II SAB/Wr 70/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi G. Z. i P. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie przywrócenia terminu do udzielenia bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: odrzucić skargę. Z. Z. w dniu 27 sierpnia 2021 r. za pośrednictwem platformy ePUAP przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę G. Z. i P. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie przywrócenia terminu do udzielenia bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W wykonaniu zarządzenia z dnia 15 września 2021 r. wezwano skarżących do usunięcia braków formalnych skargi przez: a) podpisanie skargi w formie elektronicznej, b) złożenie dowodu wezwania właściwego organu do wniesienia zażalenia/ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie, c) podanie numeru PESEL skarżącej strony. Wezwania zostały doręczone dorosłemu domownikowi skarżących pod adresem wskazanym w skardze w dniu 26 października 2021 r. zatem z dniem 2 listopada 2021 r. upływał zakreślony 7 dniowy termin na wykonanie czynności określonych w wezwaniu. Skarżący pismem z dnia 27 października 2021 r. (doręczonym do Sądu w dniu 3 listopada 2021 r.) w odpowiedzi na wezwanie Sądu wskazali, że: a) nie posiadają skrytki e-PUAP, b) wnieśli o przeprowadzenie dowodu z akt Gminy Miejskiej Ś. lub Prezydenta Miasta Ś. na okoliczność wniesienia ponaglenia/zażalenia, oraz w literze c) odpowiadając wezwaniu do podania numerów PESEL zawarli określenie "jak wyżej". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie zaś do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W myśl art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku: 1) gdy jest pierwszym pismem w sprawie: a) oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, b) numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub c) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania, d) oznaczenie przedmiotu sprawy (§ 2). Zgodnie z art. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Ponadto, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl § 2 cytowanego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie szczególnego znaczenia nabiera nadto treść art. 53 § 2b, zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem platformy ePUAP. Skarga została przesłana przez Z. Z., który, jak wynika z akt sprawy, nie jest skarżącym, ani pełnomocnikiem skarżących. Ponadto do skargi nie został załączony dowód wniesienia ponaglenia lub zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, którego brak również w aktach administracyjnych sprawy. Skarżący nie podali również swoich numerów PESEL. W związku z powyższymi brakami skarżący zostali wezwani do ich usunięcia pismami Sądu z dnia 15 października 2021 r., które zostały skutecznie doręczone pod adresem wskazanym w skardze dorosłemu domownikowi skarżących w dniu 26 października 2021 r. (zgodnie ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru). Wezwania zawierały pouczenie o rygorze odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz treść przepisów p.p.s.a. Skarżący pismem z dnia 27 października 2021 r. (doręczonym 3 listopada 2021 r.) w odpowiedzi na wezwanie Sądu wskazali, że: a) nie posiadają skrytki e-PUAP, b) wnieśli o przeprowadzenie dowodu z akt Gminy Miejskiej Ś. lub Prezydenta Miasta Ś. na okoliczność wniesienia ponaglenia/zażalenia, oraz w literze c) odpowiadając wezwaniu do podania numerów PESEL zawarli określenie "jak wyżej". Należy jednak zaznaczyć, że nie złożenie podpisu pod skargą przez skarżących – w tym wniesioną za pośrednictwem platformy e-PUAP – jest brakiem uniemożliwiającym nadanie dalszego biegu skardze, skutkującym wezwaniem strony do jego uzupełnienia, a w razie niewykonania czynności określonych w wezwaniu, do odrzucenia skargi. Również brak numeru PESEL stanowi brak skargi, który podlegać będzie usunięciu w ramach wezwania do podjęcia wskazanych czynności przez Sąd, co jednak, analogicznie jak w przypadku podpisania skargi, nie zostało wykonane. W art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawodawca wyraźnie zakreślił termin siedmiodniowy na uzupełnienie braków formalnych, który to termin jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużony ani skrócony. Jedynie zastosowanie się przez stronę do wezwania w tym terminie sanuje braki pisma ze skutkiem od chwili jego wniesienia, a skutki wniesienia pisma powstają w chwili wniesienia pisma z brakami, a nie w chwili uzupełnienia braków. Bezskuteczny natomiast upływ terminu siedmiodniowego powoduje anulowanie wszelkich skutków, jakie zostały wywołane wniesieniem pisma procesowego do sądu. Zauważyć również należy, że ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, a przepisy art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego w postaci podania numeru PESEL w ww. terminie, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi (postanowienie NSA z 4 marca 2020 r., I OZ 175/20; postanowienie NSA z 17 grudnia 2019 r., II OZ 1122/19; postanowienie NSA z 30 września 2021 r., III OZ 688/21). Zaznaczyć przy tym należy, że bez znaczenia jest przy tym podnoszona przez skarżących okoliczność, że numery PESEL skarżących znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, ponieważ postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy (postanowienie NSA z 5 października 2021 r., III OZ 787/21). Niezależnie od powyższego skarżący nie dopełnili niezbędnego do skutecznego wniesienia skargi warunku w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia w stosunku do organu, któremu zarzuca bezczynność. Potwierdzają to zarówno nadesłane przez organ akta administracyjne, jak i zaniechanie przez skarżących przesłania przedmiotowego dokumentu na wezwanie Sądu. Podkreślenia wymaga, że dla spełnienia wymogu wyczerpania środków zaskarżenia wystarczające jest samo wniesienie ponaglenia, zaś obowiązek sądu do rozpoznania skargi na bezczynność lub przewlekłość nie jest uzależniony od wydania przez organ wyższego stopnia postanowienia w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia. Należy podkreślić, że użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę (...) na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu" należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej (postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r., I FSK 495/20). W wykonaniu zarządzenia z dnia 13 grudnia 2021 r. Z. Z., który przesłał skargę w imieniu skarżących został wezwany do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego przez skarżących zgodnie z art. 35 p.p.s.a. określającego krąg osób uprawnionych do reprezentacji przed sadami administracyjnymi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Z. Z. oświadczył w piśmie z dnia 21 stycznia 2022 r., że stosowne upoważnienia znajdują się w aktach sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 361/21. Mając powyższe na uwadze nie można uznać, że zarządzenie zostało wykonane, gdyż Z. Z. nie przesłał odpowiedniego pełnomocnictwa, odsyłając jednocześnie do odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego, w którym znajduje się pełnomocnictwo. Tym samym nie można było uznać Z. Z. za pełnomocnika skarżących i słuszne było wezwanie skarżących do podpisania skargi. Wskazać należy, że powołanie się przez pełnomocnika skarżących na istnienie pełnomocnictwa w aktach innych spraw nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pełnomocnictwo złożone do innych akt nie wypełnia dyspozycji z art. 37 § 1 zd. pierwsze oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie może być traktowane, jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w danej sprawie przed sądem (postanowienie NSA z 21 grudnia 2021 r., sygn. akt I FZ 269/21). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.