III SA/Wr 230/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anetta Chołuj Protokolant specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi W. S.A. w W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2025 r. nr HP.906.12.2025.JB w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: DPWIS, organ odwoławczy) we Wrocławiu, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416 ze zm.), art. 2351 i art. 2352 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277; dalej: k.p.) oraz § 8 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836 ze zm. – dalej: Rozporządzenie Rady Ministrów) jak również art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. - dalej: k.p.a.) i po rozpatrzeniu odwołania W. S.A. W. (dalej: strona skarżąca, skarżąca Spółka), od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej także: PPIS, organ I instancji) w Wałbrzychu z dnia 24 lutego 2025 r., Nr I-21/25, o stwierdzeniu choroby zawodowej - [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za [...] u ludzi - [...] (poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u zmarłego K. M. (dalej: pracownik), decyzją z dnia 14 kwietnia 2025 r. nr HP.906.12.2025.JB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z zaskarżonej decyzji pracownik pracował kolejno: - w okresie od 13 listopada 1980 r. do 1 marca 1982 r. na stanowisku [...] w zlikwidowanym Z. w W. w narażeniu na czynniki o działaniu [...]: [...] – [...]; - w okresie od 1 czerwca 1983 r. do 31 lipca 1984 r. oraz 1 sierpnia 1984 r. do 28 lutego 1986 r. na stanowisku [...], [...] w Z.1, którego obecnie następcą prawnym jest strona skarżąca, w narażeniu na czynniki o działaniu [...]: [...] - [...], [...], [...]; - okresie od 16 marca 1987 r. do 1 sierpnia 1987 r. na stanowisku [...] w zlikwidowanej H. w W. w narażeniu na czynniki o działaniu [...]: [...] – [...]. W pozostałym okresie pracy pracował bez narażenia na czynniki [...]. W dniu 9 maja 2024 r., na skutek zgłoszenia (pośmiertnie przez małżonkę zmarłego) podejrzenia choroby zawodowej PPIS wszczął postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej: [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za [...] u ludzi - [...] (poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia RM). Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu - Oddział w Wałbrzychu (dalej: DWOMP) dnia 10 stycznia 2025 r. po analizie zgromadzonej dokumentacji wydał orzeczenie lekarskie pośmiertne nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej - [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za [...] u ludzi - [...] (poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia RM). W treści tego orzeczenia lekarskiego podano, że w przeszłości pracownik nie badany w tut. DWOMP. Z dokumentacji uzyskanej od pełnomocnika wdowy po zmarłym wynika, że w dniach 5 sierpnia 2002 r. do 16 sierpnia 2002 r. hospitalizowany był on w Oddziale [...] Szpitala im. [...] w W. z powodu [...]. [...] stwierdzono [...], w TK [...] stwierdzono [...] o wymiarach [...], w sąsiedztwie stwierdzono [...] o średnicy [...] odpowiadający prawdopodobnie zmianie [...], w [...] stwierdzono [...] powodujący całkowitą [...] (Diagnoza: [...]). W badaniu [...],[...] rozpoznano [...]. W kontrolnym TK [...] wykonanym 14 listopada 2002 r. po wdrożonym leczeniu stwierdzono częściową regresję [...]. W dniu [...] r. pacjent zmarł podczas pobytu w Oddziale [...] Szpitala im. [...] w W. W karcie zgonu jako przyczynę wyjściową lekarz wpisał rozpoznanie [...]. Pacjent [...] do sierpnia 2002 r. DWOMP po przeanalizowaniu całości posiadanej dokumentacji stwierdził, że czynniki na które narażony był skarżący podczas pracy wykonywanej w latach 1980-1982, 1983-1986, 1987, tj. [...] – [...], w latach 1983-1986 w narażeniu również na [...], są uznanymi czynnikami [...] dla ludzi, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie czynników o działaniu [...] z 26 lipca 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1126). Natomiast narażenie na [...] w latach 1983-1986 prowadzi do [...], której u pacjenta nie rozpoznano. DWOMP uargumentował, że każdy kontakt z czynnikiem [...] stanowi ryzyko zachorowania, które rośnie wraz z długością i wielkością eksploatacji. Minimalny okres latencji w przypadku [...] wynosi około [...] lat. [...] (jako ognisko pierwotne) rozpoznano u pacjenta w badaniu [...] w 2002 r., co jest zgodne z okresem latencji. DWOMP podkreślił, że [...] również może mieć wpływ na rozwój [...], jednakże obecnie dostępnymi metodami diagnostycznymi nie jesteśmy w stanie oddzielić przypadków choroby związanej z narażeniem na czynniki [...], a [...]. Mając powyższe na uwadze, DWOMP skonstatował, że z wysokim prawdopodobieństwem można uznać zawodową etiologię choroby [...]. Na podstawie opisanego orzeczenia lekarskiego i w oparciu o ocenę narażenia zawodowego PPIS wydał dnia 24 lutego 2025 r. decyzję Nr I-21/25 o stwierdzeniu choroby zawodowej – [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za [...] u ludzi – [...] (poz. 17 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów) u pracownika. Od powyższej decyzji odwołała się w dniu 7 marca 2025 r. strona skarżąca – były pracodawca zmarłego, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem podniesiono, że w czasie pracy pracownika nie prowadzono pomiarów i badań czynników szkodliwych. Ponadto strona skarżąca wskazała, że PPIS nie wystąpił do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie z 10 stycznia 2025 r. (nr [...]) z żądaniem dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, pomimo istniejących na gruncie sprawy wątpliwości co do wystąpienia zmian zdrowotnych uzasadniających stwierdzenie choroby zawodowej oraz brakiem szczegółowych danych dotyczących środowiska pracy w czasie zatrudnienia na zajmowanym stanowisku oraz mając na uwadze fakt, że zmarły [...] – celem jednoznacznego ustalenia, czy jego schorzeniu towarzyszą zmiany charakterystyczne dla [...] oraz czy z wysokim prawdopodobieństwem zmiany te spowodowane zostały warunkami pracy w zakładzie strony skarżącej, a także w celu precyzyjnego określenia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem zmarłego i wykonywaną pracą. W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej DPWIS decyzją z 14 kwietnia 2025 r. (nr HP.906.12.2025.JB) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazując na przepisy prawa oraz ustalenia PPIS stwierdził, że w jego ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy w sposób wystarczający wskazuje na pracę pracownika w narażeniu zawodowym na czynniki [...], a bez znaczenia jest czy ta praca była wykonywana stale, czy tylko okresowo w narażeniu oraz czy narażenie to było bezpośrednie czy pośrednie, gdyż nawet sam jednorazowy kontakt z czynnikiem [...] mógł potencjalnie zaindukować rozwój choroby. Stąd też – zdaniem DPWIS – zarzut odwołania dot. braku pomiarów i badań czynników szkodliwych z okresu pracy pracownika jest chybiony, ponieważ narażenie na czynniki [...] występowało, o czym świadczą pomiary mierzalne z innych lat. Dalej organ odwoławczy uzasadnia, że zgodnie z orzeczeniem lekarskim nie ma obecnie żadnych badań, które pozwoliłyby rozróżnić udział procentowy przyczyn [...] takich jak [...] i narażenie na czynniki [...]. Nie ma też żadnych badań, które pozwoliłyby na rozróżnienie tej choroby z uwagi na jej etiologię; stąd też nie można wykazać, że czynniki [...] w środowisku pracy nie przyczyniły się do schorzenia. DPWIS skonstanował, że w takim stanie rzeczy organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mogą nie stwierdzić choroby zawodowej, jeśli narażenie zawodowe może być współprzyczyną choroby, a upoważnieni w sprawach stwierdzania chorób zawodowych lekarze stwierdzili, że choroba ta powstała z dużym prawdopodobieństwem w konsekwencji narażenia na ten czynnik. Doprowadziło to DPWIS do stwierdzenia, że warunek dot. wykazania związku pomiędzy wykonywaną pracą (narażeniem zawodowym) a rozpoznanym schorzeniem uznać należy za spełniony. Natomiast odnosząc się do konieczności wystąpienia objawów chorobowych w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia RM, organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do [...] wymienionych w poz. 17 wykazu chorób zawodowych ustawodawca wskazał, że okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażaniu zawodowym należy oceniać indywidualnie w zależności od okresu latencji [...]. Organ wyjaśnił, że za czas ten uznawany jest czas pomiędzy zapoczątkowaniem procesu [...], a klinicznym ujawnieniem [...]. Zgodnie zaś z wiedzą medyczną DPWIS podkreślił, iż czas ten wynosi w przypadku [...] ok. [...] lat i jest to minimalny okres latencji. U zmarłego [...] (jako ognisko pierwotne) rozpoznano w badaniu [...] w 2002 r., co jest zgodne z okresem latencji, a jednostka orzecznicza upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych uznała, iż zgodnie z wiedzą medyczną można łączyć etiologię [...] z narażeniem zawodowym. Końcowo organ odwoławczy argumentował, że w postępowaniu wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich. Zaznaczył przy tym, że w świetle przepisów k.p.a. orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który ma charakter opinii biegłego. Samo orzeczenie wydane w sprawie w dniu 10 stycznia 2025 r. (nr 393/2025) w sposób przekonujący uzasadnia rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika. DPWIS podkreślił, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie dysponują wiadomościami specjalnymi, aby mogły podważać stanowisko lekarzy orzeczników. Natomiast podważanie przez stronę skarżącą treści wydanej opinii organ odniósł się stwierdzając, iż próba takiego zachowania pracodawcy, czy choćby zweryfikowania takiego orzeczenia należałoby traktować jako naruszenie § 7 ust. 1 rozporządzenia RM, który możliwość zakwestionowania orzeczenia lekarskiego przyznaje wyłącznie pracownikowi lub byłemu pracownikowi. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Spółka – jako były pracodawca zmarłego - zaskarżyła decyzję DPWIS we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2025 r. w całości oraz wniosła uchylenie rzeczonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 2351 i art. 2352 k. p. w zw. z § 8 Rozporządzenia RM i poz. 4 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w Rozporządzeniu RM poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie u pracownika choroby zawodowej: [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy W sytuacji gdy nie zostały spełnione łącznie wszystkie obligatoryjne przesłanki uzasadniające przyjęcie, że choroba zawodowa pracownika stanowi chorobę zawodową w rozumieniu ww. przepisów, w szczególności zaś nie wykazano w sposób jednoznaczny by u pracownika wystąpiły zmiany uzasadniające stwierdzenie choroby zawodowej oraz by z wysoki prawdopodobieństwem rozpoznana choroba została spowodowana narażaniem zawodowym podczas pracy w W. S.A. w W.; - art. 15 w zw. z art. 138 § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i brak wydania decyzji kasatoryjnej w sprawie w sytuacji, w której decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym - wskazanym, przez stronę skarżącą - zakresie oraz ograniczenia się przez organ II instancji jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji, co w efekcie doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, poprzez brak wyczekującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia dowodów zgromadzonych w sprawie, polegający na pominięciu okoliczności dotyczących faktycznych warunków pracy pracownika, na stanowisku [...], [...] w Zakładach prowadzonych przez Spółkę opisanych w dokumentacji zgromadzonej w aktach postępowania, w tym m.in.: piśmie skarżącej Spółki z 22 maja 2024 r., Informacje dotyczące przebiegu zatrudnienia i warunków wykonywania pracy w związku z podejrzeniem choroby zawodowej oraz oceny narażania zawodowego zmarłego pracownika na czynniki [...], w zakresie w jakim w ww. dokumentach wskazano na brak prowadzenia pomiarów i badań czynników szkodliwych w okresie zatrudnienia pracownika, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji nieuprawnionych ustaleń odnośnie wystąpienia w środowisku pracy w Zakładzie prowadzonym przez Spółkę warunków narażenia i wystąpienia u pracownika zmian uzasadniających rozpoznanie choroby zawodowej tj. [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy i ustalenia jej zawodowego charakteru; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, będący konsekwencją naruszenia przepisów art. 2351 i art. 2352 k.p. w zw. z § 8 Rozporządzenia RM powyżej, polegający na przyjęciu, że z wysokim prawdopodobieństwem pracownik pracował w okresie zatrudnienia w W. S. A. na stanowisku [...], [...] w narażeniu na [...] i [...] w natężeniu niezgodnym z normatywami higienicznymi i Jego choroba jest chorobą zawodową, podczas gdy z treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym treści pism z 22 maja 2024 r., Informacje dotyczące przebiegu zatrudnienia i warunków wykonywania pracy w związku z podejrzeniem choroby zawodowej oraz oceny narażania zawodowego, wynika że w czasie zatrudnienia pracownika w Spółce na zajmowanym stanowisku nie prowadzono pomiarów i badań czynników szkodliwych; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 §1 k.p.a., art. 84 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 Rozporządzenia RM w sprawie chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie i niewystąpienie do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia 10 stycznia 2025 r., stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji z żądaniem dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, pomimo istniejących na gruncie niniejszej sprawy wątpliwości co do wystąpienia zmian zdrowotnych uzasadniających stwierdzenie choroby zawodowej [...], powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy oraz wątpliwości związanych z brakiem szczegółowych danych dotyczących środowiska pracy, w tym danych pomiarowych i badań w zakresie czynników szkodliwych w zakładzie pracy skarżącej Spółki w czasie zatrudnienia na zajmowanym stanowisku oraz mając na uwadze fakt, że zmarły [...] celem jednoznacznego ustalenia, czy schorzeniu pracownika towarzyszą zmiany charakterystyczne dla [...] oraz czy z wysokim prawdopodobieństwem spowodowane zostało to warunkami pracy w narażeniu zawodowym w W. S.A. a także celem precyzyjnego określenia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem pracownika i wykonywaną pracą, jak również zbadaniem czy schorzenie to może mieć inne pochodzenie niezwiązane z wykonywaną w W. S.A. pracą a na przykład z [...]; - art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez niepogłębienie zaufania do organów władzy publicznej przejawiające się m.in. wydaniem decyzji o treści znacząco odmiennej od poprzednich orzeczeń wydanych przez Organ II instancji w przedmiocie choroby zawodowej pracownika oraz poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania odwołującego się o okolicznościach faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób tendencyjny; - art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nie oznaczenie przez organ II instancji, w decyzji stron postępowania, których dotyczy wydana decyzja, co utrudnia faktycznie dokonanie kontroli instancyjnej decyzji i jej weryfikację; - art. 107 § 3 k.p.a, poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wydanej przez organ Ił instancji decyzji oraz niewskazanie faktów, które DPWIS uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym nie odniesienie się do wszystkich zgromadzonych w toku postępowania dowodów, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia Organu, zrozumienia motywów wydanego rozstrzygnięcia a w rezultacie uniemożliwia ustosunkowanie się do nich w rzetelny i wyczerpujący sposób; - art 138 §1 pkt 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, mimo wadliwości rozstrzygnięcia organu I instancji, która przesądza o konieczności jego uchylenia. W odpowiedzi na skargę DPWIS podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest decyzja DPWIS z dnia 14 kwietnia 2025 r., wydana po rozpatrzeniu odwołania od decyzji PPIS z dnia 24 lutego 2025 r. o stwierdzeniu (pośmiertnym) u pracownika choroby zawodowej – [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za [...] u ludzi – [...] (poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów). Przechodząc do istoty sporu warto przypomnieć, że podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi m.in. art. 2351 k.p. oraz art. 2352 k.p. W myśl art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z kolei art. 2352 k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Wykaz chorób zawodowych został określony w załączniku do - wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k. p. – Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Z powołanych przepisów wynika, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym i tak też jest określana w orzecznictwie sądowym, gdzie wskazuje się jednocześnie, że oznacza ona zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, zwłaszcza z jej rodzajem i charakterem oraz sposobem wykonywania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 477/18). Z powołanych regulacji prawnych, tj. art. 2351 k.p. i art. 2352 k.p. oraz powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych należy również wyprowadzić wniosek, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. W ramach ogólnych uwag związanych z przedmiotem kontrolowanego postępowania należy także zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w powołanym już wcześniej Rozporządzeniu Rady Ministrów stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 937/20). Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Z treści § 6 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia wynika natomiast, że lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz, o którym mowa w § 5 1 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Natomiast zgodnie z § 6 ust. 5 pkt 1 jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy w zakresie obejmującym przebieg oraz organizację pracy zawodowej pracownika lub byłego pracownika, w tym m.in. dane o narażeniu zawodowym, obejmujące także wyniki pomiarów czynników szkodliwych wykonanych na stanowiskach pracy, na których pracownik był zatrudniony. Przepis § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowi z kolei, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1). Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2). Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 395/18, że przepisy § 8 ust. 1 i 2 wspomnianego rozporządzenia, które precyzują obowiązki organu właściwego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej w zakresie gromadzenia materiału dowodowego stanowią dopełnienie ogólnych norm proceduralnych, zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W świetle powszechnie utrwalonego orzecznictwa sądowego organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 874/18) i ma obowiązek zasięgnąć opinii uprawnionej jednostki orzeczniczej wskazanej w Rozporządzeniu Rady Ministrów. Specjalistyczne orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną (ma charakter opinii biegłego), bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Powyższe oznacza, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie takie stanowi dowód w sprawie, podlegający ocenie zgodnie z przepisami k.p.a. Jeżeli zatem specjalistyczne orzeczenie lekarskie jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej. Mając na uwadze tak zakreślone kryteria oceny oraz analizę zarówno materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i treści zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie zgodnie z powyższymi uregulowaniami oraz zachowaniem wymogów ustanowionych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Oddział w Wałbrzychu w dniu 10 stycznia 2025 r. (nr [...]) wydał orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej u zmarłego pracownika (pośmiertnie) choroby zawodowej - [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za [...] u ludzi – [...]. Z treści tego orzeczenia wspomniana jednostka diagnostyczno-orzecznicza uznała, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na "wysokie prawdopodobieństwo" zawodowej etiologii zdiagnozowanego u zmarłego pracownika [...]. W orzeczeniu przedstawiono opis dokumentacji medycznej skarżącego oraz wyszczególniono rozpoznania, jak i przebieg leczenia pracownika. Wskazano, że podczas pracy w latach 1980-1982 (stanowisko [...] w zlikwidowanych Z. w W.), 1983-1986 (stanowiska: [...] i [...] – praca wykonywana w zakładzie pracy prowadzonym przez Spółkę, której następcą prawny, jest strona skarżąca), 1987 (praca na stanowisku [...] w zlikwidowanej H. w W.) zmarły pracownik był narażony na [...] działanie [...]. Podczas pracy w Z.1, których następcą prawnym jest skarżąca Spółka, zmarły pracownik wykonując w latach 1983-1986 pracę na stanowiskach [...], [...] był narażony także na [...] i [...]. Lekarz orzecznik stwierdził, że zarówno [...], jak i [...] prowadzą do [...] i są uznanymi czynnikami [...] u ludzi, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1126). Odnośnie [...] wskazano, że ten prowadzi do [...], której u pacjenta nie rozpoznano. Jak nadto wynika z omawianego orzeczenia minimalny okres latencji w przypadku latencj wynosi około [...] lat, u pracownika [...] (jako ognisko pierwotne) rozpoznano w badaniu [...] 2002 r., co jest zgodne z okresem latencji wskazanym w pkt 17.1 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów. Lekarz orzecznik wskazał nadto, że każdy kontakt z czynnikiem [...] stanowi ryzyko zachorowania, które rośnie wraz z długością i wielkością eksploatacji. Odnośnie innych czynników mogących mieć wpływ na rozwój [...] w orzeczeniu podkreślono, że zmarły pracownik [...] do 2002 r. [...] również może mieć wpływ na rozwój [...], jednakże obecnie dostępne metody diagnostyczne nie są w stanie oddzielić przypadków choroby związanej z narażeniem na czynniki [...] i [...]. Niewątpliwie, w procesie stwierdzania choroby zawodowej rola jednostek medycznych jest kluczowa (por. wyrok NSA II OSK 1698/19 wyrok z dnia 23 kwietnia 2020 r.). Bez ich wypowiedzi wskazującej co najmniej na prawdopodobieństwo zawodowego źródła schorzenia, nie jest możliwe zakwalifikowanie danego schorzenia jako choroby zawodowej. W orzecznictwie sądowym za utrwalony uznać należy pogląd, w myśl którego, w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym i zawiera wyczerpujące uzasadnienie organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Powyższe oznacza, że bez tego rodzaju orzeczenia, ani też wbrew jego treści, organ nie może we własnym zakresie rozpoznać choroby zawodowej. Charakter prawny orzeczenia lekarskiego, przyrównywany do charakteru dowodu z opinii biegłego, oczywiście nie zwalnia organu inspekcji sanitarnej z możliwości krytycznej oceny takiego orzeczenia, na podstawie art. 80 k.p.a., jeżeli jest ono niepełne, niejasne, bądź zawiera sprzeczności. W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że postępowanie mające na celu stwierdzenie choroby zawodowej (lub braku podstaw do jej stwierdzenia) winno być przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1021/19). W ocenie Sądu, organy inspekcji sanitarnej orzekające w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej dochowały rygorów proceduralnych w myśl zasad Kodeksu postępowania administracyjnego i Rozporządzenia RM oraz prawidłowo zastosowały przesłanki wynikające z 2351 i art. 2352 k.p. oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 Rozporządzenia RM. Materiał dowodowy zebrany w sprawie w ocenie Sądu, tworzy pełny – i wbrew zarzutom skargi – spójny obraz narażenia zawodowego zmarłego pracownika. Na podstawie tego materiału zostało wydane orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu zawodowej etologii schorzenia. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, DWPIS przeprowadził ocenę tego orzeczenia lekarskiego pod kątem jego jasności, wszechstronności uzasadnienia i stopnia przekonującej argumentacji, a zatem, DWPIS nie ograniczył się jedynie do faktu wydania tego rodzaju orzeczenia przez właściwą jednostkę diagnostyczno-orzeczniczą. Ocenę walorów dowodowych tego orzeczenia organ zawarł w zaskarżonej decyzji, a Sąd decyzję organu w tym zakresie w pełni podziela. Podobnie jak wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, że nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę. Zgadza się Sąd również z zawartą w zaskarżonej decyzji konstatacją, że w razie stwierdzenia wystąpienia u danego pracownika jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych, właściwa służba zdrowia powinna ocenić związek pomiędzy powstaniem schorzenia a warunkami pracy. Zatem kwestia ustalenia związku przyczynowo-skutkowego pozostaje w zakresie lekarza orzecznika, który dysponuje odpowiednią wiedzą medyczną pozwalającą na ustalenie tego związku. W nawiązaniu do argumentacji podniesionej w skardze, nie ma racji skarżąca Spółka podnosząc, że o wadliwości zaskarżonej decyzji świadczy m.in. fakt, że w sprawie nie ma jakichkolwiek danych empirycznych mogących potwierdzić, że pracownik w okresie zatrudnienia w zakładzie pracy do niej należącym był narażony na [...] na poziomie odbiegającym od normy, ponieważ w okresie tym pomiary w tym zakresie nie były prowadzone oraz nie wystąpienie przez organy inspekcji sanitarnej z żądaniem dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub do jednostki II stopnia o dodatkową konsultację, pomimo istniejących wątpliwości co do przyczyny rozwoju [...] celem jednoznacznego ustalenia przyczyny [...] z uwagi na fakt, że zmarły [...]. Z tak nakreślonymi zarzutami nie sposób się zgodzić, bowiem dla rozpoznania danego schorzenia za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa, że rozpoznana choroba, wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jest skutkiem oddziaływania na pracownika czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że chorobę spowodowały konkretne warunki pracy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 1147/18). Sąd zgadza się z poglądem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż na gruncie art. 2351 k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1111/19). Kategoria "prawdopodobieństwa" nie daje pewności, ale wskazuje na potencjalną możliwość. Przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa o jakiej traktuje art. 2351 k.p. wskazuje na to, że tak rozumiane prawdopodobieństwo jest bardzo duże. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa choroby [...] o etiologii zawodowej. Wyrażony w orzeczeniu lekarskim oraz powtórzony w zaskarżonej decyzji pogląd, że z mechanizmu działania czynników rakotwórczych wynika, że nawet potencjalnie jednokrotny, krótkotrwały, kontakt z czynnikiem [...], nawet przy niskim jego stężeniu, może zapoczątkować proces [...] nie jest odosobniony. Dodatkowo słusznie wskazał DWIPS, że zgodnie z orzeczeniem lekarskim nie ma obecnie żadnych badań, które pozwoliłyby rozróżnić udział procentowy przyczyn [...] takich jak [...] i narażenie na czynniki [...]. Nie ma też żadnych badań, które pozwoliłyby na rozróżnienie tej choroby z uwagi na jej etiologię; stąd też nie można wykazać, że czynniki [...] w środowisku pracy nie przyczyniły się do schorzenia. Dlatego za prawidłowe należy uznać stanowisko, że nie było możliwości przeprowadzenia dowodów mogących wykazać jednoznaczną przyczynę rozwoju [...] u zmarłego pracownika, co wykluczało obowiązek dalszego dowodzenia organów inspekcji sanitarnej w tym przedmiocie. Nie można podzielić argumentacji skarżącej Spółki, która wadliwości wydanych w sprawie decyzji upatruje w tym, że w sprawie nie orzeczono jednoznacznie o związku przyczynowo-skutkowym pomiędzy pracą a stwierdzoną pośmiertnie chorobą, a jedynie związek taki rozpoznano na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa. Należy wskazać, że w sytuacji stwierdzenia "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy – jak wynika z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 10 stycznia 2025 r. - organy administracji zostają zwolnione z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenie. Jedynie bowiem wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1095/19). Wykazanie bezsprzecznego wpływu czynników istniejących w środowisku pracy na stan zdrowia oznacza, że nawet ewentualne wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych nie mogłoby skutkować odmową stwierdzenia choroby zawodowej. Stąd, podnoszone w skardze kwestie związane z powszechną wiedzą o związku pomiędzy chorobami [...] a określonym stylem życia, jak w kontrolowanym przypadku [...], nie mogły podważyć oceny przyjętej w zaskarżonej decyzji co do spełnienia normatywnych podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u zmarłego pracownika, w przypadku braku obiektywnych możliwości badawczych. W zakresie zarzutu strony skarżącej dot. braku materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie, że pracownik był narażony na działanie czynników szkodliwych w związku z wykonywaną pracą, tj. pomiarów i badań tych czynników na stanowiskach zajmowanych przez zmarłego pracownika w latach 1983-1986, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że pomiary takie zostały wykonane w latach późniejszych, co jest wystarczające do ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Szczegółowy wykaz pomiarów znalazł odzwierciedlenie w treści decyzji organu I instancji, gdzie stwierdzono, że w piśmie skarżącej Spółki z 18 czerwca 2024 r. wskazane są wyniki badań przeprowadzonych w późniejszym terminie niż okres zatrudnienia pracownika na tożsamych stanowiskach pracy, które potwierdzają występowanie czynników szkodliwych. Badania te wykonywane były w latach 2001 r., 2004 r., 2005 r., 2010 r. 2014 r., 2016 r., 2019 r., 2020 r., 2021 r., 2022 r. i 2023 r. Wykazały one, że w tym czasie na stanowiskach [...] i [...] występowało narażenie na kontakt z [...], w którego składzie znajdowały się czynniki szkodliwe: [...] – [...], [...] i [...]. Sąd wskazuje, że sprzeczne z zasadami logiki byłoby zatem przyjęcie, iż w okresie zatrudnienia zmarłego (w latach 1983-1986) w zakładzie pracy, którego następcą prawnym jest skarżąca Spółka, takie czynniki nie występowały w [...], z którym kontakt miał pracownik, natomiast składniki takie znalazły się w badaniach prowadzonych w latach późniejszych na takich samych stanowiskach, których sposób wykonywania i przetwarzany materiał pozostał niezmieniony. W podsumowaniu dotychczasowych uwag należy skonstatować, że wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej ustalają, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki narażenia zawodowego pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy, wszystkie wymagane prawem warunki zostały spełnione, co przesądza o tym, że zaskarżona decyzja (w części objętej zaskarżeniem) odpowiada prawu. Końcowo już tylko należy dodać, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., albowiem zawiera dostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne. Mając na uwadze całość przedstawionej argumentacji, Sąd za nieuzasadnione ocenił podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 7 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 84 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów, art. 15 w zw. z art. 138 § 1 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, art. 107 § 1 pkt 3 i § 3 k.p.a., jak i zarzutów naruszenia prawa materialnego - art. 2351 oraz art. 2352 k.p. Rozpoznając sprawę Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy inspekcji sanitarnej innych przepisów zarówno prawa materialnego, jak i postępowania w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesioną w sprawie skargę Sąd w całości oddalił.