III SA/Wr 292/19
WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-15
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Moskała, Marta Pająkiewicz-Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błąd w oznaczeniu numeru działki ewidencyjnej we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, zgłoszony przez rolnika po otrzymaniu wezwania od organu, może zostać uznany za oczywisty błąd, który umożliwia korektę wniosku i uniknięcie sankcji?Ratio decidendi
Błąd w oznaczeniu numeru działki ewidencyjnej we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, który został wykryty przez organ w ramach kontroli administracyjnej i wymagał dodatkowych wyjaśnień od wnioskodawcy, nie może być uznany za oczywisty błąd. Oczywisty błąd to taki, który jest bezpośrednio identyfikowalny na podstawie informacji zawartych we wniosku i dołączonych dokumentach, bez potrzeby dodatkowej analizy czy konfrontacji z innymi bazami danych. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił przyznania części płatności i nałożył sankcje administracyjne.Stan faktyczny
Rolniczka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2018, deklarując 4,29 ha gruntów rolnych. Kontrola administracyjna wykazała nieprawidłowości w zakresie konfliktu krzyżowego na działce ewidencyjnej nr 295, która została zadeklarowana przez więcej niż jednego producenta. Rolniczka, po otrzymaniu wezwania, wyjaśniła, że podała błędny numer działki ewidencyjnej (powinna być działka nr 293 zamiast 295) i wniosła o przyjęcie powierzchni tej działki. Organ I instancji odmówił przyznania części płatności i nałożył sankcje, uznając, że błąd nie był oczywisty. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Rolniczka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących oczywistych błędów i dobrej wiary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]r. nr[...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako: "k.p.a."), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2137), art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018, poz. 1312, zwanej dalej "ustawą o płatnościach"), po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej – J. D. (zwaną dalej: "wnioskodawczynią", "stroną", "skarżącą") - od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z/s w S. (dalej jako: "Kierownik BP"), nr [...] z dnia [...] lutego 2019 roku w sprawie przyznania płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, że w dniu [...] maja 2018 r. skarżąca złożyła za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na rok 2018. Strona zadeklarowała 2 działki rolne oznaczone literami A i B, położone na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...] (powiat oleśnicki, gmina B., obręb S.M. i S.W.), zgłoszone do płatności bezpośrednich o łącznej powierzchni 4,29 ha.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej sprawy w zakresie kwalifikowalności powierzchni, Kierownik BP ARiMR stwierdził nieścisłości
w zakresie działki ewidencyjnej nr [...], która została zadeklarowana przez więcej niż jednego producenta rolnego.
W związku z powyższym w dniu [...] października 2018 r. wysłano do skarżącej wezwanie do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2018 r. strona poinformowała, że we wniosku o przyznanie płatności obszarowych został podany błędnie numer działki ewidencyjnej nr 295, gdyż płatność powinna dotyczyć działki nr 293. Jednocześnie wniosła o przyjęcie powierzchni tej działki przez organ.
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Kierownik BP ARiMR przyznał skarżącej płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł, w oparciu o powierzchnię stwierdzoną wynoszącą 2,28 ha oraz odmówił przyznania:
jednolitej płatności obszarowej - 2018 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł
płatności redystrybucyjnej - 2018 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku wykazała nieprawidłowości w zakresie konfliktu krzyżowego wykorzystania działki ewidencyjnej nr [...], która została zadeklarowana przez więcej niż jednego producenta ubiegającego się o płatności bezpośrednie na rok 2018. Na podstawie zgromadzonych dowodów w sprawie,
w zakresie zatwierdzonego błędu kontroli krzyżowej ustalił, iż skarżąca na dzień [...] maja roku złożenia wniosku nie była faktycznym posiadaczem działki ewidencyjnej nr 295 ani nie użytkowała jej rolniczo.
Odnosząc się do wnioskowanej przez skarżącą w piśmie z dnia [...] października 2018 r. zmiany numeru działki, wyjaśnił, że pracownicy Biura Powiatowego ARiMR nie mogą ingerować w dane zawarte we wniosku strony, Podniósł, że wysyłając wniosek strona zaakceptowała wszystkie oświadczenia
i zobowiązania rolnika oraz potwierdziła, że zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem, że zadeklarowane we wniosku dane są zgodne z prawdą, została również pouczona o skutkach składania fałszywych oświadczeń wynikających z Kodeksu Karnego.
W tym stanie rzeczy Kierownik BP wykluczył z płatności 2,01 ha działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr 295. Wskazał, że wykluczenie powierzchni na etapie kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu ma wpływ na wysokość płatności i skutkuje nałożeniem sankcji powierzchniowych w sposób określony
w przepisach prawa unijnego.
Wyjaśnił, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji Europejskiej (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (DZ. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotnosć stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie przekroczyć 100 % kwot wyliczonych w oparciu o obszar zgłoszony. Mając to na uwadze zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5 - krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności,
w związku z tym płatność została stronie odmówiona i naliczona została kara administracyjna w wysokości [...] zł.
Dalej organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy
o płatnościach, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 4,29 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności 4,29 ha. Mając na uwadze powyższe powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 2,28 ha. Natomiast ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powierzchnie tę pomniejszono o 3 ha i powierzchnia kwalifikowana do płatności dodatkowej wynosi 0,00 ha. Mając na uwadze powyższe oraz brzmienie art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji Europejskiej (UE) nr 640/2014 odmówiono skarżącej przyznania płatności dodatkowej oraz wyliczono kwotę sankcji w wysokości [...] zł.
Kierownik BP jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy
o płatnościach, płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 2,28 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2018 r. została natomiast określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie (Dz. U. poz. 1960) i wynosi [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, iż w wezwaniu organu I instancji została poinformowana, że na załączonym rysunku graficznym granice działki rolnej nr 295 przecinają się z granicami działek wyrysowanych przez innych rolników oraz o możliwości złożenia wyjaśnienia w tej sprawie na piśmie. Po przeanalizowaniu złożonego wniosku stwierdziła, że niezaznaczone granice przecinają się z narysowanymi granicami przez innych rolników oraz została zaznaczona nie ta działka, którą uprawia i został podany nie ten numer. Następnie wyjaśniła, że błąd, który został popełniony przez nią wynikał z tego, iż nie jest właścicielką uprawianej działki i nie otrzymała materiału graficznego, który został wysłany na adres poprzedniego użytkownika będącego do tego czasu beneficjentem dopłat. W związku z tym, że poprzedni dzierżawca nie uprawiał tej działki, zwróciła się do niego o przekazanie materiału graficznego, który otrzymał z ARiMR. Na jej prośbę zostały przekazane kserokopie materiałów graficznych działki nr 295
a powinny być przekazane działki nr 293. Następnie stwierdziła, że obok siebie
o takich samych szerokościach jest kilka bezpośrednio ze sobą sąsiadujących działek i w związku z tym nie zwróciła uwagi, że przekazane dokumenty nie dotyczą uprawianej przez nią działki i dlatego wniosek został złożony na działkę ewidencyjną nr 295. Zdaniem skarżącej podanie błędnego numeru działki organ winien ocenić jako wynik pomyłki.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy w sposób obszerny przedstawił przepisy prawa krajowego i prawa wspólnotowego regulujące zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Zauważył, że zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE z dnia 31 lipca 2014 r. L 2014.227.69) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 809/2014, od roku 2018 r. wszyscy beneficjenci zobowiązani są do składania wniosków o dopłaty bezpośrednie za pomocą formularza geoprzestrzennego. Od 2018 roku wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych PROW składa się zatem w formie elektronicznej za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus dostępnej poprzez stronę internetową Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: www.arimr.gov.pl. Złożenie wniosku w formie papierowej jest możliwe jedynie dla tych rolników, którzy nie są w stanie złożyć wniosku w wersji elektronicznej i jednocześnie nie mogą skorzystać z pomocy technicznej zapewnionej przez biura powiatowe ARiMR. Deklaracja poszczególnych działek rolnych (głównych i podrzędnych), przy sporządzeniu przez rolnika wniosku za pomocą aplikacji eWniosekPlus następuje na podstawie wyrysowanych powierzchni konkretnych upraw. Następuje to zarówno w części graficznej jak i alfanumerycznej wniosku. Podczas wyrysowania działek rolnych rolnik zobowiązany jest do zaznaczenia rodzaju płatności jaką chce uzyskać do poszczególnych działek. W przypadku, gdy nie zostanie zaznaczona żadna z płatności, powierzchnia wyrysowanej uprawy zostanie potraktowana jako powierzchnia niezgłoszona do płatności.
Podniósł, że w sprawie zakres przedmiotowy wniosku skarżącej nie wzbudził wątpliwości Kierownika BP, bowiem w sposób wyraźny wynikało z niego do jakich powierzchni i na jakich działkach strona zgłosiła chęć ubiegania się o płatność bezpośrednią. Wskazał jednocześnie, że analiza działek ewidencyjnych nr 295 i nr 293 wykazanych w załączonym materiale graficznym wyklucza błąd omyłkowy, gdyż na spornej działce nr 295 została zadeklarowana działka rolna B (uprawa JPO)
o pow. 2,01 ha, a obie działki nie sąsiadują ze sobą bezpośrednio. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, wnioski o przyznanie płatności złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze.
Wyjaśnił w tym zakresie, że właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku i dołączonych do niego wymaganych dokumentów. Uznanie błędu za oczywisty jest niezależne od środków wdrożonych
w celu przeprowadzenia kontroli, czy to wizualnych, ręcznych czy też elektronicznych. Wykrycie przez organ oczywistego błędu dotyczy przypadkowego przeoczenia lub innej niedokładności, która nasuwa się sama, widoczna jest dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej analizy, a przez dokonanie poprawki tej omyłki, właściwy sens oświadczenia pozostaje, co tym samym oznacza, że jej poprawienie nie wywołuje zmiany treści oświadczenia woli wykonawcy
w znaczeniu merytorycznym. Oczywista omyłka polega w szczególności na niezamierzonym przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędzie logicznym, pisarskim lub mającym postać innej niedokładności przypadkowej. Powinna być możliwa do poprawienia bez odwoływania się do innych dokumentów.
Dyrektor ARiMR wskazał, że zaistniały w sprawie przypadek nie można uznać za takowy, gdyż wykrycie nieścisłości przez organ I instancji w ramach przeprowadzonej kontroli administracyjnej wymagało dodatkowych informacji od wnioskodawczyni, a tym samym wywołują zmianę treści oświadczenia woli skarżącej we wniosku w znaczeniu merytorycznym. Uznał, że w sprawie niewątpliwie doszło do nieprawidłowego oznaczenia we wniosku przez stronę działki ewidencyjnej nr [...] nie będącej w jej posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich oraz złożeniu wyjaśnień w sprawie po skierowaniu wezwania przez Kierownika BP.
Przechodząc do podniesionej w piśmie odwoławczym argumentacji skarżącej, że na wezwanie organu zgodnie z pouczeniem złożyła wyjaśnienia korygujące na piśmie, organ II instancji wskazał, że zadeklarowana powierzchnia gruntów do pomocy finansowej określa ciężar finansowy tej pomocy, więc wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując konkretne grunty rolne i ich powierzchnię do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Tylko rolnik jako podpisujący wniosek, a także składający oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową, odpowiada za treść złożonego wniosku o przyznanie płatności. Tym samym to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym, a w razie gdy stan ten uległ zmianie od momentu złożenia wniosku, obowiązek powiadomienia
o tym na piśmie organy Agencji.
Reasumując organ odwoławczy wskazał, że zadeklarowanie przez skarżącą do płatności obszarowej działka ewidencyjna nr [...] nie może być uznane jako omyłka oczywista.
Końcowo Dyrektor ARMiR podniósł, że w sprawie nie zaszły wskazane w art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014, przesłanki do odstąpienia od wymierzenia sankcji, bowiem nieprawidłowości zostały stwierdzone w wyniku kontroli administracyjnej, a skarżąca wcześniej niż po stwierdzeniu nieprawidłowości
i powzięciu o nich wiedzy (wezwanie Kierownika BP z dnia [...] października 2018 r.) nie poinformowała organu o niewłaściwej deklaracji we wniosku. Strona nie złożyła dokumentu (np. zmiany do wniosku), który aktualizowałby deklarację w zakresie zgłoszonego areału do płatności, przed powiadomieniem jej o stwierdzonych nieprawidłowościach.
Wobec tego po wykluczeniu z płatności całej zadeklarowanej powierzchni działki nr 295 tj. 2,01 ha z powodu ustalenia, że strona na dzień [...] maja 2018 r. nie była ich użytkownikiem i posiadaczem, sankcja dla JPO została obliczona poprzez iloczyn różnicy powierzchni jaka wyniosła pomiędzy 1,5 krotnością obszaru wykluczonego (2,01 ha * 1,5 = 3,015 ha), a obszarem zatwierdzonym 2,28 ha i stawki płatności dla JPO tj. 0,735 ha * [...] zł =[...] zł. Sankcja zaś dla płatności dodatkowej została obliczona poprzez iloczyn różnicy powierzchni jaka wyniosła pomiędzy 1,5 krotnością obszaru wykluczonego (2,01 ha * 1,5 = 3,015 ha),
a obszarem zatwierdzonym 2,28 ha i stawki płatności dla płatności dodatkowej tj. 0,735 ha * [...] zł = [...] zł.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części odmawiającej przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej i nakładającej na nią sankcję w wysokości [...] zł oraz odmawiającej przyznania Płatności redystrybucyjnej i nakładającej na nią sankcję w wysokości [...] zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
naruszenie przepisu art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez błędne przyjęcie, iż popełniona nią omyłka nie miała charakteru oczywistego błędu, a w konsekwencji, że nie była uprawniona do skorygowania swojej omyłki;
naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, a przede wszystkim nieustalenie, że wypełniając wniosek o przyznanie płatności za rok 2018, działała w dobrej wierze,
a popełniona przez nią omyłka była oczywistym błędem, na którego popełnienie wpłynęły różne okoliczności, w tym okoliczności nieleżące po stronie skarżącej;
naruszenie przepisu art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie była uprawniona do skorygowania popełnionego przez siebie błędu w numerze działki w sytuacji, gdy również działanie organu I Instancji mogło przyczynić się do popełnienia przez nią błędu.
W uzasadnieniu wskazała, że decyzje organów winny zostać uchylone bowiem naruszają prawo Unii Europejskiej oraz przepisy postępowania. Podniosła, że przepisy prawa wspólnotowego stanowią, że wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione
w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Zdaniem skarżącej organ błędnie wskazał, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych nie można było mówić
o oczywistym błędzie. Wskazała, że w jej ocenie doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż organ prowadząc postępowanie dowodowe całkowicie zaniechał oceny okoliczności, w jakich doszło do popełnienia błędu, co pozwoliłoby na ustalenie, czy działała świadomie i czy działała w dobrej wierze. Zarzuciła organowi II instancji, iż nie dostrzegł, że sama poinformowała
o popełnionym błędzie organ I instancji dokonując to w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem strony, w kontekście zaistniałej sytuacji naruszona została zasada zaufania do organów administracji publicznej, gdyż organy obu instancji w zasadzie nie dostrzegły, iż próbowała ona naprawić błąd,
a tym samym przyczyniły się do popełnienia przez nią błędu poprzez nieprzesłanie dokumentacji do wniosku, a dostarczenie jej poprzedniemu beneficjentowi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji i postanowień sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora OR ARiMR utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. W odniesieniu do takiego przedmiotu sprawy dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonej decyzji musi być przeprowadzona
z uwzględnieniem obowiązującego modelu postępowania administracyjnego
w sprawach o przyznanie tego rodzaju płatności.
Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie wszczynane jest przez złożenie przez producenta rolnego wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek zawiera deklarację (oświadczenie) wnioskodawcy co do posiadania zgłoszonych do płatności działek rolnych i co do określenia sposobu ich rolniczego wykorzystania (tj. prowadzenia na nich działalności rolniczej).
Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie wszczynane jest przez złożenie przez producenta rolnego wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek zawiera deklarację (oświadczenie) wnioskodawcy co do posiadania zgłoszonych do płatności działek rolnych i co do określenia sposobu ich rolniczego wykorzystania (tj. prowadzenia na nich działalności rolniczej).
W sprawach omawianych płatności znajduje zastosowanie ustawa z dnia
[...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stosownie do art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W myśl art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany
w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przy czym przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa
o płatnościach zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej – wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. – nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a.
Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Pogląd taki, ukształtowany w orzecznictwie na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.
o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego – Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 (przykładowo wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r., II GSK 1729/14, wyrok NSA z dnia 29 maja 2014 r., II GSK 420/13, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r.,
II GSK 2078/13, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., II GSK 98/14) – ze względu na tożsamość regulacji – pozostaje aktualny również pod rządami ustawy z dnia
5 lutego 2015 r. W konsekwencji więc to na skarżącym jako beneficjencie pomocy
w toku postępowania przez organami ARiMR spoczywał procesowy obowiązek wykazania, iż działalność rolnicza prowadzona jest przez niego na całej zadeklarowanej do płatności powierzchni.
Odnosząc powyższe uwagi do podniesionych w skardze zarzutów trzeba zatem stwierdzić, że nietrafne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 k.p.a., jako że przepisy te nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Prawidłowość działań organów Sąd poddał ocenie pod kątem zastosowania się do wymogów wynikających z przywołanej regulacji ustawy o płatnościach tj. kontrolował, czy w świetle przepisów regulujących przyznawanie wsparcia bezpośredniego organy właściwie dokonały weryfikacji danych, które zawarła
w swoim wniosku skarżąca. W tak określonych granicach kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania.
Szczegółowe warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2018
zostały uregulowane w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stosownie do jego treści płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności oraz
2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących
w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
W myśl ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013;
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Płatność dodatkowa natomiast jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha (art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach).
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone
w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Weryfikacja powierzchni zadeklarowanej przez rolnika jako użytkowana rolniczo następuje przy pomocy systemu informacji geograficznej określonym w art. 70 rozporządzenia (WE) nr 1306/2013.
Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 System identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności przewidziany w art. 71 rozporządzenia (WE) nr 1306/2013 jest elektronicznym rejestrem prowadzonym na poziomie państwa członkowskiego, który zapewnia, w szczególności odnośnie do kontroli krzyżowych przewidzianych w ust. 1 wymienionego artykułu, skuteczną identyfikowalność uprawnień do płatności, w szczególności w odniesieniu do następujących elementów:
posiadacza,
rocznych wartości;
daty ustalenia uprawnienia
(skreślona)
pochodzenia, w szczególności, w odniesieniu do ich przyznania, rezerwy początkowej, krajowej lub regionalnej, jak również kupna, dzierżawy i dziedziczenia;
w przypadkach, w których ma zastosowanie art. 21 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 - uprawnień utrzymanych na mocy wspomnianego przepisu;
w stosownych przypadkach, ograniczeń regionalnych.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła, za pomocą aplikacji eWniosekPlus, wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 w formie elektronicznej
w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej. Ubiegając się o wskazane płatności zadeklarowała 2 działki ewidencyjne zlokalizowane w obrębie: S. M., gmina: B., powiat o., województwo: d. oraz położone na nich działki rolne: A, Al, B
o łącznej powierzchni użytków rolnych 4,29 ha.
Przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku wykazała nieprawidłowości
w zakresie konfliktu krzyżowego wykorzystania działki ewidencyjnej nr [...] , która została zadeklarowana przez więcej niż jednego producenta ubiegającego się o płatności bezpośrednie w 2018 roku. W dniu [...] października 2018 r. Kierownik BP wystosował do strony wezwanie do złożeń wyjaśnień - osobiście w Biurze Powiatowym lub przesłania korekty - wskazując w nim szczegółowo wykryte nieprawidłowości. Wezwanie dotyczyło konfliktu kontroli krzyżowej na działce ewidencyjnej nr [...] zgłoszonej do płatności we wniosku skarżącej, a strona miała udokumentować użytkowanie spornej działki rolnej. Organ pouczył także skarżącą, że niezłożenie wyjaśnień lub dokumentów
w terminie wskazanym w wezwaniu będzie miało wpływ na ustalenie wysokości należnej płatności. W odpowiedzi strona przesłała listem poleconym wyjaśnienie
z którego wynikało, że błędnie zadeklarowała sporną działkę ewidencyjną a w miejsce niej powinna być zgłoszona inna o identyfikatorze [...]. Wniosła jednocześnie o przyjęcie powierzchni tej działki przez organ.
W tym stanie rzeczy Kierownik BP na podstawie zgromadzonych dowodów
w sprawie, w zakresie zatwierdzonego błędu kontroli krzyżowej dla działki ewidencyjnej nr 295 ustalił, że skarżąca na dzień 31 maja roku złożenia wniosku nie była faktycznym posiadaczem tej działki ani nie użytkowała jej rolniczo. Stwierdzenie zaś nieprawidłowości w zakresie deklarowanej powierzchni podczas weryfikacji danych skutkowało wykluczeniem zawyżonych powierzchni.
W tym zakresie zauważyć należy, że wykluczenie powierzchni na etapie kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu ma wpływ na wysokość płatności
i skutkuje nałożeniem sankcji powierzchniowych w sposób określony w przepisach prawa unijnego. Zgodnie bowiem z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji Europejskiej (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (DZ. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotnosć stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie przekroczyć 100 % kwot wyliczonych w oparciu o obszar zgłoszony. W niniejszej sprawie zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5 - krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności,
w związku organ odmówił płatności i naliczył karę administracyjną w wysokości [...] zł.
Skarżąca nie zgadza się tym stanowiskiem. Jej zdaniem organ winien potraktować błąd dotyczący numeru działki jako oczywisty, co skutkuje tym, że wniosek może być poprawiony w każdym momencie po jego zgłoszeniu i w tym zakresie odwołuje się do regulacji unijnych. Odnosząc się do argumentacji strony, należy wskazać, iż zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, wnioski
o przyznanie płatności złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane
i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku i dołączonych do niego wymaganych dokumentów.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że nie istnieje prawna definicja błędu oczywistego, natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje pojęcie błędu oczywistego jako błędu niebudzącego wątpliwości, bezspornego i pewnego (orzeczenie z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 208/11). Błąd jest oczywisty, jeśli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II GSK 942/12). Jeżeli
z porównania kolejnych części wniosku wynika występująca między nimi sprzeczność, która powoduje, że wniosek jest niespójny, to błąd jest oczywisty
i może być poprawiony w każdym czasie. Podkreślić należy, że wykrycie przez organ oczywistego błędu dotyczy przypadkowego przeoczenia lub innej niedokładności, która nasuwa się sama, widoczna jest dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej analizy, a przez dokonanie poprawki tej omyłki, właściwy sens oświadczenia pozostaje, co tym samym oznacza, że jej poprawienie nie wywołuje zmiany treści oświadczenia woli wykonawcy w znaczeniu merytorycznym (wyrok z dnia 30 styczeń 2014 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1719/13). Oczywista omyłka polega
w szczególności na niezamierzonym przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędzie logicznym, pisarskim lub mającym postać innej niedokładności przypadkowej. Oczywista omyłka pisarska powinna być możliwa do poprawienia bez odwoływania się do innych dokumentów. W zakresie tego pojęcia mieszczą się zatem tylko takiego rodzaju niedokładności, które widoczne są dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej dogłębnej analizy.
Trudno, zdaniem Sądu przyjąć, że z taką sytuacją mamy do czynienia
w niniejszej sprawie, gdyż wykrycie nieścisłości przez organ I instancji w ramach przeprowadzonej kontroli administracyjnej wymagało dodatkowych informacji od skarżącej, a tym samym wywołałoby zmianę treści oświadczenia woli strony we wniosku w znaczeniu merytorycznym. Skarżąca w piśmie wyjaśniającym wskazała numer działki, która powinna prawidłowo znaleźć się w deklaracji. Jednak mimo wezwania organu strona nie dokonała korekty wniosku w tym zakresie.
Jeszcze raz należy zaakcentować, że błąd oczywisty to taki, który musi zostać wykryty na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności i danych zawartych w dokumentach dołączonych do wniosku, zaś błędy wykryte wskutek kontroli krzyżowych wniosków o przyznanie pomocy z niezależnymi bazami danych nie mogą zostać uznane za oczywiste błędy.
Odnosząc się jednocześnie do argumentacji strony, że na wezwanie organu zgodnie z pouczeniem złożyła wyjaśnienia korygujące na piśmie, należy wskazać, że zadeklarowana powierzchnia gruntów do pomocy finansowej określa ciężar finansowy tej pomocy, więc wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując konkretne grunty rolne i ich powierzchnię do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane.
Płatność jest bowiem przyznawana na podstawie złożonego dobrowolnie przez producenta rolnego wniosku, który jak należy przyjąć stanowi wyraz wiedzy (w kwestii posiadanych gruntów rolnych, ich powierzchni oraz prowadzonych na nich uprawach rolnych) oraz woli (w kwestii wyrażenia zgody na otrzymanie określonej płatności i poniesienia związanych z tym konsekwencji). Z drugiej jednak strony, organ jest związany treścią i celem wniosku, a więc nie może dokonywać (na wniosek czy z urzędu) zmian treści wniosku. Wniosek stanowi też podstawę do wyliczenia i przyznania płatności, a więc jego złożenie przez producenta rolnego zobowiązuje organ do przeprowadzenia kontroli administracyjnej tego wniosku lub też, jeśli uzna za konieczne – kontroli na miejscu. Prowadzi to do konkluzji, że obowiązkiem rolnika jest rzetelne i staranne wypełnienie wniosku, natomiast obowiązkiem organu jest jego zbadanie pod względem formalno-materialnym i w razie powzięcia wątpliwości co do jego poprawności – wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień.
Tylko rolnik jako podpisujący wniosek, a także składający oświadczenie
o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową, odpowiada za treść złożonego wniosku o przyznanie płatności (wyrok WSA w Warszawie z 29.04.2014 r., sygn. akt II GSK 308/13).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek został podpisany przez stronę, zatem to ona ponosi odpowiedzialność za jego treść. Podkreślić w tym miejscu należy, iż powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek producent deklaruje z własnej inicjatywy
i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Tym samym to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym, a w razie gdy stan ten uległ zmianie od momentu złożenia wniosku, obowiązek powiadomienia o tym na piśmie organy Agencji. Płatność przysługuje bowiem do gruntów faktycznie posiadanych tj. użytkowanych przez wnioskodawcę w dacie [...] maja roku, w którym został złożony wniosek.
Niewątpliwie w omawianym przypadku słusznie organ uznał, iż doszło do nieprawidłowego oznaczenia we wniosku przez stronę działki ewidencyjnej nr [...] nie będącej w jej posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich oraz złożeniu wyjaśnień w sprawie po skierowaniu wezwania przez organ I instancji.
W tym miejscu wskazać również należy na treść art. 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 ze zm.), wg którego beneficjent jednoznacznie identyfikuje
i zgłasza powierzchnię każdej działki rolnej oraz. w stosownych przypadkach, rodzaj, wielkość i lokalizację obszarów proekologicznych. W tym celu beneficjent może potwierdzić informacje przekazane za pomocą z góry ustalonego formularza. Jeżeli jednak informacje dotyczące powierzchni, lokalizacji lub granicy działki rolnej lub,
w stosownych przypadkach, wielkości i lokalizacji obszarów proekologicznych nie są poprawne lub są niekompletne, beneficjent poprawia z góry ustalony formularz lub wprowadza w nim zmiany. Na podstawie poprawek lub uzupełnień wprowadzonych przez beneficjentów do z góry ustalonego formularza, właściwy organ dokonuje oceny, czy niezbędna jest aktualizacja odpowiedniej działki referencyjnej, uwzględniając art. 5 ust. 3 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014.
W niniejszej sprawie zaś bezspornym jest, że skarżąca nie złożyła dokumentu (np. zmiany do wniosku), który aktualizowałby deklarację w zakresie zgłoszonego areału do płatności, przed powiadomieniem jej o stwierdzonych nieprawidłowościach.
Powyższe okoliczności powodują, iż dokonanie płatności stosownie do wniosku skarżącej na rok 2018 nie było możliwe, gdyż - jak słusznie zauważył organ - ustawodawca bardzo wyraźnie wskazał, jakie konsekwencje ponosi producent rolny, który wnioskuje o płatność w ramach danej grupy upraw do powierzchni większej niż faktycznie użytkuje. Wobec tego organ zobligowany był w stosunku do płatności JPO i dodatkowej zastosować art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, a co za tym idzie odmówić płatności i nałożyć sankcje finansowe.
Po wykluczeniu bowiem z płatności całej zadeklarowanej powierzchni działki nr 295 tj. 2,01 ha z powodu ustalenia, że skarżąca na dzień [...] maja 2018 r. nie była ich użytkownikiem i posiadaczem, sankcja dla JPO została obliczona poprzez iloczyn różnicy powierzchni jaka wyniosła pomiędzy 1,5 krotnością obszaru wykluczonego (2,01 ha * 1,5 = 3,015 ha), a obszarem zatwierdzonym 2,28 ha i stawki płatności dla JPO tj. 0,735 ha * [...] zł = [...] zł. Sankcja dla płatności dodatkowej została obliczona poprzez iloczyn różnicy powierzchni jaka wyniosła pomiędzy 1,5 krotnością obszaru wykluczonego (2,01 ha * 1,5 = 3,015 ha), a obszarem zatwierdzonym 2,28 ha i stawki płatności dla płatności dodatkowej tj. 0,735 ha * [...] zł = [...] zł.
Z uwagi zaś na fakt, że strona dokonała wyjaśnień w sprawie po skierowaniu wezwania przez organ I instancji, a nie jak twierdzi w piśmie sama poinformowała
o popełnionym błędzie, to tym samym w myśl art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014, w takim przypadku wykluczone jest odstąpienie od zastosowania kary administracyjnej.
Jeśli chodzi o płatność za zazielenienie należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach przysługuje ona rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 2,28 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2018 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie (Dz. U. poz. 1960) i wynosi [...] zł. Powyższe nie było kwestionowane przez skarżącą.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że w ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organ II instancji są prawidłowe i mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. Organ odwoławczy dokonał całościowej ponownej merytorycznej oceny sprawy w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a.
W kontrolowanej sprawie Dyrektor ARiMR podjął bowiem wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrał
i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Decyzja jest zrozumiała, a argumenty w niej zawarte pozwalają na prześledzenie rozumowania organu. Uzasadnienie decyzji spełnia kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a., czyli zawiera wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowodów, na których się organ oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło