IV SA/Wr 292/24
PostanowienieWSA we Wrocławiu2025-03-20
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Annetta Makowska-Hrycyk, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania może być dopuszczalna w odniesieniu do postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które zostało zawarte w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, nawet jeśli to postanowienie nie kończy postępowania w sprawie?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania nie jest dopuszczalna w odniesieniu do postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które zostało zawarte w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, ponieważ takie postanowienie ma charakter incydentalny i nie kończy postępowania w sprawie. Nawet jeśli orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzi niezgodność z Konstytucją przepisów, na podstawie których przyznano te koszty, brak jest związku treściowego między postanowieniem o kosztach a orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, co uniemożliwia wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu wniósł skargę o wznowienie postępowania w zakresie postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, zawartego w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z 5 września 2019 r. Wniosek opierał się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 r., który stwierdził niezgodność z Konstytucją stawek i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd zakwalifikował wniosek jako skargę o wznowienie postępowania i postanowił ją odrzucić.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant: starszy referent Przemysław Pawłowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi adwokata K. W. o wznowienie postępowania sądowego w zakresie pkt II prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 194/19 postanawia: odrzucić skargę.
M. S. (skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 marca 2019 r. W skardze tej zawarł wniosek m.in. o ustanowienie adwokata z urzędu.
Postanowieniem z dnia 21 maja 2019 r. o sygn. akt IV SSP/Wr 77/19 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie adwokata z urzędu.
Okręgowa Rada Adwokacja we Wrocławiu jako pełnomocnika z urzędu wyznaczyła adwokata K. W. (dalej: pełnomocnik z urzędu, adwokat).
Na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. adwokat wniósł o zasadzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu oświadczając, że nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części. Złożył ponadto załącznik do protokołu rozprawy zawierający spis kosztów i wydatków.
Prawomocnym wyrokiem z 5 września 2019 r. o sygn. akt IV SA/Wr 194/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu punkcie I - oddalił skargę w całości, a w punkcie II – przyznał na rzecz adwokata od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 307 zł, w tym wynagrodzenie adwokackie w kwocie 295, 20 zł wraz z 23% podatkiem VAT i zwrot wydatków w kwocie 11, 80 zł.
Pełnomocnik z urzędu sporządził i wniósł skargę kasacyjną – w dniu 24 października 2019 r. - od ww. wyroku wnosząc o przyznanie kosztów tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu udzielonej skarżącemu w postępowaniu kasacyjnym oświadczając, że koszty (opłaty) nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r. o sygn. akt III OSK 2090/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, a w uzasadnieniu wskazał, że nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi strony skarżącej kasacyjnie, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną (art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sad administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Wniosek pełnomocnika z urzędu w tym zakresie został rozpoznany w odpowiednim postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu: postanowienia z dnia 26 czerwca 2023 r., 6 lipca 2023 r. i 27 lipca 2023 r.
W dniu 29 czerwca 2023 r. pismem z 26 czerwca 2023 r. pełnomocnik z urzędu wniósł m.in. o uzupełniające przyznanie, z uwzględnieniem wyroków Trybunału Konstytucyjnego (z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. SK 85/22, z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. SK 53/22, z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. SK 83/19) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu udzielonej skarżącemu w postępowaniu w pierwszej instancji orzeczonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 194/19 w uzupełniającej kwocie 240 zł+VAT (295, 20 zł z VAT).
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2023 r. (IV SA/Wr 194/19) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu oddalił wniosek w tym zakresie (pkt II sentencji postanowienia).
Na skutek sprzeciwu (z 17 lipca 2023 r.) od ww. postanowienia referendarza w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie uzupełniających, z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, kosztów zastępstwa z urzędu za pierwszą instancję orzeczonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2019 r. postanowieniem z 28 lipca 2023 r. (IV SA/Wr 194/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 194/19 w zaskarżonej części.
W dniu 28 maja 2024 r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. o sygn. SK 90/22 opublikowanym w Dz.U. z 2024 r., poz. 300 w dniu 4 marca 2024 r. Na podstawie art. 190 ust. 4 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji lub z ostrożności art. 272 § 1 p.p.s.a. ewentualnie art. 165 p.p.s.a. lub art. 224 p.p.s.a. w związku z ww. wyrokiem (Dz.U. z 2024 r., poz. 300) uznającym za niezgodne z Konstytucją RP stawki i przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia za Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2023 r., poz. 2631), na podstawie których przyznano na rzecz pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanowieniem zawartym w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 194/19 – pełnomocnik z urzędu wniósł o:
– zmianę (względnie uchylenie) rozstrzygnięcia o kosztach, zawartego w pkt II ww. wyroku przez przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w miejsce niekonstytucyjnej stawki i kwoty 240 zł+VAT (295, 20 zł) w zgodnej z Konstytucją RP kwocie 480 zł+VAT (590, 40 zł z VAT)
ewentualnie
– zasądzenie uzupełniających kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w niniejszej sprawie zasadzonych w pkt II ww. wyroku w uzupełniającej kwocie 295, 20 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kosztami zasadzonymi na podstawie uznanych za niekonstytucyjne przepisów i stawki rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia za Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2023 r., poz. 2631) w kwocie 240zł+VAT, a prawidłową stawką minimalną i zgodnymi z Konstytucją wskazanymi przez Trybunał Konstytucyjny kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które winny być zasądzone na rzecz pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie 480zł+VAT.
Zarządzeniem sędziego z dnia 13 czerwca 2024 oraz zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 czerwca 2024 r. wniosek pełnomocnika z urzędu z dnia 28 maja 2024 r. został zakwalifikowany jako skarga o wznowienie postępowania w zakresie pkt II wyroku z dnia 5 września 2019 r. o sygn. akt IV SA/Wr 194/19. Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt IV SA/Wr 292/24.
Na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. pełnomocnik z urzędu oświadczył, że w uzasadnieniu skargi (o wznowienie postępowania) istnieje omyłka co do przedmiotu kosztów, tj. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Wniosek pełnomocnika z urzędu z dnia 28 maja 2024 r. został rozpoznany jako skarga o wznowienie postępowania w trybie art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., w przypadkach określonych w dziale VII p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Co do zasady, instytucja wznowienia postępowania nie ma zastosowania do postanowień o charakterze procesowym, które nie kończą postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna tylko w przypadku orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (postanowienia NSA z: 13 maja 2009 r. II OZ 393/09; 23 października 2018 r. I OZ 942/18; z 28 listopada 2024 r., sygn. akt I OSK 2058/24 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest postępowaniem incydentalnym i prawomocne orzeczenie wydane w takiej sprawie przez referendarza sądowego (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) nie ma charakteru kończącego postępowanie w sprawie. Przypadek podjęcia takiego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny w wyroku (art. 258 § 4 p.p.s.a.) nie zmienia charakteru tego postanowienia.
Prawomocne postanowienia niekończące postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej mogą być zmienione na skutek wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, podstawę prawną żądania wzruszenia prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w takiej sprawie stanowi wprost art. 190 ust. 4 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, a do jego wzruszenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy o wznowieniu postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 272 § 2, art. 275, 276 i 278-285 p.p.s.a. Żądanie to jest dopuszczalne wówczas, gdy istnieje związek przyczynowy między treścią postanowienia niekończącego postępowania a treścią orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (postanowienie NSA z 22 czerwca 2006 r. I GZ 2/06, CBOSA).
W sprawie wyrokiem z 5 września 2019 r. o sygn. akt IV SA/Wr 194/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę (pkt I wyroku) oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu m.in. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Zawartego w tym wyroku postanowienia o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu przed sądem pierwszej instancji pełnomocnik z urzędu nie zażalił – odpowiednio do treści art. 258 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. Natomiast od wyroku tego sporządził skargę kasacyjną zaskarżając go w całości, lecz nie sformułował żadnego zarzutu kasacyjnego (podstawy kasacyjnej) odnośnie do pkt II tego wyroku sądu pierwszej instancji. Właściwość tut. Sądu do rozpoznania skargi o wznowienie złożonej obecnie przez pełnomocnika z urzędu wynika z art. 275 zdanie drugie p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zgłoszone w skardze podstawy kasacyjne. Skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika z urzędu takich podstaw nie zawiera. NSA w wyroku z dnia 18 kwietnia 2023 r. o sygn. akt III OSK 2090/21 nie kwestionował postanowienia sądu pierwszej instancji zawartego w zaskarżonym wyroku. Oznacza to, że jako ostatni w sprawie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej orzekał sąd pierwszej instancji – Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Postanowienie w tym zakresie jest prawomocne.
Prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania wynagrodzenia adwokatowi tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w pierwszej instancji w sprawie IV SA/Wr 194/19 z urzędu w toku postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej nie wykazuje związku treściowego z orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (wyrokiem z 5 września 2019 r. o sygn. akt IV SA/Wr 194/19), w której przyznano skarżącemu prawo pomocy w formie ustanowienia pełnomocnika, a przede wszystkim nie wpływa w żaden sposób na rozstrzygnięcie sprawy wywołanej skargą skarżącego.
Przedstawiona ocena prawna znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w składzie orzekającym podziela. Rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy nie jest wydawane w postępowaniu samodzielnym i odrębnym, ale w postępowaniu inicjowanym skargą do sądu administracyjnego. Nie rozstrzyga ono i nie kończy żadnego postępowania sądowego, z tego względu nie może być przedmiotem skargi o wznowienie. Jeżeli nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania w odniesieniu do postanowienia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, to przedmiotem skargi o wznowienie postępowania nie może być także postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania w stosunku do postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W przepisach art. 270-285 p.p.s.a. brakuje podstaw do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie (postanowienia NSA z: 23 października 2018 r., sygn. akt I OZ 942; 28 października 2024 r., sygn. akt I OSK 1969/24; 30 października 2024 r., sygn. akt I OSK 1973/24, z 28 listopada 2024 r., sygn. akt I OSK 2058/24, CBOSA).
Sąd w składzie orzekającym podziela też pogląd, że orzekając o wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi wyznaczonemu do zastępstwa procesowego z urzędu - winno się stosować stawki nie niższe niż przewidziane w rozporządzeniach regulujących stawki dla adwokatów i radców prawnych z wyboru. Analiza statusu adwokatów i radców prawnych oraz ich roli w postępowaniu, w którym występują jako podmioty powołane z urzędu i zobowiązane do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie ich wynagrodzenia poprzez obniżenie, w stosunku do wynagrodzenia, jakie otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. W ramach wykładni prokonstytucyjnej odnośnie do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla adwokata wyznaczonego stronie z urzędu należy - co do zasady - stosować pozostające w obiegu prawnym przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2023 r. poz. 2631), lecz pomocniczo także przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964) określające stawki w ramach świadczonej pomocy prawnej z wyboru strony. Sąd może pominąć regulacje rozporządzenia z 3 października 2016 r. w tej części, która odnosi się do ustalenia stawek wynagrodzenia adwokata za świadczoną pomoc prawną z urzędu i zastąpić przewidziane jego treścią stawki stawkami wynagrodzenia, jakie prawodawca przewidział za takiego samego rodzaju pracę (pomoc prawną) świadczoną przez adwokata ustanowionego z wyboru (np. postanowienie NSA z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III FZ 550/23, CBOSA). Powołane przez pełnomocnika z urzędu orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. o sygn. SK 90/22 opublikowane w Dz.U. z 2024, poz. 300 w dniu 4 marca 2024 r.), o ile winien być uwzględniony przez sąd przyznający wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu lub NSA orzekający w tym przedmiocie wskutek zażalenia na orzeczenie sądu pierwszej instancji albo Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego (art. 259 § 1 p.p.s.a.), to nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania objętego skargą o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na incydentalny (wpadkowy) charakter postanowienia ujętego w pkt II wyroku z 5 września 2019 r. o sygn. akt IV SA/Wr 194/19.
W przywołanym, również przez pełnomocnika z urzędu, postanowieniu NSA z 22 czerwca 2006 r. o sygn. akt I GZ 2/06 (CBOSA) NSA wyraził pogląd, że w przepisach art. 270-285 p.p.s.a. brak jest bezpośredniej podstawy prawnej do wzruszenia w trybie wznowienia postępowania – przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o wznowieniu postepowania, tj. po prawomocnym zakończeniu sprawy sadowoadministracyjnej, postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, jak to przewiduje art. 4161 k.p.c. dodany przez ustawę z dnia 22 grudnia 2004 r. ( Dz. U. 2005 r., Nr 13, poz. 98), a tym samym także podstawy prawnej do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia postanowienia niekończącego postępowania w tej sprawie, jak to przewidują przepisy k.p.c., tj. art. 403 § 4 i 4161 k.p.c. - zmiany dokonane w uwzględnieniu stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, co do znaczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji dla zakresu sanacji konstytucyjności prawomocnych orzeczeń sądowych. Według tego stanowiska, art. 190 ust. 4 Konstytucji dotyczy każdego prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, tj. także orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie. Nie można bowiem wykluczyć, że takie orzeczenie mogło mieć wpływ na niekonstytucyjność także orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. W tym kontekście brak w przepisach art. 270 - 285 p.p.s.a. bezpośredniej podstawy do wzruszenia, po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w tej sprawie, które to postanowienie zostało wydane na podstawie przepisu prawnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, nie może wyłączać dopuszczalności wzruszenia takiego postanowienia. Stosownie bowiem do art. 8 ust. 2 Konstytucji, jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba że sama Konstytucja stanowi inaczej. Zawarte w art. 190 ust. 4 Konstytucji odesłanie do zasad i trybu wznowienia postępowania czy uchylenia rozstrzygnięcia, określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania, nie może być rozumiane jako wyłączające przez tenże przepis jego bezpośrednie stosowanie w rozumieniu art. 8 ust. 2 Konstytucji, gdy odpowiednie procedury nie obejmują pełnego zakresu art. 190 ust. 4, tj. w sytuacji, gdy przepisy zwykłe określają zasady i tryb wzruszenia prawomocnych rozstrzygnięć, lecz nie wprowadzają wprost możliwości wzruszenia prawomocnego orzeczenia niekończącego postępowania w danej sprawie wydanego na stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjnej podstawie prawnej. Przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji należy zatem rozumieć w ten sposób, że w każdym przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności podstawy prawnej prawomocnego rozstrzygnięcia, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę dla domagania się wznowienia postępowania związanego z wydaniem tego rozstrzygnięcia lub jego uchylenia. Mając to na względzie NSA przyjął – a ocenę tę Sąd w składzie orzekającym podziela - że podstawą prawną żądania, po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, wzruszenia prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w takiej sprawie stanowi wprost art. 190 ust. 4 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji, a do jego wzruszenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy o wznowieniu postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 272 § 2, 275, 276, 278-285 p.p.s.a. W związku z tym samo abstrakcyjne uznanie, iż art. 190 ust. 4 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji daje podstawę domagania się wzruszenia prawomocnego postanowienia także niekończącego postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, nie oznacza, że w konkretnej sprawie zachodzi zawsze dopuszczalność wznowienia w rozumieniu art. 280 § 1 p.p.s.a., tj. że w danej sprawie skarga rzeczywiście opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Według art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
W niniejszej sprawie skarga o wznowienie zawierająca wniosek o zmianę kwestionowanego postanowienia została złożona w dniu 28 maja 2024 r., a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. o sygn. SK 90/22, stwierdzający niezgodność §2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2023 r., poz. 2631) z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP został ogłoszony w dniu 4 marca 2024 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 300). Skarga została zatem wniesiona w terminie, tj. przed upływem trzech miesięcy – art. 272 § 2 p.p.s.a.
Sąd doszedł do przekonania, że żądanie wznowienia postępowania w sprawie prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej - który to tryb dotyczy sytuacji, gdy postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej zostało prawomocnie zakończone - ma uzasadnienie tylko wówczas, gdy postanowienie to mogło mieć wpływ na treść prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w tej sprawie. Musi zatem istnieć związek między treścią postanowienia niekończącego postępowania w sprawie, wydanego na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją a treścią orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Argumentacja skargi o wznowienie postępowania, choć oparta na ocenie prawnej wyrażonej w ww. postanowieniu NSA (sygn. akt I GZ 2/06) prowadzi do wniosku, że postanowienie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez adwokata z urzędu ma obiektywny związek ze sprawą rozstrzygniętą wyrokiem w tym znaczeniu, że pełnomocnik z urzędu został do niej wyznaczony, ale treść tego postanowienia nie ma żądnego wpływu na tę sprawę. Wysokość wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu przyznanego prawomocnym postanowieniem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt IV SA/Wr 194/19 nie ma wpływu na prawomocny wyrok rozstrzygający sprawę przez oddalenie skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do wznowienia postępowania zgodnie z wnioskiem pełnomocnika z urzędu. Skarga o wznowienie postępowania w sprawie postanowienia w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 5 września 2019 r. o sygn. akt IV SA/Wr 194/19, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 w związku z art. 276 zdanie pierwsze p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło