II SA/Wr 780/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-04-28
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Marek Olejnik, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego, mimo że skarżący wniósł o jego podjęcie, a sąd w poprzednim wyroku nakazał merytoryczne rozpatrzenie zażalenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Mimo że poprzedni wyrok sądu nakazywał merytoryczne rozpatrzenie zażalenia, organ po ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił, że przyczyna zawieszenia postępowania (toczące się postępowanie w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych) ostatecznie ustała w wyniku prawomocnej decyzji administracyjnej. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił podjęcia postępowania, ponieważ nie można podejmować postępowania w innym przedmiocie niż to, w którym zostało ono zawieszone, a sprawa budowy pawilonu została już zakończona inną decyzją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku skarżącego o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego. Postępowanie zostało pierwotnie zawieszone z powodu toczącego się postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. Po wielu latach i licznych postępowaniach sądowych i administracyjnych, organ II instancji ostatecznie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, uznając, że przyczyna zawieszenia ustała, a sprawa budowy została rozstrzygnięta inną decyzją. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Marek Olejnik Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podjęcia na wniosek zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania pawilonu handlowego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zawiesił postępowanie w sprawie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz.. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy - po rozpoznaniu zażalenia J.K. (zwanego dalej skarżącym) – przez D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego (postanowienie z dnia [...] r. nr [...]). Jako podstawę zawieszenia postępowania podano przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 2564/2000 Wojewódzki Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy we Wrocławiu oddalił skargę skarżącego na wymienione postanowienie. W motywach wyroku wskazano, że "rozpatrzenie sprawy zawisłej przed organem nadzoru budowalnego jest uzależnione od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed organami architektoniczno-budowalnymi. Od tego bowiem, jak ostatecznie zostanie zakończone postępowanie przed organami architektoniczno-budowlanymi, zależy sposób zakończenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. (...) Skoro wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2000 r. sygn. akt II SA/Wr 917/98 decyzja dotycząca pozwolenia na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, to w tamtym zakresie postępowanie nie jest zakończone i należy je zakończyć w trybie przewidzianym przez Kodeks postępowania administracyjnego przed organami architektoniczno-budowlanymi. Tak więc w sytuacji, gdy najpierw trzeba ostatecznie rozstrzygnąć kwestię dotyczącą pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowalnego nie miał innego wyjścia, jak – zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa – zawiesić postępowanie w przedmiotowej sprawie."
Pismem z dnia 15 listopada 2005 r. skarżący wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o podjęcie zawieszonego postępowania. W odpowiedzi poinformowano skarżącego o braku podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania.
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SABA/Vr 14/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi skarżącego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie zawieszonego postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] zobowiązał ten organ do wydania w terminie miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku postanowienia w sprawie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r., (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. podjął zawieszone postępowanie. W uzasadnieniu podał między innymi, że: "Po otrzymaniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego we W., uchylającej decyzję nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] r., dotyczącej udzielenia pozwolenia na wznowienie robót. Na skutek wydanej w/w decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydal decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, od której Pan J.K. wniósł odwołanie do WINB we W.". Od postanowienia tego skarżący wywiódł zażalenie wskazując, że przedmiotem zawieszonego postępowania jest sprawa rozbiórki spornego pawilonu handlowo-usługowego, a nie sprawa jego wybudowania na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz..
Po rozpoznaniu tegoż zażalenia organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) uchylił w całości rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
Skarżący wywiódł od tego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, która została uwzględniona przez organ w trybie autokontroli. W wyniku powyższego organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]), uchylił własne postanowienie z dnia [...] r. (nr [...]) i utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] r. (nr [...]). Jako uzasadnieniem takiegoż rozstrzygnięcia organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 393/08 oddalający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 152/07 stwierdzającego nieważność decyzji DWINB z dnia [...] r. (nr [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wskutek czego postępowanie jest niezakończone i nie ma przeszkód do jego podjęcia.
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 514/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżącego na postanowienie DWINB nr [...]. Wyrok ten został uchylony przez NSA z powodu naruszenia art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. (wyrok z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1036/10).
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 512/11 stwierdził nieważność postanowień DWINB Nr [...] oraz Nr [...] podnosząc, że podstawą wydania przez DWINB zaskarżonego postanowienia z dnia [...] r. (nr [...]) był przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., który w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania stanowił, iż organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. narusza art. 54 § 3 p.p.s.a, gdyż porównanie treści skargi wniesionej na postanowienie DWINB z dnia [...] r. z rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., prowadzi do wniosku, że organ nie uwzględnił tej skargi albowiem w postanowieniu z dnia [...] r., wydanym w trybie autokontroli, formalnie uwzględniając skargę w całości jedynie uchylono wcześniejsze postanowienie z dnia [...] r. i co było jeszcze bardziej istotne, wbrew stanowisku skarżącego, utrzymano w mocy postanowienie PINB w O. z dnia [...] r. o podjęciu zawieszonego postępowania (skarżący zaskarżył je w części, tj. w zakresie określenia przedmiotu sprawy), jak też przedstawiono argumentację stojącą w opozycji do stanowiska skarżącego (postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania może być wydane tylko w tym samym przedmiocie, w którym zostało zawieszone). W konkluzji wyroku Sąd nakazał organowi odwoławczemu ponowne rozważenie podnoszonych przez skarżącego argumentów i wyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a następnie wydanie postanowienia o treści przewidzianej w art. 138 Kpa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) uchylił w całości postanowienie PINB w O. z dnia [...] r. (nr [...]) i odmówił podjęcia postępowania administracyjnego zawieszonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] r. (nr [...]) w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz.. Organ wskazał, że w dalszym ciągu stoi na stanowisku, że postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania może być wydane tylko w tym samym przedmiocie, w którym zostało zawieszone. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]), zawiesił postępowanie w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - nr [...] z dnia [...] r. W.Sz., dlatego też postanowienie w sprawie podjęcia tego postępowania musi odpowiadać treści postanowienia zawieszającego postępowanie. Dalej organ powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu z dnia [...] r. (nr [...]).
Przechodząc zaś do wniosku skarżącego z dnia 15 listopada 2005 r., o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem PINB w O. z dnia [...] r. (nr [...]), w sprawie wybudowania pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz. organ wskazał, że postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r. (nr [...]) umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania pawilonu handlowo usługowego zlokalizowanego na dz. o nr ew. 166/8, 165/18 obręb J.-L..
Wprawdzie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 432/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (nr [...]) niemniej orzeczenie to nie jest prawomocne na skutek wniesienia od niego skargi kasacyjnej przez J.K.. Podjęcie postępowania ma na celu przerwanie biegu jego zawieszenia powstałego na skutek okoliczności niezależnych od organu a następnie wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. W sprawie podjęcie postępowania byłoby nieskuteczne, gdyż w świetle prawa zakończone ostateczną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...]. Nawet w przypadku podjęcia postępowania PINB w O. musiałby powstrzymać się od podejmowania jakichkolwiek działań w sprawie przedmiotowego pawilonu handlowego do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 432/11. Stanowisko to nie jest sprzeczne z wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 512/11. Sąd wskazał bowiem, iż fakt prowadzenia (podejmowania) czynności w czasie zawieszenia postępowania nie wyklucza formalnego podjęcia postępowania. Organ wskazał, że w razie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 432/11 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. winien będzie podjąć to postępowanie z urzędu.
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Wr 799/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi J.K., uchylił opisane postanowienie DWINB z dnia [...] r. (nr [...]) wskazując, że organ budowlany rozpatrując zażalenie skarżącego skupił swoją uwagę jedynie na kwestii bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawie, w której zawieszono postępowanie postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]). Tymczasem, w chwili orzekania w tym przedmiocie w dniu 7 września 2012 r., decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego wybudowania pawilonu handlowo-usługowego z dnia [...] r. (nr [...]) została uchylona wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. II SA/Wr 432/10. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie czynienie przez organ tej okoliczności podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia było co najmniej przedwczesne. Sąd wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest jakichkolwiek rozważań w kwestii przyczyny zawieszenia postępowania, która zadecydowała o wydaniu przez organ postanowienia z dnia [...] r. (nr [...]). Organ II Instancji w ogóle nie badał, czy organ pierwszoinstancyjny podejmując w dniu 7 stycznia 2009r. zawieszone postępowanie należycie ocenił, że przyczyna zawieszenia postępowania rzeczywiście ustała (co jest warunkiem dopuszczalności jego podjęcia). Sąd – jak wskazał - nie mógł tego badać we własnym zakresie, gdyż jego rola sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie do zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. W konkluzji Sąd stwierdził, że podstawą rozstrzygnięcia organu II instancji w niniejszej sprawie był przepis art. 138 § 1 pkt. 2 Kpa w związku z art. 144 Kpa dotyczący przesłanek wydawania orzeczeń o charakterze merytoryczno - reformacyjnym.
Postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) - po ponownym rozpoznaniu sprawy – D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyrokach Sądu – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie pierwszoinstanycyjne z dnia [...] r. (nr [...]). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że PINB w O. postanowieniem z dnia [...] r., (nr [...]) zawiesił postępowanie w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz..
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przypomniał, że zawieszenie postępowania nastąpiło z uwagi na toczące się postępowanie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowanych. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Kierownik Urzędu Rejonowego w O., po rozpatrzeniu wniosku W.Sz. udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie pawilonu handlowego w J.L. zlokalizowanego przy ul. [...] dz. nr 165/17 i 166/1. Decyzja ta została zaskarżona przez skarżącego w dniu 26 stycznia 1999 r. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Wojewoda D., po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, uchylił decyzję organu I instancji, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Z uwagi na fakt, iż w dniu orzekania w sprawie przez Wojewodę D., rozpoznanie odwołania skarżącego od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową pawilonu, nie należało do kompetencji tego organu, bowiem stosownie do art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane właściwym organem odwoławczym był wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), stwierdził na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, nieważność decyzji Wojewody D. z dnia [...] r. (nr [...]). Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaskarżona przez skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 listopada 2001 r., sygn. akt IV S.A. 1884/99, oddalił skargę. Decyzją z dnia [...] r. właściwy organ – D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] r. (nr [...]) udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie pawilonu handlowego w J.-L. przy ul. [...] róg [...]. W wyniku tego postępowania, prowadzonego w trybie art. 51 ustawy z dnia 07.07.1994r. - Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania pawilonu handlowo usługowego zlokalizowanego na dz. o nr ew. 166/8, 165/18 obręb J.-L.. Decyzja ta została uchylona ostateczną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. (nr [...]), a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 czerwca 2014r. sygn. akt II SA/Wr 725/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J.K. na wymienioną decyzję DWINB.
Na tle tych okoliczności ustąpiła zatem - zdaniem organu - przyczyna zawieszenia postępowania co wynika również z oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 512/11, którą organ jest związany. W powyższym wyroku Sąd stwierdził: "Nie można bowiem zapominać, że organ administracji ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. W sprawie było to po prostu ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które legło w 2000 r. u podstaw zawieszenia postępowania." W tej sytuacji zgodnie z treścią art. 97 § 2 Kpa PINB w O. zobligowany był podjąć zawieszone postępowanie.
Odnosząc się do treści zażalenia organ zauważył, że istotą zażalenia jest twierdzenie skarżącego, iż postępowanie winno zostać podjęte w przedmiocie rozbiórki pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - nr [...] z dnia [...]r. przez W.Sz., a nie jak uczynił to organ I instancji w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz.. Odnosząc się do tego stanowiska strony organ stwierdził, że postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania może być wydane tylko w tym samym przedmiocie, w którym zostało zawieszone. PINB w O. postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) zawiesił postępowanie w sprawie wybudowanego pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz.. Dlatego w sentencji postanowienia o podjęciu postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) należało, zdaniem organu, wskazać, że podejmowane postępowanie dotyczy wybudowanego pawilonu handlowego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę - nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz.. Nie można bowiem podejmować postępowania określając jego przedmiot inaczej niż w postanowieniu zawieszającym postępowanie. Należy również zauważyć, że sprawa zawieszonego postępowania była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który nie dopatrzył się błędu w zakresie przedmiotu postępowania. Dalej organ wywiódł, że postępowanie w sprawie budowy obiektu budowlanego może ewentualnie zakończyć się nakazem rozbiórki, lecz kwestia ta nie jest przedmiotem samego postępowania. Postępowanie naprawcze zmierza bowiem do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może zostać orzeczony jedynie w przypadku gdy jest to niezbędne dla usunięcia stanu naruszania prawa. Reasumując organ przyjął, że w tej sytuacji określenie przedmiotu postępowania jako sprawy rozbiórki spornego pawilonu nie miałoby uzasadnionych przesłanek.
Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł, pismem z dnia 20 października 2014 r., skargę do tutejszego Sądu, zarzucając jej naruszenie:
- art. 271 § 1 kk. polegającego na poświadczanie nieprawdy w postanowieniu z dnia [...] r. (nr [...]), iż sporny pawilon handlowy o wierzchni zabudowy 157,52 mkw. wykonano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r.,
- art. 153 p.p.s.a. przez niewykonanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2002 roku, sygn. akt II SAB/Wr 84/2001,
- art. 7-10 § 1, art. 77 § 1 i art. 81 Kpa rzez nieuwzględnienie zawartych w nich postanowień. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem nie doszło do naruszenia prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postanowienie [...] z dnia [...] r. o podjęciu na wniosek skarżącego z dnia 16 listopada 2005 r. zawieszonego postępowania, utrzymane w mocy postanowieniem nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy postępowanie administracyjne, którego dotyczą wymienione postanowienia, toczy się ponad 17 lat i zostało wszczęte w sprawie "wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego wykonanego na podstawie pozwolenia na budowę - decyzja nr [...] z dnia [...] r. przez pana W.Sz. – zam. ul. [...] J.–L.". Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Nr [...], znak L.dz. [...], z dnia [...] r. zostało zawieszone na mocy art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. Orzeczenie to podlegało administracyjnej kontroli instancyjnej w trybie rozpoznania zażalenia, w wyniku której zapadło postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie pierwszej instancji, a następnie – kontroli sądowoadministracyjnej i po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu - oddalającego skargę skarżącego J.K. w dniu 13 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 2564/2000 – uzyskało przymiot prawomocności. Oznacza to, że zakres zawieszenia postępowania (inaczej ujmując – przedmiot postępowania, które zawieszono), o którym mowa w postanowieniach I i II instancji, a także w cytowanym wyroku, w tym także co do sprecyzowania przez organy, że odnosi się do decyzji nr [...] z dnia [...] r. nie może być skutecznie kwestionowany. W tej sytuacji zarzut skarżącego, że sprawa dotyczy postępowania w sprawie rozbiórki obiektu jest bezzasadny.
Kontrolowane w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym ostateczne postanowienie nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., utrzymujące w mocy opisane wyżej postanowienie nr [...] z dnia [...] r. o podjęciu na wniosek skarżącego z dnia 16 listopada 2005 r. zawieszonego postępowania w wymienionej sprawie, zostało wydane wskutek rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego zażalenia z dnia 30 stycznia 2009 r., lecz zapadło dopiero w dniu 1 września 2014 r.
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W świetle art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Ten ostatni z wymienionych przepisów prezentowane brzmienie uzyskał w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem 11 kwietnia 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18).
Wydając zaskarżone postanowienie w dniu [...] r., a więc pod rządami aktualnego brzmienia art. 101 § 3 k.p.a., organ drugiej instancji nie rozważał dopuszczalności zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Przed datą wejścia w życie wskazanej nowelizacji przepis art. 101 § 3 k.p.a miał brzmienie następujące: "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie". Taka treść przepisu uzasadniała przyjęcie, że dopuszczalne było w poprzednim stanie prawnym zażalenie na każdy rodzaj postanowienia w sprawie zawieszenia, w tym postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Wobec jednak zmiany przepisu nie ma już podstaw do uznania, że na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania przysługuje zażalenie. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia NSA z dnia 15 lutego 2013 r., II OSK 2921/12, z dnia 15 lutego 2013 r., II OSK 2991/12, wyroki NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., II OSK 543/11, z dnia 23 lutego 2012 r., II OSK 2410/10, wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 września 2012 r., II SA/Ke 464/12, postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 21 lutego 2012 r., II SA/Bk 513/11) oraz stanowiskiem doktryny (por. A. Wróbel: Komentarz do art. 101 k.p.a. System Informacji Prawnej LEX) obecną treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym użyto aktualnie wyrażenia "w sprawie odmowy podjęcia postępowania" to należy uznać, że wykluczona została możliwość złożenia zażalenia na postanowienie pozytywne o podjęciu zawieszonego postępowania. Za taką interpretacją obecnego brzmienia art. 101 § 3 k.p.a. przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania - wynikającą z art. 12 k.p.a. - organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest zatem wyłączenie przez ustawodawcę możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Na podstawie zatem art. 142 k.p.a. – tego rodzaju postanowienia strona może je kwestionować tylko w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji.
W rozpatrywanym przypadku postępowanie w trybie art. 97 k.p.a. było prowadzone w czasie zmiany przepisów Kodeksu, tj. postanowienie organu pierwszej instancji o podjęciu zawieszonego postępowania, wydane zostało w 2009 roku, przed nowelizacją, stąd zawierało prawidłowe pouczenie organu o przysługującym zażaleniu. Również zażalenie złożone zostało przez stronę podczas obowiązywania dawnego brzmienia przepisu art. 101 k.p.a. Jednakże rozpatrzenie tego zażalenia nastąpiło w zmienionym stanie prawnym, w dacie 1 września 2014 r., a zatem już po wejściu w życie nowych przepisów, nie przewidujących możliwości wniesienia takiego zażalenia. Tym samym, w takim wypadku generalnie ujmując powinno dojść do umorzenia postępowania zażaleniowego na mocy art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. skoro aktualnie wykluczone jest składanie takiego środka zaskarżenia, a jednocześnie powołana wyżej ustawa nowelizująca nie zawiera unormowań o charakterze intertemporalnym (międzyczasowym).
Jednakże organy oraz teraz orzekający Sąd, są związane oceną prawną sformułowaną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Wr 799/12, który po rozpoznaniu skargi J.K., uchylił poprzednio wydane postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (nr [...]), rozpoznające wskazane zażalenie i uchylające postanowienie Nr [...] z [...] r. o podjęciu na wniosek skarżącego z dnia 16 listopada 2005 r. zawieszonego postępowania oraz orzekające co do istoty o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. WSA we Wrocławiu zalecił bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie zażalenia oraz dokonanie przez organ rozważań w kwestii przyczyny zawieszenia postępowania, która zadecydowała o wydaniu przez organ postanowienia z dnia [...] r. (nr [...]) oraz zbadanie, czy organ pierwszoinstancyjny podejmując w dniu [...] r. zawieszone postępowanie należycie ocenił, że przyczyna zawieszenia postępowania rzeczywiście ustała (co jest warunkiem jego podjęcia).
W takim stanie rzeczy Sąd uznaje w rozpoznawanej sprawie dopuszczalność merytorycznego rozpatrzenia zażalenia z uwagi na treść i wymogi art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji.
Pod tym kątem oceniając wykonanie zaleceń zawartych w motywach przytoczonego wyroku Sąd stwierdza, że organ im sprostał i należycie ocenił, czy ustały już przesłanki zawieszenia postępowania, które legły u podstaw zawieszenia, zgodnie z brzmieniem art. 97 § 2 k.p.a. Organ trafnie ustalił, że zawieszenie postępowania nastąpiło z uwagi na toczące się postępowanie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz prawidłowo wywiódł na podstawie dokonanych i szczegółowo opisanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, że kwestia ta została już rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...]. W tym stanie rzeczy ustała przeszkoda do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego pawilonu handlowo-usługowego wykonanego na podstawie pozwolenia na budowę na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] r. przez W.Sz..
Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa. Zarzuty skargi nie odnoszą się w ogóle do istoty zagadnienia, którym jest ustalenie, czy zasadne było podjęcie zawieszonego postępowania, co stanowi wyłącznie kwestię formalnoprawną. Zaskarżone postanowienie nie przesądza o istocie sprawy w aspekcie legalności wybudowania pawilonu handlowo-usługowego oraz jego podstaw faktycznych i prawnych. Rozstrzygnięcie w tej materii bowiem może zapaść jedynie w drodze decyzji administracyjnej, w podjętym postępowaniu administracyjnym.
Z tych względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło