III SAB/Wr 845/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Y. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie z wniosku strony skarżącej z dnia 10 grudnia 2018 r.; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w punkcie I wyroku, ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 10 grudnia 2018 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.300 (słownie: jeden tysiąc trzysta) złotych; V. oddala dalej idąca skargę; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia 17 czerwca 2020 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 26 czerwca 2020 r.) skarżąca M. Y. (dalej: skarżąca, strona,) wniosła skargę na przewlekłość Wojewody D. w rozpoznaniu złożonego przez nią wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Formułując zarzuty skargi skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12 art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i wniosła o: 1) zobowiązanie Wojewody D. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a.; 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W treści skargi skarżąca podniosła, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i prace złożyła w dniu 10 grudnia 2018 r. Postępowanie w sprawie toczy się przed Wojewodą D. już prawie 15 miesięcy. Do dnia wniesienia skargi nie została wydana decyzja, a strona od czasu uzupełnienia braków formalnych wniosku (do czego została wezwana) nie była informowana o konieczności dostarczenia innych jeszcze dokumentów. Skarżąca podniosła, że w dniach – 10 października 2019 r., 4 listopada 2019 r., 18 listopada 2019 r. .9 grudnia 2019 r. i 27 maja 2020 r. pełnomocnik strony wniósł ponaglenia z prośbą o odjęcie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Strona nawiązała również do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. podkreślając, że terminy na załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym zostały w sprawie przekroczone, a jeśli w sprawie prowadzone jest cały czas postępowanie wyjaśniające, to strona nie została poinformowana o rodzaju tych czynności, ani też o tym, kiedy jej sprawa zostanie załatwiona. Uzasadniając zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżąca podniosła, że suma ta stanowić ma rekompensatę za krzywdę spowodowaną przewlekłością postępowania w sprawie. Dodała, że czas trwania postępowania w sprawie narusza dobra osobiste skarżącej, jak - prawo do zamieszkania, prawo do pracy, swobodę poruszania się w granicach terytorium RP i poza nim, legitymowanie się stosownymi dokumentami potwierdzającymi fakt legalnego pobytu w Polsce. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § i 2 p.p.s.a., a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że przed wniesieniem skargi strona nie wyczerpała przysługujących środków zaskarżenia, tj. nie wniosła ponaglenia. Za takowe nie można uznać bowiem kolejnych pism skarżącej, w których został sformułowany warunek uznania ich za ponaglenia, w przypadku nie zakończenia postępowania w terminach tam wskazanych. W nawiązaniu do powyższego organ wyraził pogląd, że przepis art. 37 k.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia "warunkowego" ponaglenia. Wnosząc z ostrożności procesowej o oddalenie skargi, Wojewoda D. zapewnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków, jakie cudzoziemcy składają do Wojewody D., przy konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz w warunkach problemów kadrowych związanych z niedoborem pracowników. Zwrócił uwagę, że w roku 2018 do organu wpłynęło [...] podań cudzoziemców dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Podkreślił, że przy tak olbrzymiej ilości wniosków oczywistym jest, że może, oraz, że niestety dochodzi do opóźnień w prowadzonych postępowaniach, mimo że organ podejmuje różnorodne działania, aby zminimalizować powstałe opóźnienia. Wojewoda D. wyraził nadto przekonanie, że opóźnienie do jakiego doszło w sprawie nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa, co organ uzasadniał stopniem obciążenia sprawami inspektora prowadzącego daną sprawę oraz faktem, że wnioski są rozpoznawane według kolejności ich wpływu. Zwrócił uwagę, iż ocena stanu przewlekłości o cechach rażącego naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie i wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. W ramach przedstawionej w odpowiedzi na skargę argumentacji organ nawiązał do wyroków – WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2018 r. (sygn. akt II SAB/Kr 47/18) i WSA w Poznaniu z dnia 15 maja 2019 r. (sygn. akt III SAB/Po 12/19),w których zwrócono uwagę na obiektywne trudności organu w załatwieniu sprawy, takie jak – trudna sytuacja kadrowa, znaczna ilość postępowań administracyjnych, duża ilość spraw przypadających na jednego pracownika. Zdaniem Wojewody D., stanowisko Sądu wyrażone w tych wyrokach zachowuje aktualność w rozpatrywanej sprawie, co uzasadnia wniosek o braku podstaw do stwierdzenia przewlekłości o charakterze kwalifikowanym. Odnosząc się do zawartego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej Wojewoda D. zaznaczył, że przyznanie sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stwierdzenia przewlekłości postępowania, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, z którego należy korzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony. Nadmienił, że jej przyznanie powinno być zastrzeżone jedynie dla wyjątkowych, indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnie ewidentnymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Organ podniósł również, że suma pieniężna przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd nie podzielił zasadności stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę co do niedopuszczalności skargi z powodu braku wyczerpania przez stronę trybu z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z powołanymi przepisami, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że treść pism skarżącej z dnia – 14 lutego 2020 r., 3 marca 2020 r. oraz 27 maja 2020 r. stanowi w istocie ponaglenie organu w związku z przewlekłością postępowania w sprawie. Zdaniem Sądu, o takiej intencji strony skarżącej świadczy niewątpliwie choćby zawarta w treści tego ostatniego pisma argumentacja, w myśl której, zdaniem strony, postępowanie administracyjne w sprawie prowadzone jest z naruszeniem zasady szybkości postępowania, a charakter sprawy nie wymaga aż tak długiego procedowania. O tym, iż pismo te stanowi ponaglenia dowodzi wreszcie zawarty w nim wniosek strony "o podjęcie stosownych środków [...] celem załatwienia sprawy w jak najszybszy terminie". Okoliczność, że strona zawarła we wspomnianych pismach stwierdzenie, że wnosi o potraktowanie ich jako ponaglenia w sytuacji niepodjęcia przez organ czynności w terminie wyznaczonym przez stronę nie może skutkować stwierdzeniem, że z uwagi na niejako "warunkowy" charakter tych pism nie mogą one zostać uznane za ponaglenie. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że strona działała tu bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co usprawiedliwia użytą przez nią formułę słowną. Jednocześnie należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że sam tylko fakt poprzedzenia skargi wniesieniem ponaglenia wyczerpuje tryb w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., a o przedwczesności (niedopuszczalności) skargi na przewlekłość (bezczynność) nie może świadczyć okoliczność, że skarga została złożona przed rozpatrzeniem tego ponaglenia przez organ wyższego stopnia nad organem prowadzącym postępowanie. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 957/19 (CBOSA), w myśl którego, skarga na przewlekłość (bezczynność) może być wnoszona niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r. I OZ 893/13, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2016 r. II OSK 326/16, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r. II OSK 1478/12, CBOSA). Innymi słowy, prowadzenie postępowania przez organ na skutek ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i wydanie w tym zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia stosownie do art. 37 § 6 k.p.a. nie decyduje o wyczerpaniu toku środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, CBOSA). Przesłanką wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. jest bowiem w tym przypadku już samo wniesienie ponaglenia. Nie stwierdzając na tej podstawie formalnych przeszkód do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd uznał, że przebieg postępowania administracyjnego w sprawie uzasadnia zarzuty skargi w zakresie przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę D. postępowania z wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Definicję przewlekłości postępowania administracyjnego ustawodawca zawarł w treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiąc, że postępowanie prowadzone w sposób przewlekły to takie postępowanie, które trwa dłużej aniżeli jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z tak rozumianą przewlekłością będziemy mieć do czynienia m.in. w sytuacji, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie (w terminach wynikających z art. 35 k.p.a.), a przy tym, podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), jak również, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Niewątpliwie, stwierdzenie przewlekłości postępowania uzależnione będzie od konkretnych okoliczności jednostkowej sprawy. W podobnym kierunku cechę przewlekłości postępowania postrzega orzecznictwo sądowe, w którym akcentuje się, że postępowanie przewlekłe to takie postępowanie, którego czas trwania nie znajduje uzasadnienia w świetle zindywidualizowanych okoliczności sprawy, a przez to, narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10, CBOSA). Ocena, czy określone postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy powinna być poprzedzona analizą zarówno charakteru podejmowanych czynności, jak i stopnia skomplikowania sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt III SAB/Wr 61/18, CBOSA). Warto również w tym miejscu dodać, że przewlekłość postępowania jest stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy. A zatem, fakt podjęcia przez organ administracji rozstrzygnięcia kończącego sprawę nie czyni bezprzedmiotowej ani bezzasadnej skargi na przewlekłe prowadzenie konkretnego postępowania. W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w załatwieniu sprawy administracyjnej, zainicjowanej złożonym przez stronę wnioskiem. Wniosek strony wpłynął do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. w dniu 10 grudnia 2018 r. W tym samym dniu organ skierował do strony pisemne zawiadomienie, że przewidywany termin zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie został ustalony na 10 czerwca 2019 r. Przedłużenie terminu zakończenia postępowania organ uzasadniał, z jednej strony, koniecznością sprawdzenia złożonych dokumentów, z drugiej, liczbą prowadzonych przed Wojewodą D. postępowań w sprawach cudzoziemców. Pierwsze czynności procesowe zmierzające do rozpoznania wniosku organ podjął w dniu 19 kwietnia 2019 r. Wtedy to bowiem – zainicjował procedurę z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2094), a nadto, na podstawie art. 50 k.p.a., wezwał stronę – w terminie 14 dni – do uzupełnienia dokumentacji wniosku poprzez przedłożenie aktualnych dokumentów poświadczających posiadanie stabilnego i regularnego dochodu (oryginał do wglądu). W odpowiedzi na to wezwanie strona przedłożyła m.in. - umowę o pracę tymczasową, zawartą na czas określony od [...] maja 2019 r. do [...] czerwca 2020 r. na stanowisku pracownika [...], informację starosty (z dnia 1 marca 2019 r.) na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonanie pracy cudzoziemcowi, załącznik nr do wniosku. W dniu 20 września 2019 r. do organu wpłynęło oświadczenie strony o zmianie miejsca zamieszkania. W załączeniu strona przedłożyła umowę najmu lokalu mieszkalnego, zawartą w dniu [...] września 2019 r. Również pismem z dnia 20 września 2019 r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie wglądu do akt sprawy oraz o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się sprawa i czy jest możliwość wydania pozytywnej opinii. Zaznaczył, że w przypadku niepodjęcia czynności do 7 października 2019 r. pismo to należy potraktować jako ponaglenie. Podobne pisma skarżący składał w dniach 10 października 2019 r. i 4 listopada 2019 r. (wyznaczając organowi termin na podjęcie czynności odpowiednio do dnia – 31 października 2019 r. i 18 listopada 2019 r.). Dodatkowe dokumenty, a także, uaktualnioną dokumentację wniosku strona przedłożyła w dniu 14 lutego 2020 r. W w/w piśmie, strona ponowiła prośbę o udzielenie informacji co do tego na jakim etapie jest sprawa, oraz, czy jest możliwość wydania decyzji pozytywnej. Zaznaczyła, że w przypadku niepodjęcia czynności do 5 marca 2020 r. pismo to należy potraktować jako ponaglenie. Podobne pisma skarżący składał w dniach 3 marca 2020 r. i 27 maja 2020 r. (wyznaczając organowi termin na podjęcie czynności odpowiednio do dnia – 20 marca 2020 r. i 10 czerwca 2020 r.). Pismem z dnia 30 czerwca 2020 r. organ, na podstawie art. 50 k.p.a., wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji wniosku – w terminie 14 dni - poprzez przedłożenie dokumentów wymienionych w tym wezwaniu (dokumentów potwierdzających - posiadanie miejsca zamieszkania na terytorium RP, posiadanie wykształcenia średniego, posiadanie doświadczenia w "wykonywaniu podobnych czynności" jak na stanowisku - pracownik [...] powyżej 1 roku). Nadto, Wojewoda D. poinformował stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania został wyznaczony na 31 sierpnia 2020 r. Przedłużenie terminu organ uzasadniał obowiązkiem zasięgnięcia opinii i uzyskania informacji od innych organów na podstawie art. 109 ust. 1 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Jak również wynika z akt administracyjnych, także pismem z dnia 30 czerwca 2020 r. organ poinformował stronę, że składane przez nią pisma z dnia – 14 lutego 2020 r., 3 marca 2020 r. i 27 maja 2020 r. nie mogły zostać zakwalifikowane jako ponaglenia, albowiem nie jest możliwe rozparzenie ponaglenia o charakterze warunkowym. Organ podniósł, że kwalifikacja pisma następuje z dniem jego złożenia w urzędzie, stąd, wspomniane pisma zostały zakwalifikowane jako wniosek o informację o stanie sprawy. Wskazując na powyższe oraz powołując się na art. 9 k.pa. organ poinformował zatem stronę, że pismem z dnia 30 czerwca 2020 r. "strona ponownie została wezwana do uzupełnienia baków merytorycznych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę". Przedstawiona wyżej charakterystyka przebiegu postępowania w sprawie uzasadnia zawarty w skardze zarzut dotyczący przewlekłości postępowania, które na skutek opieszałych działań organu trwa dłużej aniżeli jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jako naganną ocenić należy praktykę organu, który przedłużył w sprawie termin załatwienia sprawy (pismo organu z dnia 10 grudnia 2018 r.), w sytuacji, kiedy w tym czasie (w okresie przedłużenia), przez cztery miesiące, zupełnie pozostawał bierny w swoich czynnościach procesowych. Jak wynika z akt sprawy, pierwsze czynności procesowe zmierzające do rozpoznania wniosku organ podjął 19 kwietnia 2019 r. Wtedy to bowiem zainicjował procedurę z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz wezwał stronę – w terminie 14 dni – do nadesłania uzupełniającej dokumentacji wniosku. Niezależnie od tego spostrzeżenia należy wskazać że procedura z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi standardową i obligatoryjną zarazem procedurę w sprawach tego rodzaju, nie wymaga szczegółowej analizy akt, stąd brak uzasadnienia dla faktu, że została ona wdrożona dopiero na tym etapie. Należy też zwrócić uwagę, że choć strona, w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 19 kwietnia 2019 r., nadesłała określone dokumenty w maju 2019 r. , to jednak ocenę zupełności wniosku organ przeprowadził dopiero w dniu 30 czerwca 2020 r., o czym świadczy pismo organu opatrzone datą z tego dnia i wzywające stronę do przedłożenia dodatkowych jeszcze dokumentów. Już tylko te okoliczności świadczą o tym, że podejmowane przez organ czynności procesowe w sprawie nie realizowały zasady szybkości postępowania, prowadząc w sumie do nieuzasadnionego przedłużenia czasu trwania tego postępowania. Dodatkowo, jako naganne ocenić należy postępowanie organu, który zignorował wniosek strony o umożliwienie wglądu w akta sprawy. Przedstawiona wyżej charakterystyka przebiegu postępowania w sprawie uzasadnia zawarty w skardze zarzut dotyczący przewlekłości postępowania, które na skutek opieszałych działań organu trwa dużej aniżeli jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest niewątpliwie naruszenie w sprawie przepisów art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. Bez wpływu na ocenę wystąpienia przewlekłości kontrolowanego postępowania pozostają przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej ustawa COVID-19; (w tym art. 15 zzs ust. 11 uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. (Dz.U.2020.875) zmieniającej ww. ustawę z dniem 16 maja 2020 r.). Niezależnie bowiem od ogłoszonego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej: z dniem 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1, Dz.U. 2020, poz. 433) obowiązującego do 20 marca 2020 r. (Dz.U. 2020, poz. 490), a następnie ogłoszonego od 20 marca 2020 r. do odwołania stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1, Dz.U. 2020, poz. 491) i konsekwencji wynikłych z przepisu art. 15zzs ust. 11, który wszedł w życie 31 marca 2020 r. (art. 15zzs dodany został przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U.2020.568) zmieniającej ustawę COVID 19 ustawę z dniem 31 marca 2020 r.) – stan przewlekłości w sprawie wystąpił jeszcze przed ogłoszeniem stanu epidemii oraz przed wejściem w życie art. 15 zzs wspomnianej ustawy. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (w pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 21/19 (CBOSA), że dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Sąd ma na uwadze to, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta od dłuższego już czasu nie ulega żadnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa. Sposób prowadzenia postępowania w sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i przeczy procesowym obowiązkom organu w zakresie szybkości postępowania i dążenia do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wobec braku informacji o zakończeniu postępowania w sprawie Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie trzydziestu dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku). Działając na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1.300 zł (pkt IV wyroku) uznając, że kwota ta w sposób dostateczny zrekompensuje dolegliwości związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku. Na wysokość przyznanej sumy pieniężnej wpłynął czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku, a także, utrwalona w Sądzie praktyka przyznawania wysokości sum pieniężnych w podobnych sprawach. Należy dodać, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 188/19, CBOSA). Zasądzenie sumy pieniężnej stanowi uprawnienie dyskrecjonalne sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 207/19, CBOSA). Mając na uwadze, że żądanie skargi dotyczyło przyznania stronie sumy pieniężnej w wyższej wysokości aniżeli przyznana przez Sąd, w pkt V sentencji wyroku Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił dalej idącą skargę. O kosztach postępowania (punkt VI wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej, tytułem zwrotu kosztów sądowych, kwota 100 zł odpowiada równowartości wpisu sądowego jaki uiściła skarżąca inicjując postępowanie sądowe w sprawie.