IV SA/Wr 373/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Bolkowie nr LVI/408/23 z dnia 30 czerwca 2023 r. w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej w Bolkowie postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 30 czerwca 2024 r. R. S. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę nr LVI/408/23 Rady Miejskiej w Bolkowie (dalej: organ) z dnia 30 czerwca 2023 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej w Bolkowie. Wskazaną uchwałą, podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.) oraz art. 229 pkt 3, art. 237 i art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej: k.p.a.) Rada Miejska w Bolkowie, po rozpatrzeniu wniesionej przez skarżącą skargi na działalność Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej w Bolkowie, uznała skargę za bezzasadną. W odpowiedzi na skargę z dnia 18 lipca 2024 r. pełnomocnik organu wniósł o odrzuceniu skargi argumentując, że jej przedmiot pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest zaś pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje natomiast orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest uchwała w przedmiocie rozpatrzenia przez organ stanowiący gminy skargi na działalność kierownika gminnej jednostki organizacyjnej – Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej w Bolkowie będącego samorządową jednostką budżetową Gminy Bolków. Zaskarżona uchwała została podjęta w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiej skargi, po myśli art. 227 k.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje, na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Stanowi ono prawną formę działania, będącą czynnością materialno-techniczną, a więc taką czynnością, która skutki prawne wywołuje przez fakty (por. Z. Kmieciak, Czynności faktyczne administracji państwowej, SP-E t. XXXIX, Łódź 1978, s. 74-86). Zawiadomienie takie zawiera informacje o czynnościach wewnętrznych organu załatwiającego skargę i ich rezultatach, a wywiera ono trojaki skutek prawny. Po pierwsze kończy postępowanie skargowe w odniesieniu do sprawy. Po drugie umożliwia wniesienie przez adresata zawiadomienia kolejnej skargi, tym razem wynikającej z niezadowolenia z załatwienia skargi (art. 227 k.p.a.). Trzecim zaś skutkiem będzie możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 239 k.p.a. w odniesieniu do ponowionej skargi, w szczególności podtrzymania swego poprzedniego stanowiska z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy, bez zawiadamiania skarżącego. Określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wyklucza jednakże możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd skarg powszechnych składanych w trybie art. 227 k.p.a. W sprawach skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co wynika z brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., a wcześniej z art. 16 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (zob. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, publ. LEX nr 29038; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, publ. LEX nr 5426; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, publ. LEX nr 5455). Pogląd ten prezentowany jest także w nowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16, z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, CBOSA). W doktrynie prezentowane jest również stanowisko, że zawiadomienie o załatwieniu skargi nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na jego niezgodność z prawem. Ta kategoria czynności różnego rodzaju organów państwowych i organizacji społecznych nie mieści się w wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego, wyd. 8, Warszawa 2006, s. 856). Nadal aktualny będzie zatem pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 1983 r. (sygn. akt II SA 983/83, publ. ONSA 1983, Nr 2, poz. 57, s. 90), że "zawiadomienie może być kwestionowane jedynie nową skargą, która ma za przedmiot w rozumieniu art. 227 k.p.a. właściwość organu do załatwienia skargi, wskazanie sposobu jej załatwienia oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli było zamieszczone w zawiadomieniu". Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że zawiadomienie o załatwieniu skargi w trybie postępowania skargowego wyrażone nawet w formie uchwały przez radę gminy (tu: Radę Miejską) nie daje podstaw do złożenia skargi na taką uchwałę do sądu administracyjnego, w tym w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, albowiem tego rodzaju skarga nie mieści się w tak szeroko określonej kognicji tego sądu, określonej w zapisach wskazanego powyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. Fakt, że skarga została rozpatrzona przez organ w formie uchwały w żadnym wypadku nie może automatycznie skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podstawą legitymacji procesowej strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt I OSK 127/20). Niedopuszczalna jest zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie na uchwałę w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Zakładu Gospodarki Komunalnej w Bolkowie jako kierownika gminnej jednostki organizacyjnej, podjętą w trybie art. 227 i art. 229 pkt 3 k.p.a. Z wskazanych wyżej powodów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.