II SA/Wr 580/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-01-17

Skład orzekający: Olga Białek, Władysław Kulon, Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokali mieszkalnych, będący współwłaścicielami nieruchomości wraz ze spółdzielnią mieszkaniową, posiadają legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli nie wykażą indywidualnego interesu prawnego odrębnego od interesu spółdzielni?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargi, ponieważ skarżący, jako właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych, nie wykazali naruszenia własnego, bezpośredniego i realnego interesu prawnego przez uchwałę rady gminy. Interes prawny w tego typu sprawach musi być indywidualny i odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej sprawującej zarząd nieruchomością wspólną. Potencjalne negatywne skutki planu, takie jak uciążliwości parkingowe, zagrożenie pożarowe, czy ograniczenie nasłonecznienia, podlegają ocenie na etapie postępowania o pozwolenie na budowę, a nie na etapie planowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami lokali mieszkalnych we Wrocławiu, wnieśli skargi na uchwałę Rady Miejskiej W. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili uchwale naruszenie przepisów dotyczących ustalenia ilości miejsc parkingowych, linii zabudowy, odległości od budynków, nasłonecznienia, przesłaniania, przeznaczenia terenu zieleni miejskiej oraz naruszenie procedury planistycznej. Wskazywali na potencjalne zagrożenie pożarowe, ograniczenie dostępu światła słonecznego do ich lokali oraz utratę walorów widokowych. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, argumentując zgodność uchwały z prawem i studium.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skarg D. P. i A. D. oraz J. B. i S. B. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Placu W., w części B, w obrębie [...] we W. postanawia odrzucić skargi. D. P. i A. D. oraz J. B. i S. B. w piśmie z dnia 21 lipca 2017 r. wnieśli skargi na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Placu W., w części [...], w obrębie [...] we W.. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili: 1) rażące naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.) w związku z art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 6 u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, polegające na zupełnym pominięciu w § 21 ust. 8 planu miejscowego dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1UX - M/6, czyli sąsiadującego bezpośrednio z nieruchomością należącą do skarżących, ustalenia minimalnej ilości miejsc parkingowych i sposobu ich realizacji, co powoduje ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości należącej do Skarżących w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami i z zasadami racjonalnej gospodarki przestrzennej; 2) rażące naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 6 u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, polegające na pominięciu w § 21 ust. 7 planu miejscowego dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1UX - M/5 ustalenia minimalnej ilości miejsc parkingowych dla zabudowy usług centrotwórczych dopuszczonych na tym terenie innych niż obiekty hotelowe, i sposobu ich realizacji, co powoduje ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości należącej do skarżących w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami i z zasadami racjonalnej gospodarki przestrzennej; 3) rażące naruszenie § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 6 u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, polegające na wprowadzeniu w MPZP dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1UX-M/6, w wydzieleniu wewnętrznym oznaczonym jako H2, od strony ulicy M., obowiązującej linii zabudowy, w powiązaniu z ustaleniami dotyczącymi maksymalnych i minimalnych warunków zabudowy na tym terenie, określonych w § 21 ust. 8 pkt 2 i 5 planu miejscowego, co powoduje, że odległość między jakimkolwiek budynkiem wybudowanym na terenie wydzielenia wewnętrznego H2 dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1UX-M/6 a nieruchomością skarżących będzie mniejsza niż wymagane przez § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia 8 m dla budynków kategorii ZL, co wiąże się ze znacznym zagrożeniem pożarowym dla nieruchomości skarżących, a tym samym stanowi naruszenie nie tylko przepisów regulujących warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie ochrony przeciwpożarowej, ale również prawo skarżących do bezpiecznego zachowania posiadanych nieruchomości i właściwej ochrony przeciwpożarowej; 4) naruszenie § 60 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 6 u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, poprzez: a. określenie w § 21 ust. 8 pkt 5 lit a-d planu miejscowego dla terenu wydzielenia wewnętrznego H2, w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 1UX-M/6, ustaleń dotyczących minimalnych gabarytów budynków dopuszczonych na tym obszarze w taki sposób, że naruszają one warunki techniczne dotyczące nasłonecznienia budynków przeznaczonych na pobyt ludzi w zakresie nasłonecznienia lokalu skarżących D. P. i A. D., ograniczając w sposób drastyczny i niedopuszczalny dostęp światła słonecznego do ich lokalu, oraz b. naruszenie warunków przesłaniania określone w § 13 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia, a tym samym obniżenie standardu życia skarżących D. P. i A. D., zamieszkujących w lokalu, którego okna wychodzą na południową stronę budynku, od ulicy M., gwarantowany przez obowiązujące przepisy prawa, - czym ograniczają skarżących D. P. i A. D. w sposobie czynienia dotychczasowego użytku z przysługujących im praw własności do lokalu oraz powodują znaczny spadek jego wartości; 5) rażące naruszenie art. 15 ust. 1 oraz 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na przeznaczeniu terenu wydzielenia wewnętrznego H2, w obszarze oznaczonym na rysunku MPZP symbolem 1UX-M/6, obejmującego skwer położony na skrzyżowaniu ulic M. i W.(przed [...]) na cele inne niż tereny zieleni miejskiej, co jest niezgodne ze "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W." przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] r., a jednocześnie stanowi naruszenie uprawnień skarżących do nienaruszalności widoku z należących do nich lokali na zieleń miejską od strony ulicy M., do położenia ich lokali w bezpośrednim sąsiedztwie zieleni miejskiej oraz do korzystania z tej zieleni; 6) rażące naruszenie procedury planistycznej przy uchwalaniu planu miejscowego, tj. naruszenie art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak podjęcia uprzedniej uchwały o sposobie rozpatrzenia uwag do planu. Z uwagi na powyższe naruszenia prawa, skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały ewentualnie o stwierdzenie nieważności jej § 21 ust. 7 i ust. 8 oraz ustaleń znajdujących się na rysunku planu stanowiącym załącznik do uchwały dotyczących obszaru oznaczonego jako 1UX-M/5 i 1UX-M/6. Nadto wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na uzasadnienie skargi podano, że skarżący wywodzą swoją legitymację do wystąpienia ze skargą z przysługującego im prawa własności lokali mieszkalnych położonych w budynku przy ul. W. we W., który znajduje się na obszarze objętym zaskarżoną uchwałą. Skarżący D. P. i A. D. są od 3 sierpnia 2005 r. współwłaścicielami na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. W. we W., dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Lokal ten położony jest na 1 piętrze (2 kondygnacji) budynku, w części od strony ulicy M.. Natomiast J. B. i S. B. są od 27 czerwca 2006 r. współwłaścicielami na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej lokalu mieszkalnego nr [...], przy ul. W. we W., dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Lokal ten położony jest na 4 piętrze (5 kondygnacji) budynku, w części od strony ulicy W.. Budynek przy ul. W.zlokalizowany jest na działce nr [...], obręb S., na obszarze oznaczonym na rysunku MPZP jako UX-M/5. Dalej podkreślono, że interesy wszystkich skarżących są naruszone przez zaskarżoną uchwałę, ponieważ nie określa ona minimalnej ilości miejsc parkingowych, co w realiach ścisłego centrum miasta przyczynia się do znacznych utrudnień w korzystaniu z nieruchomości skarżących. Ponadto ustalona linia zabudowy dla wydzielenia wewnętrznego H2 na terenie 1UX-M/6 prowadzi do posadowienia budynku w odległości mniejszej niż 8 metrów (to jest 6,3-5,3 metra w poziomie parteru i 6,7-7,7 metra dla wyższych kondygnacji) od budynku, w którym znajdują się lokale należące do skarżących. To zaś wiąże się ze znacznym zagrożeniem pożarowym dla nieruchomości skarżących. Następnie podniesiono, że obszar wydzielenia wewnętrznego H2 na terenie 1UX-M/6 w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod tereny zieleni miejskiej. Przeznaczenie go w planie pod zabudowę narusza więc ustalenia studium oraz godzi w uprawnienie skarżących do nienaruszalności widoku z należących do nich lokali na zieleń miejską od strony ul. M., do położenia ich lokali w bezpośrednim sąsiedztwie zieleni miejskiej oraz do korzystania z tej zieleni. Nadto skarżący podali, że w toku procedury planistycznej były zgłaszane uwagi dotyczące obszaru ww. wydzielenia wewnętrznego, które – jak wskazuje protokół z sesji Rady Miejskiej W. – nie zostały poddane dyskusji i głosowaniu na sesji organu uchwałodawczego. Dodatkowo w skardze wyjaśniono, że interes skarżących D. P. i A. D. narusza uregulowanie w zaskarżonej uchwale gabarytów budynku na terenie ww. wydzielenia wewnętrznego, które niezgodne jest z warunkami technicznymi dotyczącymi nasłonecznienia budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, ogranicza w sposób drastyczny i niedopuszczalny dostęp światła słonecznego do lokalu tych skarżących przez prawie 7 godzin dziennie do ledwie 29 minut. Powyższe znacznie obniży standard ich życia i ograniczy sposób czynienia dotychczasowego użytku z przysługującego im prawa własności lokalu, który stanie się bardzo ciemny i nie będzie można w nim funkcjonować bez sztucznego oświetlenia. Bardzo bliska odległość sąsiedniej zabudowy naprzeciwko okien lokalu skarżących, odbierze im ich prywatność. Nadto dotychczasowy sposób korzystania z loggii wychodzącej na tę ścianę budynku będzie niemożliwy. Powyższe już obecnie doprowadziło do drastycznego spadku wartości lokalu skarżących. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi w całości i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania. Zdaniem organu zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa i jest zgodna zarówno z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta. Dodatkowo organ zauważył, że obowiązująca linia zabudowy nie oznacza jej wypełnienia w 100%. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego daje możliwość inwestycji, nie nakazując jej realizacji. Na etapie pozwolenia na budowę badana jest zgodność projektu inwestycji z przepisami odrębnymi, w tym między innymi z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, takimi jak nasłonecznienie, drogi pożarowe, zabudowa śródmiejska itp. Według organu, zaprojektowany budynek przy zachowaniu ustalonej w planie wysokości nie musi oznaczać jednolitej zwartej bryły. Może on przybierać różne formy, kształty, bryły architektoniczne, a przy jego projektowaniu mogą być wykorzystywane różne materiały - np. panele szklane przepuszczające światło, wnęki, przerwy, kształty. Sam fakt realizacji budynku mieszkalnego u zbiegu ulic M. i W. oraz spodziewane przez skarżących negatywne konsekwencje, jak zmniejszenie dostępu światła słonecznego i zwiększenie przesłaniania oraz zmniejszenie liczby miejsc do parkowania, same przez się nie stanowią podstawy do aktualizacji interesu prawnego właścicieli lokali mieszkalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi podlegają odrzuceniu. W pierwszej kolejności kontroli sądowej poddana została dopuszczalność skargi, podczas której Sąd bada, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 270, z późn. zm. – dalej także jako u.p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a ww. ustawy dodanym nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) z mocą obowiązującą od dnia 15 sierpnia 2015 r., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a u.p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 - zwanej dalej: u.s.g.), który stanowi, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w takim właśnie brzmieniu znajduje zastosowanie do aktów i czynności podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r. (por. art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. – o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2017, poz. 935). Skargi wniesione w niniejszej sprawie dotyczyły uchwały Rady Miejskiej W. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie placu W., w części [...], w obrębie S. we W. a podstawę ich wniesienia stanowił przywołany wyżej przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarżący dochowali przesłankę skutecznego wniesienia skarg, wynikającą z art. 101 ust. 1 u.s.g. odnoszącą się do uprzedniego wezwania rady gminy do usunięcia interesu prawnego lub uprawnienia. Zachowali także termin do wniesienia skarg, wynikający z art. 53 § 2 u.p.p.s.a. Sąd stwierdził jednak, że nie została przez nich spełniona przesłanka wykazania interesu prawnego, który byłby naruszony unormowaniami kwestionowanej uchwały. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że pojęcie "interes prawny" oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami tego interesu jest jego zindywidualizowany, konkretny, aktualny charakter oraz to, że jest on sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność. Interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny. Podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje – uzasadnione treścią normy prawa materialnego – realne, rzeczywiste powiązanie (...). Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które wystąpią dopiero w przyszłości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie podkreśla się także, że skarżąc uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. należy wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą i indywidualną sytuacją prawną podmiotu skarżącego. Trzeba udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawnomaterialną skarżącego i pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Interes prawny, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust.1 przywołanej ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 914/10 - LEX nr 751789). O statusie strony w postępowaniu sądowym inicjowanym skargą której podstawę stanowi art. 101 ust. 1 u.s.g., stanowi nie tylko posiadanie tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia ale także naruszenie tego interesu lub uprawnienia. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 ww. ustawy, nie ma bowiem charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonego aktu, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. np. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r. OSK 1437/04, LEX nr 151236). Trafnie podkreśla się w orzecznictwie o naruszeniu interesu prawnego można mówić wtedy, gdy istnieje bezpośrednie i realne (a nie tylko potencjalne) naruszenie istniejącego już w dniu wejścia w życie uchwały prawa, czy uprawnienia, a skarga jest środkiem ochrony przed rzeczywistym i nielegalnym wkroczeniem w ten interes organu gminy (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 220/10 - LEX nr 619820). Samo ewentualne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości, nie może stanowić legitymacji do wniesienia skargi w omawiany trybie (tak NSA w wyroku z dnia 29 czerwca 2011 r. II OSK 618/11, LEX nr 862792). Zaakcentować także wypada, że dopiero wykazanie naruszenia przez zaskarżoną uchwałą interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi przez Sąd, czyli badania czy do naruszenia tego doszło jednocześnie z istotnym naruszeniem prawa o którym mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p). W niniejszej sprawie strony skarżące swój interes prawny wywodzą z własności odrębnych lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] znajdujących się w budynku przy ul. W. we W., który położony na obszarze objętym ustaleniami planu oznaczonym symbolem 1UX-M/5. Z własnością tych lokali związany jest udział w gruncie i w częściach wspólnych działki oznaczonej geodezyjnie nr [...], w obrębie S.. Według oświadczenia pełnomocnika skarżących, prawo własności tych lokali nabyte zostało przez skarżących w trybie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222 z późn. zm.), co można także wywieść z analizy wpisów zawartych w załączonych do skargi odpisów z ksiąg wieczystych. Wynikający z tych odpisów udział w prawie własności nieruchomości i częściach wspólnych przysługujący Spółdzielni Mieszkaniowej "A." we W., pozwala także na przyjęcie, że Spółdzielnia ta sprawuje zarząd nieruchomością wspólną na zasadach określonych w art. 27 ust. 2 przywołanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Taki stan na dzień wniesienia skargi, potwierdził także pełnomocnik skarżących podczas rozprawy. Przepis art. 27 ust. 2 ww. ustawy stanowi zaś, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust.1ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Podzielić zatem należy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że spółdzielnia mieszkaniowa sprawująca zarząd zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności (niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie). Podobna zasada obowiązuje w budynkach, w których funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa (wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II OSK 583/12, Lex nr 1483452; wyrok WSA w Opolu z 26 czerwca 2014 r., II SA/Op 296/11, Lex nr 1490661; wyrok WSA w Warszawie z 24 września 2014 r., VII SA/Wa 1220/14, Lex nr 1553949; wyrok NSA z 24 września 2014 r., II OSK 647/13, Lex nr 1664446; wyrok NSA z 4 listopada 2015 r., II OSK 511/14, Lex nr 1990843; wyrok NSA z 6 maja 2016 r., II OSK 2096/14, Lex nr 2083419). Judykatura i komentatorzy zgodni są co do tego, że od powyższej zasady mogą istnieć wyjątki, jednak pod warunkiem że właściciel lokalu, członek spółdzielni mieszkaniowej, wykaże swój indywidualny interes prawny, odrębny od tego, który ma spółdzielnia mieszkaniowa (por. np. wyrok NSA z 9 maja 2003 r., IV SA 2995/01, Lex nr 685014; A. Ostrowska (w:) Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, wyd. 3, Warszawa 2016, s. 274-275). Można również uznać, że poszczególni właściciele lokali, członkowie spółdzielni mieszkaniowej mają przymiot strony w sprawie, jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa sprawująca zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni, wykazuje bierność w postępowaniu, kiedy ewidentnie postępowanie to dotyczy interesów prawnych jej członków bądź właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni (por. także NSA w wyroku z dnia 20 października 2017 r,. II OSK 2682/15, CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl) Właściciel wyodrębnionego lokalu może być zatem stroną postępowania administracyjnego wyłącznie wówczas, gdy wykaże on swój własny indywidualny interes prawny - odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej. Tylko w takich przypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu podmiotów o charakterze zbiorowym takich jak wspólnoty mieszkaniowe czy spółdzielnie. Przedstawiona okoliczność ma także wpływ na ocenę występowania interesu prawnego podmiotów skarżących w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., posiadających status właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębną własność. Ich interes prawny nie może być bowiem oceniany z pominięciem powyższych regulacji. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że poglądy orzecznictwa wyrażane w tej kwestii na gruncie postępowania administracyjnego zachowują swoją aktualność także w przypadku art. 101 ust. 1 u.s.g. gdyż także w tym przepisie, warunkiem wniesienia skargi jest interes prawny, przy czym w odróżnieniu do postępowania administracyjnego musi on być naruszony (por. np. postanowienie WSA w Opolu z dnia 7 grudnia 2015 r. II SA/Op 455/15, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2015 r. IV SA/Po 395/15, CBOSA, orzeczenia nsa.gov.pl i powołane tam orzeczenia) To zaś, czy plan miejscowy narusza interes prawny określonego podmiotu wymaga każdorazowo rozważenia skutków uchwalenia planu, w szczególności w jaki sposób oddziałuje on na sytuację prawną skarżącego podmiotu przy uwzględnieniu zarzutów podnoszonych w skardze i wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący jako właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku stanowiącym przedmiot współwłasności także ze spółdzielnią mieszkaniową, nie wykazali naruszenia własnego bezpośredniego i realnego interesu prawnego. Skarżący kwestionują przede wszystkim ustalenia dla terenu sąsiadującego z nieruchomością na której znajduje się ich budynek – tj. w wydzieleniu wewnętrznym H2 na terenie oznaczonym symbolem 1UX-M/6 – co do dopuszczalnej linii zabudowy, dopuszczalnej wysokości zabudowy, jak też co do braku ustalenia minimalnej liczby miejsc parkingowych. W tej ostatniej kwestii podnoszą zarzuty także w stosunku do terenu na którym znajduje się ich nieruchomość (1UX-M5) wskazując, że nie ustalono minimalnej liczby miejsc parkingowych dla wszystkich funkcji dopuszczonych na tym terenie, lecz tylko dla niektórych. Wskazują w związku z tym na uciążliwości łączące się z parkowaniem samochodów na ul. M. (pomimo istniejącego zakazu) powodującym blokowanie wyjazdu z ich posesji, które na skutek kwestionowanych ustaleń planu mogą się pojawić. Zauważyć jednak należy, że tego rodzaju uciążliwości, wiążą się w istocie z przewidywanym dopiero – a nie istniejącym już – negatywnym oddziaływaniem na nieruchomość wspólną a nie na lokale skarżących. Tak samo należy również ocenić podnoszone w skardze obawy związane z ewentualnym zagrożeniem pożarowym, związanym z niedochowaniem odległości zabudowy planowanej w wydzieleniu wewnętrznym H2 od budynku skarżących, określonej w § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Sądu, wszelkie argumenty które wskazują na negatywny wpływ zabudowy planowanej na terenie 1UX-M/6 w wydzieleniu wewnętrznym H2 na nieruchomość wspólną i części wspólne budynku przy ul. W., nie mogą być uznane za indywidulany odrębny od interesu wspólnoty interes prawny właścicieli lokali. Nie odnoszą się zatem one do indywidulanych interesów skarżących wynikających z własności ich lokali. O naruszeniu indywidulanego interesu prawnego skarżących nie świadczą również podnoszone w skardze zarzuty, dotyczące wpływu postanowień planu przewidzianych dla terenów wydzielenia wewnętrznego H2 na niewłaściwe nasłonecznienie i nadmierne zacienienie lokalu nr [...]. Zarzuty te sprowadzają się w istocie do zarzutu naruszenia przez wskazane regulacje uchwały § 60 i z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podobnie jak zarzut związany z bezpieczeństwem przeciwpożarowym dotyczy naruszenia § 271 tego rozporządzenia. W ocenie Sądu, z naruszenia przepisów w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie można jednak wywieść naruszenia interesu prawnego poprzez regulacje uchwały planistycznej. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że dopuszczalność wykonywania prac budowlanych na gruncie następuje dopiero na etapie konkretyzacji zgodności zamierzenia z planem miejscowym. Kwestie wpływu usytuowania zamierzonej inwestycji na powstanie w świetle prawa uciążliwości lub niedogodności działki sąsiedniej, podlegają badaniu w toku pozwolenia na budowę i nie mogą podlegać ocenie na etapie planowania przestrzennego. Tym samym zbadanie, czy ewentualna inwestycja w wydzieleniu wewnętrznym H2 ograniczy dopływ naturalnego światła do lokalu skarżących i czy w związku z tym, spełnione będą warunki techniczne określone w § 13 i § 60 ww. rozporządzenia, możliwe jest dopiero na etapie oceny konkretnego projektu budowlanego przy wydaniu pozwolenia na budowę. Kwestie nasłonecznienia lokali czy też nadmiernego ich zacienienia, pozostaje zatem poza ustaleniami u.p.z.p, gdyż jest ona regulowana przepisami Prawa budowlanego i aktami wykonawczymi do tej ustawy. Podobnie odnieść należy się do spełnienia wymogów z § 271ww. rozporządzenia ( por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r. II OSK 672/09, CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 października 2015 r. II Ol/509/15). Nadto, okoliczności podnoszone przez skarżących związane z zacienieniem ich lokalu czy też utratą "walorów widokowych", nie mogą wpłynąć na ustalenia planu, skoro plan przewiduje jedynie możliwość zagospodarowania określonego terenu w sposób w nim oznaczony. Możliwość naruszenia określonych przepisów związanych z realizacją inwestycji a wynikających z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (nasłonecznienie, zacienienie, bezpieczeństwo pożarowe), może mieć zatem miejsce wyłącznie na etapie ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę. Na tym też etapie kwestia ta podlegać będzie ewentualnemu badaniu. Zatem możliwość lokalizacji zabudowy wydzieleniu wewnętrznym H2 pozostaje bez wpływu na interes prawny skarżących. Przewidziana planem jedynie możliwość zabudowy terenu oddzielonego od budynku skarżących ulicą M., nie wpływa na zakres uprawnień ich właścicielskich związanych z możliwością dysponowania i korzystania z lokalu, nawet biorąc pod uwagę określoną w planie wysokość projektowanego obiektu. Jak wyżej wskazano, możliwość wzniesienia takiego obiektu w świetle warunków technicznych, będzie natomiast podlegała ocenie w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. O naruszeniu interesu prawnego skarżących nie świadczy także utarta tzw. walorów widokowych na teren skweru znajdującego się naprzeciwko, które skarżący potencjalnie utracą na skutek ewentualnej realizacji inwestycji na terenie sąsiednim. Trudno wskazaną okoliczność uznać za immisje, przed którymi ochrona winna być zapewniona w regulacjach planistycznych, zwłaszcza jeżeli zauważyć, że dokoła znajduje się teren zwartej zabudowy. Okoliczność, że obszar ten dotychczas nie był zabudowany nie tworzy po stronie skarżących uprawnienia do domagania się ochrony widoku. Przy ocenie naruszenia interesu prawnego nie można też uwzględnić ewentualnego zmniejszenia wartości lokali skarżących wiązanego z ustaleniami planu. Jest to zdarzenie przyszłe i niepewne i nie świadczy o naruszeniu interesu prawnego ale faktycznego. Naruszenia interesu prawnego skarżących nie potwierdza także zarzut naruszenia procedury planistycznej. Jak wynika z dokumentacji skarżący nie wnosili bowiem uwag do planu. Naruszenia własnego interesu prawnego nie można zaś wywodzić z racji składania uwag do planu przez inne podmioty. W tym stanie rzeczy uznając, że skarżący nie wykazali we wniesione skardze naruszenia ich interesu prawnego przez przepisy zaskarżonej uchwały, Sąd nie mógł przystąpić do merytorycznej kontroli tego aktu, a tylko w ramach takiej kontroli dopuszczalne byłoby zbadanie zarzutów wskazujących na naruszenie zasad sporządzenia planu przez zawarcie postanowień planu niezgodnych ze studium. Reasumując stwierdzić należy, że brak naruszenia interesu prawnego stanowi o braku legitymacji skargowej i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a i 3 u.p.p.s.a w związku z art. 101 ust. 1 u.p.z.p. prowadzić musiało do odrzucenia skarg. Z przedstawionych względów Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło