IV SA/Wr 213/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-19

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe i korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód ze sprzedaży nieruchomości, który został przeznaczony na cele mieszkaniowe i korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Interpretacja organów administracji, zgodnie z którą taki przychód zawsze stanowi dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, została uznana za błędną.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Kluczową kwestią sporną było wliczenie do dochodu rodziny kwoty uzyskanej przez skarżącą ze sprzedaży mieszkania, która została przeznaczona na spłatę kredytu hipotecznego i korzystała ze zwolnienia od podatku dochodowego. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. I. S. (zwana dalej stroną, wnioskodawczynią lub skarżącą) wystąpiła do Wójta Gminy M. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna – B. S., rozpoczęcia roku szkolnego oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem dziecka do szkoły w okresie zasiłkowym 2017/2018. We wniosku strona podała, że w skład jej rodziny wchodzi cztery osoby, w tym dwójka synów oraz że w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia, członkowie jej rodziny (mąż) osiągnęli dochody z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Oświadczyła również, że uzyskany przez nią w 2016 r. dochód w wysokości [...] złotych pochodzi z tytułu sprzedaży mieszkania po zmarłym ojcu. Do podania strona dołączyła dokumentację źródłową obrazującą sytuację dochodową członków jej rodziny w tym m.in.: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] sierpnia 2017 r. o wysokości osiągniętego przychodu przez męża z tytułu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ([...] złotych) oraz informację (PIT-11A) o dochodach uzyskanych przez niego z ZUS ([...] złotych). Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Wójt Gminy M., działając m.in. na podstawie art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 5 – 7, art. 13 – 15, art. 20 ust. 2 i 3, art. 32 pkt 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm., dalej u.ś.r.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466), odmówił skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna i na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się jego szkoła. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że dochód czteroosobowej rodziny skarżącej za 2016 r. wyniósł łącznie [...] złotych, z czego na dochód skarżącej przypadała kwota [...] złotych z tytułu sprzedaży mieszkania, zaś na dochód jej męża kwota [...] złotych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód wyniósł [...] złotych i przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń rodzinnych, które wynosi [...] złotych, chyba że członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Wówczas kryterium to kształtuje się na poziomie [...] złotych. Organ wskazał również, że nie mógł uznać dochodu skarżącej za utracony oraz przywołał regulacje stanowiące o możliwości przyznania świadczeń rodzinnych w razie przekroczenia kryterium dochodowe, które jednak w niniejszej sprawie nie miały zastosowania. Z tych przyczyn organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania zawnioskowanego przez nią świadczenia. Odwołując się od powyższej decyzji strona stwierdziła, że potraktowanie środków ze sprzedaży przysługującego jej udziału w prawie własności nieruchomości lokalowej jako jej dochodu było nieprawidłowe. Podkreśliła, że do sprzedaży zmusiła ją trudna sytuacja materialna związana z chorobą syna i zaciągniętym kredytem hipotecznym, który z uzyskanych środków został w całości spłacony. Dodała również, że przedmiotowe świadczenia rodzinne znacznie ułatwiłyby jej zaspokajanie potrzeb niepełnosprawnego syna związanych z leczeniem i nauką. Do odwołania strona skarżąca dołączyła umowę sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w Ś. o złożonym zeznaniu podatkowym (PIT-39) z tytułu osiągniętego dochodu, podlegającego zwolnieniu z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm., dalej u.p.d.o.f.) oraz zaświadczenie o spłaceniu kredytu hipotecznego w kwocie [...] złotych. W toku postępowania odwoławczego strona skarżąca, na wezwanie organu drugiej instancji, przedłożyła dodatkowe dokumenty dotyczące rozliczenia podatkowego środków otrzymanych ze sprzedaży nieruchomości i oświadczyła, że do zeznania podatkowego dołączyła zaświadczenie o całkowitej spłacie kredytu w kwocie [...] złotych oaz fakturę zakupu materiałów budowlanych na kwotę [...] złotych, przeznaczonych na cele remontowe. Dodała również, że całkowitego rozliczenia podatku Urząd Skarbowy dokona w ciągu 2 lat. Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium podało, że dochodem w rozumieniu ustawy (po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób) są m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c i art. 30e u.p.d.o.f., pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają zaś wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c u.p.d.o.f. oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Powołując się na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Kolegium wskazało, że do źródeł przychodów należą zarówno odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jak i pozarolnicza działalność gospodarcza, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych odpowiednio w art. 30e i art. 30c u.p.d.o.f. W ocenie Kolegium, odwołanie do przepisów ustawy podatkowej, zawarte w art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.ś.r., ma jedynie na celu wskazanie określonych źródeł przychodu, które – po odpowiednich odliczeniach – stanowić będą dochód brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. W związku z tym, jeżeli przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e u.p.d.o.f., a przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w art. 30c u.p.d.o.f., to przychody te zawsze należy uznawać za dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Odnosząc się do zarzutów odwoławczych, organ drugiej instancji podał, że dla przyjętego przez niego sposobu rozumienia pojęcia dochodu na gruncie przepisów o świadczeniach rodzinnych nie ma znaczenia, czy część lub całość przychodu z tytułu zbycia mieszkania została zwolniona z opodatkowania. Choć od podatku wolne są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, jeżeli w ciągu dwóch lat przychód z tego tytułu został wydany na własne cele mieszkaniowe, to okoliczność sprzedaży przez wnioskodawczynię udziału w nieruchomości, a następnie zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, pozostawała bez wpływu na wynik sprawy. Gdyby ustawodawca dążył do zakwalifikowania jako dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącznie przychodów, w stosunku do których zaktualizował się obowiązek podatkowy, posłużyłby się wówczas innym zwrotem. Sformułowanie "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach (...)" jednoznacznie wskazuje zaś na to, że chodzi o sytuację potencjalną, a nie zaktualizowany obowiązek podatkowy. Ponadto Kolegium zauważyło, że ewentualne ulgi podatkowe służą realizacji określonych celów polityki państwa. Możliwość zwolnienia z podatku dochodowego przychodów związanych ze zbyciem nieruchomości stanowi przykład realizacji celów polityki mieszkaniowej. Nie znajduje natomiast uzasadnienia twierdzenie, że ta instytucja może stanowić również instrument w realizacji celów innego rodzaju polityk państwa, w tym polityki zabezpieczenia społecznego. Z jej punktu widzenia znaczenie ma okoliczność, że w danym okresie osiągnięty został dochód przez osobę ubiegającą się o wsparcie finansowe. Nie jest istotne natomiast na jakie cele dochód ten został przeznaczony. Podobnie dla realizacji polityki zabezpieczenia społecznego nie ma znaczenia poniesienie straty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Organ odwoławczy zauważył, że strona skarżąca, znajdując się w sytuacji niedostatku, uzyskany dochód ze sprzedaży nieruchomości mogła przeznaczyć na zaspokojenie potrzeb życiowych rodziny. Tymczasem spożytkowała je na całkowitą spłatę kredytu hipotecznego, co wiązało się z pomnożeniem jej majątku. Z punktu widzenia niniejszej sprawy nie było zatem różnicy pomiędzy dochodem uzyskanym ze sprzedaży nieruchomości, a każdym innym dochodem określonym w art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Dlatego też – zdaniem Kolegium – osiągnięty przez skarżącą dochód z tytułu zbycia udziału w nieruchomości powinien został doliczony do ogólnego dochodu rodziny za 2016 r., który stanowił podstawę ustalenia prawa do zawnioskowanego świadczenia rodzinnego. W związku zaś z tym, że w niniejszej sprawie miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] złotych i przekraczał dopuszczalne kryterium dochodowe ([...] złotych), strona nie spełniała przesłanek do otrzymania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Wysokość ustalonego dochodu nie pozwalała również na przyznanie jej tego świadczenia wedle zasady "złotówka za złotówkę", gdyż potencjalnie przysługujący jej zasiłek wraz z dodatkami ([...] złotych) wynosiłby łącznie mniej, niż kwota, o którą rodzina skarżącej przekroczyła kryterium dochodowe ([...] złotych). Z tych powodów organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnioskodawczyni zarzuciła wydanej decyzji Kolegium naruszenie art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. mające wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że do dochodu rodziny stanowiącego podstawę zasiłku rodzinnego należy wliczyć jej dochód ze sprzedaży nieruchomości, który w całości został przeznaczony na cele mieszkaniowe. Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca podała, że dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości po zmarłym ojcu korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego i nie powinien zostać doliczony do dochodu rodziny branego pod uwagę przy weryfikacji uprawnienia do przyznania świadczenia rodzinnego. Podkreśliła również, że decyzja Kolegium jest dla niej krzywdząca, albowiem chcąc uwolnić się od zadłużenia kredytowego, na którego spłatę brakowało jej środków finansowych, postąpiła zgodnie z przepisami prawa. Uchroniła tym samym rodzinę od ewentualnej windykacji i w żaden sposób nie powiększyła swojego stanu majątkowego. Nie służyło temu także żądanie przyznania zasiłku rodzinnego. Jego celem jest bowiem tylko częściowe pokrycie potrzeb niepełnosprawnego syna z tytułu leczenia i nauki. Mając na uwadze powyższe okoliczności strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona dołączyła do skargi dokumentację związaną ze sprzedażą nieruchomości oraz jej podatkowym rozliczeniem, a także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego. W odpowiedzi Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podstawą materialną zaskarżonego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 2 pkt 1 w zw. z art. 8 pkt 5 – 7 tej ustawy, świadczeniem rodzinnym jest zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu m.in. kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego oraz podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, zaś prawo do niego mają rodzice, opiekunowie faktyczni dziecka oraz osoby uczące się (art. 4 u.ś.r.). Zasiłek rodzinny – w myśl art. 5 ust. 1 i 2 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – przysługuje wskazanym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] złotych, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności kwoty [...] złotych. Jak wynika z ust. 3 cytowanego przepisu, w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. Na mocy zaś tej regulacji, w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a i b) u.ś.r., za dochód uważa się m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f u.p.d.o.f., pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne Z kolei w myśl art. 3 pkt 2 i 2a u.ś.r., dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4a u.ś.r.). W okolicznościach niniejszej sprawy wątpliwości nie budziły ustalenia organu odnoszące się do dochodu męża skarżącej. Jak wynika bowiem ze zgromadzonej dokumentacji źródłowej, w 2016 r. uzyskał on dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych) w kwocie [...] złotych (dla przychodu w przedziale [...] – [...] złotych przy stawce podatku 5,5 % - obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie wysokości dochodu za rok 2016 z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne M.P. z 2017 r., poz. 766). Poza tym z tytułu zasiłku pieniężnego z ubezpieczenia społecznego otrzymał on również kwotę [...] złotych. W takiej sytuacji łączny dochód męża skarżącej – tak jak przyjął to organ odwoławczy – kształtował się na poziomie [...] złotych. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje natomiast sposób kwalifikacji kwoty [...] złotych jaką skarżąca uzyskała w 2016 r. z tytułu zbycia udziału w prawie własności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny. W ocenie Sądu, dokonaną przez organ wykładnię art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r., polegającą na przyjęciu, że przychód ten należy uznać za dochód skarżącej niezależnie od tego, jak został on ostatecznie rozliczony na gruncie przepisów podatkowych, należy uznać za błędną. W tym zakresie podzielić bowiem należy ugruntowaną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą do dochodu rodziny stanowiącego podstawę ustalenia świadczenia rodzinnego nie wlicza się dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Dopiero uzyskanie dochodu ze sprzedaży nieruchomości i nieprzeznaczenie go na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych powoduje, że dochód taki jest wliczany do dochodu rodziny, który podlega opodatkowaniu (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w: Łodzi z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 391/17 i z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 87/14, Szczecinie z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1015/16, Krakowie z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn.. akt III SA/Kr 1311/16 oraz Gdańsku z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 520/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że w art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. mowa jest o przychodzie podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f u.p.d.o.f. Jak wynika natomiast z art. 30e ust. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega również odpłatne zbycie nieruchomości. Jednakże – w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. –dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e są wolne od podatku dochodowego, jeżeli zostaną przeznaczone na realizację własnych celów mieszkaniowych na zasadach określonych w tym przepisie. Podkreślić także należy, że stosownie do treści art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, o których mowa w art. 30e u.p.d.p.f., w razie ich przeznaczenia na realizację własnych celów mieszkaniowych na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 powołanej ustawy podatkowej, nie podlegają opodatkowaniu. Nie spełniają tym samym przesłanek do uznania ich za dochód rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2302/17 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, brak było podstaw do przyjęcia przez organ odwoławczy, że przepis art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r., odwołując się do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, stanowi wyłącznie o wyliczeniu kategorii źródeł dochodów branych pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Jeśli tak miałoby być w rzeczywistości, zbędnym byłoby uzupełnianie określenia "przychody" o sformułowanie "podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e". Wystarczające byłoby bowiem posłużenie się choćby określeniem "przychody, o których mowa w art. 30e". W związku z tym organy orzekające w sprawie nie mogły zastosować art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w taki sposób, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie i uznać za dochód skarżącej kwoty [...] złotych z tytułu zbycia udziału w nieruchomości. Dochód ten w całości został bowiem przeznaczony na realizację własnych potrzeb mieszkaniowych i korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., czego potwierdzeniem jest dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy organów obu instancji, a w szczególności zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] września 2017 r. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że zastosowana przez Kolegium w niniejszej sprawie interpretacja art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. pozostawała w sprzeczności z wykładnią wskazanego przepisu zawartą w decyzji tego samego organu z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] orzekającej o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Stosując odmienną interpretację tego samego przepisu, w stosunku do tej samej strony postępowania i w tych samych okolicznościach faktycznych organ odwoławczy naruszył art. 8 § 1 k.p.a., statuujący zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie jest bowiem dopuszczalne, aby przez wewnętrzną rozbieżność interpretacyjną organu, strona ponosiła negatywne konsekwencje przejawiające się pozbawieniem prawa do świadczenia. Zwłaszcza w sytuacji bytowej, która przez samą skarżącą jest i obiektywnie może być postrzegana jako trudna. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do uwzględnieniem dokonanej przez Sąd interpretacji pojęcia dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w kontekście okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Następnie organ zobowiązany będzie wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania, w treści którego wyjaśni skarżącej przesłanki jakimi kierował się orzekając. Rozpatrując sprawę organ winien przy tym zwrócić baczniejszą uwagę na jej granice, które wynikają z wniosku samej zainteresowanej. Trzeba bowiem zauważyć, że domagała się ona przyznania zasiłku rodzinnego wraz z trzema dodatkami do niego. Tymczasem organy orzekały jedynie w odniesieniu do dwóch, dodatkowo w każdej z instancji różnych dodatków do zasiłku rodzinnego, co winno zostać wyeliminowane przy ponownym prowadzeniu postępowania administracyjnego już na etapie pierwszoinstancyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło