III SA/Wr 635/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-05
Skład orzekający: Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak, Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji (starosta) ma kompetencje do badania prawidłowości wpisów punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w sytuacji gdy wniosek o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy opiera się na przekroczeniu limitu 24 punktów?Ratio decidendi
Organ administracji (starosta) oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie posiadają kompetencji do badania prawidłowości wpisów punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy jest decyzją związaną, wydawaną na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, a wszelkie wątpliwości dotyczące ilości punktów karnych powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję.Stan faktyczny
Skarżąca została skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z powodu przekroczenia limitu 26 punktów karnych. Kwestionowała prawidłowość wpisów punktów, twierdząc, że nie uwzględniono odbycia szkolenia ani upływu roku od naruszeń. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wskazując na brak kompetencji do weryfikacji punktacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej "SKO", "Kolegium") po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej "skarżąca") od decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. (nr [...]) – działającego z upoważnienia Starosty J. – Inspektora w Wydziale Komunikacji i Drogownictwa w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] kwietnia 2016 r. do Starosty J. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. o skierowanie skarżącej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień oraz badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu z powodu wielokrotnego naruszenia przez nią przepisów Prawa o ruchu drogowym, skutkującego przypisaniem kierowcy, w okresie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r. 26 punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
W toku postępowania administracyjnego skarżąca wniosła o jego umorzenie, ponieważ liczba punktów przypisanych w ewidencji kierowców prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej jako: ustawa Prawo o ruchu drogowym) była, w jej ocenie błędna. Nie usunięto bowiem punktów z tytułu odbytego szkolenia
w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w dniu [...] kwietnia 2016 r. oraz z powodu upływu roku od dnia naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wskazała, że w tym celu zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. o wyjaśnienie przyczyny braku usunięcia punktów karnych.
Pismem z dnia [...] października 2016 r. działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. - Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego poinformował Starostę, że przeprowadzona weryfikacja wpisów wprowadzonych do ewidencji nie wykazała występowania jakichkolwiek błędów, a znajdujące się w niej zapisy i przypisana im liczba punktów jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym.
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. o skierowaniu skarżącej, posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu przekroczenia limitu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca, wnosząc o jej uchylenie, podniosła, że została ona wydana z naruszeniem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, że istnieją podstawy do skierowania jej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Zarzuciła również naruszenie art. 10 i art. 81 k.p.a. poprzez zaniechanie zwrócenia się do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. o wyjaśnienie braku usunięcia wpisów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, które podlegały usunięciu w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Podniosła również, że nie była świadoma ile punktów widnieje w ewidencji kierowców prowadzonej na podstawie art. 130 Prawo o ruchu drogowym, bowiem wcześniej nie zwracała się do organu o podanie takiej informacji. Strona zakwestionowała również zasadność udzielenia jej mandatu karnego w dniu [...] kwietnia 2016 r. i wniosła zastrzeżenia co do sposobu przeprowadzenia czynności przez funkcjonariuszy Policji, jak również prawidłowości dokonania pomiaru prędkości. Wniosła o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w L. o akta sprawy II Ko [...], zakończonej wydaniem postanowienia o oddaleniu wniosku o uchylenie mandatu nałożonego w dniu [...] kwietnia 2016 r., na okoliczność podnoszonych przez nią zarzutów.
SKO, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ zauważył, że pomimo wejścia w życie w dniu 19 stycznia 2013 r. ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016r., poz. 627 ze zm.), która określa m.in. zasady postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, na mocy art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 2001), ustawodawca odroczył wejście w życie od dnia 4 czerwca 2018 r. art. 125 pkt 10 lit. g ustawy o kierujących pojazdami stanowiącego o uchyleniu Rozdziału 2 Działu IV ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy. Przepis ten zatem w dalszym ciągu stanowi podstawę prawną dla starosty do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, czyli wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Policję w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Ustawodawca, na mocy powołanej już ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw odroczył też wejście w życie od dnia 4 czerwca 2018 r. art. 125 pkt 13 ustawy o kierujących pojazdami stanowiącego o uchyleniu art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, którego to przepisy i wydane w oparciu o nie akty wykonawcze, określają zasady postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.
Kolegium przywołało treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wyjaśniło że, skarżąca w okresie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r. wielokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego za co otrzymała łącznie 26 punktów wpisanych do ewidencji. Wpisanie do ewidencji prowadzonej przez Policję punktów przekraczających liczbę 24 za naruszenie przepisów ruchu drogowego przed upływem roku, skutkuje na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, skierowaniem kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami koniecznością poddania się badaniom psychologicznym w zakresie psychologii transportu, na które starosta kieruje, osobę posiadającą uprawnienia, na wniosek organu kontroli ruchu drogowego, stosownie do art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Wydawana przez starostę decyzja w przedmiocie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień, ma charakter rozstrzygnięcia związanego. Zatem po doręczeniu wniosku organu kontroli ruchu drogowego ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli komendant wojewódzki policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno- technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność.
Odnosząc się do argumentacji odwołania organ podkreślił, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze określają zasady postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Kolegium nie uznało argumentacji odwołania w zakresie kwestionowania zasadności dokonanych wpisów oraz wpływu uczestnictwa w szkoleniu w dniu [...] kwietnia 2016 r. na zmniejszenie liczby przypisanych punktów. Powołując przepisy art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, organ odwoławczy wyjaśnił, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Istotna jest data popełnienia naruszenia, a nie data dokonania wpisu.
SKO wskazało ponadto, że zakwestionowanie przez skarżącą postępowania mandatowego mającego miejsce w L. w dniu [...] kwietnia 2016 r. nie znajduje również uzasadnienia w sprawie. Organy administracji nie mają uprawnień do badania zasadności nałożenia mandatu karnego wraz z punktami określonymi w art. 130 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym jak również do oceny, w jakich okolicznościach mandat został nałożony.
Za nieuzasadniony organ uznał także zarzut skarżącej o naruszeniu przepisu art. 10 i art. 81 k.p.a., bowiem miała ona możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów w sprawie w trakcie postępowania toczącego się przed organem I instancji, z którego to prawa skorzystała.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 114 ust. 1 pkt. lit. b ustawy
z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym polegające na przyjęciu przez Starostę J., iż istnieją podstawy do skierowania skarżącej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, gdy tymczasem brak jest takich podstaw prawnych;
2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw, polegające na przyjęciu, że skarżąca przekroczyła w okresie od [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. liczby 24 pkt za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego, gdy tymczasem we wskazanym okresie skarżąca nie naruszyła przepisów prawa o ruchu drogowym, których suma przekroczyłaby liczbę 24 punktów.
3) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 10 i art. 81 k.p.a. polegające na zaniechaniu zwrócenia się do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. o wyjaśnienie braku usunięcia wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a które podlegały usunięciu z mocy prawa w oparciu o § 3 ust. 1 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488).
4) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 135 ustawy Prawo o ruchu drogowym, polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B nr [...], gdy tymczasem nie zaistniały podstawy do takiego zatrzymania bowiem nie jest prawomocnie rozstrzygnięta sprawa w zakresie skierowania skarżącej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii B,
5) rażące naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i w niezbędnym zakresie tj. oparcie się organu odwoławczego jedynie na dowodach zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez Starostę;
6) rażące naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ
II instancji uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie przyczyn nieusunięcia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. wpisów, które
z mocy prawa powinny były być usunięte z ewidencji;
7) rażące naruszenie zasad legalności działania organów administracji z art. 6 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa z art. 8 k.p.a., zasady przekonywania obywateli z art. 11 k.p.a.
8) naruszenie zasad prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a., organ nie podjął niezbędnych wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła konieczność poczynienia przez Starostwo ustaleń w zakresie prawidłowości danych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wskazała, że wyjaśnienie tej kwestii, w tym ustalenie stanu punktów karnych ma zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem skarżącej uczestnictwo w szkoleniu w dniu [...] kwietnia 2016 r. powinno skutkować zmniejszeniem punktów, gdyż w tym dniu nie był dokonany wpis dotyczący naruszenia przez nią przepisów ruchu drogowego w dniu [...] kwietnia 2016 r. Istotną zatem okolicznością w niniejszej sprawie, jest data wpisu liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a nie daty naruszeń. Strona nie posiadała również wiedzy o liczbie punktów, bowiem nigdy nie zwracała się o taką informację do organu ewidencyjnego. Ponadto wcześniejsze wpisy dotyczące naruszenia przepisów ruchu drogowego przez nią nie zostały usunięte po upływie roku, gdyż w chwili wpisania do ewidencji punktów karnych za naruszenie przepisu ruchu drogowego w dniu [...] kwietnia 2016 r. liczba punktów karnych, w jej ocenie powinna wynosić 10, a nie 16. Zaniechanie czynności polegającej na zwróceniu się do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. o wyjaśnienie braku usunięcia wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz ustalenie dat dokonania wpisów w ewidencji przez organ I instancji oraz organ odwoławczy, jest naruszeniem przepisów art. 10, art. 81, art. 7, art. 77 § 1 oraz 136 k.p.a.
Skarżąca podniosła również, że nie było podstaw do zatrzymania jej prawa jazdy, gdy nie jest prawomocnie rozstrzygnięta sprawa w zakresie skierowania jej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, co stanowi naruszenie przepisu art. 135 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zakwestionowała również przebieg postępowania i zasadność udzielenia jej mandatu w dniu [...] kwietnia 2016 r.
W odpowiedzi, strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. utrzymująca w mocy decyzję działającego z upoważnienia Starosty J. – Inspektora w Wydziale Komunikacji i Drogownictwa w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowił art. 114 ust. 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba, posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 tej ustawy. W myśl art. 130 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zasady prowadzenia wymienionej ewidencji i punktowania oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488). Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia komendant wojewódzki policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. W myśl § 7 ust. 2 rozporządzenia stosowny wniosek sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. Natomiast stosownie do § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym.
Należy podzielić stanowisko Kolegium, że w świetle treści art. 114 ust. 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest aktem związanym, a nie zależy od uznania organów orzekających, które w tym względzie są związane wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji co do przypisanych kierowcy ilości punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wpisanych do prowadzonej przez niego ewidencji. Zarówno w świetle obowiązujących przepisów jak i utrwalonego w tym względzie orzecznictwa organy orzekające nie mają prawa kwestionowania ilości wpisanych do ewidencji punktów, które w odpowiednim trybie nie zostały zweryfikowane (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11 i z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1009/13). W tym względzie w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że ilość wpisanych punktów może być kwestionowana jedynie w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, prowadzoną przez komendanta wojewódzkiego Policji zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Zatem organy nie mają w tym przypadku swobody decyzyjnej i zobligowane są do wydania określonego rozstrzygnięcia, o ile zaistniały przesłanki w postaci ustalenia przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowe. Niewątpliwie zatem organy nie mogą w decyzji związanej, brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, niezależnie od tego czy są one trafne, czy nie (zob. wyrok WSA w Łodzi z 7 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 301/16). Ponadto w toku postępowania w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby punktów karnych, organ administracji nie jest uprawniony do badania w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
W niniejszej sprawie, jak wynika z przeprowadzonego przez organy administracji postępowania, skarżąca przekroczyła w okresie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r. limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku o sprawdzenie kwalifikacji wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., sporządzonego na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wniosek ten wskazuje zarówno daty w jakich skarżąca naruszała przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.
Na powyższe ustalenie liczby punktów nie ma wpływu odbycie szkolenia przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2016 r. Zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Z powołanego przepisu wynika, że istotna jest data popełnienia naruszenia, a nie data dokonania wpisu. Dlatego uczestnictwo skarżącej w szkoleniu, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym pozostaje bez wpływu na podjęcie rozstrzygnięcia organów w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B.
Wbrew zarzutom skargi ani starosta, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze – zgodnie z tym co wyżej podniesiono – nie były uprawnione do badania prawidłowości dokonanych wpisów, jak i prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności będących podstawą tych wpisów.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że każdy wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowej, a osoba kwestionująca dokonane w tej ewidencji wpisy może zaskarżyć takie wpisy do sądu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2009 r., I OSK 1371/08, LEX nr 595102, z 15 września 2010 r. I OSK 1306/11, z 8 lutego 2011 r., I OSK 511/10, z 12 października 2012 r., I OSK 1203/11, z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13, I OSK 1456/09, z 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12, z 20 maja 2014 r., I OSK 2697/12 i I OSK 2664/12,
z 19 marca 2015 r., I OSK 1808/13, LEX, nr 1665690). Odbywa się to jednak
w odrębnym postępowaniu, dotyczącym kwestii samego wpisu do ewidencji, a nie w postępowaniu będącym następstwem dokonanych już wpisów do ewidencji kierowców o charakterze ostatecznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 730/15, wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., I OSK 347/15 teza 3, wyrok NSA z 13 sierpnia 2009 r.,
I OSK 1371/08).
Reasumując, skoro punkty nie zostały usunięte z ewidencji, to tym samym, wobec związania wnioskiem, nie prowadzi się w tym zakresie odrębnego postępowania. Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę jako organ administracji publicznej, ani też przez samorządowe kolegium odwoławcze (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. II SA/Ke 11/13, wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r. sygn. I OSK 413/11, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Należy ponownie podkreślić, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie ma charakter związany i jedyną okolicznością faktyczną uzasadniającą jego wydanie jest fakt dopuszczenia się naruszeń, za które na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia przypisana liczba punków przekroczyła 24.
Nieuzasadniony był zatem zarzut skarżącej dotyczący niewyjaśnienia przyczyn braku usunięcia wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, ponieważ należy to do właściwości innych organów. Dane zawarte we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji tj. fakt przekroczenia limitu punktów karnych, były okolicznością obiektywną wiążącą organ pierwszej instancji i Kolegium, nadto niepodlegającą weryfikacji w ramach prowadzonego przed tymi organami postępowania. Skarżąca do daty orzekania przez organ w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy nie podważyła ostateczności przypisania jej punktów karnych, których suma przekroczyła 24.
W związku z tym nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zaakcentować również należy, że wydając decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B, organ nie był uprawniony do analizowania zasadności udzielenia skarżącej mandatu w dniu [...] kwietnia 2016 r. jak również prawidłowości postępowania mandatowego przez funkcjonariuszy Policji, czy też postępowania sądowego.
Ustosunkowując się do zarzutu strony o naruszeniu przepisu art. 135 ustawy Prawo o ruchu drogowym, należy wskazać, że przepis ten określa zasady oraz przesłanki zatrzymywania prawa jazdy przez funkcjonariuszy Policji. W żaden sposób nie odnosi się do stwierdzenia skarżącej, że nie istnieją podstawy do zatrzymania prawa jazdy, dopóki nie zostanie prawomocnie rozstrzygnięta sprawa
w zakresie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy
w formie egzaminu państwowego.
Nie doszło również – w ocenie Sądu – do naruszenia art. 136 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W myśl natomiast art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Jak słusznie podniosło SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność ustalenia przyczyn nieusunięcia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. wpisów w prowadzonej przez niego ewidencji nie jest przedmiotem niniejszej sprawy i nie należy do kompetencji zarówno organu I instancji jak i organu odwoławczego.
Starosta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mają również uprawnień do badania zasadności nałożenia mandatu karnego w dniu [...] kwietnia 2016 r. wraz z punktami określonymi w art. 130 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym jak również do oceny, w jakich okolicznościach mandat został nałożony. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżąca przyjęła mandat karny za naruszenie przepisu ruchu drogowego w dniu [...] kwietnia 2016 r. Wniosek o uchylenie tego mandatu karnego
został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w L. II Wydział Karny z dnia [...] maja 2016 r. (sygn. akt II Ko [...]).
Wbrew zatem zarzutom skargi, organy nie naruszyły określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. zasad regulujących postępowanie administracyjne, ponieważ dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany materiał dowodowy. Natomiast dokonana przez organy ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu wydanych decyzji, które spełniają wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Nadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracji naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło