego lub pojawiają się nowe, nieistniejące wcześniej aktywa. W takiej sytuacji możliwe jest wszczęcie kolejnego postępowania i zajęcie nowych, ujawnionych składników majątkowych lub - gdy postępowanie egzekucyjne nie uległo zawieszeniu - zastosowanie nowych środków egzekucyjnych. Usprawiedliwia to przerwanie biegu przedawnienia po zastosowaniu kolejnych środków egzekucyjnych [...]. 3.6. Powyżej wskazana kwestia jest istotna w niniejszej sprawie albowiem istnienie zaległości podatkowej w dniu składania wniosku o jej umorzenie jest podstawową przesłanką wszczęcia i prowadzenia postępowania w wymienionym przedmiocie (por. wyroki NSA z dnia: 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1413/07; 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1288/10; 30 września 2010 r., sygn. akt II FSK 784/09; WSA we Wrocławiu z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1171/07, CBOSA). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że żądanie umorzenia zaległości podatkowej może zostać zgłoszone wyłącznie wówczas, gdy zaległość ta już istnieje, czyli gdy nastąpi już przekształcenie zobowiązania podatkowego w zaległość podatkową, na skutek niezapłacenia podatku w terminie. Jednocześnie w tej dacie nie może dojść do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wskutek zaistnienia któregokolwiek ze zdarzeń określonych w art. 59 § 1 OP. W przeciwnym razie postępowanie w sprawie udzielenia ulgi ma charakter bezprzedmiotowy, co obliguje organ podatkowy do odmowy jego wszczęcia na podstawie art. 165a § 1 OP. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem już w chwili jego inicjowania, jeżeli brak jest materialnoprawnych podstaw do merytorycznego rozpoznania żądania strony (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 323/25, CBOSA). 3.7. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły w uzasadnieniu decyzji kwestii przedawnienia zaległości podatkowych za lata 2012, 2014-2019, które zostały objęte wnioskiem Skarżącego. W uzasadnieniu decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wskazano, że zebrano obszerny materiał, że zaległości za 2012-2018 nie są przedawnione niemniej jednak wyjaśnienia odwołującego się do konkretnych zaległości podatkowych i środków egzekucyjnych, jak też wskazaniu różnych majątków, z którego dochodzona była egzekucja - brak, poza powołaniem się na art. 70 § 4 OP i wskazaniem, że już to było Stronie wyjaśniane. W uzasadnieniu decyzji SKO również powołano się na treść art. 70 § 4 OP i ww. wyrok TK bez odniesienia się do konkretnych działań organu podatkowego. Interesującym jest zabieg retoryczny, zgodnie z którym SKO wskazuje na możliwość wielokrotnego przerywania biegu przedawnienia (podkreślone w samej decyzji SKO na s. 8), bez wskazania, że "do ponownego przerwania biegu przedawnienia konieczne jest zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego, skierowanego do innego składnika majątkowego dłużnika", co wynika wyraźnie z ww. wyroku TK. Tymczasem w sprawie stan majątkowy Skarżącego pozostaje niezmienny z racji jego sytuacji osobistej (orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności). Także nurtująca Skarżącego kwestia związana z nieuwzględnieniem potrąconych zaległości ze świadczenia matki została skwitowana stwierdzeniem, że było już Stronie wielokrotnie wyjaśniana. Brak jest informacji w oparciu o jakie dowody SKO wysnuwa takie wnioski. Co więcej z akt sprawy wynika, że nieruchomość została obciążona hipoteką przymusową na rzecz Prezydenta Miasta Wałbrzycha jednakże brak jest informacji kiedy i jakich zaległości podatkowych ona dotyczy. Zatem już wobec braku wyraźnego udowodnienia, że zaległości podatkowe o których umorzenie wnosi Skarżący istnieją, czyni decyzje organów podatkowych obu instancji wadliwymi, gdyż naruszają one art. 67a § 1 pkt 3 OP, w zw. z art. 70 § 4 OP rozumianego, zgodnie z wyrokiem TK z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt P 26/10, OTK-A 2011/5/43 oraz art. 120 OP i art. 7 Konstytucji RP, w zw. z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, jak też art. 121 § 1 OP, art. 122 OP, art. 187 § 1, art. 191 OP i art. 210 § 1 pkt 6 OP oraz art. 210 § 4 OP. 3.8. Kategoria uznania administracyjnego łączy się w państwie prawnym z kategorią kompetencji administracyjnej, w tym sensie, że upoważnienie do działania w ramach uznania, tak jak upoważnienie do każdej innej aktywności ustawowej, musi mieć oparcie w normie prawnej. Norma, z której wynika upoważnienie do działania, jest normą kompetencyjną, a upoważnienie nosi tu nazwę kompetencji. Działanie uznaniowe w ramach przyznanego upoważnienia nie jest już kompetencją, stanowi jednak wyraz realizowania przyznanej kompetencji. W tym sensie uznanie administracyjne może być postrzegane jako szczególny rodzaj kompetencji administracyjnej. Kompetencji administracyjnej, rozumianej jako swojego rodzaju "wspólny mianownik" obejmujący jednocześnie kompetencję w ogólnym znaczeniu upoważnienia, wynikającą z normy kompetencyjnej, oraz generalny obowiązek realizacji interesu publicznego, wypływający z normy zadaniowej skierowanej do organu administracji. Kompetencja administracyjna wynika zatem z normy kompetencyjnej oraz z normy zadaniowej będącej źródłem obowiązku realizacji interesu publicznego przez organ administracji publicznej. W kontekście ustalania przez organ sposobu korzystania z przyznanych mu kompetencji uznaniowych warto zatem podkreślić, że normy zadaniowe skierowane do organów administracji publicznej określają zadania sformułowane najczęściej w powiązaniu z celem działania administracji. Określenie zadania i celu działania podmiotu administracji publicznej jest jednoznaczne z nałożeniem na ten podmiot obowiązku wykonania danego zadania lub obowiązku osiągnięcia wyznaczonego celu. Do organu administracji skierowana jest co najmniej jedna norma zadaniowa, tj. wynikający z zasady dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji) i zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) nakaz realizowania przez organy władzy publicznej interesu publicznego (por. szerzej W. Jakimowicz, Zewnętrzne granice uznania administracyjnego, PiP 2010/5/42-54). Należy pamiętać, że organy podatkowe nie mogą w swych działaniach kierować się realizacją jedynie celu fiskalnego, niwecząc cel społeczny wyraźnie deklarowany przez ustawodawcę, bo wówczas działają wbrew dobru wspólnemu wszystkich obywateli jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 1 Konstytucji RP). Dobrem wspólnym jest państwo rozumiane jako demokratycznie zorganizowana wspólnota upodmiotowionych obywateli, a nie tylko aparat państwowy. Dlatego nie wolno dobra wspólnego identyfikować z dobrem (interesem) państwa w rozumieniu aparatu władzy. Państwo jest bowiem "pierwszym instytucjonalnym strażnikiem i gwarantem" trwania i rozwoju wartości, na których fundamencie zostało zorganizowane, a także realizacji wolności i praw człowieka (por. wyrok TK z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt Kp 7/09, OTK-A 2011/3/26, pkt 3.2). Powyższe dotyczy też organów gminy, gdyż zgodnie z art. 16 ust. 2 Konstytucji RP samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej są wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadania własne (art. 166 ust. 1 Konstytucji RP). Na mocy zaś art. 7 ust. 1 zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: gospodarki nieruchomościami (pkt 1); ochrony zdrowia (pkt 5); pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych (pkt 6); wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej (pkt 6a); polityki senioralnej (pkt 16a). Dodatkowo warto zauważyć, że zgodnie z art. 69 Konstytucji RP osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Dodatkowo w swym działaniu w zakresie uznania organy podatkowe nie mogą ignorować wartości konstytucyjnych. W myśl art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. 3.9. Warto jest jednak zauważyć, że przepis art. 67 § 1 OP posługuje się dwiema alternatywnymi przesłankami "ważnym interesem podatnika" i "interesem publicznym". Pojęcia "ważnego interesu podatnika oraz "interesu publicznego", jak każde pojęcie nieoznaczone, mają treść obiektywną, która wiąże organ administracyjny i nie daje podstawy do rozszerzania zakresu do swobodnego uznania (por. W. Jakimowicz, ibidem). Niewątpliwie w orzecznictwie sądowym zapadłym na gruncie art. 67a § 1 OP przyjmuje się, że przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Dlatego budzi zdziwienie stwierdzenie organu podatkowego pierwszej instancji, że przesłanka "ważnego interesu podatnika" występuje tylko wówczas, gdy podatnik popada w zaległość na skutek nadzwyczajnych okoliczności w rodzaju klęsk żywiołowych, zdarzeń losowych, występujących niezależnie od niego, a mogących zachwiać podstawami jego egzystencji. Co więcej trudna sytuacja finansowa, na którą powołuje się Skarżący nie może być utożsamiana z ważnym interesem podatnika, gdyż – jak twierdzi ww. organ - takie podejście prowadziłoby do niesprawiedliwości i nierówności w stosunku do ogółu podatników podlegających powszechnemu obowiązkowi podatkowemu. Ten sposób rozumienia przesłanki jest wadliwy albowiem nie tylko wskazuje na nadzwyczajność tej przesłanki lecz odnosi się do konieczności respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, tutaj sprawiedliwości i równości, a to mieści się w zakresie drugiej przesłanki "interesu publicznego". Co zasadniczo przeczy użytej przez ustawodawcę konstrukcji art. 67 § 1 pkt 3 OP rozważania spełnienia odrębnie dwóch przesłanek a nie czytania ich w sposób łączny. SKO w zaskarżonej decyzji przesłanki "ważnego interesu podatnika" nie łączy z nadzwyczajnymi okolicznościami, lecz również wskazuje, że trudna sytuacja podatnika z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości i sprawiedliwości opodatkowania, nie może stanowić samodzielnej i bezpośredniej przesłanki ważnego interesu podatnika. Ten sposób rozumienia ww. przesłanki czyni ją w istocie bezprzedmiotową. Niewątpliwie zasada równości powinna być uwzględniana w przypadku ulg podatkowych. Nie powinno się bowiem traktować odmiennie osób charakteryzujących się jednakową cechą relewantną i znajdujących się w takiej samej sytuacji, jeżeli konieczność zróżnicowania sytuacji prawnej tych podmiotów nie znajduje uzasadnienia w innych przepisach konstytucyjnych czy też nie wynika z potrzeby ochrony innych wartości (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 1997 r., K 8/97, OTK z 1997 r., nr 5-6, poz. 70). Nakaz sprawiedliwego opodatkowania jest zwykle wywodzony z art. 32 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP (łączony także z art. 2 in fine – zasadą sprawiedliwości społecznej). Tyle tylko, że w przypadku Skarżącego konieczne jest jednak uwzględnienie wartości jaką jest godność ludzka i zadań państwa w zakresie pomocy osobom niepełnosprawnym czy działań prorodzinnych. Podatki nie powinny być większym ciężarem, niż jest to absolutnie konieczne. Muszą one uwzględniać indywidualne możliwości ponoszenia ciężarów publicznych przez podatników. Obowiązek płacenia podatków nie może bowiem prowadzić do ubóstwa obywateli (podatników) – (wyrok TK z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt K 21/14, OTK-A 2015/9, poz. 152, par. 223). Należy mieć poważne wątpliwości czy można postawić znak równości (jak to uczyniono w sprawie) między osobą pełnosprawną a osobą niepełnosprawną. Ta pierwsza kategoria osób odnosi się do ludzi, którzy nie doświadczają ograniczeń w funkcjonowaniu fizycznym lub psychicznym w takim stopniu, jak osoby z niepełnosprawnością, co przekłada się na większą możliwość zarobkowania i w konsekwencji większą możliwość realizacji obciążeń podatkowych. I dalej należy zadać pytanie czy sprawiedliwym jest żądanie od kogoś kto nie ma nic i kto ma kłopoty z uzyskaniem czegoś więcej poza wsparciem od państwa i niewielkim wsparciem od córki i siostry, jeszcze więcej? W judykaturze wprawdzie podkreśla się (por.m.in. wyroki NSA z dnia: 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 845/21; 25 października 2023 r. sygn. akt III FSK 419/23, CBOSA), że z istoty art. 67a § 1 pkt 3 OP wynika, iż sąd administracyjny nie może zobowiązać organu podatkowego do wydania decyzji o umorzeniu bądź odmowie umorzenia zaległości podatkowej (w przypadku stwierdzenia istnienia co najmniej jednej z przesłanek). Poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą jednak pozostawać przypadki korzystania przez organy podatkowe z przyznanej im kompetencji w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. W państwie prawa (art. 2 Konstytucji RP) prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) nie może być rozumiane jedynie na płaszczyźnie formalnej, jako gwarantujące jednostce co do zasady dostępność drogi sądowej, lecz powinno być rozumiane także na płaszczyźnie materialnej, jako dające jednostce możliwość prawnie skutecznej ochrony praw na drodze sądowej (uchwała TK z dnia 25 stycznia 1995 r., W 14/94, OTK 1995/1, poz. 19, § 20). W analizowanej sprawie taka sytuacja właśnie miała miejsce. 3.9. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że zastosowana przez organy podatkowe obu instancji argumentacja w żaden sposób nie przystaje do stanu faktycznego sprawy, nie jest spójna, logiczna i tak naprawdę w swej istocie ma wymiar pozorny. W gąszczu powoływanego orzecznictwa sądowego nie sposób jest odnaleźć rzetelnej analizy sytuacji Skarżącego, popartej doświadczeniem życiowym i wolą dostrzeżenia człowieka, który popadł w problemy finansowe z powodu choroby, a więc z powodu zaistnienia zdarzenia nagłego i nieprzewidywanego, które doprowadziło Skarżącego do utraty źródła zarobkowania, znacznego stopnia niepełnosprawności, długów podatkowych i sytuacji skrajnego ubóstwa [zasiłki otrzymywane z MOPS – 852,96 zł; wydatki na poziomie absolutnego minimum jego potrzeb (995 zł) - ta okoliczność nie wymagała dalszych dowodów]. Tymczasem z jednej strony organy podatkowe obu instancji mówią o tym, że Skarżący nie przedstawił wystarczającej ilości dowodów na swoją aktualną sytuację majątkową (pomimo braku zaprzeczenia wnioskowi Strony, że sytuacja rodzinna i finansowa jest znana i powinna być znana organowi podatkowemu od lat - z wcześniejszych wniosków o umorzenie zaległości podatkowej, ale i z urzędu – MOPS, toczące się postępowania egzekucyjne nakładające obowiązek znajomości stanu majątkowego Skarżącego), aby następnie stwierdzić na podstawie enumeratywnie wymienionych w decyzji dowodów, że w sprawie nie zachodzi ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny. Tak naprawdę jedynym kluczowym argumentem jest lakoniczne stwierdzenie, że Skarżący posiada dużą nieruchomość i grunty, które mógłby np. wynajmować, co mogłoby mu przynieść potencjalne pożytki (decyzja organu podatkowego pierwszej instancji). Jednakże z akt sprawy nie wynika czy stan techniczny przedmiotowych nieruchomości pozwala choćby na ich wynajmowanie i czy Skarżący z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności jest w stanie samodzielnie podjąć się takich zobowiązań (z wypowiedzi pełnomocnika z urzędu wynika, że Skarżący nie jest w stanie wynająć ww. nieruchomości z uwagi na niepełnosprawność fizyczną i psychiczną), zwłaszcza, że powodem rezygnacji z prowadzenia działalności gospodarczej była właśnie jego choroba (co miało miejsce w 2012 r.). Twierdzenie przez SKO w zaskarżonej decyzji, że podatnik pomimo posiadania nieruchomości w żaden sposób ich nie zagospodarował, ani w celu prowadzenia osobiście działalności gospodarczej, ani w celu podnajęcia jest argumentem nie uwzględniającym rzeczywistej sytuacji osobistej Skarżącego, zwłaszcza w zakresie jego orzeczonej niepełnosprawności. Sugerowanie Skarżącemu przez organy podatkowe obu instancji niesprawdzonych rozwiązań, które stanowią kluczowy argument odmowy umorzenia zaległości podatkowych narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 OP). Zasada zaufania, wspierana przez zasadę dobra wspólnego i zasadę państwa prawa podkreślają służebną rolę organów administracji publicznej wobec Państwa (gminy) i zarazem jego obywateli i innych podmiotów działających na jego obszarze. Od jakości prawnej działania tych organów zależy zatem autorytet samego Państwa (gminy) i jego instytucji. Zasada zaufania uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania (por. Ż. Skrenty, Zaufanie obywateli do organów władzy publicznej w świetle orzecznictwa sądowego i poglądów doktryny, PWSZ IPiA Studia Lubuskie, Tom IX Sulechów 2013, s. 97-99). W uzasadnieniu decyzji organów podatkowych obu instancji nie rozważono też kwestii zaistnienia "interesu publicznego" ograniczając się do lakonicznej wypowiedzi, że żaden argumentów Skarżącego nie może być uznany za spełniający taką przesłankę. Organy podatkowe obu instancji zapominają, że umorzenie zaległości podatkowych powinno być formą pomocy udzielonej przez Państwo (gminę) podatnikowi po to, aby przez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika (ważny interes podatnika). To właśnie ulgi podatkowe zapobiegają degradacji społecznej, dając szanse organom podatkowym podjęcia słusznej decyzji mającej na celu realizację celu ochronnego obywatela (mieszkańca gminy), a nie celu jedynie fiskalnego budżetu gminy, z którego i tak powinny być pokrywane wydatki publiczne na pomoc takim osobom. Z pojęciem "dobro wspólne" (Rzeczpospolita Polska) łączą się nie tylko obowiązki obywatela wobec państwa (gminy), ale i obowiązki państwa (gminy) wobec obywatela (por. J. Trzciński, Rzeczypospolita Polska dobrem wspólnym wszystkich obywateli, RPEIS 2018 nr 1, s. 30). Idea decentralizacji widoczna w zasadzie udziału samorządu terytorialnego w sprawowaniu władzy publicznej stanowi konsekwencje idei demokracji (art. 15 Konstytucji RP). Jej kluczowym elementem jest samorządność czyli prawo i zdolność gminy do samodzielnego decydowania o swoich sprawach, rozwiązywania ich na własną odpowiedzialność i w interesie wspólnoty samorządowej (mieszkańców gminy). Organy gminy powinni dbać o zachowanie przyrodzonej godności człowieka (preambuła do Konstytucji RP). Trzeba dobitnie podkreślić, że ubóstwo stanowi zaprzeczenie praw człowieka i afront dla ludzkiej godności (I. Khan, The The Unheard truth. Poverty and human rights, New York–London 2009, s. 3, [w:] A. Ploszka, Publicznoprawny status jednostki skrajnie ubogiej, WKP 2019, LEX/el.). Działania organów publicznych nie mogą prowadzić do poszerzenia granic ubóstwa, a narzędziem, które ma temu zapobiegać jest m.in. przedmiotowa ulga podatkowa. Patrząc natomiast z punktu widzenia interesu publicznego, chodzi także o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych Państwo (gmina) nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w przypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2024 r. sygn. akt III FSK 297/23, CBOSA). Zatem organ podatkowy w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności podatkowych, czy też zastosowanie ulgi podatkowej). Dodatkowo wartości to nie magiczne formuły, które mają usprawiedliwiać każde działanie oraz decyzje organów podatkowych bez żadnego uzasadnienia. Zawierają w sobie konkretne treści, które należy wytłumaczyć adresatowi decyzji, dlaczego zdecydowały o rozstrzygnięciu w jego przypadku. W sprawie brak jest w ww. wskazywanym aspekcie umotywowanego stanowiska organów podatkowych obu instancji. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że doszło w sprawie do naruszenia – art. 121 § 1 i § 2 OP, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 OP, art. 210 § 1 pkt 6 OP oraz art. 210 § 4 OP w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 OP w zw. z art. 30 Konstytucji RP, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. 3.10. Z tych też względów uznano, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA. Sąd skorzystał z uprawnienia wynikającego z treści art. 135 PPSA i uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. 3.11. W ponownym postępowaniu organy podatkowe powinny w pierwszej kolejności ustalić czy istnieją zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości o których umorzenie wnioskuje Skarżący, stosowne wyjaśnienie powinno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Przedawnione zobowiązanie nie może wygasnąć drugi raz przez umorzenie zaległości podatkowej. Przy czym należy wprost zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepis art. 70 § 8 OP – skoro została w nim powtórzona norma prawna zawarta w art. 70 § 6 OP – pozbawiony jest waloru konstytucyjności, a to w konsekwencji oznacza brak możliwości wywodzenia na jego podstawie, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu. Kluczowym jest tutaj wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, OTK-A 2013/7/97, w którym on stwierdził, że przepis art. 70 § 6 OP, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r., (obecnie art. 70 § 8 OP) jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, co powinno być w sprawie również rozważone. Ustalenie istnienia i zakresu zaległości podatkowej jest punktem wstępnym do rozpoznania wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych. Następnie powinno się ocenić dostatecznie wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy - dla jego subsumcji pod normę wynikającą z art. 67a § 1 pkt 3 OP, przy uwzględnieniu wykładni przesłanek zawartej w niniejszym wyroku, przy czym wyciągane wnioski nie mogą być czynione w oderwaniu od rzeczywistości i doświadczenia życiowego oraz zasad postępowania podatkowego. Należy też zauważyć, że nieprzypadkowo Skarżący w postępowaniu sądowoadministracyjnym korzysta w całości z prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Sposób sformułowania samego wniosku o ulgę podatkową, odwołania, jak i skargi dowodzi nieporadności Skarżącego, która może być efektem orzeczonej niepełnosprawności, co tym bardziej powinno skłaniać organy podatkowe do rzetelności, skrupulatności w rozpoznaniu sprawy oraz większej staranności w wyjaśnieniu przesłanek jakimi organy się będą kierować przy wydaniu decyzji. Należy też podkreślić, że wartości na które potencjalnie mogą się powołać się organy podatkowe powinny mieć walor konkretny, a nie jedynie fasadowy. Po myśli art. 121 § 2 OP organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi podatkowemu z urzędu należy zakomunikować stronie (art. 187 § 3 OP).