III SA/Wr 25/24

WyrokWSA we Wrocławiu2024-07-18

Skład orzekający: Anetta Chołuj, Andrzej Nikiforów, Dominik Dymitruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ocenił sytuację finansową strony przy odmowie umorzenia należności z tytułu składek, uwzględniając wcześniejsze wiążące wskazania sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ ZUS ponownie nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał pogłębioną analizę sytuacji finansowej strony i skutków spłaty należności dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Organ ponownie dokonał pobieżnej oceny, nie uwzględniając całościowo wydatków, faktu korzystania z pomocy społecznej oraz wieku żony skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. zwrócił się do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek z powodu trudnej sytuacji finansowej. Po odmowie umorzenia przez ZUS i utrzymaniu jej w mocy przez organ II instancji, WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z 20 lipca 2023 r. uchylił decyzję ZUS, wskazując na pobieżną analizę sytuacji finansowej skarżącego. ZUS wydał kolejną decyzję z 21 listopada 2023 r., ponownie odmawiając umorzenia, mimo że nie nastąpiła zmiana przepisów prawa. Skarżący wniósł skargę, kwestionując ponowną analizę ZUS. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 listopada 2023 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Asesor WSA Dominik Dymitruk, , Protokolant Specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 listopada 2023 r. nr UP-871/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z 21 listopada 2023 r., nr UP-871/2023 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ II instancji), po rozpatrzeniu wniosku E. K. (dalej: strona, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję ZUS z 22 kwietnia 2022 r., nr 794/2022 o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz o odmowie umorzenia należności składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikami składek. Z akt sprawy wynika, że 29 grudnia 2021 r. strona zwróciła się do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku powołała się na swoją trudną sytuację finansową. ZUS decyzją z 22 kwietnia 2022 r., nr 794/2022 odmówił uwzględnienia wniosku, ponieważ nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne. Ponadto skarżący nie wykazał, że: ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego; powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń; stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy decyzją ZUS z 1 lipca 2022 r., nr UP-542/2022. W wyniku rozpatrzenia skargi strony na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (WSA) prawomocnym wyrokiem z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 708/22 uchylił zaskarżoną decyzję ZUS z 1 lipca 2022 r. W obszernych motywach wyroku Sąd – powołując tezy z wyroków sądów administracyjnych - wskazał, że ZUS naruszył przepisy postępowania w zakresie zbadania przesłanek umorzenia należności. Sąd uznał bowiem, że ocena organu stanu majątkowego skarżącego jest dość pobieżna, na skutek braku pogłębionej analizy skutków wykonania przez niego istniejącego zobowiązania w jego obecnej sytuacji finansowej i życiowej. W wyniku braku zaskarżenia powyższy wyrok stał się prawomocny. ZUS zaskarżoną decyzją z 21 listopada 2023 r. ponownie odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek. Na samym wstępie wskazał, że z oświadczenia strony z 16 października 2023 r. o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną oraz nie pracuje zarobkowo. Pobiera emeryturę w wysokości 2.092,00 zł brutto (1.902,00 zł netto) oraz zasiłek z pomocy społecznej w wysokości 274,20 zł. Strona ponosi stałe wydatki w kwocie 1.051 zł: z tytułu miesięcznych opłat w wysokości 344,00 zł; z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości 507,00 zł; koszty leczenia w wysokości 200,00 zł. Z drugiej strony posiada zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów po 523,00 zł miesięcznie, do których prowadzona jest egzekucja przez Komornika w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Dalej organ II instancji wskazał, że strona posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², działkę gruntową o powierzchni [...] ha, oraz garaż w użytkowaniu wieczystym. Posiada także samochód marki [...] model [...] (rok produkcji [...]), a także sprzęt RTV/AGD (lodówkę, pralkę telewizor) o łącznej wartości 800,00 zł. Wreszcie strona spłaca układ ratalny z ZUS w wysokości 453,00 zł miesięcznie. Ponadto z własnych ustaleń ZUS wynika m.in., że strona 31 sierpnia 2007 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo ustalono, że strona jest właścicielem innych pojazdów, które posiadają niską wartość rynkową i nie pozwalają na dokonanie zastawu skarbowego. Na podstawie analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy ZUS nie znalazł podstaw do umorzenia żądanych należności. W ocenie organu okoliczności w nich wymienione nie zachodzą. Wnosząc skargę do Sądu skarżący zakwestionował poprawność przeprowadzonej przez ZUS analizy jego możliwości finansowych. Podkreślił fakt uzyskiwania środków z pomocy społecznej. Zwrócił przy tym uwagę na swój wiek ([...] lat) jak i wiek żony ([...] lat). W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja ZUS z 21 listopada 2023 r., którą utrzymano w mocy własną decyzję z 22 kwietnia 2022 r. o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz o odmowie umorzenia należności składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikami składek. Kluczowe znaczenie dla uznania zasadności rozpatrywanej skargi ma natomiast stwierdzenie, że tożsama sprawa była wcześniej przedmiotem rozważań Sądu w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 708/22. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela zawartą tam argumentację i przyjmuje ją za własną. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd akcentuje przy tym, że związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organy administracyjne, ani też sądy administracyjne nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 24 października 2022 r., I OSK 2101/21; wyrok NSA z 5 października 2022 r., III OSK 6512/21; wyrok NSA z 28 września 2022 r., II OSK 2780/19). Przy tym należy nadmienić, że wyrażona w wyroku sądu administracyjnego ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany przepisów prawa mających znaczenie dla rozstrzygania danej sprawy (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., III FSK 920/21; wyrok NSA z 1 czerwca 2022 r., III OSK 5044/21). Niewątpliwie w niniejszej sprawie - dotyczącej wniosku strony o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - nie nastąpiła zmiana przepisów prawa. A zatem zarówno poprzednio uchylona przez Sąd decyzja ZUS z 1 lipca 2022 r. jak i obecnie weryfikowane rozstrzygnięcie z 21 listopada 2023 r. wydane zostały w zasadniczo tożsamym stanie prawnym. Z kolei uwarunkowania prawne istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy przedstawiają się następująco. W art. 28 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1998, dalej: u.s.u.s.) ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2) lub na szczególnych warunkach, w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność składek, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344, z późn. zm.); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Następnie, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano także, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie). W świetle przepisów § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład (Zakład Ubezpieczeń społecznych) może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Poza sporem w niniejszej sprawie nadal jest to, że ZUS prawidłowo nie zidentyfikował wystąpienia przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. warunkujących możliwość umorzenia składek z uwagi na ich całkowitą nieściągalność. Sporna natomiast była kwestia zaistnienia przesłanki umorzenia składek w przypadku wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Należy zatem przypomnieć, że w poprzednio wydanym prawomocnym wyroku Sąd uznał, że dokonana w tym zakresie ocena organu była dość pobieżna, na skutek braku pogłębionej analizy skutków wykonania przez skarżącego istniejącego zobowiązania w jego obecnej sytuacji finansowej i życiowej. Konkretnie wskazał, że ZUS pobieżnie i dowolnie ocenił sytuację finansową skarżącego w kontekście możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego oraz jego małżonki, która nie posiada żadnego źródła dochodu, a pozostaje ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, w odniesieniu do osiąganego przez skarżącego dochodu z tytuły emerytury, z którego skarżący spłaca comiesięcznie kwotę tytułem zawartego z ZUS - em układu ratalnego. Organ z jednej strony nie rozważył całościowo strony wydatkowej ponoszonej przez skarżącego (i jego żony). Organ nie wziął nadto pod uwagę istotnej okoliczności, że skarżący korzysta już z pomocy społecznej. Sąd powołał w tym kontekście stanowisko judykatury, że interes publiczny nie powinien być rozumiany jako sprzeczny z interesem obywatela. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspakajania swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa nie jest bowiem zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym (wyroki NSA z 25 czerwca 2003 r., III SA 3118/01, POP 2004/4/77; z 20 marca 2007 r., II GSK 345/06; z 21 maja 2009 r., II GSK 1045/08; z 8 lipca 2015 r., II GSK 1502/14). A więc jeżeli z ustalonych okoliczności wynika, iż opłacenie należności z tytułu składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, brak jest podstaw do wydania decyzji o odmowie umorzenia składek (wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II GSK 349/09). Sąd podkreślił także wówczas, że punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji (wyroki NSA: z 25 sierpnia 2010 r., II GSK 724/09; z 19 lutego 2015 r., II GSK 2366/13 i II GSK 2377/13). Istotną dyrektywę stanowi to, że zawsze należy brać pod uwagę, z punktu widzenia omawianych przesłanek umorzenia, nie tyle przyczyny powstania zadłużenia, co sytuację finansową wnioskodawcy, a przede wszystkim jej wpływ na możliwość spłaty zadłużenia (wyroki NSA: z 14 maja 2014 r., II GSK 384/12; z 8 lipca 2015 r., II GSK 1502/14). W tym miejscu Sąd wskazał także, że chociaż ZUS odniósł sytuację skarżącego do minimum socjalnego, czy też minimum egzystencji, niemniej nie dokonał kompleksowej oceny środków, którymi może zaspokajać podstawowe potrzeby. Sąd na gruncie obecnie analizowanej sprawy wskazuje, że - w jego ocenie - motywy weryfikowanej decyzji z 21 listopada 2023 r. nie pozwalają przyjąć, iż ZUS w pełni zrealizował wyżej opisane zalecenia prawomocnego wyroku WSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 708/22. ZUS badając sytuację finansową skarżącego – jak sam wskazał w decyzji z 21 listopada 2023 r. - dokonał analizy dochodów osiąganych w gospodarstwie na podstawie minimum socjalnego ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, które w II kwartale 2023 r. dla 2 - osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 2.893,90 zł, co oznacza, że jego dochód w wysokości 1.903,81 zł kształtuje się poniżej wykazanego kryterium. Natomiast wyższy jest od ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych minimum egzystencji w 2022 r., które dla 2-osobowego gospodarstwa emeryckiego wyniosło 1.338,25 zł. Organ wskazał następnie, że skarżący ponosi miesięczne opłaty w łącznej wysokości 1.051,00 zł. W tym kontekście ocenił, że ww. wydatki nie są nadzwyczajnymi kosztami, jakie skarżący musi ponosić. Ponadto dostrzegł, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący zalegał z regulowaniem zobowiązań wobec dostawców prądu, gazu, wody itp. ZUS następnie odniósł się do kwestii posiadania przez skarżącego innych zobowiązań finansowych. Niemniej uznał, że fakt posiadania zobowiązań wobec innych wierzycieli nie stanowi przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. Organ II instancji podał wreszcie, że skarżący pobiera zasiłek z pomocy społecznej w wysokości 274,20 zł, jednakże nie zostały przedłożone żadne dokumenty, w jakim zakresie jest udzielona pomoc. W jego ocenie, jeżeli brak środków finansowych nie pozwala skarżącemu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, to kwalifikuje się on do objęcia pomocą społeczną. Skarżący powinien zatem zwrócić się o udzielenie pomocy do odpowiednich, powołanych do tego instytucji socjalnych. Na koniec ZUS stwierdził, że nie znajduje uzasadnienia bierność żony skarżącego w poszukiwaniu dochodu, gdyż z przedłożonej dokumentacji medycznej nie wynika aby istniały przeciwskazania zdrowotne czy zawodowe do podjęcia pracy, z której osiągnięty dochód poprawiłby kondycję finansową rodziny. Oceniając powyższe wywody Sąd uznał, że przytoczona argumentacja ZUS pozbawiona jest jednak elementarnej spójności, a tym samym w dalszym ciągu nie spełnia wymogów wynikających z uzasadnienia wyroku WSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 708/22. Z jednej strony ZUS wskazuje na zbilansowanie dochodów i wydatków skarżącego, niemniej jednocześnie dostrzega również zadeklarowany przez niego fakt pobierania zasiłku z pomocy społecznej. W konsekwencji tego organ akceptuje sytuację, w której realizowanie jego wierzytelności będzie odbywać się kosztem publicznych transferów z pomocy społecznej, czemu niedwuznacznie dał wyraz w motywach zaskarżanej decyzji (s. 10 decyzji). W tym miejscu Sąd ponownie przytacza ugruntowane stanowisko judykatury, że sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspakajania swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa nie jest zgodna zarówno z jego interesem jak i – co tutaj jest najważniejsze - z interesem publicznym. Ponadto, o ile organ II instancji ocenia - jako mający znaczenie dla sprawy - fakt braku wyjaśnienia przez stronę tytułu prawnego świadczenia z pomocy społecznej, to powinien w tym zakresie wezwać o uzupełnienie oświadczenia o stanie majątkowym. Wskazano bowiem, czy skarżący korzysta z takich świadczeń w świetle wyroku WSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 708/22 ma dla sprawy kluczowe znaczenie. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że - nie negując uprawnienia organu orzekającego w sprawach umorzenia należności z tytułu składek do swobodnego wyboru rozstrzygnięcia - nie można równocześnie tracić z pola widzenia faktu, że ocena ta nie może być sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Łodzi z 4 kwietnia 2019 r., III SA/Łd 33/19). Tymczasem ZUS chociaż – tak jak wspomniano - "bilansuje" dochód i wydatki skarżącego pomija przy tym konieczność uwzględnienia zaspokojenia przez niego, jak i małżonkę, podstawowych potrzeb życiowych, w tym także w zakresie wyżywienia, środków higienicznych czy ubrania. Przy tym nie ma znaczenia, że takich wydatków wprost nie deklaruje skarżący. Potrzeba ich ponoszenia przez każdego człowieka wynika bowiem z zasad logiki i doświadczenia życiowego. W analizowanym uzasadnieniu organ II instancji w ogóle nie odpowiada na kluczowe pytanie, czy dochody jakimi dysponuje skarżący pozwalają na zapewnienie takich ww. elementarnych potrzeb zarówno dla niego jak i pozostającej we wspólnym gospodarstwie żony. Innymi słowy nie wyjaśnił, czy opłata należności składkowych uniemożliwiłaby zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego i jego żony w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zamiast tego ZUS w sposób nieuprawniony dopatruje możliwości polepszenia sytuacji finansowej gospodarstwa domowego skarżącego poprzez podjęcie zatrudnienia przez jego żonę, chociaż bezspornym w sprawie jest to, że osiągnęła już dawno wiek emerytalny ([...] lat). Oznacza to, że ZUS nie ocenił zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wynikający z treści prawomocnego wyroku WSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 708/22, a wywiedzione wnioski nie tylko naruszają te wskazania ale również zasadę swobodnej oceny dowodów, czego konsekwencją jest ponowne formułowanie przedwczesnych i pobieżnych wniosków, jako efektu przeprowadzonego postępowania. To z kolei wprost stanowi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 107 §1 pkt 6, § 3 K.p.a., w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w związku z art. 153 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ – zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – tym razem w pełni powinien uwzględnić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 708/22. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzeczono jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję ZUS z 21 listopada 2023 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło