II SA/Wr 731/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić wniosek. W dniu 28 października 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła skarga J.S. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia PINB w J.G. z dnia [...] r., ustalające opłatę legalizacyjną dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku rekreacji indywidualnej. Formułując żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia, skarżący wniósł również o wstrzymanie jego wykonania. Postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. DWINB odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W piśmie z dnia 24 listopada 2016 r. skarżący ponowił wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazał, że DWINB w odpowiedzi na skargę jak i w postanowieniu odmawiającym wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, poza ogólnikowymi stwierdzeniami natury formalnej, nie odniósł się w praktyce do podnoszonych przez niego w skardze argumentów przemawiających także za wstrzymaniem wykonania tego postanowienia. W ocenie skarżącego, podnoszone w skardze zarzuty pod adresem zaskarżonego postanowienia, a zwłaszcza co do błędnej kwalifikacji rozbudowanego obiektu i nałożenia w następstwie tego przez organy opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000, zł a nie w wysokości 5.000, zł, tj. jak dla budynku gospodarczego (bo w istocie taką rolę spełnia dobudówka), czy nawet domku letniskowego o powierzchni do 35m², stanowi rażący przejaw niesprawiedliwości społecznej, oraz nieproporcjonalność sankcji do skali naruszenia prawa. W świetle powyższego opłata legalizacyjna od dobudowanych w domku pomieszczeń o łącznej powierzchni 22,72m², a więc poniżej 25m² - jako nieadekwatna do wagi samowoli, niewątpliwie razić winna swoją wysokością. Według skarżącego, za słusznością takiego stanowiska przemawiają chociażby obowiązujące regulacje prawne, których celem było między innymi doprowadzenie stanu prawnego w zakresie legalizacji samowoli budowlanych i związanych z tym opłat do realiów życiowych według rzeczywistej wagi naruszenia prawa. Skarżący podkreślił również fakt, że z dobudowanych pomieszczeń o łącznej powierzchni 22,72m² skarżący dobudował tylko ich część o powierzchni 11,48m². Uważa też, wbrew stanowisku organów administracji budowlanej, że z brzmienia przepisów ustawy - Prawo budowlane, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie sposób wprost wywieść, że oplata legalizacyjna winna być naliczona od całości obiektu, a nie od części dobudowanej. Skarżący podniósł również, że obowiązek zapłaty takiej kwoty w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia pod rygorem wydania nakazu rozbiórki dobudowanych pomieszczeń, postawi jego w bardzo trudnej sytuacji, bowiem przy każdym rozwiązaniu będzie się to wiązać z niepowetowaną trudną do naprawienia szkodą majątkową, zwłaszcza przy mających nastąpić w najbliższym czasie zmianach prawa budowlanego, które zmierzać mają także do urealnienia sankcji za tzw. samowole budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. nr 718), zwanej dalej: p.p.s.a., sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Aby sąd mógł stwierdzić, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ( np. w sprawach o sygnaturach akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ 598/06, II FZ 585/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Samo zatem żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia uczynienia zadość temu żądaniu. Innymi słowy dokonywana przez sąd ocena wystąpienia w określonym przypadku przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku, która powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. W sytuacji zatem, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można przenosić ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd (tak: NSA w postanowieniu z dnia 23 września 2010r., sygn. akt I OZ 705/10, oraz WSA w Łodzi w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 384/13). Konfrontując powyższe rozważania z wnioskiem o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zaistnieć w wypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Autor skargi nie przedstawił bowiem żadnych okoliczności i dowodów na ich poparcie, które pozwoliłyby na obiektywną ocenę, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Sam fakt istnienia niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Argumenty merytoryczne skargi, w tym odnoszące się do planowanych zmian w ustawie Prawo budowlane, nie mogły stanowić podstawy oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie. Okoliczność, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nie nakłada na stronę obowiązku udowodnienia podnoszonych we wniosku okoliczności nie oznacza, że strona uzasadniając jego zasadność może poprzestać jedynie na zarzutach odnoszących się do prawnej wadliwości aktu administracyjnego, którego domaga się wstrzymania. Dlatego też Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Wyjaśnić przy tym należy, że sama potencjalna możliwość uchylenia zaskarżonego aktu nie stanowi przesłanki wstrzymania jej wykonania. W ocenie Sądu, nie bez znaczenia jest również okoliczność, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej. Postanowienie w tym przedmiocie nie dotyczy ani nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty, ani stwierdzenia istnienia takiego obowiązku. Przedmiotowa opłata nie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej, co może stać się podstawą do wydania decyzji administracyjnej, która podlega odrębnemu zaskarżeniu (włącznie z możliwością objęcia ochronną tymczasową w postaci wstrzymania zaskarżonego aktu). Z powyższego wynika, że postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej nie podlega wykonaniu w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, gdyż orzeka ono wyłącznie o wysokości tej opłaty i nie jest źródłem obowiązku podlegającego przymusowej realizacji. Tym samym, w ocenie Sądu, postanowienie to nie nadaje się do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania, gdyż nie wywołuje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 44/08, postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 114/08, a także WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1091/14). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na mocy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Końcowo należy zasygnalizować, że negatywne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ma charakter tymczasowy i nie przesądza o końcowym wyniku sprawy, i o dalszym losie ustalonej opłaty legalizacyjnej.