II SA/Wr 318/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-08-03
Skład orzekający: Olga Białek, Halina Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zabudowana budynkiem, który został rozbudowany i nadbudowany na cele mieszkaniowe w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, może zostać przekształcona z prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli w dniu wejścia w życie ustawy nieruchomość była formalnie zabudowana na cel usługowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ odwoławczy błędnie ocenił materiał dowodowy, przyjmując, że nieruchomość była zabudowana na cel usługowy. Sąd wskazał, że nawet jeśli roboty budowlane (nadbudowa na cele mieszkaniowe) zostały wykonane w sposób odbiegający od ustaleń pozwolenia na budowę, a następnie nałożono obowiązki sanacyjne, to sama okoliczność samowoli budowlanej nie wyklucza automatycznie możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Kluczowe jest, czy decyzja o pozwoleniu na budowę (lub jej modyfikacja) funkcjonowała w obrocie prawnym, a ewentualne odstępstwa od projektu nie prowadziły do zmiany funkcji obiektu.Stan faktyczny
Skarżący J.D. i M.D. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej pawilonem usługowo-handlowym, który został następnie rozbudowany i nadbudowany na cele mieszkaniowe. Organy administracji odmówiły przekształcenia, uznając, że nieruchomość była zabudowana na cel usługowy, a nadbudowa na cele mieszkaniowe została wykonana w sposób niezgodny z prawem. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wskazując na mieszkaniowy charakter zabudowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Izabela Krajewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. D. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 31 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania M. i J. D. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 15 marca 2010 r. nr [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
M. i J. D. wnioskiem z dnia 2 lipca 2008 r. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w W. przy ul. P. [...] oznaczonej jako działka nr [...], w prawo własności. Prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości wnioskodawcy nabyli na mocy umowy sprzedaży z dnia 8 lipca 1999r. zawartej ze Spółdzielnią Mieszkaniową "P.", mocą której dokonano sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...]wraz z prawem własności wzniesionego na niej pawilonu usługowo - handlowego. Prawa te ujawnione zostały następnie w księdze wieczystej.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent Miasta W. decyzją z dnia 21 października 2008 r. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego opisanej nieruchomości gruntowej w prawo własności, uznając, że jest ona zabudowana budynkiem dwukondygnacyjnym, której parter stanowi lokal użytkowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., decyzją z dnia 12 grudnia 2008 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kolegium podniosło, że w świetle przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności już sam fakt zabudowy na cele mieszkalno-usługowe wyklucza możliwość zastosowania art. 1 ust. 1 tego aktu. Organ odwoławczy podniósł, że zakres przedmiotowy tej ustawy - zgodnie z jej art. 1 ust. 1 – obejmuje nieruchomości: zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę; albo nieruchomości rolne. Organ wskazał, że ponieważ przepisy przywołanej ustawy nie definiują zabudowy na cele mieszkaniowe, można przyjąć, że chodzi tu o zabudowę budynkiem mieszkalnym i odpowiednich definicji poszukiwać w Prawie budowlanym. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane definiuje bowiem budynek (art. 3 pkt 2) i budynek mieszkalny jednorodzinny (art. 3 pkt 2a). Zdaniem Kolegium przy ustalaniu czy nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe - a nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym - należy też odwołać się do Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, według której budynki mieszkalne to obiekty budowlane w których co najmniej połowa powierzchni użytkowej wykorzystywana jest do celów mieszkalnych. Zalecając dalsze czynności Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji winien ustalić, czy budynek posadowiony na przedmiotowej nieruchomości może być budynkiem jednorodzinnym w świetle ustawy - Prawo budowlane, czy też mieszkalnym w rozumieniu przepisów przywołanej Klasyfikacji.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania decyzją z dnia 15 marca 2010r. Prezydent Miasta W. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie może pozytywnie rozpatrzeć wniosku w sprawie przekształcenia, gdyż wnioskodawcy pismem z dnia 15 stycznia 2010 r. zostali wezwani do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentu określonego przez organ jako "pozwolenie na użytkowanie nadbudowy baru uniwersalnego" a wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jednak do chwili obecnej dokument ten nie został dostarczony. Natomiast pismem z dnia 27 stycznia 2010 r. strony poinformowały, że po zakończeniu robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową przedmiotowego budynku, stosowny dokument zostanie dostarczony. Na podstawie tych informacji organ pierwszej instancji założył, że dalej trwają prace budowlane, a zatem nie został spełniony podstawowy warunek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zgodnie z którym prawo to przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. i J. D. podnieśli, że posiadają nieruchomość przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową (co wynika z pisma Starosty z dnia 21 stycznia 2010 r. oraz aktualnych zapisów z ewidencji gruntów). Uważają też, że nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe, gdyż z inwentaryzacji budowlanej zleconej przez Gminę wynika, że ponad połowa całkowitej powierzchni użytkowej tego obiektu wykorzystywana jest dla celów mieszkaniowych. Zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, jest to zatem budynek mieszkalny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśniło, że przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze dla którego nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjętych uchwałą Rady Miejskiej W. z dnia 30 czerwca 1999 r., zmienioną uchwała z dnia 10 lipca 2003 r., przedmiotowa działka na dzień wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tj. na dzień 13 października 2005 r. położona była na obszarze "C" dla którego uwarunkowania rozwoju przewidywały teren osiedla zabudowy wielorodzinnej "P. " zrealizowanego w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Oceniając, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki przekształcenia określone w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. organ drugiej instancji wskazał, że wnioskodawcy na dzień wejścia w życie ustawy byli współużytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...], zabudowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - wydanej przez Wiceprezydenta Miasta W. w dniu 4 października 1991 r.- dwusegmentowym parterowym pawilonem handlowym branży spożywczej. Obiekt ten został następnie rozbudowany i nadbudowany na cele mieszkalne na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia 31 stycznia 1994 r. jednak w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w tejże decyzji. W dalszej części wywodów Kolegium podało, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 maja 2001 r. nałożył na M. D. i J. D. obowiązki mające doprowadzić samowolnie wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Ze znajdującej się w aktach sprawy informacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że M M. D. i J. D. nie wykonali obowiązków nałożonych tą decyzją, co oznacza, że nadbudowa z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe pozostaje w sprzeczności z uzyskanym pozwoleniem na budowę oraz pozwoleniem na rozbudowę. Na tej podstawie organ odwoławczy przyjął, że w dacie 13 października 2005 r.(tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności) strony były użytkownikami wieczystymi działki zabudowanej na cel usługowy a nie mieszkaniowy. W ocenie organu odwoławczego, za bezsporny należało potraktować fakt braku zabudowy objętej wnioskiem nieruchomości na cele mieszkaniowe. Zdaniem Kolegium nie można przyjąć, że mamy do czynienia z nieruchomością przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową, skoro w dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu, realizowany był na niej cel usługowy. Przekształceniu podlegają nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, ale tylko wówczas, gdy nie są dotychczas zabudowane na inny cel niż mieszkaniowy. Ponadto Kolegium wskazało, że przedmiotowa nieruchomość nie została zabudowana garażem ani nie była nieruchomością rolną. Z tych względów organ orzekł jak w sentencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. i J. D. wnieśli o zmianę decyzji lub jej uchylenie, zarzucając, że została ona wydana z pominięciem faktu, że główne przeznaczenie posadowionego na działce budynku to cele mieszkaniowe. Tym samym naruszono art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że nie wynika z treści zaskarżonej decyzji, czy wykonane zostało w postępowaniu administracyjnym zalecenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w decyzji tego organu z dnia 12 grudnia 2008 r., co do ustalenia przez organ pierwszej instancji, czy sporny budynek może być budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w rozumieniu Prawa budowlanego, czy też budynkiem mieszkalnym w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Skarżący odwołali się również do decyzji ustalających podatek od nieruchomości w tym do decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 20 grudnia 2005 r., w której stwierdzono, że zmiana sposobu użytkowania obiektu nastąpiła w dniu 25 lipca 2007r. Strony uważają, że w świetle tej decyzji obiekt został uznany jako przeznaczony głównie na cele mieszkaniowe. Ustalono w niej bowiem, że lokal mieszkalny ma 84 m² a lokal użytkowy 56 m². Również w operacie ewidencji gruntów, mocą rozstrzygnięcia Starosty W., nieruchomość gruntową na którym posadowiony jest budynek oznaczono jako tereny mieszkaniowe. Skarżący wskazali też, że o oddaniu obiektu z nadbudową lokalu mieszkalnego do użytkowania poinformowali Urząd Miejski W. i inne organy we wrześniu oraz w październiku 1997 r. W grudniu 1997 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w protokole kontroli, nadbudowę w postaci lokalu mieszkalnego. Powołując się na powyższe fakty i dowody skarżący podnieśli, że decyzja Kolegium podjęta została z rażącym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nawet nie zwróciło uwagi na fakt, że organ pierwszej instancji nie wykonał jego zaleceń wynikających z decyzji kasacyjnej. Powołał się natomiast na niczym nieuzasadnione żądanie organu pierwszej instancji przedłożenia przez strony pozwolenia na użytkowanie nadbudowy baru uniwersalnego. Skarżący takie działania organów uznają za niedopuszczalne. Nie jest też dla nich zrozumiałe dlaczego dla celów podatkowych budynek w 70% powierzchni traktowany jest jako budynek mieszkalny, natomiast dla celów przekształcenia kwalifikowany jest w całości jako budynek usługowy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą z zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi autor odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nie podzieliło stanowiska składu orzekającego zawartego w decyzji Kolegium z dnia 18 sierpnia 2008 r. (nr [...]) uznając, że istotne znaczenie w sprawie ma fakt, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tj. w dniu 13 października 2005r. – M. D. i J. D. byli użytkownikami wieczystymi działki nr [...] , zabudowanej na podstawie decyzji - pozwolenia na budowę Wiceprezydenta Miasta W. z 4 października 1991r. (znak: [...] ) dwusegmentowym parterowym pawilonem handlowym branży spożywczej oraz rozbudowanym i nadbudowanym na podstawie decyzji z dnia 31 stycznia 1994 r., (znak: [...]) jednakże w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w tej decyzji. Przyjąć zatem należało, że w dniu 13 października 2005 r. skarżący byli użytkownikami wieczystymi działki zabudowanej na cel usługowy, a nie mieszkaniowy. Przekształceniu podlegają wprawdzie także nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, ale tylko wówczas gdy nie są dotychczas zabudowane na inny cel niż mieszkaniowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanych decyzji stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), zgodnie z którego brzmieniem osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Według powołanego przepisu przesłanki przekształcenia są następujące:
- osoby fizyczne w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 13 października 2005 r. muszą być użytkownikami wieczystymi;
- nieruchomości gruntowe muszą być zabudowane na cele określone w tym przepisie lub muszą być przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę.
W sprawie jest bezsporne, że skarżący byli w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystym nieruchomości położonej w W. przy ul. P. [...] i prawo to zostało ustanowione umową sprzedaży z dnia 8 lipca 1999r. zawartej ze Spółdzielnią Mieszkaniową "P. ", mocą której nabyto prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] wraz z prawem własności wniesionego na niej pawilonu usługowo- handlowego. Jest również bezspornym, że nieruchomość została zabudowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Wiceprezydenta Miasta W. w dniu 4 października 1991 r. budynkiem usługowym, następnie rozbudowanym i nadbudowanym na cele mieszkaniowe, na podstawie decyzji ww. organu z dnia 31 stycznia 1994 r., znak [...], jednak w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w tej decyzji.
W przedstawionych okolicznościach zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma rozstrzygnięcie sporu, sprowadzającego się do oceny, czy należący do skarżących budynek jest przeznaczony na cele mieszkaniowe. W tym miejscu podkreślić należy, że w świetle regulacji prawnej zawartej w powołanym art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności istotnym jest wystąpienie prawem przewidzianej zabudowy nieruchomości w dacie 13 października 2005 r. (data wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości).
Jak wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że skoro parterowy pawilon handlowy został rozbudowany i nadbudowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 31 stycznia 1994 r. w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w tej decyzji, to tym samym uprawnionym jest stwierdzenie, że dokonana nadbudowa z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe pozostaje w sprzeczności z uzyskanym pozwoleniem na budowę oraz pozwoleniem na rozbudowę. W konsekwencji tego, organ uznał, że w dniu 13 października 2005 r. skarżący byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej zabudowanej na cel usługowy, a nie mieszkaniowy.
W przyjętym stanowisku organ odwoławczy pomija jednak istotną dla sprawy okoliczność. Zauważyć bowiem trzeba, że wyrażone w zaskarżonej do Sądu decyzji stanowisko organ odwoławczy zbudował na wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. decyzji z dnia 16 maja 2001 r. nr [...], mocą której wstrzymane zostały roboty budowlane z powodu ich wykonywania w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji z dnia 31 stycznia 1994 r. oraz decyzji z dnia 17 maja 2001 r. nr [...] , którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestorów obowiązki mające doprowadzić wykonywane roboty do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Ponadto organ odwoławczy powołał się na datowaną na dzień 3 września 2008 r. informację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z której miałoby wynikać, że M. D. i J. D. nie wykonali obowiązku wynikającego z decyzji nr [...]. Wskazując na powyższe organ odwoławczy całkowicie pominął natomiast okoliczność, że decyzja z dnia 31 stycznia 1994 r., na podstawie której skarżący uzyskali pozwolenie na nadbudowę parterowego pawilonu handlowym poprzez dobudowanie części mieszkalnej – jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy - nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Co więcej, pomimo wszczętego przez organ nadzoru budowlanego postępowania w przedmiocie wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, postępowanie takie nie zostało w sposób formalny zakończone np. poprzez nakazanie rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Konkludując zatem tą część rozważań, należy przyjąć, że fakt niedopełnienia nałożonych przez organ nadzoru budowlanego obowiązków nie możne skutkować przyjęciem prezentowanego przez organ odwoławczy stanowiska, według którego skarżący mieliby dokonać nadbudowy bez uzyskania wymaganego przepisami Prawa budowlanego zezwolenia. Na marginesie prowadzonych rozważań można wskazać także na wyrażony w judykaturze pogląd, zgodnie z którym fakt samowoli budowlanej nie ma znaczenia dla wykładni przesłanek przekształcenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2010 r. I SA/Wa 171/10). W ocenie składu orzekającego wyrazić należy jednakże pogląd wskazujący, że na gruncie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie można a priori zakładać, iż została wykluczona dopuszczalność nabycia prawa własności przez użytkownika wieczystego w sytuacji, w której obiekt budowlany został wzniesiony w warunkach tzw. samowoli budowlanej. Z punktu widzenia możliwości przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności wpływ sytuacji opisywanej w języku prawniczym jako samowola budowlana musi być za każdym razem rozpatrywany w sposób indywidualny. Aby zatem zmiana przeznaczenia obiektu m.in. spowodowana jego rozbudową wywoływała określone skutki prawne, o których mowa w ustawie z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, powinna być przeprowadzona w sposób prawem przewidziany (por wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 1094/06), przy czym okoliczność przeciwna powinna zostać w sposób wymagany prawem stwierdzona w odrębnym postępowaniu. Istotne jest również na czym stwierdzona samowola budowlana miałaby polegać. W przypadku istotnego odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, ważna pozostaje także kwestia oceny stopnia i zakresu w jakim wykonywane roboty odbiegały od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewątpliwie bowiem – w pewnych okolicznościach - odstępstwa od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, nawet istotne, które jednak nie prowadzą do zmiany funkcji (przeznaczenia) obiektu określonej w decyzji o pozwoleniu na budowę - a tym samym do zmiany celu zabudowy określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę – przy założeniu, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę funkcjonowała w obrocie prawnym w dniu 13 października 2005 r. - w świetle przesłanek przekształcenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., nie mają istotnego wpływu na dopuszczalność przekształcenia. Do takiego wniosku skłania również wykładnia celowościowa omawianego przepisu, zgodnie bowiem z intencją ustawodawcy, celem dla którego wprowadzona została ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności bez wątpienia było umożliwienie maksymalnie dużej liczbie użytkowników wieczystych osiągnięcia stabilizacji sytuacji prawnej przez stanie się właścicielem nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1394/08).
Podsumowując, przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że w warunkach, jakie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie, przyjęcie przez organ odwoławczy, że skarżący byli użytkownikami wieczystymi działki zabudowanej na cel usługowy a nie mieszkaniowy, nie znajduje w zgromadzonym materiale dowodowym dostatecznego wsparcia. Dokonaną przez organ odwoławczy ocenę dokumentów należało zakwalifikować jako dowolną, co odbiega od zasady swobodnej oceny dowodów wyrażanej w art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy ocenił dowody wybiórczo, nie rozpatrując ich pełnej treści co stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. stanowiącego o obowiązku organu rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona analizy i oceny całości materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem dowodów wskazanych przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu oraz uwzględniając prezentowaną wykładnię przepisu art. 1 ust.1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Dopiero rozpatrzenie całego materiału dowodowego i jego ocena zgodna z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego, pozwoli na wydanie decyzji zgodnej z art. 1 ust. 1 przywołanej ustawy.
W tym miejscu podkreślić należy także, że nie mają żadnego znaczenia dla potrzeb rozpatrywanej sprawy podnoszone przez skarżących w skardze okoliczności związane z płaconym podatkiem od nieruchomości, czy też zapisami w ewidencji gruntów i budynków. To nie dokumenty np. o charakterze rozliczeniowo-księgowym kształtują i decydują o formalno-prawnym charakterze zabudowy, będącej realizacją celu przeznaczenia danej nieruchomości. Ustalenie podatku od nieruchomości dokonywane jest, co do zasady, przede wszystkim w oparciu o deklarację wypełnioną przez właściciela nieruchomości. Samo zaś ustalenie opłat nie może determinować rodzaju zabudowań, ponieważ tak jak powiedziano to wyżej, taki charakter powinien być oceniany przez pryzmat statusu prawnego nieruchomości i posadowionych na niej nieruchomości (co wynika np. z pozwolenia na budowę lub z pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania) nie zaś stanu faktycznego, który z tym pierwszym nie zawsze jest zgodny (por. WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 14 kwietnia 2010 r. II SA/Sz 28/10). Podzielić także należy wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Wa 44/10) stanowisko Sądu w tej części, w której wskazuje się, że wobec braku ustawowej definicji ,,zabudowy na cel mieszkaniowy", ocena charakteru zabudowy musi być na tyle otwarta, aby żadne formalne kryteria, do których ustawa nie odsyła, nie przekreśliły ogólnego celu ustawy, jakim jest między innymi wsparcie stabilności stosunków prawnych służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli (tak też WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 17 grudnia 2008 r. II SA/Sz 692/08).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. ,,a" i ,,c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonej decyzji oparto na zasadzie art. 152 powołanej ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło