I SA/Wr 506/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Haberka Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski Asesor WSA Łukasz Cieślak (sprawozdawca) Protokolant: Starszy specjalista Magdalena Rogalewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2024 r. nr SKO 4003.6.2024 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2018 r. I. uchyla w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Siechnic z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr WP.3124.3.12.2023.AB; II. umarza postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia stronie skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2018 r.; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 6900 zł (sześć tysięcy dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) z 23 lipca 2024 r. nr SKO 4003.6.2024, podjęta na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa, o.p.), którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Siechnic (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z 30 kwietnia 2024 r. nr WP.3124.3.12.2023.AB o określeniu M. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. (dalej: spółka, skarżąca) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2018 r. w łącznej kwocie 50 411 zł i o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2018 r. w kwocie 50 411 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że spółka nie złożyła w ustawowym terminie deklaracji na podatek od środków transporotowych za 2018 r. Po dwukrotnym wezwaniu spółki przez organ I instancji do złożenia deklaracji, 3 października 2019 r. złożono deklarację podatkową, lecz niepodpisaną, i 4 października 2019 r. dokonano wpłaty kwoty 50 411 zł na podatek i 5 403 zł na poczet odsetek za zwłokę. Wnioskiem z 27 listopada 2019 r. spółka wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2018 r. w wysokości 50 411 zł podatku i 5 358,75 zł odsetek za zwłokę. Wniosek uzasadniono tym, że w 2017 r. organ I instancji uznał, że na spółce nie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, a po dwóch latach organ zmienił zdanie. Takie postępowanie świadczy o niekompetencji organu i narusza zasady zaufania do państwa. Burmistrz decyzją z 27 marca 2020 r. nr WP.3124.4.145.2019.AB odmówił stwierdzenia nadpłaty. Na skutek odwołania wniesionego przez spółkę Kolegium decyzją z 19 maja 2020 r. nr SKO 4011/290/20 uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolejno Burmistrz wezwał spółkę do dołączenia do wniosku o stwierdzenie nadpłaty korekty deklaracji na podatek od środków transportowych za 2018 r. Postanowieniem Burmistrza z 7 października 2020 r. nr WP.3124.4.152.2019.AB pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Kolegium z 14 grudnia 2020 r. nr SKO 4011/585/20. Kolegium nakazało kontynuować postępowanie, zwłaszcza, że dnia 9 listopada 2020 r. Burmistrz wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości podatku od środków transportowych spółce. Burmistrz decyzją z 8 stycznia 2021 r. nr WP.3124.5.14.2020.AB określił spółce wysokość podatku od środków transportowych za 2018 r. Na skutek odwołania spółki Kolegium decyzją z 15 czerwca 2021 r. nr SKO 4011/177/21 uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolejna decyzja organu I instancji została wydana 26 października 2021 r. (nr WP.3124.5.14.2020.AB). Decyzja ta została uchylona decyzją Kolegium z 15 lutego 2022 r. nr SKO 4011/524/21. Przyczyną uchylenia było to, że organ I instancji przyjął jako deklaracje korygujące skany deklaracji, które nie spełniały wymogów deklaracji podatkowej. Następnie organ pierwszej instancji po dwukrotnym wezwaniu doprowadził do tego, że 20 czerwca 2022 r. spółka złożyła te deklaracje. Burmistrz decyzją z 11 sierpnia 2022 r. nr WP.3124.5.14.2020.AB określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2018 r. w łącznej kwocie 50 411 zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2018 r. w kwocie 50 411 zł. Po rozpatrzeniu odwołania spółki Kolegium decyzją z 22 listopada 2022 r. nr SKO 4011/571/22 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na tę decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z 3 sierpnia 2023 r., I SA/Wr 164/23, uchylił decyzje organów obu instancji. Jako powód uchylenia wskazał doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnikowi strony, ustanowionemu do postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, co było niedopuszczalne, albowiem w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu postanowienie to należy doręczyć stronie. Ponadto zarzucono niekompletność przekazanych akt. Następnie Burmistrz postanowieniem z 30 listopada 2023 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce wysokości podatku od środków transportowych za 2018 r. i doręczył je spółce. Postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. organ I instancji włączył do akt materiały zebrane w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Burmistrz decyzją z 30 kwietnia 2024 r. nr WP.3124.3.12.2023.AB określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2018 r. w łącznej kwocie 50 411 zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2018 r. w kwocie 50 411 zł. Od decyzji tej spółka wniosła odwołanie. Kolegium opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono m.in., że zobowiązanie podatkowe za 2018 r. nie uległo przedawnieniu z końcem 2023 r. Bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 o.p. poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego 2 lutego 2023 r. Ponowny bieg rozpoczął, zgodnie z art. 70 § 7 pkt 2 o.p., z chwilą doręczenia organowi prawomocnego orzeczenia, co miało miejsce 3 listopada 2023 r. Zawieszenie trwało 9 miesięcy. Tak więc orzekanie w dniu 23 lipca 2024 r. w sprawie było dopuszczalne. Zresztą w sprawie złożono wniosek o stwierdzenie nadpłaty, co oznacza, że zgodnie z art. 79 § 3 o.p. orzekanie w sprawie i tak byłoby dopuszczalne. Na powyższą decyzję Kolegium spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o odrzucenie skargi. Spółka wskazała, że zaskarżona decyzja nie została jej skutecznie doręczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 6 grudnia 2024 r., I SA/Wr 774/24, odrzucił skargę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że nie doszło do prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji, co spowodowało, że skarżony akt w ogóle nie wszedł do obrotu prawnego. Sąd ocenił, że decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi strony będącemu doradcą podatkowym zgodnie z przepisami prawa, w tym wypadku zgodnie z art. 144 § 5 o.p. Mimo wskazania przez pełnomocnika adresu do doręczeń elektronicznych, Kolegium doręczyło decyzję w formie tradycyjnej, co było nieskuteczne. Z akt administracyjnych wynika, że doręczenie odpisu ww. postanowienia wraz ze stwierdzeniem prawomocności nastąpiło do Kolegium 26 marca 2025 r. Kolegium do akt sprawy włączyło decyzję z 23 lipca 2024 r. zawierającą podpisy elektroniczne członków składu orzekającego złożone 8 maja 2025 r., 15 maja 2025 r. i 19 maja 2025 r. Decyzję doręczono 20 maja 2025 r. pełnomocnikowi spółki na adres elektroniczny. Spółka 18 czerwca 2025 r. wniosła skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucono: - rażące naruszenie art. 208 § 1 o.p. w związku z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. w związku z art. 70 § 1 o.p. w związku z art. 212 o.p. poprzez wydanie, podpisanie, nadanie i doręczenie decyzji po upływie terminu przedawnienia, co sprawia, że organ próbuje określić wysokość wygasłego przez przedawnienie zobowiązania podatkowego; - naruszenie art. 121 o.p. i art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez obrazę wynikającej z tych norm zasady zaufania poprzez całkowite zignorowanie argumentów dotyczących przedawnienia podnoszonych przez stronę na wcześniejszych etapach postępowania, a więc doskonale znanych organowi, w postaci ponownego nadania tej samej (a tak naprawdę już nowej decyzji, biorąc pod uwagę, że wcześniej jej oryginałem była wersja papierowa z fizycznymi podpisami członków organu) pomimo oczywistego upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego; - naruszenie art. 121 o.p. w związku z art. 191 o.p. w związku z art. 2 Konstytucji RP w związku art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.; dalej: EKPCz) poprzez obarczanie ujemnymi następstwami uchybień organu prowadzącego postępowanie podatnika działającego w dobrej wierze oraz brak zapewnienia temuż podatnikowi rzetelnego postępowania w celu ochrony swojego mienia w rozumieniu art. 1 Protokołu nr 1 do EKPCz; - naruszenie art. 121 § 1 o.p. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez akceptację przez Kolegium wydania przez organ I instancji w stosunku do 2018 r. całkowicie odmiennego rozstrzygnięcia w porównaniu do sprawy o identycznym stanie faktycznym i dotyczącej tego samego podatnika (sprawa dotycząca rozliczenia strony w zakresie 2017 r.) oraz samodzielne wydanie odmiennego rozstrzygnięcia w identycznej sprawie dotyczącej tylko innego okresu rozliczeniowego, a tym samym naruszenie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, co dodatkowo narusza zaufanie do państwa prawa i zasadę równego traktowania, gdyż nie zaistniały żadne czynniki prawotwórcze, w rozumieniu norm prawa podatkowego, które pozwalałyby na wywiedzenie innych wniosków i konsekwencji prawnych w zakresie zobowiązania podatkowego i nadpłaty; - naruszenie art. 75 § 4 o.p. i art. 75 § 4a o.p. poprzez brak stwierdzenia i w efekcie, zwrotu nadpłaty, pomimo oczywistych ku temu przesłanek w postaci wezwania organu podatkowego z 17 maja 2017 r., w którym stwierdzono wygaśnięcie zobowiązania (brak obowiązku podatkowego) i działań podatnika w oparciu o tę ekspektatywę prawną; - naruszenie art. 208 § 1 o.p. w związku z art. 207 § 2 o.p. poprzez zaakceptowanie przez Kolegium sytuacji, w której Burmistrz określił wysokość zobowiązania podatkowego pomimo braku możliwości doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia przed upływem terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania; - naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 233 § 1 pkt 3 o.p. poprzez utrzymanie w mocy skarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji i art. 208 § 1 o.p. poprzez brak umorzenia postępowania podatkowego w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 o.p.) w sytuacji, w której zobowiązanie uległo już przedawnieniu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Burmistrza w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz stwierdzenia nadpłaty jako bezprzedmiotowych, a przede wszystkim zobowiązanie organów do dokonania czynności materialno-technicznej zwrotu nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2018 r., która wynika z mocy prawa. Wniesiono także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa świadczonego przez doradcę podatkowego z zastosowaniem mnożnika "razy 2", stosownie do norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że termin przedawnienia podatku od środków transportowych za 2018 r. w niniejszej sprawie upływał z końcem 2023 r. Wobec dwukrotnego wnoszenia przez stronę skarg do sądu administracyjnego bieg terminu przedawnienia mógł być więc zawieszony, przez 274 dni, co za tym idzie "nowy" termin przedawnienia dla przedmiotowego zobowiązania upływałby 4 sierpnia 2024 r. Jednocześnie autor skargi wyraził uwagi polemiczne co do tego, czy wniesienie ww. skarg w istocie wywołało skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Jeśli by nawet jednak uznać, że tak było, to skarżąca zauważyła, że zaskarżona decyzja teoretycznie wydana została 23 lipca 2024 r., nadana została najpierw pocztą tradycyjną 12 września 2024 r. i odebrana 16 września 2024 r. Następnie, wskutek postanowienia WSA we Wrocławiu z 6 grudnia 2024 r., I SA/Wr 774/24, nadana została ponownie 20 maja 2025 r. tym razem w wersji elektronicznej, z nowymi podpisami członków Kolegium. Doręczenie nastąpiło 20 maja 2025 r. Decyzja doręczona została, więc praktycznie rok po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Spółka wskazała nadto, że ze względu na fakt, że w obrocie prawnym nie znajduje się deklaracja podatkowa, z której wynikałoby jakiekolwiek zobowiązanie w podatku od środków transportowych za 2018 r. (ta złożona przez spółkę miała nie zawierać podpisu, co też wyklucza jej skuteczność), to też zdaniem spółki, ze względu na przedawnienie nie jest możliwa sytuacja, w której uiszczone zobowiązanie w dniu 3 października 2019 r., było organowi należne, w którymkolwiek okresie od dnia jego zapłaty. Sam wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie jest zaś tutaj konieczny (można wręcz stwierdzić, że jest bezprzedmiotowy, ponieważ nie istnieje deklaracja, którą mógłby on "skorygować"). Istnienie nadpłaty jest oczywiste i wynika z tego, że w obiegu prawnym nie istniał do 20 maja 2025 r. żaden dokument, z którego wynikałaby kwota podatku od środków transportowych za 2018 r. do zapłaty. Decyzja ostateczna doręczona spółce 20 maja 2025 r. została wydana, podpisana, nadana i doręczona już po terminie przedawnienia, jest więc bezprzedmiotowa. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych przepisów p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga miała uzasadnione podstawy. Wskazując ramy prawne sprawy, zauważyć należy, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) podatek od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, jest płatny w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Zgodnie z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl art. 70 § 6 pkt 2 o.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Stosownie do art. 70 § 7 pkt 2 o.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Z powyższego wynika, że zobowiązanie podatkowe spółki w podatku od środków transportowych za 2018 r. ulegało przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2023 r. Termin ten uległ jednak zawieszeniu w związku z wniesieniem przez spółkę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Kolegium z 22 listopada 2022 r. nr SKO 4011/571/22 (sprawa I SA/Wr 164/23), a także skargi na decyzję Kolegium z 23 lipca 2024 r., nr SKO 4003.6.2024 (sprawa I SA/Wr 774/24). Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwało 9 miesięcy. Ponowny bieg terminu rozpoczął się od 3 listopada 2023 r., co oznacza, że zobowiązanie podatkowe spółki przedawniało się w sierpniu 2024 r. W kontekście powyższego należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 6 października 2003 r. FPS 8/03 (ONSA 2004, nr 1, poz. 7 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl), uznał, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 o.p. upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Z kolei w uchwale NSA z 3 grudnia 2012 r., I FPS 1/12 (ONSAiWSA 2013, nr 3, poz. 37), stwierdzono, że w świetle art. 70 § 1 o.p. i art. 208 § 1 o.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 o.p.). Stanowisko to podtrzymano w uchwale pełnego składu Izby Finansowej NSA z 29 września 2014 r., II FPS 4/13 (ONSAiWSA 2015, nr 1, poz. 1). W okolicznościach niniejszej sprawy należy zwrócić również uwagę na to, że zgodnie z art. 207 § 1 o.p. organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 211 o.p. decyzję doręcza się stronie na piśmie. Stosownie do art. 212 zdanie pierwsze o.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Należy zatem rozróżnić etapy kończące postępowanie podatkowe – pierwszy polegający na podpisaniu aktu przez piastuna organu lub osoby upoważnionej oraz drugi polegający na jego uzewnętrznieniu poprzez wprowadzenie do obrotu prawnego. Dopiero po ziszczeniu się obu tych warunków można mówić o wydaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Nie ulega wątpliwości, że decyzja określająca skarżącej zobowiązanie w podatku od środków transportowych jest decyzją deklaratoryjną (art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej), a nie konstytutywną (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Zgodzić się należy, że data wydania decyzji nie jest równoznaczna z momentem, od którego decyzja ta wywiera skutki prawne. Aby decyzja ostateczna organu podatkowego wywołała wyrażony w niej skutek określenia zobowiązania podatkowego w kwocie innej niż zadeklarowana przez podatnika, musi zostać wydana i doręczona przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (por. wyroki NSA: z 22 kwietnia 2014 r., II FSK 2466/14; z 6 maja 2015 r., II FSK 333/14; z 15 kwietnia 2016 r., II GSK 1214/14; z 9 czerwca 2016 r., II FSK 1683/14; z 2 września 2016 r., II FSK 2074/14; z 21 lutego 2017 r., II FSK 38/15). Przy czym dotyczy to – w przypadku decyzji określającej – zarówno decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji, w odróżnieniu od decyzji ustalającej, gdzie obowiązek jej doręczenia przed upływem terminu przedawnienia dotyczy w zasadzie decyzji organu pierwszej instancji. Niedoręczenie decyzji organu odwoławczego, odnoszącej się do decyzji deklaratoryjnej (utrzymującej ją w mocy lub orzekającej co do istoty), do momentu upływu terminu przedawnienia oznacza, że decyzja ta nie wywołuje wyrażonego w niej skutku jako odnosząca się do zobowiązania już przedawnionego. Z akt sprawy wynika, że decyzja Kolegium została wydana 23 lipca 2024 r. (data widniejąca w nagłówku decyzji). Następnie w dniach 8-19 maja 2025 r. jej wersja elektroniczna została podpisana przez członków składu orzekającego Kolegium. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi spółki 20 maja 2025 r. Należy więc stwierdzić, że zarówno nadanie decyzji z 23 lipca 2024 r. formy dokumentu elektronicznego, jak i doręczenie jej w tej formie stronie skarżącej nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki w podatku od środków transportowych za 2018 r. To zaś oznacza, że decyzja Kolegium mogła nie wywołać wyrażonego w niej skutku, bowiem jest decyzją odnoszącą się do zobowiązania już przedawnionego. Skoro zaś zobowiązanie, objęte zaskarżoną decyzją, uległo przedawnieniu, to w obrocie prawnym nie mogła pozostać również decyzja organu I instancji określająca wysokość tego zobowiązania. W związku z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego decyzje organów obu instancji należało uznać za naruszające art. 70 § 1 o.p. w związku z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 o.p. i art. 59 § 1 pkt 9 o.p. Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska Kolegium, że orzekanie w sprawie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego, mimo przedawnienia tego zobowiązania, było dopuszczalne z uwagi na złożony przez skarżącą wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Zgodnie z art. 75 § 1 o.p., jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. W myśl art. 79 § 2 o.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. Z art. 79 § 3 o.p. wynika, że decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty na wniosek złożony przed upływem terminu przedawnienia można wydać także po upływie tego terminu. Zgodnie zaś z art. 75 § 4a o.p. w decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty. Zdaniem Sądu analiza przywołanych przepisów prawa prowadzi do jasnego wniosku, że po upływie terminu przedawnienia dopuszczalne jest określenie zobowiązania podatkowego, jednak wyłącznie w sytuacji wydania przez organ decyzji stwierdzającej nadpłatę i jedynie w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji, ani Kolegium, nie wydały decyzji stwierdzającej nadpłatę, a co za tym idzie brak było podstaw do określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wziąwszy pod uwagę, że powyżej stwierdzone naruszenie prawa miało charakter istotny, tzn. miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd stwierdził w konsekwencji, że w sprawie zaistniały podstawy do uchylenia w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości, o czym orzeczono w pkt I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Dalej trzeba wyjaśnić, że przedawnienie zobowiązania podatkowego jest także jedną z przyczyn umorzenia postępowania z urzędu, wymienioną wprost w art. 208 § 1 o.p. Powołany przepis nakazuje umorzenie postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, a w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Umorzenie postępowania jest obligatoryjne, gdy organ stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przykładem bezprzedmiotowości jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w wyniku przedawnienia. Niedopuszczalne jest wówczas, z uwagi na wygaśnięcie owego zobowiązania podatkowego, skonkretyzowanie indywidualnych obowiązków podatnika. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem zobowiązanie podatkowe spółki w podatku od środków transportowych za 2018 r. uległo przedawnieniu, a zatem należało stwierdzić, że brak było na obecnym etapie podstaw do dalszego prowadzenia postępowania podatkowego w przedmiocie określenia stronie skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2018 r. W tych okolicznościach zastosowanie w sprawie znalazł art. 145 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. Z uwagi na to, co do tej pory powiedziano, a także wziąwszy pod uwagę, że według art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi nie mieściłoby się w tych ramach, a także byłoby zbędne z uwagi na umorzenie postępowania podatkowego przez Sąd. Kolejno należy wskazać, że w związku z uchyleniem decyzji organów obu instancji w dalszym postępowaniu zadaniem organu I instancji będzie załatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem spółki z 27 listopada 2019 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2018 r. Sąd nie znalazł przy tym podstaw do żądanego przez skarżącą zobowiązania organów do dokonania zwrotu nadpłaty spółce, bowiem rozstrzygnięcia tego rodzaju nie przewiduje art. 145 § 1 p.p.s.a., który miał zastosowanie przy rozpoznawaniu skargi w niniejszej sprawie. Sąd wskazuje, że skoro spółka złożyła ww. wniosek o stwierdzenie nadpłaty, to podlegać on winien rozpatrzeniu we właściwym trybie przez właściwy organ podatkowy. Wniosek, zgodnie z art. 165 § 1 o.p., co do zasady, wszczyna postępowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie, czy powstała nadpłata, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Materia ta winna być oceniona przez organ I instancji z uwzględnieniem, że podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Organ winien wziąć pod uwagę okoliczność, że strona nie złożyła niewadliwej deklaracji na podatek od środków transportowych za 2018 r., a termin przedawnienia zobowiązania za ten rok upłynął, przy czym nie jest już prawnie dopuszczalne określenie tego zobowiązania podatkowego. Dokonując ustaleń w powyższej kwestii organ podatkowy winien ocenić, czy dokonana przez spółkę 4 października 2019 r. wpłata ma charakter nadpłaty w rozumieniu art. 72 o.p., przy uwzględnieniu towarzyszących jej okoliczności, tj. złożenia deklaracji podatkowej (zawierającej braki formalne, które nie zostały usunięte), a także wziąwszy pod uwagę, że Sąd umorzył postępowanie w sprawie określenia spółce zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2018 r. Organ podatkowy winien w sprawie działać wnikliwie, ale i szybko, bowiem z punktu widzenia wartości takich jak zaufanie do organów państwa i zasada ochrony prawa własności nie jest pożądana sytuacja, w której strona musiałaby z powodu opieszałości organu zbyt długo oczekiwać na zwrot należących do niej środków. Wobec uwzględnienia skargi Sąd orzekł również o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, obejmujący zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi (1500 zł), a także wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej będącego doradcą podatkowym (5400 zł), wynikające z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 1687). Sąd wziął pod uwagę, że zgodnie z § 3 ust. 2 przywołanego rozporządzenia ustalenie wynagrodzenia przewyższającego kwotę określoną w § 2, ale nieprzekraczającego sześciokrotności tej kwoty ani wartości przedmiotu sprawy, następuje, jeśli uzasadnia to niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Sąd dostrzegł nakład pracy pełnomocnika strony skarżącej na etapie postępowania przed organami podatkowymi, jednakże zasądzane wynagrodzenie dotyczy czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, których charakter w niniejszej sprawie – w ocenie Sądu – nie uzasadniał zasądzenia na rzecz strony skarżącej wynagrodzenia doradcy podatkowego przewyższającego kwotę określoną w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. f ww. rozporządzenia. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.