I SAB/Wr 25/15

WyrokWSA we Wrocławiu2016-02-05

Skład orzekający: WSA Katarzyna Radom, WSA Dagmara Dominik-Ogińska, WSA Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej we W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r., a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., zobowiązując go do wydania decyzji w terminie miesiąca. Uznano jednak, że przewlekłość ta nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wynikała z błędnego przekonania organu o konieczności zawieszenia postępowania z uwagi na "zagadnienie wstępne", co nie było oczywistym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. w upadłości wniosła skargę na przewlekłość postępowania Dyrektora Izby Skarbowej we W. w sprawie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. Postępowanie zostało wszczęte wnioskiem o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na wyrok NSA. Organ wznowił postępowanie, a następnie je zawiesił, oczekując na rozstrzygnięcie innej sprawy przez NSA. Skarżąca zarzuciła organowi nieuzasadnioną przewlekłość i celowe odwlekanie wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej we W.; II. Zobowiązano Dyrektora Izby Skarbowej we W. do wydania decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania w terminie miesiąca; III. Orzeczono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; IV. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 357 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2016 r. sprawy ze skargi: A sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z/s we W. na przewlekłość postępowania Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r.: I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej we W.; II. zobowiązuje Dyrektora Izby skarbowej we W. do wydania decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania w terminie miesiąca od doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. orzeka, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego Syndyka masy upadłości "A" Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej z/s we W. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest przewlekłość Dyrektora Izby Skarbowej we W. w postępowaniu wznowieniowym wszczętym wnioskiem P. K. Syndyka masy upadłości A Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej z/s we W.. Jak wynikało z akt sprawy pismem z dnia [...] marca 2015 r. (data wpływu do organu podatkowego [...] marca 2015 r.) skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Naczelnika D. Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] i określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. Wniosek wsparto na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej powoływana jako O.p., tj. wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi, który wydał decyzję, stwierdzonych prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2014r. o sygn. akt II FSK 2077/12. Skarżąca wnioskowała o uchylenie decyzji ostatecznej i umorzenie postępowania w związku z przedawnieniem zobowiązania określonego decyzją ostateczną. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie, zaś postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r., wydanym na podstawie art. 140 O.p. wskazał nowy termin zakończenia sprawy do dnia [...] czerwca 2015 r., z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. W tym samym dniu wydał postanowienie (nr [...]) o zawieszeniu postępowania wznowieniowego do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1707/14, wydanego po rozpatrzeniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok. W podstawie prawnej wskazał art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Postanowienie to stało się przedmiotem zażalenia, którego nie uwzględnił Dyrektor Izby Skarbowej wydając w tym zakresie rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Od tego orzeczenia strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżąca wystąpiła do Ministra Finansów z ponagleniem na niezałatwienie przez Dyrektora Izby Skarbowej postępowania wznowieniowego w ustawowym terminie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Minister Finansów ponaglenie uznał za nieuzasadnione. W konsekwencji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego na przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej postępowania w przedmiocie wydania decyzji w sprawie wznowionego postępowania podatkowego. Domagała się stwierdzenia przewlekłości postępowania i orzeczenia, że miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu podniosła, że przedmiotowe postępowanie trwa ponad 3 miesiące, a poza wydaniem postanowień z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie podjęto żadnych czynności zmierzających do wydania decyzji. Przy czym stan faktyczny sprawy znany jest organom podatkowym i nie wymaga postępowania dowodowego, co wskazuje na nieuzasadnioną przewlekłość noszącą znamiona celowego uchylania się od wydania rozstrzygnięcia. W opinii strony zasadnicze znaczenie ma błędne jej zdaniem przyjęcie, że wyrok sądu kasacyjnego stanowi zagadnienie wstępne dla prowadzonego postępowania. Zawieszone postępowanie wznowiono na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2014 r. o sygn. akt II FSK 2078/12, w którym podważono prawidłowość zarządzenia zabezpieczającego, co zdaniem strony wpływa na ocenę przerwania biegu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. Natomiast dla postępowania mającego zdaniem organu podatkowego stanowić "zagadnienie wstępne", kwestią sporną jest ustalenie czy - oraz w jakim zakresie - orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. o sygn. akt SK 40/12 mogło stanowić przesłankę wznowienia postępowania. W dalszej części strona wywodzi, że w postępowanie sądu kasacyjnego, postrzegane przez organ podatkowy jako prejudykat dotyczy innego aktu administracyjnego, niż decyzja do której odnosi się prowadzone obecnie postępowanie. W związku z tym rozstrzygnięcie sądu nie może jej uchylić, co wyklucza przyjęcie, że mogłoby stanowić zagadnienie wstępne dla zawieszonego postępowania. W związku z tym zawieszenie postępowania jest działaniem pozornym i elementem strategii procesowej organu podatkowego w związku z równolegle toczącym się wobec strony postępowaniem upadłościowym. Dodatkowo skarżąca podważała celowość i niezrozumienie działań organu podatkowego, który w tym samym dniu ([...] kwietnia 2015 r.) wydał dwa wykluczające się postanowienia – przedłużające termin załatwienia sprawy i zawieszające postępowanie. Narusza to zasadę zaufania do organów podatkowych i jest przejawem działania ukierunkowanego na odwlekanie wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że podejmowane w sprawie działania następowały bez zwłoki. Po wpływie wniosku ([...] marca 2015 r.) organ podatkowy wydał postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania ([...] marca 2015 r.). W dalszej kolejności przedłużył termin załatwienia sprawy z uwagi na jej skomplikowany charakter. W tym samym dniu zawiesił wznowione postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Uzasadniając zawiłość sprawy organ podatkowy wskazał, że w sprawie tej samej ostatecznej decyzji podatkowej z dnia [...] maja 2013 r. doszło do ponownego uruchomienia trybu nadzwyczajnego w trakcie toczącego się jeszcze przed sądem administracyjnym postępowania dotyczącego ww. decyzji, co eliminuje możliwość ich dwutorowego prowadzenia. Nie podzielił przy tym zarzutu, że oba wydane w dniu [...] kwietnia 2015r. postanowienia wzajemnie się wykluczają. Końcowo wskazał, że w kwestii zarzutów dotyczących zawieszenia postępowania, co legło u podstaw skargi na przewlekłość, wypowiedział się w sprawie zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 201 § 1pkt 2 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływana jako p.p.s.a., w tym m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Stosownie do art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W trybie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w danym terminie - nie może natomiast nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Podkreślić trzeba, że w sprawach ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania rola sądu sprowadza się głównie do usunięcia niekorzystnego dla skarżącego stanu braku aktywności organu i skłonienia go do wydania rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną. W sytuacji wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jeszcze przed dniem orzekania w sprawie bezczynności, czy przewlekłości, postępowanie staje się w tym zakresie bezprzedmiotowe. Sąd nie może bowiem w takiej sytuacji zobowiązać organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. .Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy z dnia wydania orzeczenia. Jak wynika z akt sprawy strona zarzuca organom podatkowym przewlekłość prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. W tym zakresie dostrzec wypada, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia przewlekłości, zasadne jest zatem odwołanie się do poglądów piśmiennictwa i judykatury. Znamiona przewlekłości postępowania mogą być wyczerpane, jeśli jeszcze w ramach terminu podstawowego sprawa mogła być załatwiona w czasie krótszym niż termin maksymalny lub gdy organ administracji publicznej w bezzasadny sposób przedłuża termin załatwienia sprawy. Przewlekłość może mieć miejsce także wtedy, gdy bieg terminu został zatrzymany, w szczególności wskutek bezzasadnego zawieszenia postępowania lub jego niepodjęcia. (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postepowania administracyjnego, PiP z. 6,W Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, które weszły w życie 2011 r., ZNSA 2011/4). Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania trzeba rozumieć jako sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie przewlekłości postępowania należy więc wiązać z opieszałością, niesprawnym i nieskutecznym działaniem organu w sytuacji, kiedy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także z nieuzasadnionym przedłużaniem terminu załatwienia sprawy. Dla stwierdzenia stanu przewlekłości nie ma znaczenia to, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego wydaniu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzut przewlekłości postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia w trybie wznowienia postępowania opiera na bezzasadnym zawieszeniu ww. postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. i niezakończeniu jej w terminie ustawowym. W opinii organu podatkowego istniała konieczność zawieszenia postępowania zainicjowanego wnioskiem strony z dnia [...] marca 2015 r., gdyż pomiędzy postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na ostateczną decyzję wydaną we wznowionym postępowaniu dotyczącym decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2013 r. wydanej w postępowaniu podatkowym w trybie zwykłym, a obecnie wznowionym postępowaniem podatkowym dotyczącym tej samej wymiarowej decyzji ostatecznej istnieje zależność, eliminująca możliwość ich dwutorowego prowadzenia. Oba te postępowania (prowadzone w trybie wznowienia) dotyczące tej samej i ostatecznej decyzji wymiarowej, niezależnie od przyczyny wznowienia, odnoszą się w istocie do tożsamej sprawy, a jej granice wyznaczają te same normy prawa materialnego. Tym samym nie ma podstaw do stwierdzenia przewlekłości prowadzonego postępowania. Przywołana definicja przewlekłości obejmuje także sytuację, w której organ podatkowy bezpodstawnie zawiesza postępowanie, prowadząc tym samym do zwłoki w załatwieniu sprawy. Taka okoliczność wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, co potwierdza orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2016r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1544/15. Wyrok ten rozstrzygał w przedmiocie legalności postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. Uchylając orzeczenia wydane w tym przedmiocie przez organ I i II instancji Sąd wskazał na użyte w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., będącym podstawą zawieszenia postępowania, sformułowanie "zagadnienie wstępne". Dokonując wykładni tego pojęcia odwołał się poglądów judykatury i piśmiennictwa, stwierdzając, należy je rozumieć jako zagadnienie, którego rozstrzygnięcie, przez inny organ lub sąd, jest niezbędne dla rozpatrzenia i wydania decyzji w konkretnej, toczącej się sprawie (np. gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej). Przy czym chodzi o związek bezpośredni pomiędzy postępowaniami, jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Przyjmując takie rozumienie sformułowania "zagadnienie wstępne", Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie istniały podstawy do zawieszenia postępowania z uwagi na spór zawisły przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pomiędzy oboma postępowaniami nie wystąpił związek bezpośredni, gdyż inne są zakresy obu prowadzonych postępowań, cele i podstawy prawne. Naczelny Sąd Administracyjny będzie rozpoznawał skargę kasacyjną od orzeczenia Sądu I instancji oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej stronie wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. Decyzja ta decyzja została wydana po wznowieniu postępowania, z inicjatywy strony, która powołała się na przesłankę wynikającą z art. 240 § 1 pkt 8 O.p. Ewentualne rozstrzygnięcie podjęte w tej sprawie przez sąd kasacyjny odnosić się będzie wyłącznie do wyroku oddalającego skargę na decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania. Kognicją tego sądu nie zostanie objęta ostateczna decyzja z dnia [...] maja 2013 r. określająca skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym za 2006 r., w stosunku do której uruchomiony został tryb wznowienia postępowania także i w tej sprawie. Wobec bezzasadności zawieszenia postępowania w sprawie doszło do przewlekłości, gdyż naruszone zostały terminy załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy wniosek strony o wznowienie postępowania wpłynął do organu podatkowego w dniu [...] marca 2015 r., postępowanie w tej sprawie wszczęto w dniu [...] marca 2015r. Kolejne czynności to postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu do załatwienia sprawy (do dnia [...] czerwca 2015 r.) oraz opisane postanowienie zawieszające postępowanie, oba akty datowane na [...] kwietnia 2015 r. Odnosząc się do tych faktów wskazać trzeba, że w sprawie postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania nie istnieją szczególne zasady liczenia terminu załatwienia sprawy w trybie wznowienia postępowania. Zastosowanie znajdą zatem przepisy ogólne dotyczące załatwiania spraw podatkowych. Przepis art. 125 § 1 O.p. stanowi, że organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień powinny być załatwiane niezwłocznie (art. 125 § 2 O.p.). Ponadto w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). Stosownie do treści art. 139 § 1 O.p. organy podatkowe zobowiązane są do załatwienia spraw wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy O.p. stanowią inaczej. W myśl natomiast art. 139 § 4 O.p. do terminów określonych w § 1 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnienia spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określanym w art. 139 § 1 O.p. lub przepisach szczególnych, organ podatkowy jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 140 § 1 i § 2 O.p.). Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Niewątpliwe zatem sprawa winna być rozpatrzona najpóźniej w terminie dwóch miesięcy od zainicjowania postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Uznając, że postępowanie zostało zawieszone bezpodstawnie, doszło do przewlekłości postępowania i przekroczenia terminów załatwienia sprawy. Okoliczności tej nie zmienia fakt wydania w dniu [...] kwietnia 2015 r. postanowienia w trybie art. 140 O.p., wyznaczającego termin załatwienia sprawy na dzień [...] czerwca 2015 r.. Po pierwsze termin ten nie został dochowany, po drugie należy przyznać rację skarżącemu, że "wydłużenie" terminu postępowania nie miało uzasadnienia. Organ podatkowy powołał się na skomplikowany charakter sprawy, co jednak wobec opisanych przez stronę podstaw wznowienia nie ma uzasadnienia. Przeprowadzenie postępowania nie wymaga bowiem postępowania wyjaśniającego. Zasadny jest zatem zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Orzekając w trybie art. 149 p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pojęcie rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności oraz przewlekłości organu ma inne znaczenie, aniżeli to określone w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. W literaturze wskazuje się, że do rażącego naruszenia prawa w wyniku zaniechania organu dochodzi, jeśli stan faktyczny sprawy oraz jej stan prawny pozwalają na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, natomiast ze względu na zawinioną przez organ bezczynność albo przewlekłość postępowania zawiązanie stosunku nie następuje (zob. Bielska-Brodziak A., Gęsiak J., Krawiec G., Matan A., Tkacz S., Wołowiec A. [w:] Komentarz do art. 2 ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, Bielska-Brodziak A. (red.), Gęsiak J., Krawiec G., Matan A.J, Tkacz S., Tobor Z., Wentkowska A., Wołowiec A., LEX teza nr 186). Oznacza to, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty w kontekście okoliczności sprawy. Natomiast całkowita bierność organu w postępowaniu zasadniczo będzie wyczerpywać znamiona rażącego naruszenia prawa, co jednak nie oznacza, że podejmowanie w postępowaniu jakichkolwiek czynności tę kwalifikowaną postać naruszenia prawa musi wyłączać (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1495/13; CBOSA). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie i bezdyskusyjnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1564/14). Stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa następuje w sytuacji, w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreślenia wymaga, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (zob. n.p: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). Nie wystarczy też samo językowe wyjaśnienie pojęcia rażącego naruszenia prawa, gdyż musi zostać ono osadzone w kontekście okoliczności sprawy, w której do naruszenia prawa doszło (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt I FSK 2052/14). Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy organom podatkowym nie sposób przypisać takich cech. Podstawą stwierdzenia przewlekłego prowadzenia sprawy było błędne przekonanie organu podatkowego o istnieniu podstaw do zawieszenia postępowania. Przy czym, co zostało dostrzeżone w uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu rozpoznającego skargę na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, w sprawie tej mogły powstać pewne wątpliwości co do wykładni przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W tym względzie sąd odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych na gruncie art. 56 p.p.s.a., wskazując, że dopuszcza ono możliwość szerszego rozumienie pojęcia "zagadnienie wstępne", aniżeli definiowane w orzeczeniach, wydanych na gruncie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Ostatecznie jednak sąd przyjął, że nawet szersze rozumienie ww. przepisu na gruncie rozpoznawanej przed nim sprawy nie daje podstaw do zawieszenia postępowania. Przywołane okoliczności dowodzą, że działania organu podatkowego, jakkolwiek okazały się bezpodstawne, to nie można im przypisać cech wyraźnego, ewidentnego i bezdyskusyjnego naruszenia treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Powyższe wyklucza przyjęcie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w punkcie I sentencji wyroku stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej we W.. W punkcie II sentencji zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej we W. do wydania decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania w terminie miesiąca od doręczenia prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczony termin odpowiada terminom załatwienia spraw w postępowaniu podatkowym, a zatem jest realny i umożliwia załatwienie sprawy. W punkcie III sentencji Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postepowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło