II SA/Wr 844/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi W. E. na uchwałę Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] czerwca 2023 r. Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 października 2024 r. W. E. wniósł skargę na opisaną w sentencji postanowienia uchwałę Rady Miasta Ś. z dnia [...] czerwca 2023 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 29 maja 2023 r. (oraz w dniu 14 czerwca 2023 r.) zwrócił się do Rady Miejskiej z wnioskiem o podjęcie uchwały następującej treści: "wymiana podiczników na radiowe jest prywatną i swobodną decyzją Mieszkańców Ś. Zarząd Spółki Ś. nie może w żaden pośredni sposób zmuszać do tego osoby, które tego nie zrobią poprzez odmowę przyjmowania wskazań i wystawiania faktur". Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta uznała wniosek skarżącego za bezzasadny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 813, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Powyższe wyliczenie jest enumeratywne i stanowi katalog zamknięty przypadków dopuszczających kognicję sądów administracyjnych. A zatem sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w tym katalogu nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] czerwca 2023 r., w sprawie rozpatrzenia wniosku, podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) oraz art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej w skrócie jako: "k.p.a.". Zaskarżona niniejszą skargą uchwała rozstrzygająca wniosek z Działu VIII k.p.a. pozostaje poza wskazanym w art. 3 cytowanej ustawy zakresem kognicji sądu administracyjnego. Nie jest ona bowiem ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani też nie może być kwalifikowana jako "inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (por.m.in. A. Matan w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, "Kodeks postępowania administracyjnego", Zakamycze 2005, tom II, str. 545-546). Istotą bowiem uregulowanych w Dziale VIII k.p.a. skarg jest uruchomienie jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym, kończącego się czynnością materialno-techniczną - zawiadomieniem (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, niepublikowany, cyt. za M. Jaśkowską w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 00.98.1071), Lex 2014). Rozstrzygnięcie takiej skargi nie następuje drogą decyzji, lecz czynności materialno-technicznej -zawiadomienia, które nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zawiadomienie takie wywiera trojakie skutki: zakończenie postępowania skargowego w odniesieniu do sprawy, która była jej przedmiotem, możliwość wniesienia kolejnej skargi będącej wynikiem niezadowolenia ze sposobu załatwienia pierwszej skargi (art. 227 k.p.a.) oraz możliwość zastosowania trybu z art. 239 k.p.a. wobec ponowionej skargi. Na takie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie służy jednakże skarga do sądu administracyjnego, ocena zatem prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, LEX nr 1110181, czy postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13, LEX nr 1305299). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 listopada 2013 r., II OSK 2787/13, organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują co prawda uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako prawna forma działania. Uznanie zatem, że w sytuacji, gdy załatwienie skargi, o której mówi art. 227 k.p.a., nastąpiło w formie uchwały, na którą służy skarga do sądu administracyjnego, powodowałoby niczym nieuzasadnioną nierówność prawną podmiotów, bowiem tym podmiotom, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia skargi nie służyłaby (por. postanowienie NSA z 12 kwietnia 2001 r., l SA 2668/00, postanowienia NSA z 7 lipca 2009 r., I OSK 803/09 oraz z 3 września 2009 r., OSK 1064/09). Forma rozpatrzenia wniosku nie przesądza o dopuszczalności skargi, jeżeli przedmiot uchwały (stanowiska) rady gminy nie mieści się w katalogu spraw do rozpoznania których właściwy jest sąd administracyjny (art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a.) Z tego względu będąca przedmiotem niniejszej skargi uchwała Rady Miejskiej, będąca w istocie zawiadomieniem o sposobie załatwienia wniosku z Działu VIII k.p.a., nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia