II SAB/Wr 577/25

WyrokWSA we Wrocławiu2025-09-30

Skład orzekający: Halina Filipowicz – Kremis, Wojciech Śnieżyński, Dominik Dymitruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo obowiązywania przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ przepisy zawieszające bieg terminów (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) nie mogły być skutecznie stosowane po 30 czerwca 2024 r. ze względu na utratę ich epizodycznego charakteru i niezgodność z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Bezczynność organu została uznana za rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. T. wniosła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca argumentowała, że uzupełniła wniosek i wniosła ponaglenie, jednak organ nie wydał decyzji. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących legalizacji pobytu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego, uznał ją za rażące naruszenie prawa, zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 14 dni, przyznał skarżącej 1000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi E. M.T. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 (słownie: tysiąc) złotych; V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 27.03.2025 r. E. M. T., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca wniosła o dokonanie kontroli bezczynności organu, wymierzenie organowi grzywny, przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi argumentowano, że skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do bezczynności po stronie organu. Skarżąca uzupełniła złożony wniosek pobytowy. Wniosła również ponaglenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skoro zdarzenie prawne w postaci zarzucanego stanu bezczynności zaistniało po dniu 15.04.2022 r., co ma miejsce w sprawie, to do oceny jego skutków znajdują zastosowanie przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 167 ze zm.). Zawieszenie biegu terminów dotyczących spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski dotyczy spraw wszystkich cudzoziemców. Brak podstawy wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości, o jakiej mowa w art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy należy wiązać z niemożnością wydania orzeczenia stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku uznania, że w sprawie znajdują zastosowanie art. 100c ust. 1 lub art. 100d ust. 1 tej ustawy. Taka skarga powinna podlegać więc oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wszczętym na wniosek skarżącej w dniu 15.12.2022 r. (art. 61 § 3 k.p.a.). W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę – w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na mocy art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. w przypadku bezczynności jest instytucja ponaglenia. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pismem z 09.12.2024 r. wniosła wymagane ponaglenie, wobec czego przesłanka formalna do wniesienia skargi została spełniona. Sąd w tym zakresie uznał, że przepisy przywołanej przez Wojewodę ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy – o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia – nie mogły stanowić skutecznej przeszkody do wywodzenia środków prawnych w sprawie. W konsekwencji pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania (pismo Wojewody z 24.04.2025 r.) nie miało znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi. Przechodząc do merytorycznych zagadnień związanych z rozpoznaniem skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym zadaniem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze zwłoka Wojewody w załatwieniu sprawy rzeczywiście istniała w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to jaki miała ona charakter. W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że z dniem 15.04.2022 r. weszła w życie regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 08.04.2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830), mocą której w art. 1 pkt 44 dodano do ustawy z 12.03.2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przepis art. 100c w brzmieniu: "1. W okresie do 31.12.2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki." Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy została "prolongowana" na kolejny okres w dodanym w dniu 28.01.2023 r., z mocą wsteczną od 01.01.2023 r., przepisem art. 100d (zob. art. 1 pkt 32 ustawy z 13.01.2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2023 r., poz. 185). Następnie kolejne nowelizacje wskazanego wyżej art. 100d przedłużały okres zawieszenia biegu terminów. Obecnie termin obowiązywania omawianych przepisów został przedłużony do 04.03.2026 r. (zob. art. 10 pkt 1 ustawy z 12.09.2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 20245 r., poz. 1301). Sąd podziela przy tym stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy znajdują zastosowanie nie tylko do wymienionych w nim spraw toczących się z udziałem obywateli Ukrainy, którzy opuścili Ukrainę w związku z konfliktem zbrojnym, ale i do spraw z udziałem pozostałych cudzoziemców, bez względu na ich obywatelstwo oraz na datę przybycia na terytorium Polski. Stanowisko to jest już ugruntowane w orzecznictwie NSA (zob. np. wyroki z: 05.06.2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; 04.07.2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; 25.07.2024 r., sygn. akt II OSK 206/24; 10.08.2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22; 11.10.2024 r., sygn. akt II OSK 1074/24; 23.10.2024 r., sygn. akt II OSK 1301/24; 10.01.2025 r., sygn. akt II OSK 1341/24; 29.01.2025 r., sygn. akt II OSK 1890/24; 20.02.2025 r. sygn. akt II OSK 2146/24 i II OSK 2212/24, 27.02.2025 r. sygn. akt II OSK 2515/24; 04.03.2025 r., sygn. akt II OSK 2344/24; 12.03.2025 r., sygn. akt II OSK 2299/24; 13.03.2025 r., sygn. akt II OSK 1710/24; 02.04.2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24). W tym kontekście należy przypomnieć, że w analizowanych przepisach art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. W dalszej części wyjaśnienia wymaga dlaczego skarga została przyjęta do merytorycznego rozpoznania. Otóż, nie kwestionując orzecznictwa, na które powołał się Wojewoda w odpowiedzi na skargę, należy podkreślić, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały przedstawione inne, zmodyfikowane poglądy dotyczące stosowania przepisów art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy - po 30.06.2024 r. Wcześniej, w utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmowano, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie naruszają Konstytucji oraz prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. UE C. z 2007 r. nr 303, poz. 1; dalej też: "KPP"), jak również art. 6 i art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284; dalej: "EKPC") (zob. np. wyroki NSA z: 23.10.2024 r., sygn. akt II OSK 801/24, II OSK 867/24, II OSK 925/24 i II OSK 1301/24; 24.10.2024 r., sygn. akt II OSK 1182/24 i II OSK 1183/24; 30.10.2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; 13.11.2024 r., sygn. akt II OSK 821/24; 18.11.2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; 17.12.2024 r., sygn. akt II OSK 1355/24; 21.01.2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; 18.02.2025 r., sygn. akt II OSK 2057/24; 20.02.2025 r., sygn. akt II OSK 1961/24; 26.02.2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; 27.02.2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24). Natomiast aktualnie, m.in. w wyrokach z 19.05.2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, II OSK 2498/24, II OSK 2737/24 i 2926/24, w wyroku z 28.05.2025 r., sygn. akt II OSK 2945/24, w wyroku z 12.06.2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24, a także w wyrokach z 26.06.2025 r., sygn. akt II OSK 2234/24 i II OSK 2243/24, NSA zaprezentował swoje zmodyfikowane stanowisko, dokonując rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw. Zdaniem NSA, należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z 15.05.2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854; dalej: "ustawa zmieniająca") – w zakresie, w jakim przedłużono do 30.09.2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy – jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Z jednej strony NSA podkreślał, że w utrwalonym i jednolitym orzecznictwie NSA przyjmuje się, że przedstawiona powyżej wykładnia art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie narusza zasady proporcjonalności i efektywności ze względu na jedynie epizodyczny (czasowy) charakter tych regulacji, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Sąd argumentował, że czasowe ograniczenie prawa do sądu (i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - zob. art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4) trafnie uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą w dniu 24.02.2022 r. Zarazem z drugiej wskazywał na to, że jednak każdorazowo należy dokonywać wykładni powyższych przepisów właśnie przez pryzmat tych wyjątkowych okoliczności, o ile miały one miejsce w dacie rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji. NSA zastrzegał bowiem, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości. Sygnalizowano zatem wprost, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zob. np. wyrok TK z 22.09.2005 r., sygn. akt Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa). Zdaniem NSA miała miejsce istotna zmiana okoliczności, gdyż ponad dwuletni okres – od 15.04.2022 r. do 30.06.2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. W konsekwencji NSA uznał, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy po dniu 30.06.2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw odmówił zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim przedłużono do 30.09.2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. NSA uznał, że wystąpiła sytuacja oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości - bezczynności bądź przewlekłego działania organu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Trzeba mieć zatem na uwadze, że NSA stwierdził, iż niezgodność art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po dniu 30.06.2024 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zaprezentowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem pozwala on na urzeczywistnienie zasad konstytucyjnych w ramach wymiaru sprawiedliwości, w tym prawa do sądu. W świetle powyższych uwag kluczowe znaczenie dla oceny, czy Wojewoda dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w prowadzeniu postępowania ma ustalenie, w jakim terminie Wojewoda powinien wydać wnioskowane zezwolenie oraz czy termin ten został przez niego dochowany. Przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu pozostawania w bezczynności w załatwieniu sprawy. Przepisem szczególnym określającym termin załatwienia sprawy w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy jest art. 112a ustawa o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (ust. 2). W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej z 07.12.2022 r. o zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na studia na Uniwersytecie Medycznym we W. - Wydział Lekarski, został złożony pocztą – przesyłkę nadano w dniu 12.12.2022 r. Organ odnotował wpływ wniosku w dniu 15.12.2022 r. Pismem z 12.06.2023 r. organ zwrócił się do odpowiednich służb o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt skarżącej na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z tego samego dnia wezwano skarżącą - w terminie 45 dni - do przedłożenia dokumentów niezbędnych do udzielenia zezwolenia. Ponadto odrębnym wezwaniem zobowiązano skarżącą do osobistego stawiennictwa w dniu 13.07.2023 r. Przy piśmie z 26.06.2023 r. skarżąca przedłożyła brakujące dokumenty. W dniu 13.07.2023 r. skarżąca stawiła się w siedzibie urzędu osobiście i w dniu tym odebrano od niej odciski linii papilarnych. W tej samej dacie skarżąca złożyła do akt kolejne dokumenty. Następnie pismem z 06.02.2024 r. skarżąca zwróciła się o przyspieszenie rozpatrywania jej sprawy, nadsyłając jednocześnie kolejne dokumenty. Kolejne takie pismo wpłynęło do sprawy w dniu 25.07.2024 r. Pismem z 26.07.2024 r. organ poinformował skarżącą, że o treści art. 112a ustawy o cudzoziemcach a także o treści art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Ponadto powołując się na art. 106 ust. 2a i 2b ustawy o cudzoziemcach organ wezwał skarżącą o uzupełnienie wniosku o wyszczególnione dokumenty. W dniu 13.08.2024 r. skarżąca przedłożyła do akt żądane przez organ dokumenty. Pismem z 23.10.2024 r. skarżąca zwróciła się kolejny raz o przyspieszenie rozpatrywania jej sprawy. Pismem z 09.12.2024 r. pełnomocnik skarżącej złożył ponaglenie w sprawie. Zawiadomieniem z 24.03.2025 r. organ poinformował od możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się co do niego. Jednocześnie organ powołując się na art. 114 ustawy o cudzoziemcach zobowiązał skarżącą do dostarczenia w terminie 14 dni aktualnych dokumentów m.in. potwierdzających fakt studiowania przez skarżącą oraz udokumentowania miesięcznych kosztów utrzymania, a także posiadania ubezpieczenia zdrowotnego oraz potwierdzania posiadania środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania na terytoriom RP. Żądane dokumenty skarżąca przedłożyła przy piśmie z 10.04.2025r. Zawiadomieniem z 24.04.2025 r. organ poinformował o pozostawieniu bez rozpoznania złożonego ponaglenia. Przyjmując więc, że wniosek skarżącej z 07.12.2022 r. zawierał braki formalne, organ dokonał formalnej weryfikacji wniosku w dniu 12.06.2023 r. Braki wniosku zostały uzupełnione w dniach 26.06.2023 r. i 13.07.2023 r. Kolejne wezwanie dotyczącego uzupełnienia wniosku organ skierował w dniu 26.07.2024 r. W dniu 13.08.2024 r. skarżąca przedłożyła do akt żądane przez organ dokumenty. Po tym czasie organ nie kierował już żadnych wezwań do skarżącej dotyczących uzupełnienia jej wniosku o nowe dokumenty, poza wezwaniem z 24.03.2025 r., w którym zwrócił się o przesłanie aktualnych dokumentów. W tych okolicznościach Wojewoda niewątpliwie popadł w bezczynność, albowiem ostatnie uzupełnienie do sprawy wpłynęło do organu w dniu 13.08.2024 r. i od tej daty organ miał zgodnie z art. 112a ustawy o cudzoziemcach, 60 dni na rozpoznanie wniosku. W konsekwencji termin do załatwienia niniejszej sprawy upłynął bezskutecznie już w dniu 13.10.2024 r. W tym czasie organ nie podjął żadnych innych czynności w sprawie, i dopiero w wyniku wniesienia ponaglenia, w dniu 24.03.2025 r. podjął kolejną czynność, informując o gotowości decyzyjnej i zobowiązując skarżącą do uaktualnienia niektórych dokumentów. Żądane dokumenty skarżąca przedłożyła przy piśmie z 10.04.2025 r. W przedstawionych okolicznościach, jak już powyżej wskazano, od 01.07.2024r. organ nie mógł skutecznie powołać się na obowiązywanie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, który utracił już swój epizodyczny charakter i nie mógł stanowić przeszkody do wywodzenia środków prawnych. Co więcej, do czasu wniesienia ponaglenia z 09.12.2024 r., a tym bardziej w dacie wniesienia skargi w dniu 27.03.2025 r. upłynął już w tej sprawie okres 60 dni do wydania decyzji, o którym mowa w art. 112a ustawy o cudzoziemcach. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. Z uwagi na to, że ostatecznie w niniejszej sprawie nie została wydana decyzja administracyjna w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy (żadna ze stron nie zasygnalizowała okoliczności przeciwnej), Sąd w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do załatwienia podania skarżącej w terminie 14 dni od dnia organowi wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku). Sąd uznał zarazem, że stwierdzony stan bezczynności ma charakter rażącego naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Kwalifikując naruszenie prawa jako rażące Sąd wziął pod uwagę nie tylko czas trwania postępowania ale także uwzględnił sposób postępowania sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak też z art. 2 Konstytucji RP (zasadą demokratycznego państwa prawa), art. 30 (godnością człowieka) i art. 37 ust. 1 Konstytucji RP (korzystaniem z wolności i praw konstytucyjnych przez cudzoziemców). Postawę Wojewody, biorąc pod uwagę uzupełniony przez skarżącą materiał dowodowy, cechowała długotrwała i niezrozumiała bierność. Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w związku z wnioskiem skarżącej, przyznał na jej rzecz od organu sumę pieniężną w kwocie 1000 zł (pkt IV sentencji wyroku). Należy uznać, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście okoliczności faktycznych sprawy oraz sposobu postępowania organu pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. W ocenie Sądu, zasądzona kwota ma charakter uznaniowy, a jej celem jest przede wszystkim zdyscyplinowanie organu, co się tyczy zmiany dotychczasowego sposobu postępowania, jaki organ dotychczas prezentował w przedmiotowym zakresie. Wyższą, niż zasądzona, sumę pieniężną uznano za zbyt wygórowaną, a kwota przyznana stanowi adekwatną rekompensatę za niedogodności, jakich skarżąca doznała w związku z zaniechaniami, których dopuścił się organ. Sąd uznał, że przyznanie skarżącej kwoty pieniężnej powinno dostatecznie mobilizować organ do szybszego wydawania rozstrzygnięć kończących w tego typu sprawach i dlatego nie wymierzał już grzywny, skoro jest ona fakultatywna (por. art. 149 § 2 p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkcie V sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100 zł tytułem wpisu od skargi, kwota 480,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł w punkcie VI sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło